Posted on

CSU sorteert voor op federale coalitie met Groenen

Tot voor kort liet de Beierse CSU steeds duidelijk blijken niet met de Groenen te willen regeren. Partijvoorzitter en deelstaatpremier Markus Söder zet nu echter een koerswijziging in. Onder het mom van ‘de strijd aangaan’ sorteert hij voor op een coalitie met de Groenen. Een poging om zijn kansen op het bondskanselierschap te verbeteren?

In het verleden ontbrak het hen die speelden met de gedachte aan een Duitse federale regering bestaande uit CDU/CSU en Groenen steeds om een reden aan geloofwaardigheid: De Groenen zouden het over zo’n coalitie niet alleen met de CDU, maar ook met de Beierse CSU eens moeten worden. Alleen het fundamenteel verschillende uitgangspunt in het immigratiebeleid maakte de totstandkoming van een dergelijke coalitie al haast ondenkbaar. De top van de CSU werkt er nu echter in ijltempo aan de partij niet allen ‘moderner en cooler’ te maken, maar ook voor te sorteren op een coalitie met de Groenen.

Asymmetrische demobilisatie

Na de europarlementsverkiezingen kondigde CSU-leider Markus Söder aan: “Het duel heeft van nu af aan niet meer zwart tegen rood, maar eenduidig zwart tegen groen.” Söders strategie voor dit duel is schijnbaar die van de ‘asymmetrische demobilisatie’. Oud-CDU-leider Angela Merkel paste deze strategie herhaaldelijk toe. Ze hield SPD en Groenen klein door hun standpunten te benaderen of over te nemen.

Haalt CSU CDU links in op groene dossiers?

Söder laat de laatste tijd steeds weer een staaltje van deze benadering zien. Zo zorgde hij zelfs in de CDU voor verbazing, toen hij zich voor het vervroegd uitfaseren van kolen uitsprak. “Laten we eerlijk zijn: De Duitse klimaatdoelen zijn voor 2030 alleen te bereiken, als we het uitfaseren van kolen massief stimuleren.” Eerder kondigde Söder reeds aan dat ecologie en biodiversiteit in Beieren in de toekomst meer prioriteit zouden krijgen dan ik welke andere deelstaat ook. En onlangs presenteerde de Beierse deelstaatpremier een plan om het Beierse staatsbos niet meer met winstoogmerk te beheren, maar tot ‘klimaatopslag’ te maken.

CSU-bondskanselier

Mogelijk kan de CSU met het innemen van dergelijke standpunten de opkomst van de Groenen tenminste in de deelstaat Beieren afremmen. Er zit echter nog een andere kant aan Söders nieuwe groene agenda. De CSU-leider neemt hiermee namelijk ook belemmeringen voor een coalitie met de Groenen weg. Met de nieuwe koers maakt Söder niet alleen een zwart-groene coalitie in Beieren en federaal waarschijnlijker, hij verbetert ook zijn eigen politieke carrièreperspectieven.

Het Handelsblatt vroeg zich zodoende onlangs reeds af of Söder na Franz-Joseph Strauß en Edmund Stoiber de derde CSU-voorzitter zou worden die voor de Unie van CDU en CSU als kandidaat-bondskanselier aantreedt. Dat CDU-leider Annegret Kramp-Karrenbauer door het vertrek van Ursula von der Leyen naar Brussel de kans heeft gekregen om te falen als minister van Defensie vergroot Söders kansen alleen maar.

Posted on

Toeloop conservatieven binnen CDU na toetreding Hans-Georg Maaßen tot WerteUnion

Dat de voormalige directeur van de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst Bundesverfassungsschutz Hans-Georg Maaßen en de bekende politicoloog Werner Patzelt lid zijn geworden van de WerteUnion, bezorgt CDU-partijleider Annegret Kramp-Karrenbauer slapeloze nachten. Sinds hun toetreden wint de pressiegroep, die CDU en CSU weer op een conservatieve koers wil brengen, binnen de partij snel aan leden en invloed.

Maaßen geldt als gedecideerd criticus van Angela Merkels immigratiebeleid. Eerder sloeg hij een aanbod om over te stappen naar de AfD af. Patzelt werd door de mainstream bekritiseert omdat hij als wetenschapper enkele keren op verzoek een rapport (een zogeheten Gutachten) had geschreven voor de AfD. Daarnaast sprak de politicoloog ook een paar keer op een AfD-congres.

