Posted on

Is oorlog met Iran nu onvermijdelijk?

Met zijn verklaring afgelopen vrijdag, dat de kerndeal met Iran niet in het Amerikaanse nationale belang zou zijn, heeft president Donald Trump de Verenigde Staten mogelijk op de weg naar oorlog met Iran gezet.

Het is in ieder geval gemakkelijker om te voorzien welke botsingen er aan zitten te komen dan hoe we weer van deze weg af komen voor het schieten begint. Na het ‘decertificeren’ van het nucleaire akkoord, destijds getekend door alle vijf permanente leden van de VN Veiligheidsraad, gaf Trump het Congres 60 dagen de tijd om de sancties opnieuw op te leggen die het ophief toen Teheran het akkoord ondertekende. Als het Congres die sancties niet opnieuw oplegt en het akkoord de nek omdraait, dreigt Trump dat zelf te doen.

Waarom? Heeft Iran de bepalingen van het akkoord geschonden? Vrijwel niemand stelt dat – niet de nucleaire inspecteurs van de VN, noch de NAVO-bondgenoten, noch zelfs Trumps eigen nationale veiligheidsteam.

Iran heeft al zijn 20 procent verrijkt uranium het land uit verscheept, de meeste van zijn centrifuges uitgeschakeld en verstorende inspecties van alle nucleaire faciliteiten toegestaan. Zelfs voor het akkoord zeiden 17 Amerikaanse inlichtingendiensten al dat ze geen bewijs konden vinden voor een Iraans kernwapenprogramma. Als Iran een bom gewild had, had Iran allang een bom gehad.

Het blijft echter een staat zonder kernwapens om een eenvoudige reden: De vitale nationale belangen van Iran schrijven dat voor. Als de grootste sjiitische natie, met 80 miljoen mensen, onder de meest ontwikkelde in het Midden-Oosten, is Iran voorbestemd om de dominante macht aan de Perzische Golf te worden. Maar op één voorwaarde: Dat het de grote oorlog met de Verenigde Staten weet te vermijden die Saddam Hoessein niet wist te vermijden.

Iran heeft ieder kernwapenprogramma dat het had afgeblazen omdat het niet het lot van Irak wil delen, om aan stukken geslagen te worden tot Perzen, Azeri’s, Arabieren, Koerden en Beloetsjen, zoals Irak door de Amerikanen in soennieten, sjiieten, Turkmenen en Koerden uiteen werd geslagen.

Teheran wil geen oorlog met Amerika. Het zijn de oorlogspartij in Washington en haar Midden-Oosterse bondgenoten – Bibi Netanyahu en het Saoedische koningshuis – die er naar hongeren dat de VS zich ermee bemoeien en Iran de grond in slaan. En zo ontvouwt zich dan de strijd in het Congres over het al of niet de nek omdraaien van het akkoord met Iran als een cruciaal punt in het presidentschap van Trump.

Maar al eerder doemen er mogelijke botsingen met Iran op. In het oosten van Syrië, staan de door de VS ondersteunde en door de Koerden geleide Syrische Democratische Krachten (SDF) op het punt Raqqa te veroveren op ISIS. Maar ondertussen is het Syrische leger op weg om Deir Ezzor te gaan veroveren, de hoofdstad van de provincie waardoor de weg loopt die Bagdad met Damascus verbindt. De verovering van Deir Ezzor door Bashar al Assads leger zou er voor zorgen dat de weg van Bagdad naar Damascus en Hezbollah in Libanon open blijft. Als de VS echter van plan zijn om de SDF te gebruiken om het grensgebied zelf in handen te krijgen, dan kon dat wel eens lijden tot een openlijk gevecht met het Syrische leger, sjiitische milities, Iraanse troepen en misschien zelfs de Russen. Moeten we dat wel willen?

In Irak is het nationale leger bezig om de olierijke provincie Kirkoek en de gelijknamige hoofdstad daarvan veilig te stellen. De Koerden hadden Kirkoek ingenomen nadat het Iraakse leger vluchtte voor de invasie van ISIS. Waarom trekt een door de Amerikanen getraind Iraaks leger op tegen een door de Amerikanen getraind Koerdisch leger?

De Koerdische regionale overheid stuurt aan op secessie. Dit heeft alarmbellen doen afgaan in zowel Turkije en Iran als in Bagdad. Een onafhankelijk Koerdistan zou als een magneet kunnen werken op Koerden in die beide landen. Het Iraakse leger trekt Kirkoek binnen om te voorkomen dat het afgesneden wordt van Irak in een burgeroorlog of secessie door de Koerden.

Waar staat Iran in dit alles? In de oorlog tegen ISIS, waren ze de facto bondgenoten. Want ISIS is net als Al Qaida soennitisch en haat sjiieten even zeer als christenen. Maar als de VS van plan zijn de SDF te gebruiken om de Iraaks-Syrische grens onder hun controle te brengen, dan jagen ze daarmee Syrië, Iran, Hezbollah en Rusland tegen zich in het harnas. Zijn de VS bereid tot een dergelijke confrontatie?

Wij Amerikanen worden geconfronteerd met een aantal nieuwe realiteiten. De mensen die de toekomst van het Midden-Oosten gaan bepalen, zijn de mensen die daar wonen. En onder deze mensen zal de toekomst bepaald worden door hen die het meest bereid zijn om – nog jaren en in aanzienlijk aantallen – te vechten, bloeden en sterven om die toekomst te realiseren. Wij Amerikanen echter gaan niet nog een leger sturen om nog een land te bezetten, zoals we deden met Koeweit in 1991, Afghanistan in 2001 en Irak in 2003.

