2 Comments

MH17-journalisten opgelet: Eliot Higgins ≠ Bellingcat

Hebben de Russen MH17 nu wel of niet neergehaald? Eliot Higgins en diens onderzoekscollectief Bellingcat zaaien verwarring.

Op 9 januari 2015 stuurde de Brit Eliot Higgins, oprichter van onderzoekscollectief Bellingcat, een opzienbarende tweet de wereld in.

Op de foto leden van de 53ste brigade van de Russische landmacht uit Koersk, met als bijschrift: “Hier zijn de leden van de Russische 53ste brigade, die MH17 heeft neergeschoten met één van hun Buk-raketten.”

Twee jaar later, op 17 januari 2017, meldt Bellingcats Aric Toler in een, door Eliot Higgins gelikete tweet aan CDA-kamerlid Peter Omtzigt:

“We hebben nooit gezegd dat het zeker is dat Russen ze (MH17, EvdB) hebben neergehaald, maar het is zeker dat ze het wapen ervoor geleverd hebben.”

Spreekt Aric Toler hier een onwaarheid? Misschien met het doel te verhullen dat Bellingcat van gedachten is veranderd over de rol van de 53ste brigade?

We vroegen het aan Eliot Higgins, hét gezicht van Bellingcat. Zijn antwoord:

“Je verwart de verklaringen in het onderzoeksrapport van Bellingcat met mijn persoonlijke opinie. Bellingcat is een groep individuen die samenwerken. Het zou verkeerd zijn uitspraken door één van hen gedaan toe te schrijven aan Bellingcat. Het is mijn persoonlijke opinie dat het aannemelijk is dat de BUK-installatie bediend werd door de leden van de 53ste brigade. De rapporten van Bellingcat gaan niet zo ver, en laten de vraag open, zodat mensen hun eigen conclusie kunnen trekken aan de hand van de in de rapporten gepresenteerde bewijzen.”

Niettemin blijkt uit tal van berichten van Nederlandse media dat journalisten aannemen dat Eliot Higgins spreekt namens Bellingcat en dat zijn onderzoeksgroep van mening is dat de Russen MH17 hebben neergehaald. Zie bijvoorbeeld dit NOS-bericht. Of dit bericht uit de Volkskrant.

Het valt journalisten niet aan te wrijven dat zij aannemen dat Eliot Higgins optreedt als woordvoerder van Bellingcat. Higgins spreekt in interviews met journalisten vrijwel altijd in de wij-vorm. Zoals in dit interview met Deutsche Welle waarin hem gevraagd wordt wie volgens Bellingcat MH17 heeft neergehaald. Higgins geeft als antwoord: “Voor zover we weten, was de 53ste brigade erbij betrokken.”

Deutsche Welle interviewde Higgins naar aanleiding van het Bellingcat-onderzoeksrapport MH17 – Potential Suspects and Witnesses from the 53rd Anti-Aircraft Missile Brigade (pdf), dat begin vorig jaar verscheen. Uit dit rapport blijkt inderdaad dat Higgins en zijn Bellingcat zich ieder in hele andere bewoordingen uitdrukken over de toedracht van de ramp. Waar Higgins in zijn tweet met grote stelligheid beweert dat de 53ste brigade MH17 heeft neergehaald, staat op de eerste pagina van de inleiding van het rapport:
“Als de Buk-bemanning bestond uit Russische soldaten en officieren, dan is het aannemelijk dat een aantal van die soldaten en officieren de bemanningsleden kenden van de Buk-installatie die betrokken was bij de MH17-tragedie, of hoorden mogelijk zelf tot de bemanningsleden.”

Merk op dat Bellingcat hier twee forse slagen om de arm neemt.  Allereerst beweren de opstellers van het rapport niet dat Russen de fatale raket hebben afgeschoten. Ze schrijven: ‘Als de Buk-bemanning bestond uit Russische soldaten en officieren.’ Vanuit het hypothetische geval dus dat de Buk-installatie bemand werd door Russen, volgt een tweede slag om de arm: dan is het aannemelijk dat die Russen weten wie het gedaan heeft of hebben ze het mogelijk zelf gedaan.

Zo bezien is er niks mis met de tweet van Aric Toler dat Bellingcat nooit gezegd heeft dat het zeker is dat de Russen MH17 hebben neergehaald. Maar tegelijk is er van alles mis met de communicatie van Eliot Higgins, die als oprichter en als gezicht van Bellingcat, voortdurend de indruk wekt namens Bellingcat te spreken. Met alle gevolgen van dien: lezers, kijkers en luisteraars die door de media verteld is dat Bellingcat overtuigend heeft bewezen dat Rusland direct verantwoordelijk is voor de moord op 298 onschuldige burgers.

Inmiddels is gebleken dat aan Higgins’ beschuldiging aan het adres van Rusland zelfs door gezworen vijand Oekraïne geen geloof wordt gehecht. Op 16 januari 2017 diende Oekraïne een aanklacht in tegen Rusland bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Onder meer vanwege het leveren van de Buk-installatie waarmee MH17 zou worden neergehaald. Maar niet vanwege het neerhalen van het verkeersvliegtuig.