De voorzitter van de Werte-Union, Alexander Mitsch stelde dat de toetreding van “twee zulke gerenommeerde conservatieve CDU-leden” tot de WerteUnion laat zien dat deze organisatie zich “ondanks alle weerstand” gevestigd heeft binnen de CDU en CSU.

Conservatief profiel

Terwijl de SPD zich weer links probeert te profileren, zou de CDU weer aantrekkelijker kunnen worden voor de kiezers door de voorstellen van de conservatieven binnen de partij serieus te nemen. Inmiddels is de Werte-Union met zo’n tweeduizend leden ruimschoots groot genoeg om zich om te vormen tot een zogenaamde basisbeweging binnen CDU/CSU, die zelf over het benodigde quorum van 500 leden beschikt om op partijcongressen voorstellen te kunnen doen. De WerteUnion zou bijvoorbeeld kunnen voorkomen dat er in de toekomst een coalitie met de Groenen gevormd wordt, zoals Kramp-Karrenbauer lijkt te willen. De WerteUnion zou het liefst centrumrechtse coalities met de FDP zien, zoals ten tijde van Helmut Kohl.

Factor om mee te rekenen

Met zo’n tweeduizend leden is de Werte-Union, in een tijd dat CDU en CSU massaal leden verloren hebben, uitgegroeid tot een factor die de partijleiding niet meer kan negeren. De door Merkel veroorzaakte immigratiechaos vanaf 2015 was voor Mitsch en anderen binnen de CDU een keerpunt. Ooit was hij “vanwege Helmut Kohls pleidooi voor een ‘geistig-moralische Wende'” lid geworden van de CDU. In de herfst van 2015 richtte hij met gelijkgestemden de groep ‘Adenauers Erben’ op, die in maart 2017 omgevormd werd tot de Werte-Union. In een ‘Conservatief Manifest’ riep de groep in april 2018 tot een fundamentele programmatische ommekeer op.

Ingrijpende veranderingen nodig

De lijst met punten waarop het beleid van CDU en CSU moet veranderen is lang. Het reikt van inperking van de immigratie tot belastingverlagingen, kapitaal-gedekte pensioenen, een offensief gezinsbeleid, meer realisme in het klimaat- en energiedebat tot inperking van het aantal periodes dat iemand bondskanselier kan zijn. Met partijleider Merkel, die iedere dialoog met critici weigert, was een nieuwe, conservatievere koers niet haalbaar. Nu Merkel geen partijleider meer is, benadrukt de WerteUnion echter dat de CDU sowieso niet meer vanuit het Kanzleramt gestuurd mag worden. De Unie van CDU en CSU moet volgens Mitsch “na jaren van opschuiven naar links onder Angela Merkel weer een duidelijk conservatief profiel krijgen”.

Prominenten

Waar het de conservatieven binnen CDU/CSU vooralsnog echter vrijwel aan ontbreekt, zijn gelijkgestemden op sleutelposities in Berlijn. De toetreding van de prominenten Maaßen en Patzelt zijn echter een plus voor het imago van de WerteUnion. Dit heeft dan ook een stroom nieuwe leden opgeleverd. Voor CDU-leider Annegret Kramp-Karrenbauer kon dit wel eens gevaarlijk worden. Ze kan de conservatieven binnen haar partij niet meer zonder risico negeren.

Posted on

Het rommelt in de partijtop van de SPD

De SPD komt maar niet uit het dal in de peilingen. Dat ligt er mede aan dat het in Duitse regeringspartij inmiddels traditie is om de actuele partijtop naar hartenlust te discrediteren.

Momenteel staat partijleider Andrea Nahles zwaar onder druk. Hoofdoorzaak zijn slechte verkiezingsresultaten en peilingen. Federaal komt de partij niet verder dan zo’n 15 procent, in Beieren hebben de sociaaldemocraten nog zes procent. In de verkiezingen voor het Europees Parlement dreigt de SPD de helft van haar zetels te verliezen. Zelfs het bolwerk Bremen, waar eind mei deelstaatverkiezingen plaatsvinden, wankelt. Ook in het uiterst linkse Berlijn, waar de partij momenteel met Michael Müller de burgemeester levert, zou in federale verkiezingen nog slechts 12 procent van de mensen zijn stem aan de SPD geven.