Bashar al Assad, zijn leger en luchtmacht, gesteund door Vladimir Poetins luchtmacht, de Islamitische Revolutionaire Garde van Iran en Hezbollah hebben de Syrische burgeroorlog gewonnen omdat ze meer bereid waren te vechten en te sterven om die te winnen. Zij hadden daar dan ook een veel groter belang bij dan wij Amerikanen. Wij wonen daar niet. Slechts weinig Amerikanen weten wat daar aan de hand is. Nog minder interesseert het.

Onze oude bondgenoten in het Midden-Oosten willen vanzelfsprekend dat wij hun 21e-eeuwse oorlogen uitvechten, zoals de Britten ons inschakelden om hun 20e eeuwse oorlogen te helpen uitvechten. Maar Donald Trump werd niet gekozen om dat te doen. Of dat dachten sommigen van ons toch.

Posted on

Iran herkiest gematigde president

De zittende president van Iran, Hassan Rouhani, is vrijdag herkozen. Rouhani bleef zijn belangrijkste tegenkandidaat, Ebrahim Raisi duidelijk voor. De uitslag is een tegenslag voor Amerikaanse haviken die het atoomakkoord met Iran willen herzien.

De gematigde Rouhani verbeterde met bijna 59 procent van de stemmen zijn resultaat uit 2013, toen hij met bijna 51 procent van de stemmen voor het eerst gekozen werd. De zittende president bleef daarmee de belangrijkste tegenkandidaat, Ebrahim Raisi, die bijna 40 procent van de stemmen kreeg, duidelijk voor.

Haviken in de Verenigde Staten hadden liever gezien dat Rouhani verslagen was. Lange tijd werd er gespeculeerd over een mogelijke comeback van Mahmud Ahmadinejad. Dat had kunnen leiden tot een meer confrontatiegerichte koers van de Iraanse regering, waarvan krachten binnen het Amerikaanse beleidsestablishment gebruik had kunnen maken om terug te komen op het met veel moeite en internationale inspanning bereikte atoomakkoord.

Ahmedinejad stelde zich uiteindelijk echter niet kandidaat en het is sowieso nog maar de vraag of hij anders dan Raisi wel Rouhani had kunnen verslaan.

Onder Rouhani heeft Iran een gematigde koers gevaren, kon Iran in onderhandeling met de vijf permanente leden van de VN Veiligheidsraad plus Duitsland een atoomakkoord sluiten en is als gevolg daarvan een groot deel van de internationale sancties tegen Iran opgeheven. Door het opheffen van de sancties leefden de olie-export en de economie als geheel weer op.

Posted on 2 Comments

Stop het kernprogramma van Iran

In Nederland is de aandacht gericht op het bestuderen van verkiezingsprogramma’s. Maar er is een ander programma waarvoor we onze ogen ook niet mogen sluiten. Dat is het kernprogramma van Iran. Als je de president van Iran, Ahmadinejad, moet geloven, heeft het land uitsluitend vreedzame bedoelingen met het gebruik van kernenergie. Aan de geloofwaardigheid daarvan moet echter ernstig worden getwijfeld.

In de eerste plaats voldoet Iran niet aan de internationale eisen met betrekking tot het toezicht. Het land speelt geen open kaart. Het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie (IAEA) heeft namelijk geen onvoorwaardelijke toegang tot alle locaties, al het materiaal, alle mensen en documenten. Hierdoor kan het agentschap zijn rol als nucleaire toezichthouder niet vervullen en het Iraanse kernprogramma niet worden gecontroleerd.

Ten tweede zijn er duidelijke bewijzen dat Iran doorgaat met de opvoering van verrijkingsactiviteiten. Deze verrijking gaat veel verder dan nodig is om kernenergie te gebruiken als brandstofvoorziening voor civiele doeleinden.

In de derde plaats getuigt de houding van de Iraanse premier ten opzichte van Israël niet van de goede bedoelingen van de islamitische staat. Hij noemde onlangs opnieuw de staat Israël een kankergezwel en een belediging voor de hele mensheid. Regelmatig zinspeelt hij op de toekomstige vernietiging van het land. Uitroeiing van Israël zou de waardigheid van alle mensen ten goede komen.

Tot slot zijn er de getuigenissen van Iraanse burgers. Dit voorjaar werd de Iraanse kernfysicus Roshan vermoord. Hij werkte voor een verrijkingsinstallatie voor uranium. Zijn echtgenote verklaarde dat het werk van haar man tot doel had “het Zionistische regime” te vernietigen.

Over de werkelijke bedoelingen van Iran hoeft dus geen onduidelijkheid te bestaan. In dat licht bezien is de grote zorg van Israël begrijpelijk. Er wordt gepraat met Iran, maar ondertussen gaat het land door met de ontwikkeling van zijn kernprogramma. Van Israël mag niet worden verwacht dat het afwacht tot Iran een kernbom heeft en deze op de Joodse staat gooit. De internationale gemeenschap moet klip en klaar een ultimatum stellen. Iran moet open kaart spelen en stoppen met de onverantwoorde ontwikkeling van zijn kernprogramma.

Als alle vreedzame opties om Iran te stoppen geen effect hebben, moet militair optreden niet worden uitgesloten. Helaas is niet te verwachten dat de Verenigde Naties (VN) op cruciale momenten daadkrachtig ingrijpen. De houding van de VN ten opzichte van Syrië is daarvan een schrijnend voorbeeld. Een kernwapen in het bezit van een land dat uit is op de vernietiging van een ander land is een schrikbeeld dat moet worden voorkomen. Israël verdient steun. De Joodse staat moet in de strijd tegen het kernprogramma van Iran niet alleen kunnen rekenen op de steun van de Verenigde Staten, maar ook op die van Nederland.