Volgens Oekraïne hebben niet Russische militairen de fatale Buk gelanceerd, maar ‘Russian proxies’ (handlangers van Rusland), of ‘elements of the DPR’ (elementen van de Volksrepubliek Donetsk).

Blijkens zijn tweet van 17 januari 2017 heeft CDA-kamerlid Pieter Omtzigt kennis genomen van de zienswijze van Oekraïne, en merkt op dat deze haaks staat op de visie van Bellingcat. Met het gevolg dus dat hij wordt terechtgewezen door Bellingcat’s Aric Toler, volgens wie Bellingcat nooit heeft beweerd dat de Russen MH17 hebben geraakt. Saillant detail: deze reactie van Toler is geliked door Higgins.

Je zou zeggen: belangrijk nieuws voor journalisten van landelijke media: Oekraïne weerspreekt Bellingcats claim dat de Russen de trekker hebben overgehaald, en Bellingcat die een terugtrekkende beweging maakt.
Maar niks daarvan. Een aantal media meldt weliswaar dat Oekraïne Rusland voor de VN-rechter heeft gedaagd, maar het achterliggende, grotere nieuws wordt over het hoofd gezien. NU.nl en het NRC keren de boel zelfs om door te berichten dat Oekraïne Rusland ervan beschuldigt MH17 te hebben neergeschoten.

(Pieter Omtzigt was niet bereikbaar voor commentaar.)

Posted on 1 Comment

Oekraïne referendum: SP’er van de weg gereden

Wel in de Russische pers, niet in de Nederlandse: SP-politicus Younis Lutfula is in Amsterdam aangereden door een vrachtauto toen hij onderweg was naar Rotterdam om daar de geruchtmakende documentaire ‘Masks of Revolution’ in te leiden. Lutfula overleefde het ongeluk, maar de filmvertoning werd afgelast.

Nieuws? Of geen nieuws? Het Russische ‘NOS-Journaal’ van Rossia 1 pakte op 18 maart groot uit met een item over het ongeluk met de SP’er en de afgelaste filmvoorstelling. Maar de Nederlandse media besteedden er vooralsnog geen enkele aandacht aan. Het enige dat er in geschreven vorm aan herinnert is een tweet van het politieteam hoofdwegen:

politie team hoofdwegen tweet

Daarin staat alleen het ongeluk genoemd en niks over de identiteit van de betrokkenen. Mogelijk zijn de Nederlandse media hiervan niet op de hoogte, maar het kan ook dat ze geen reden zien er aandacht aan te besteden, bijvoorbeeld vanuit de gedachte dat het niet zo vreemd is dat politici incidenteel betrokken raken bij auto-ongelukken. De Russische tv-ploeg van Rossia 1 kwam het nieuws ter ore omdat deze in Rotterdam aanwezig was om opnamen te maken bij de Nederlandse première van ‘Masks of Revolution‘. Nederlandse media toonden geen belangstelling.

De Canal+ documentaire is geruchtmakend omdat deze aspecten benoemt van de Maidan-revolutie die in de Westerse pers onderbelicht zijn gebleven, zoals de betrokkenheid van extreem-rechtse milities en de Amerikaanse regering. Vooral de poging van de Oekraïense ambassade in Parijs om de vertoning op de Franse televisie te voorkomen, heeft bijgedragen aan de bekendheid van de film.

De Nederlande première had plaats moeten hebben in het pand van de Rotterdamse SP-afdeling, maar de Rotterdammers besloten de filmvertoning af te gelasten toen hun het nieuws bereikte over het auto-ongeluk van Younis Lutfula. Het voormalige Utrechtse SP-statenlid vervoerde de beamer, waarmee de film vertoond zou worden, en ook was het de bedoeling dat hij de film zou inleiden.

Lutfula kwam met de schrik vrij. Hij mocht na een korte ziekenhuisopname naar huis, waar hij herstellende is van een hersenschudding. Veel herinnert hij zich niet van het ongeluk. “Ik weet alleen nog dat ik van achteren werd aangereden door een vrachtwagen”, zegt Lutfula. “Ik heb daarna het bewustzijn verloren.”

De politicus weet niet wie hem heeft aangereden. Lutfula: “Het enige wat ik weet is dat de vrachtwagen een buitenlands kenteken droeg, en dat de chauffeur schuld heeft bekend. Ik heb dat gehoord van mijn verzekeraar. Die heeft het politierapport gelezen. Ik heb ook gevraagd naar de identiteit van de chauffeur en in welk land het kenteken geregistreerd stond, maar die vragen wilde mijn verzekeraar niet beantwoorden.”
Zelf het politierapport opvragen kan alleen via de stichting Processen Verbaal. “Maar dan ben je ruim een maand verder voordat je het toegestuurd krijgt.”