Gerhard Schröder brandt Andrea Nahles af

Alsof dit alles nog niet erg genoeg was, mengde onlangs oud-bondskanselier Gerhard Schröder zich weer in het interne debat. In een interview met het weekblad Der Spiegel bekritiseerde Schröder de partijleidster scherp. Schröder beklaagde Nahles, soms platte, optreden. De implicatie van de oud-bondskanselier was dat Nahles niet geschikt zou zijn als bondskanselier. Volgens Schröder zou de partij een kandidaat nodig hebben met economische competentie. Op de vraag of Nahles deze bezit, antwoordde hij vervolgens “Ik denk dat ze dat zelf niet eens zou durven beweren”.

Oud-bondskanselier Gerhard Schröder zou willen dat Sigmar Gabriel (foto), tussen 2013 en 2018 minister van achtereenvolgens Economische en Buitenlandse Zaken, weer een centrale rol innam (foto: Martin Kraft).

…looft Olaf Scholz en Sigmar Gabriel

Schröder ziet minister van Financiën Olaf Scholz eerder als de persoon die de toekomstige kandidaat-bondskanselier van de CDU, Annegret Kramp-Karrenbauer uit zou kunnen dagen. Daarnaast zou Schröder willen dat Sigmar Gabriel weer een centrale politieke positie in zou nemen. “Wellicht de meest begaafde politicus die we in de SPD hebben. Hij heeft alleen een aantal mensen binnen de partij te hard op de tenen getrapt. Of hij nog eens een grotere rol wil spelen, moet hij zelf bepalen.”

De tegenweer volgde prompt en zoals gebruikelijk binnen de SPD snoeihard. “Gelooft ook maar iemand, dat het wat voor nut dan ook voor de eigen partij heeft, wanneer gepensioneerde politici zich onvriendelijk uitlaten over hun opvolgers? Dat baat altijd slechts de politieke concurrentie. Het getuigt van slecht geheugen en is bovendien onsolidair”, twitterde plaatsvervangend partijvoorzitter Ralf Stegner.

‘Eerst de hemel in prijzen, dan als een baksteen laten vallen’

Ook SPD-bestuurslid Boris Pistorius klom in de ring en bekritiseerde de partijleiding om haar omgang met oud-partijleiders Sigmar Gabriel en Martin Schulz. “Volgens mij bevreemdt het de mensen wanneer de SPD haar leiders steeds weer eerst de hemel in prijst, om ze dan later weer als een baksteen te laten vallen”, aldus de Nedersaksische deelstaatminister tegenover dagblad Die Welt. Hij rekent dat vooral Nahles en Scholz aan. “Zo hoort dat gewoon niet.” Pistorius zei echter ook dat het geen makkelijk moment was waarop Nahles en Scholz de partijleiding overnamen.

Wat echter onbenoemd blijft is dat ook Martin Schulz een zwakke campagne voor de Bondsdagverkiezingen voerde en dat de partij onder het leiderschap van Gabriel er niet veel beter voor stond in de peilingen. Zou het soms niet zozeer aan het personeel, als wel aan de standpunten kunnen liggen, dat de kiezers weglopen?

Posted on 1 Comment

Spanje helpt immigranten met illegale doorreis

Hoewel de Balkanroute nog altijd in gebruik is, zwelt de immigratiestroom via Spanje steeds verder aan. Slechts weinigen blijven echter in Spanje. De meeste asielzoekers trekken verder. De Spaanse autoriteiten helpen hen daarbij. Anders dan voor de Franse autoriteiten is dit voor hoofdbestemming Duitsland echter geen aanleiding tot sterkere grenscontroles.

Meer dan 2100 immigranten zijn in de twee eerste weken van 2019 reeds vanuit het zuiden naar Spanje gekomen, via de Middellandse Zee en de Spaanse exclaves Ceuta en Melilla. Dat zijn  er meer dan in de hele maand december, die toch al alle records verbrak. Voor 2018 rapporteerde de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR in Spanje zo’n 60.000 immigranten, drie keer zo veel als in het jaar daarvoor. In 2019 zouden het er nog eens drie maal zoveel, oftewel 180.000 kunnen worden.

Spaanse autoriteiten faciliteren doorreis

Uit onderzoek van Duitse media en ervaringen van Franse douaniers blijkt echter dat slechts weinigen in Spanje blijven. De meesten van hen reizen gelijk door. En de Spaanse autoriteiten helpen hen zelfs daarbij, door busritten van Andalusië naar het noorden van Spanje te organiseren en betalen. In het noorden staan andere bussen gereed die bij nacht en nevel naar Frankrijk rijden. De bestemming van de meesten is Duitsland. Linda Teuteberg, migratie-woordvoerder van de liberale FDP-fractie in de Duitse Bondsdag, spreekt van een “duidelijke schending van Europees recht”. Teuteberg roept dan ook op tot strengere controles aan de Duitse grens.

Bilateraal verdrag

Bondskanselier Angela Merkel ondertekende vorig jaar in Andalusië weliswaar een bilateraal verdrag over het terugnemen van immigranten met de Spaanse regeringsleider Pedro Sanchez, maar dit akkoord blijkt het papier waarop het geschreven staat niet waard. Dit verdrag is echter alleen van toepassing wanneer een asielzoeker zich eerst in Spanje laat registreren en dan met een omweg via Italië en Oostenrijk over de Beierse grens Duitsland binnenkomt en zich dan laat pakken. Dit onwaarschijnlijk scenario is in 2018 dan ook niet één keer voorgekomen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken onder Horst Seehofer (CSU), dat het bilaterale verdrag destijds als grote vooruitgang voorstelde, reageerde terughoudend op de verwijten van de FDP. Federale politie-agenten op Frontex-missie zouden ter plaatse in Spanje de feiten onderzoeken, zo heette het.

Schengenzone

Omdat er binnen de Schengenzone in de regel geen grenscontroles zijn, zijn er tot nog toe nauwelijks precieze cijfers over de migratie van migranten als ze eenmaal in die zone zijn aangekomen. “Secundaire bewegingen blijven een van de migratiegebieden die het moeilijkst te analyseren zijn”, zo heet het in de meest actuele risico-analyse van Frontex. Ook de Duitse immigratiedienst heeft geen precieze cijfers. Ze vraagt in het formulier voor asielzoekers weliswaar naar de route die ze afgelegd hebben, maar slechts weinigen verstrekken precieze gegevens.

Secundaire migratie

Duitsland lijkt echter in het bijzonder de bestemming van secundaire migratie. Waar er slechts weinig asielzoekers direct per vliegtuig naar Duitsland komen, dienen er maandelijks zo’n 10.000 à 15.000 een asielaanvraag in de Bondsrepubliek in. Bij het toenemende aantal immigranten dat via Spanje komt, komen velen die nog altijd via de Balkanroute komen.

Vanwege het doorloodsen van immigranten door de Spaanse autoriteiten, heeft Frankrijk reeds controles ingevoerd aan de Spaanse grens en daardoor veel bewijzen verkregen van de betrokkenheid van de Spaanse overheidsdiensten. Ook Duitse diensten maken de Spaanse ernstige verwijten. Zo stelt men dat het Spaanse registratieproces niet tegemoet komt aan de vereisten. Zo zouden bijvoorbeeld opgaven over de nationaliteit van asielzoekers ondanks gerede twijfel niet verder onderzocht zijn, omdat de meerderheid toch niet in Spanje wil blijven.

Geen aanleiding voor grenscontroles

Duidelijk is dat de mare van de Duitse welkomscultuur iedere uithoek van Afrika bereikt heeft. De aantrekkelijkheid van de Bondsrepubliek ligt in de bovengemiddelde verzorgingsstaat, de ruimhartige toekenning van verblijfsvergunningen en het lakse uitzettingsbeleid. Ondanks dit alles zien de Duitse veiligheidsdiensten “geen aanleiding” voor sterkere controle aan de Duitse westgrens. Dagelijks pendelen er honderdduizenden forenzen in beide richtingen tussen Duitsland en Frankrijk en Luxemburg. Voor hen zouden grenscontroles tegen illegale secundaire migratie uit Spanje zoals aan de Beierse grens met Oostenrijk hinderlijk zijn.

Posted on

Klimaatverandering – Experts vrezen sneeuwloze winters

Onlangs hield de Toerisme-commissie van de Duitse Bondsdag een “gesprek met experts” inzake het toerisme in de bergen “onder omstandigheden van de klimaatverandering”. Men was het er over eens dat men ten gevolge van de zogenaamde opwarming van de aarde in toenemende mate met sneeuwloze winters te maken heeft. 