Lutfula begrijpt niet hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren. “De chauffeur zegt dat hij mij niet gezien heeft. Ik vraag mij af hoe dit kan als ik recht voor hem rijd.” Lutfula sluit niet uit dat er opzet in het spel was, maar ook niet dat het een ongeluk was. Bedreigd is hij nooit in verband met de nee-campagne rond het referendum. Maar dat zegt volgens hem niet zoveel: “Als ze je echt iets aan willen doen, dan hoeven ze niet eerst te dreigen.”

Naschrift: De heer Lutfula was niet in de gelegenheid een uitgebreide reactie te geven. Hij had met de auteur van dit artikel de afspraak gemaakt voor een uitgebreider interview. Inmiddels heeft hij echter via sms laten weten hiervan af te zien. Hij wil niet verder praten over het ongeval en zegt nu te denken dat het om een ‘gewoon ongeluk’ ging. Op de vraag waarom hij van gedachten is veranderd, heeft hij niet geantwoord. SP-kamerlid Harry van Bommel, met wie Lutfula samen optrekt in de nee-campagne rond het Oekraïne-referendum, wil geen commentaar leveren. “Alle informatie over het auto-ongeluk loopt via de heer Lutfula”, meldt hij.
Inmiddels is ‘Masks of Revolution’ vertoond aan een Nederlands publiek, op 18 maart in het SP-actiecentrum in Amsterdam.

Posted on

Kernoorlog met Rusland, is dat wat we willen?

De demonisering van Vladimir Poetin doet denken aan die van Saddam Hoessein in de aanloop naar de Irakoorlog. De gevolgen kunnen vele malen rampzaliger zijn.

“Poetin is een dictator, een maffioso, een KGB’er, een homohater, een tweede Hitler, een oligarch.” “Hij stookt in Oekraïne.” “Hij heeft MH17 neergehaald.” “Hij wil de Sovjet-Unie in ere herstellen.” “Hij duldt geen tegenspraak, vermoordt critici.”

Zomaar wat lezersreacties op de websites en discussiefora van onze landelijke media. Het zijn begrijpelijke uitingen van verontwaardiging. Dagelijks vertellen de media ons hoe in- en inslecht Poetin is, en dat we ons over hem grote zorgen moeten maken. Zelfs meer nog dan over ISIS. In de woorden van Volkskrant-columnist Dirk Jan van Baar: “Poetin is veel gevaarlijker en doortrapter dan de fantasten van ISIS, die door hun redeloze geweld uiteindelijk vooral zichzelf nekken.”

Mensen die vraagtekens zetten bij deze en andere uitspraken, of daarin op zijn minst enige nuance willen aanbrengen, worden weggezet als Putinversteher of Kremlintrollen. Hun wordt de microfoon ontnomen, Zoals Stephen Cohen is overkomen, Amerika’s meest vooraanstaande Ruslanddeskundige, die al sinds de jaren zestig in kranten als The New York Times, Wallstreet Journal en The Washington Post zijn licht laat schijnen over het land en diens leiders. Sinds Cohen een visie heeft op de crisis in Oekraïne die afwijkt van de leidende verhaallijn, wordt hij gebannen uit de kolommen van de Amerikaanse kranten. Cohen hierover: “Ik heb dit nog niet eerder meegemaakt in Amerika. Amerikaanse kranten hielden van controverse.

Saddam Hoessein
Het is een onheilspellende ontwikkeling, die doet denken aan de dagen voorafgaand aan de Irakoorlog van 2003-2011. Dagelijks meldden de media ons wat een schurk die Saddam Hoessein was. Dat hij zijn eigen volk uitmoordde, dat hij in het bezit was van massavernietigingswapens waarmee hij de Europese hoofdsteden kon bereiken, dat hij onder één hoedje speelde met Twin Towers-aanvaller Osama Bin Laden en dat zijn soldaten baby’s hadden gedood in een ziekenhuis in Koeweit. Er waren journalisten, wapeninspecteurs en politici die deze en andere beweringen afdeden als lariekoek, en die bovendien waarschuwden voor een burgeroorlog en andere ongewenste effecten van de aanstaande invasie. Maar hen werd geen enkele toegang geboden tot de media of ze werden er van beschuldigd een dictator in bescherming te nemen en onpatriottisch te zijn. En dus konden de autoriteiten, in de VS, maar ook hier in Nederland, volledig los gaan, op geen enkele manier gehinderd door volksvertegenwoordigers, journalisten of burgers. Mensen stonden bijkans te applaudisseren toen de eerste ‘shock and awe’-bommen insloegen op Bagdad. Met alle gevolgen van dien. Honderdduizenden doden in Irak, nog veel meer vluchtelingen, de ene dictator (Nour al-Maliki) die voor de andere (Saddam Hoessein) in de plaats kwam, een bloedige burgeroorlog, en als klap op de vuurpijl de opkomst van terreurbeweging ISIS, die gedijde op de chaos die de Amerikanen en hun bondgenoten in het land hadden aangericht.