Kennelijk totaal niet onder de indruk van de langs alle kanalen naar binnen sijpelende realiteit, hielden de deelnemers aan de gespreksronde het voor nodig “alternatieven voor de wintersport in enge zin” te ontwikkelen. De “planningsonzekerheid van op sneeuw gebaseerde arrangementen zal immers toenemen”, zo formuleerde de toerisme-onderzoeker van de Hogeschool van München.

Besneeuwde landschappen

De voorzitter van het Bundesverband Deutsche Mittelgebirge, Michael Braun maakte zich dan ook zorgen om de overlevingskansen van de wintersportregio’s, nu de “typische besneeuwde landschappen in de toekomst minder vaak te zien zullen zijn”. Alexander Krämer van het Institut für Natursport und Ökologie aan de Duitse Sporthogeschool in Keulen riep er dan ook toe op om arrangementen te ontwikkelen “die met en zonder sneeuw functioneren”.

Kunstsneeuw

Relatief gelaten reageerde daarentegen de directeur van de de toerismeorganisatie van de Harz, Carola Schmidt op de gevolgen van de klimaatverandering: Als de helling in de winter groen blijft, dan gaat men gewoon over op kunstsneeuw.

Hevige sneeuwval

Terwijl dus uitvoerig gesproken werd over de sneeuwloze winters die ons treffen, verzonken delen van Beieren en Oostenrijk in diepe sneeuw, heerste in een aantal Landkreisen de noodtoestand, waren talrijke dorpjes van de buitenwereld afgesneden en kwamen zelfs mensen in de sneeuwmassa’s om. Fijne experts! Geen wonder dat de politiek met dergelijke adviseurs weinig zinnigs voortbrengt.

Posted on

Toch geen Groene premier in Hessen

Na de verkiezingen voor de landdag van Hessen van vorige week zondag waren getalsmatig ook een grote coalitie van CDU en SPD en een ‘stoplichtcoalitie’ van SPD, Groenen en FDP mogelijk geweest. Maar het lijkt op een voortzetting van de coalitie van CDU en Groenen uit te lopen, zij het met een sterkere junior-coalitiepartner.

De Groenen waren immers een grote winnaar in de verkiezingen. Toch was de winst niet zo overweldigend als door sommigen gedacht. De Groenen onder leiding van de vice-premier van de deelstaat, Tarek al Wazir, boekten weliswaar aanzienlijke winst en voerden op de verkiezingsavond een nek-aan-nek-race met de SPD om de tweede plaats.

Geen tweede Groene deelstaatpremier

De hoop dat Al Wazir, na Winfried Kretschmann in Baden-Württemberg, de tweede deelstaatpremier van de Groenen zou kunnen worden, lijkt echter niet vervuld te worden. Dit lag er ook aan dat de socialistische partij Die Linke met zo’n zes procent van de stemmen niet zo sterk werd als verwacht en de AfD met 13,1 procent toch relatief goed uitkwam.

De verliezen voor de voormalige volkspartijen vielen in de van tevoren verwachte omvang uit. De SPD, die Hessen decennia lang regeerde, verloor zo’n tien procentpunten en behaalde haar slechtste resultaat sinds de oorlog. Het gooide weer olie op het vuur van de discussies binnen de SPD of de federale coalitie met CDU en CSU wel voortgezet moet worden.

Zoveelste nederlaag voor SPD

Want hoewel het voor de Hessische SPD-leider Thorsten Schäfer-Gümbel de zoveelste nederlaag is, wordt het slechte resultaat voor de sociaaldemocraten vooral tot de federale politiek herleid. Weliswaar zou een coalitie van CDU en SPD evenveel zetels hebben als een coalitie van CDU en Groenen of een Stoplicht-coalitie. Maar beide opties met de SPD gelden als onwaarschijnlijk.

Grootste verliezer CDU kan verder regeren

Zodoende blijft een andere verliezer van de verkiezingen in het ambt. De CDU onder leiding van deelstaatpremier Volker Bouffier behaalde met zo’n 27 procent een slecht resultaat (-11,3 pp), maar zal toch opnieuw de leiding hebben. De CDU verloor zo’n 50.000 kiezers aan het kamp van de niet-stemmers en zo’n 90.000 stemmen aan de AfD. “Dat laat zien dat de zaken complex zijn en de waarheid in het midden ligt”, reageerde Bouffier desgevraagd nietszeggend. Ook hij wees op de voortdurende strijd binnen de federale coalitie die niet bevorderlijk zou zijn geweest.

Met of zonder liberalen

Vast staat dat de CDU nu samen moet werken met een duidelijk versterkte coalitiepartner. Of Bouffier ook de liberale FDP uit zou nodigen voor coalitiegesprekken liet hij in het midden. Ook zonder de liberalen is er een meerderheid. “Het hoort zo, dat we met alle democratische mededingers spreken.”

De FDP won licht en profiteerde kennelijk van de angst voor een coalitie van Groenen, SPD en Linke. De liberalen zijn echter niet meer de natuurlijke wijkplaats voor teleurgestelde CDU-kiezers. Zelf zijn de liberalen graag bereid de coalitie te versterken. Federaal partijleider van de liberalen, Christian Lindner, zei verder dat de grote coalitie in Berlijn alleen nog bij elkaar wordt gehouden door “angst voor de kiezer”.

Geringe winst Die Linke, tevreden AfD

Tegenstrijdig waren de reacties van Die Linke. Terwijl de Hessische lijsttrekker Janine Wissler verheugd was over het verkiezingsresultaat (3 zetels winst), was federaal voorzitter Katja Kipping teleurgesteld. “Je hoopt altijd op meer. Ook gezien de peilingen hadden we op nog een paar procentpunten meer gehoopt.” Volgens haar waren de verkiezingen in Hessen echter een duidelijk signaal voor de federale grote coalitie.

De AfD kondigde intussen keiharde oppositie aan. De 13,1 procent die de partij onder lijsttrekker Rainer Rahn behaalde, zijn geen slecht resultaat, ook als de partij op iets meer gehoopt had. “We zijn nu in alle 16 [deelstaat] parlementen vertegenwoordigd, dat is historisch. We hebben in vergelijking met de Bondsdagverkiezingen nog eens winst geboekt en hebben alle reden dit resultaat te vieren”, aldus Rahn.

De kiezers van de Groenen zijn geconcentreerd in de stedelijke gebieden.

Geografische spreiding

Zoals in de Beierse verkiezingen twee weken eerder ook al te zien was, scoorden de Groenen vooral in de grote steden. In Frankfurt werden ze zelfs de grootste. Ook de AfD deed het in de links-liberale stad aan de Main echter niet slecht. De bolwerken van de AfD lagen in Hessen net als in de federale verkiezingen in het noorden en oosten van de deelstaat. Ook in grotere steden als Kassel en Fulda deden de nationaal-conservatieven het goed.

De grote winnaars van de verkiezingen in Beieren, de Freie Wähler, konden ook winst boeken in Hessen. Ze wonnen 1,8 procentpunten, maar bleven met drie procent van de stemmen zoals verwacht onder de kiesdrempel.

Posted on

Merkel niet herkiesbaar als partijleider

Bondskanselier Angela Merkel heeft na de landdagverkiezingen in Hessen van zondag bekendgemaakt niet herkiesbaar te zijn als partijleider van de CDU. Ze blijft wel aan als bondskanselier.

Duitse media melden dat Merkel maandagmorgen haar besluit bekendmaakte, nadat de CDU zondag fors stemmenverlies leed in Hessen. De CDU maakt al langer een neerwaartse trend door. Ze wil evenwel aanblijven als bondskanselier. Dat is opmerkelijk, omdat ze in het verleden altijd benadrukt heeft dat het partijleiderschap en het ambt van bondskanselier in een persoon verenigd moeten zijn.

Eerder was Merkel van plan geweest op het partijcongres in december herkiesbaar te zijn. Er waren wel enkele tegenkandidaten, maar geen serieuze kanshebbers.

Opvolging

nmiddels wordt druk gespeculeerd wie haar op zou kunnen volgen. Daarbij worden onder andere de partijsecretaris Annegret Kramp-Karrenbauer, van 2011 tot 2018 minister-president van het Saarland, federaal minister van Gezondheid Jens Spahn en de minister-president van Noord-Rijnland-Westfalen, Armin Laschet genoemd. Het boulevardblad Bild meldt dat ook Friedrich Merz, oud-fractievoorzitter van de bondsdagsfractie van de CDU zou overwegen te kandideren voor het partijleiderschap.