Nucleaire dreiging
Is dit wat we willen? Straks met Rusland? Dat we staan te juichen als de eerste gevechten uitbreken tussen NAVO-troepen en het Russische leger? De gevolgen zouden voor ons in Europa vele malen rampzaliger kunnen zijn dan die van de Amerikaanse aanval op Irak. Want anders dan Saddam Hoessein beschikt Vladimir Poetin wél over massavernietigingswapens. Die zal hij gebruiken ook, mocht dit nodig zijn ter verdediging van zijn land. De Russische bommenwerpers en marineschepen die al diverse malen onze kustlijn bezochten, zouden wat dat betreft een waarschuwing moeten zijn. Of anders wel Poetins recente bekentenis dat Rusland tijdens het hoogtepunt van de crisis in Oekraïne haar nucleaire arsenaal op scherp heeft gezet.

Moeten we dus de Russen hun gang laten gaan, in de hoop dat ze ons met rust laten? En moeten we het maar door de vingers zien dat ze in Rusland een andere kijk hebben op de mensenrechten dan in polderend Nederland? Zeker niet. We moeten ons defensiematerieel zeker niet bij het grof vuil zetten. En mensenrechtenschendingen moeten we uiteraard altijd scherp veroordelen, zowel die in Rusland, als elders in de wereld.

Gekaufte Journalisten
Maar in de eerste plaats moeten we ons niet gek laten maken door oorlogshitsers van het militair-industrieel complex en hun handlangers in de media. In ons land en andere westerse landen bestaat er een innige band tussen vooraanstaande journalisten en NAVO-lobbyorganisaties als de Atlantische Commissie, Atlantik-Brücke en German Marshall Fund. De Duitse journalist Udo Ulfkotte heeft hierover een boekje opengedaan. Zijn pennenvrucht Gekaufte Journalisten is een bestseller in Duitsland, en verschijnt later dit jaar in een Nederlandse vertaling. “Als je eenmaal in zo’n netwerk zit, dan raak je bevriend met Amerikanen die zorgvuldig voorgeselecteerd zijn”, zegt Ulfkotte over de tijd waarin hij schreef voor de Frankfurter Allgemeine Zeitung en ingelijfd was door het German Marshall Fund of the United States. “Voordat ik er erg in had, zag ik in de krant artikelen verschijnen waar mijn naam boven stond, maar die waren geschreven door agenten van inlichtingendiensten.”

Ook in Nederland zijn veel journalisten goed bekend met de atlantische genootschappen. Ze zijn er lid van, schrijven artikelen voor de bijbehorende clubbladen, modereren paneldiscussies, krijgen snoepreisjes aangeboden, etcetera. Alle Nederlands media van belang, NOS, RTL, Telegraaf, Volkskrant, NRC Handelsblad, Elsevier, Vrij Nederland, Groene Amsterdammer, hebben wel een aantal van dergelijke journalisten in dienst. Het leidt, in Nederland, maar ook in andere westerse landen, tot een permanente stroom van berichten die een beeld bevestigen van Rusland als schurkenstaat en de VS en NAVO als edelmoedige strijders voor de vrijheid. Het nieuws wordt soms dusdanig gemanipuleerd dat de media er zelf niet omheen kunnen hierover te berichten. Zoals in het geval van het bericht van het NOS-Journaal over Poetin die zogenaamd geen antwoord wilde geven op lastige vragen over de neergeschoten MH17.

Maar uiteraard zijn niet alle journalisten te kwader trouw. Sommigen lijken zich er niet van bewust dat hun kijk op de wereldpolitiek grotendeels gevormd worden door de informatie die de NAVO aanreikt, en de op de VS gerichte netwerken waarin ze verkeren. De atlantische organisaties hebben geen Russische tegenhanger. Als westerse journalisten snoepreisjes krijgen aangeboden, dan leiden die vrijwel nooit naar Moskou, maar wel heel vaak naar Brussel, waar het NAVO-hoofdkwartier zit, of naar Washington, de grootste financier van de NAVO.

Voor ingewijden is al heel lang duidelijk dat de informatie van de NAVO over Rusland en Oekraïne niet altijd klopt. maar we zouden dit allemaal kunnen weten sinds de Duitse overheid de NAVO heeft beschuldigd van ‘gevaarlijke propaganda’. We kunnen er veilig van uitgaan dat er tenminste een kern van waarheid zit in de beschuldiging van de Duitsers. Zij baseren zich op de bevindingen van hun eigen Bundesnachrichtendienst en zullen niet snel een dergelijke forse uitspraak doen als ze niet heel zeker zijn van hun zaak.

Gorbatsjov
Van hun kant worden de Russen ook bestookt met propaganda, door hun eigen overheid nog wel. Maar het neemt niet weg dat ze zich terecht al heel lang zorgen maken over wat zich ten westen van hun land afspeelt. In 1991 hief hun president Michail Gorbatsjov het Warschau Pact op, het Russische equivalent van de NAVO. Er gebeurde vervolgens niet wat hij verwachtte. De NAVO bleef voortbestaan, ja, breidde zich zelfs uit naar het oosten. Dit tegen de in 1990 met Gorbatsjov gemaakte afspraak in dat de NAVO niet zou opschuiven voorbij West-Berlijn. Inmiddels zijn negen voormalige oostblokstaten toegetreden tot de NAVO, alsook drie landen die deel uitmaakten van de Sovjet-Unie, de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen, die direct grenzen aan Rusland.

Alle spanningen tussen Rusland en de NAVO komen samen in Oekraïne. Veel Russische maar ook westerse commentatoren leggen de oorzaak van de crisis in Oekraïne bij de NAVO en de EU die zich Oekraïne wilden toe-eigenen, geen enkele rekening houdend met de aanwezigheid van de Russische Zwarte Zeevloot op de Krim en de etnische spanningen tussen Russen en niet-Russen in het land. Ook al niet bevorderlijk voor de verhoudingen tussen Rusland en het Westen: Wij steunen een regering die, bij monde van premier Arseniy Jatsenjoek, de etnische Russen in Oekraïne uitmaakt voor ‘untermenschen’ en we financieren het Oekraïense leger, dat deels bestaat uit onderdelen als het Azov-bataljon dat openlijk neo-nazistisch is.

Star Wars
Maar misschien wel het meest bedreigende voor de Russen, en eigenlijk voor ons allemaal, en volkomen onderbelicht in de westerse media: de NAVO bouwt aan de oostgrenzen van het bondgenootschap aan een ‘schild’ dat vijandelijke raketten moet onderscheppen, het door de voormalige Amerikaanse president Ronald Reagan aangekondigde ‘Star Wars’-project, inmiddels ‘Active Layered Theatre Ballistic Missile Defence‘ geheten. Volgens de NAVO is dit raketschild niet gericht tegen de Russen, maar de Russen zien dit zelf anders. En niet ten onrechte. Volgens Paul Graig Roberts, die onder Ronald Reagan diende als staatssecretaris van Financiën, wordt in Washington serieus nagedacht over een ‘preventieve nucleaire aanval’ op Rusland, die zo vernietigend is, dat de Russen niet de kans krijgen terug te slaan. De Amerikanen zouden nooit op deze gedachte zijn gekomen als ze zich niet veilig hadden gewaand achter het raketschild dat ze in NAVO-verband hebben opgetrokken. Het gevaarlijke is: het raketschild dreigt een einde te maken aan het mechanisme van ‘wederzijdse afschrikking’, dat tijdens de Koude Oorlog de beide machtsblokken weerhield van het gebruik van de atoombom. En volgens medicus Steven Starr lijkt in de hoogste regionen van de Amerikaanse en Russische politiek het besef te zijn verdwenen dat elke nucleaire oorlog, zelfs één waarbij de Russen niet of beperkt terugslaan, ons allemaal de das zal omdoen. Als slechts één procent van alle nucleaire wapens wordt ingezet, dan zal dit de aarde onbewoonbaar maken voor de mensheid en de meeste diersoorten.

Wankele vrede
Hoe zou de wereld er hebben uitgezien als de NAVO tegelijk met het Warschau Pact was begraven? Waarschijnlijk een stuk ontspannener. Althans, in ons ‘Gemeenschappelijk Europees Huis’, zoals Michail Gorbatsjov het zo mooi noemde.

Bij historici zo goed als onbekend: in 1991 diende de opvolger van Gorbatsjov, Boris Jeltsin, een verzoek in voor het NAVO-lidmaatschap. Daar wisten ze bij de NAVO even geen raad mee. Het Russische verzoek verdween in een bureaulade. En dansbeer Jeltsin verdween acht jaar later van het toneel, om plaats te maken voor tsaar Poetin.

Intussen is er, met dank aan de Franse president en de Duitse bondskanselier, in Minsk, Wit-Rusland, een vredesakkoord gesloten over Oekraïne. De vrede houdt aardig stand, maar de Amerikanen lijken er alles aan te doen het vuurtje weer op te stoken. Niet alleen verspreiden ze via de NAVO ‘gevaarlijke propaganda’. Ze hebben aangekondigd troepen naar Kiev te sturen, naar eigen zeggen om het Oekraïnse leger te trainen. De 3000 vechtjassen en 750 tanks die Washington deze maand naar de Baltische staten heeft gestuurd, zorgen ook al niet voor een ontspannen situatie.

Zou het kunnen dat het gevaar niet komt van de Russen, maar van ons?

De Eerste Koude Oorlog eindigde in een vreugdedans op de Berlijnse Muur, zonder dat er een schot gelost was. Het is niet gezegd dat de Tweede Koude Oorlog eenzelfde fortuinlijke afloop zal hebben. Laten we vooral het hoofd koel houden, en ons niet gek laten maken door de oorlogshitsers en hun handlangers in de media.