Kramp-Karrenbauer geldt als vertrouweling van Merkel, Laschet als pragmaticus, Spahn als meer conservatief. De neoconservatief Merz werkt momenteel bij het beleggingsfonds BlackRock, is voorzitter van het netwerk Atlantik-Brücke en van de Europese tak van de Trilaterale commissie.

Hessen

De CDU leed zoals verwacht ruim 11 procentpunten verlies in Hessen, maar blijft met 27 procent van de stemmen wel de grootste partij. Ook de in Hessen oppositionele SPD verliest met een kleine 11 procentpunten fors en komt op gelijke hoogte te liggen met de Groenen op 19,8 procent van de stemmen. De Groenen profiteren van het verlies van CDU en SPD en zodoende kan de coalitie van CDU en Groenen voortgezet worden, de partijen hebben samen nog net een meerderheid van de zetels. De liberale FDP komt met 7,5 procent weliswaar over de kiesdrempel, maar heeft nauwelijks weten te profiteren van het verlies van de CDU. De Freie Wähler blijven met drie procent zoals verwacht onder de kiesdrempel van vijf, maar de nationaal-conservatieve AfD komt met 13,1 procent de landdag van Hessen binnen. Verder komt de socialistische partij Die Linke met 6,3 procent ditmaal over de kiesdrempel. Voor een coalitie van SPD, Groenen en Die Linke is echter geen meerderheid.

AfD blijvende factor

De AfD is na de verkiezingen in Hessen in alle zestien deelstaatparlementen vertegenwoordigd. Het is uniek voor een nieuwe partij om bij 16 landdagverkiezingen op rij boven de kiesdrempel te komen. De AfD heeft zich daarmee bewezen als een blijvende factor in de Duitse politiek. Zelfs inmiddels gevestigde partijen als de Groenen en de FDP zijn niet in de parlementen van alle Duitse deelstaten vertegenwoordigd.

Posted on

Wordt Hessen eerste Duitse deelstaat met islamitische premier?

Volker Bouffier en Tarek Al-Wazir, 2013

Komende zondag vinden in de Duitse deelstaat Hessen de tweede landdagverkiezingen van dit jaar plaats. Na het debacle in Beieren, staat vooral de federale grote coalitie op het spel.

Voor voorstanders van een multiculturele samenleving kon zondag echter wel eens een lang gekoesterde droom in vervulling gaan. Met Tarek Al-Wazir zou voor het eerst een moslim minister-president van een Duitse deelstaat kunnen worden. In de afgelopen weken hebben de Groenen, waarvoor Al-Wazir momenteel als deelstaatminister van Economische Zaken in het kabinet van Volker Bouffier (CDU) zit, flink terrein gewonnen. Kort voor de landdagverkiezingen van komende zondag liggen de Groenen in Hessen, met de wind van de Groene winst in Beieren in de rug, in de peilingen net voor de sociaaldemocraten van Thorsten Schäfer-Gümbel.

Alles wijst erop dat de CDU opnieuw de grootste partij zal worden in Hessen, maar deelstaatpremier Volker Bouffier, een vertrouweling van bondskanselier Angela Merkel, staan niet als de SPD zware verliezen te wachten. En omdat de socialistische partij Die Linke in Hessen sterker staat dan in de meeste West-Duitse deelstaten, zou een coalitie van Groenen, SPD en Linke een meerderheid kunnen krijgen.

Coalitie over links?

Bondskanselier Merkel probeerde dit vooruitzicht dan ook te gebruiken om kiezers te mobiliseren. Een dergelijke linkse coalitie is een “reële optie”, aldus Merkel. De CDU-leider riep haar partij op om alles te geven om de campagne van Bouffier te ondersteunen: “Volle kracht vooruit voor Hessen!”

De huidige deelstaatregering van CDU en Groenen in Wiesbaden functioneert “probleemloos en constructief”, dat geven zelfs christendemocraten die er op voorhand niet enthousiast voor waren toe. Daarom verraste het des te meer toen federaal partijleider van de Groenen Robert Habeck op de avond van de verkiezingen in Beieren stelde dat Bouffier een “aflopende zaak” is.

Daarachter steekt de hoop dat de Groenen uiteindelijk als winnaar uit de bus komen in Hessen. Als ze de SPD inderdaad voorbijstreven, lijkt het uitgesloten dat de SPD de CDU aan een meerderheid zal helpen. Deelstaatpremier Bouffier heeft bij zijn kiezers de reputatie van een aanpakker en iemand die echt betrokken is bij de regio, maar niet van een man van de toekomst. Zijn tegenstrever van de SPD, Schäfer-Gümbel heeft het imago van de eeuwige verliezer.