Posted on 11 Comments

Gekochte journalisten

Udo Ulfkotte: “Ik ben de eerste die zichzelf beschuldigt en die bewijst dat vele anderen medeschuldig zijn.”

De Duitse journalist Udo Ulfkotte onthult in zijn bestseller Gekaufte Journalisten hoe hem geleerd werd ‘te liegen, te verraden en niet de waarheid te vertellen aan het publiek.’ Als journalist van de Frankfurter Allgemeine Zeitung, één van Duitslands grootste dagbladen, liet hij zich souffleren door inlichtingendiensten, om het nieuws te manipuleren in het voordeel van de Verenigde Staten en in het nadeel van de vijanden van Amerika. Volgens Ulfkotte is de Westerse media door en door corrupt. “Sommige media zijn niets meer dan propagandadiensten van politieke partijen, geheime diensten en financiële instellingen.”

Gekochte journalisten, wie zijn dat?

“We hebben het hier over marionetten, journalisten die alles zeggen of schrijven wat ze gevraagd wordt door hun opdrachtgevers. Als je ziet hoe de mainstream media verslag doen over het conflict in de Oekraïne, en als je weet wat zich daar werkelijk afspeelt, dan krijg je een goede indruk van wat ik bedoel. Vanuit de coulissen wordt aangestuurd op een oorlog met Rusland – en Westerse journalisten zetten hun helmpjes op.”

U was zelf een gekochte journalist, en nu bent een klokkenluider.

“Ik schaam me dat ik er zelf deel van uitmaakte. Helaas kan ik het niet ongedaan maken. Het is ook geen excuus dat mijn superieuren bij de Frankfurter Allgemeine wisten wat ik deed en het goedkeurden. Nu ben ik, voor zover ik weet, de eerste die zichzelf beschuldigt en die bewijst dat vele andere journalisten medeschuldig zijn.”

Hoe werd u een gekochte journalist?

“Het begon al snel nadat ik in dienst was gekomen van de Frankfurter Allgemeine Zeitung. Ik leerde dat het heel normaal was om in te gaan op uitnodigingen voor luxe reisjes en om als wederdienst positief te berichten. Ik werd uitgenodigd door het German Marshall Fund Of The United States voor een reis door de Verenigde Staten. Ze betaalden al mijn onkosten en brachten mij in contact met Amerikanen aan wie ze me graag wilden voorstellen. Zo is het begonnen, en ik was lang niet de enige. De meeste journalisten van grote en gerespecteerde media onderhouden nauwe contacten met het German Marshall Fund Of The United States, de Atlantik-Brücke (in Nederland: de Atlantische Commissie, EvdB) of andere zogeheten Atlantische organisaties. Veel van die journalisten zijn zelfs lid of ‘fellow’. Ik ben zelf fellow van het German Marshall Fund.

Als je eenmaal in zo’n netwerk zit, dan raak je bevriend met Amerikanen die zorgvuldig voorgeselecteerd zijn Zo ontstaat er en samenwerking met mensen van wie je denkt dat het je vrienden zijn. Ze strelen je ego, geven je het gevoel dat je belangrijk bent voor ze. En van het een komt het ander. Vroeg of laat vraagt iemand je een gunst te verlenen. “Zou je iets voor me willen doen?” Als je dat hebt gedaan, komt er weer een andere die je vraagt hem ergens mee te helpen. Zo word je geleidelijk gehersenspoeld. Voordat ik er erg in had, zag ik in de krant artikelen verschijnen waar mijn naam boven stond, maar die waren geschreven door agenten van inlichtingendiensten, en dan voornamelijk de Bundesnachrichtendienst.”

Uw leidinggevenden wisten hiervan?

“Zeker. Zoals ik het zie, en in retrospectief, stuurden ze mij er zelfs op uit om te spioneren. Zo werd ik op het vliegtuig gezet naar Irak. In die tijd werd Saddam Hoessein nog gezien als een ‘good guy’, als een trouwe bondgenoot van de Verenigde Staten. De Amerikanen steunden hem in de oorlog tegen Iran. Op zo’n 35 kilometer van de grens, in het Iraanse Zubaidat, was ik getuige van een Iraakse gifgasaanval, waarbij duizenden Iraniërs omkwamen en gewond raakten. Ik deed precies wat mij was opgedragen. Ik maakte foto’s van de gasaanval. Maar terug in Frankfurt bleek dat mijn superieuren weinig interesse toonden in de gruweldaad waarvan ik getuige was geweest. Ik mocht er een artikel over schrijven, maar hiervoor werd mij nauwelijks de ruimte geboden, alsof het nieuws waarmee ik kwam er nauwelijks toe deed. Tegelijk vroegen ze mij de foto’s die ik had gemaakt over te dragen aan Verband der Chemischen Industrie, de branchevereniging van chemiebedrijven in Frankfurt. Ik wist toen al dat het gifgas dat zoveel Iraniërs het leven had gekost afkomstig was uit Duitsland. ”

Waarom ziet u dit als een bewijs dat u er op uitgestuurd werd om te spioneren? Welk commercieel belang zouden die foto’s gehad kunnen hebben voor de Duitse chemische industrie?

“Ik heb geen idee.”

Wat is uw mening over persreizen? Deelnemende journalisten verdedigen zich door te zeggen dat ze zich heel goed een onafhankelijke mening kunnen vormen en dat ze nergens toe verplicht worden.

“Ik heb duizenden persreisjes gemaakt en heb nooit negatief geschreven over degenen die de reisjes bekostigden. Je bijt niet in de hand die je voedt. Zo begint de corruptie. Dat is precies de reden waarom publicaties als Der Spiegel hun redacteuren niet toestaan persreisjes te accepteren die ze niet zelf betalen.”

In uw boek noemt u vele journalisten die op de loonlijst staan van Washington. Hoe zit dat met Moskou en Beijing? Waarom lezen we daar niks over? Spenderen de Amerikanen meer geld aan het beïnvloeden van journalisten?

“Ik beweer niet dat Rusland en China geen journalisten kopen. Maar ik heb daar zelf geen ervaring mee. Ik beschrijf alleen wat ik weet en waarvan ik bewijzen heb.”

Klokkenluiders lopen grote risico’s. Hoe zit dat met u? Is er geprobeerd publicatie van het boek te voorkomen?

“Nadat ik de Frankfurter Allgemeine had verteld over de publicatie van mijn boek, stuurden hun advocaten mij een brief waarin ze dreigen met allerlei juridische maatregelen als ik de goede naam van medewerkers zou aantasten of bedrijfsgeheimen zou prijsgeven. Maar het maakt mij niet uit. Want ik heb geen kinderen voor wie ik moet zorgen. En ik verwacht ook niet nog heel lang te leven. De gifgasaanval die ik meemaakte in Iran heeft ook mijn gezondheid ernstig geschaad. Ik heb sindsdien drie hartaanvallen gehad. Je zou kunnen zeggen dat ik de enige nog levende Duitser ben die kan navertellen hoe het is getroffen te worden door Duits gifgas.”

In uw boek noemt u volop namen van omgekochte journalisten. Hoe gaat het met ze? Worden ze ontslagen? Proberen ze hun naam te zuiveren?

“Het is geen enkele Duitse mainstream journalist toegestaan mijn boek te bespreken. Dit op straffe van ontslag. We hebben nu dus een bestseller waar geen enkele journalist over mag spreken of schrijven. Nog schokkender: er zijn gerespecteerde journalisten die volledig van de radar zijn verdwenen. Het is een interessante situatie. Ik had gedacht en gehoopt dat ze mij zouden aanklagen en voor de rechter slepen. Maar ze weten niet wat ze moeten. De Frankurter Allgemeine heeft zojuist aangekondigd dat er 200 medewerkers worden ontslagen, omdat ze in een hoog tempo grote aantallen abonnee’s verliezen. Maar aangeklaagd word ik niet. Ze weten dat ik alles kan onderbouwen met bewijzen.”

Als critici je niet kunnen pakken op de inhoud, dan vallen ze je vaak aan op je persoon. Tot dusver is uw boek in Nederland slechts door één landelijk dagblad besproken. Volgens Het Parool heeft u theorieën over van alles en nog wat, van de mysterieuze verdwijning van bigbandleider Glenn Miller in 1944, tot de oorzaak van de bacteriële Ehec-epidemie uit 2011. Ook spreekt Het Parool snerend over uw ‘strijd tegen de euro en de islam’, en over uw betrokkenheid bij een extreem-rechtse organisatie, Pax Europa. Verder neemt de krant u kwalijk dat u dezelfde vrienden heeft als islam-criticus Ayaan Hirsi Ali.

“Laat me niet lachen. Ik heb nooit een eigen theorie geopperd over de verdwijning van Glenn Miller. Ik heb slechts de Bundesnachrichtendienst geciteerd over deze zaak. Zie mijn boek Verschlussache BND. Die Parool-journalist slaat ook de plank volledig mis over Pax Europa. Daar ben ik al jarenlang geen lid meer van, juist omdat ze mij te rechts zijn geworden. Ook weet ik niks van de vriendenkring van Ayaan Hirsi Ali. Ik ken deze mevrouw ook helemaal niet. Ik heb haar simpelweg nooit ontmoet. Het enige wat klopt aan het artikel is mijn afkeer van de islam. Maar ik vraag mij af hoe die journalist zou denken over de islam als hij in mijn plaats was geweest. In Herat, Afghanistan werd ik door de Taliban gedwongen mijn christelijk geloof te verlaten en mijzelf te bekeren tot de islam. Ze dreigden mijn keel door te snijden en mij te onthoofden met een zwaard.”

In Duitsland is er heel wat te doen over de manier waarop de media berichten over Rusland en Oekraïne. De programmaraad van de publieke zender ARD betichtte de ARD van eenzijdige berichtgeving, de Duitse raad voor de journalistiek veroordeelde Der Spiegel vanwege de inmiddels beruchte cover Stoppt Putin jetzt!, er worden protestdemonstraties gehouden bij kantoren van nieuwsorganisaties – en er zijn berichten over redacties die omkomen in de boze brieven van kijkers, lezers en luisteraars. Hoe verklaart u dit?

“Veel van mijn landgenoten hebben het gehad met nieuwsmedia die, in plaats van objectief te berichten, stemming maken en de geesten rijp maken voor een oorlog met Rusland. Dat is de waarheid. Je kunt het zien aan de snelheid waarmee deze media de laatste maanden grote aantallen abonnees verliezen.”

U heeft samen met een aantal vooraanstaande vakgenoten 3 oktober uitgeroepen tot Tag der Wahrheit. Jullie riepen journalisten op in ‘leugenstaking’ te gaan en alleen nog maar de waarheid te vertellen. Hoe is dit verlopen?

“We hebben geen verschil in de verslaggeving waargenomen die dag. Maar ik ontvang wel steeds meer vertrouwelijke emails van collega’s die mij om advies vragen. Ze willen weer naar zichzelf in de spiegel kunnen kijken en zijn daarom op zoek naar een bijpassende baan.”

Denkt u dat de alternatieve media een volwaardig alternatief kunnen bieden voor de mainstream media? Zijn mensen beter geïnformeerd als ze uw advies opvolgen en de krant de deur uitdoen en de journaals wegzappen? Zijn er websites of blogs die u uw lezers zou willen aanbevelen?

“Ik denk echt dat het is afgelopen met de betaalde journalistiek. En nee, ik onthoud me van aanbevelingen voor websites of blogs. Maar in het algemeen wil ik wel zeggen dat ik het internet fantastisch vind.”

N.a.v: Udo Ulfkotte, Gekaufte Journalisten. Wie Politiker, Geheimdienste und Hochfinanz Deutschlands Massenmedien lenken (Rottenburg: Kopp Verlag, 2014), gebonden, 336 p.

Posted on

Oekraïne en eenzijdige journalistiek: Reactie Vanheste bewijst gelijk Van Wolferen

Nadat Karel van Wolferen afgelopen maand het spraakmakende artikel Oekraïne, corrupte journalistiek en Atlantisch geloof schreef, waarin hij zijn verontwaardiging uitsprak over de eenzijdige berichtgeving van de Westerse journalisten over Rusland en Oekraïne, kon een reactie niet lang uitblijven. Journalist Tomas Vanheste voert in een artikel voor De Correspondent ‘Is de crisis in Oekraïne te wijten aan westerse stommiteiten?’ personen op die uithalen naar het artikel van Van Wolferen. Vanhestes artikel bewijst echter onbedoeld opnieuw de stelling van Van Wolferen dat de Westerse journalistiek door en door corrupt is.

Voor de oppervlakkige lezer vormt het artikel van Tomas Vanheste een sterk weerwoord op het artikel van Karel van Wolferen. Bijna alles wat van Wolferen beweert, wordt in het artikel van Verheste immers weersproken.

De enigen die Vanheste echter, buiten Van Wolferen, in het artikel aan het woord laat, zijn personen die het met de stellingen van Van Wolferen oneens zijn. Hij maakt zich met andere woorden schuldig aan selectief bronnengebruik.

Zo laat hij wel medewerker Barend ter Haar van Instituut Clingendael aan het woord, maar niet de directeur van datzelfde instituut, Ko Colijn. Had hij dat wel gedaan dan had de lezer een heel andere indruk gekregen van het standpunt van Instituut Clingendael.

[note color=”#F4FDFF”] Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden met een internationale focus: Volg Novini!

[/note]

Daarbij speelt één van de geïnterviewden ook nog eens op de man. Historicus Marc Jansen verwijt Van Wolferen een interview te hebben gegeven aan Russia Today: “Hij zat onlangs trouwens bij Russia Today, een zuivere propagandazender van de Russische staat, te hakken op onze beïnvloeding door de propaganda. Dat was wel komisch.”

Twee opmerkingen hierover:

  1. Russia Today is inderdaad een staatszender, ongeveer zoals onze NOS: NOS Journaal snijdt reactie Poetin uit item en liegt
  2. De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet. Van Wolferen is door Russia Today niet betaald om een artikel te schrijven. Het enige wat hij gedaan heeft is zijn artikel toelichten bij die zender. Marc Jansen daarentegen laat zich door NAVO-lobbyorganisatie de Atlantische Commissie betalen om artikelen te schrijven in hun clubblad Atlantisch Perspectief.

Verder staan er in het artikel een aantal storende feitelijke onjuistheden. Zo wordt in het artikel van Tomas Vanheste beweerd dat aan Rusland nooit een toezegging is gedaan de NAVO niet uit te breiden ten oosten van Duitsland. Kijk even naar onderstaand tv-fragment met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken James Baker en diens Duitse ambtgenoot Hans-Dietrich Genscher. Die laatste spreekt duidelijke taal.