Daartegenover staat de Groene lijsttrekker Al-Wazir. Hij kwam in 1995, toen hij 24 was, de landdag in Wiesbaden binnen. Veertien jaar lang leidde hij de fractie, groeide uit tot de hardste tegenspeler van de toenmalige CDU-deelstaatpremier Roland Koch en maakte in 2008 het Ypsilanti-debacle mee, toen de SPD tevergeefs probeerde samenwerking met de Groenen en Die Linke te bereiken. Ook daarom geldt hij als niet per se een vriend van een dergelijk experiment. In 2013 voerde Al-Wazir de Groenen dan binnen in een coalitie met de voormalige aartsvijand CDU.

Rechtse oppositie

Vandaag is hij de populairste politicus van Hessen en speelt hij de grote man. Hij is bereid met alle partijen te praten, behalve de AfD natuurlijk. Hoe de AfD het in de verkiezingen gaat doen is de grote onbekende. De afdeling van die partij in Hessen geldt zelfs voor AfD-verhoudingen als moeilijk en intern verdeeld. In de maanden voor de landdagverkiezingen heeft men echter de rangen gesloten. Aan de leiding staan met Klaus Hermann en Robert Lambrou twee vertegenwoordigers van de liberaal-conservatieve vleugel, die de deelstaatpartij rustig en zonder poeha leiden. De vraag is echter of dit tijdens een verhitte campagne toereikend is. De lijst wordt aangevoerd door de Rainer Rahn, een gemeenteraadslid uit Frankfurt, die in zijn politieke loopbaan ook al voor de liberale FDP en diverse lokale partijen actief was. De partij ligt in de peilingen tussen de elf en de dertien procent, maar “De AfD zal het in Hessen nog beter doen dan in Beieren”, zo stelt Lambrou zelfverzekerd, want in Hessen zijn ze Freie Wähler een verwaarloosbare factor, terwijl ze in Beieren al tien jaar in de landdag zaten.

De Freie Wähler in Hessen schatten het zelf natuurlijk anders in en hopen juist te profiteren van de media-aandacht voor hun vrienden in Beieren, maar de opiniepeilers plaatsen hen stuk voor stuk ver onder de kiesdrempel van vijf procent.

Hoewel ze in Hessen vanouds relatief sterk staan, moet de liberale FDP net als in Beieren haar best doen om terug te keren in de landdag, met zes procent ligt ze in de peilingen niet ver boven de kiesdrempel. Kennelijk opgewekt door Merkels waarschuwing voor een coalitie van Groenen, SPD en Linke, meldden de liberalen zich deze week ook ineens weer en boden zich bij CDU en Groenen aan om hen aan een meerderheid te helpen. “Er zijn tussen de CDU, de Groenen en ons ook thematische overeenkomsten”, aldus lijsttrekker Rene Rock in een interview met DPA. “Daar ligt de focus weliswaar vaak niet zo op, omdat men vooral veel met de verschillen bezig is. Maar er zijn projecten waar we helemaal niet zo ver uit elkaar liggen.”

http://www.novini.nl/merkels-laatste-kans-om-de-eer-aan-zichzelf-te-houden/

Federale coalitie op het spel

In dit getouwtrek over potentiële coalities na de verkiezingen, lijkt het van geen belang wat SPD-lijsttrekker Schäfer-Gümbel eigenlijk wil. Zijn kansen om deelstaatpremier te worden zijn gering. In de laatste peilingen staan de sociaaldemocraten op 21 procent. Binnen de partij wordt al gesteld dat als ze het in Hessen net als in Beieren nog slechter doet dan verwacht en onder de 20 procent zakt, het sowieso afgelopen is met de federale coalitie met CDU en CSU.

Posted on

Merkels laatste kans om de eer aan zichzelf te houden

Zondag eindigt de wapenstilstand die sinds de verkiezingen in Beieren van kracht is tussen de Duitse coalitiepartijen CDU, CSU en SPD. Er is dan namelijk gestemd voor de landdag van Hessen, regionale verkiezingen die ook federaal ontwikkelingen los kunnen maken.

De meesten willen anoniem blijven, maar wat onder politieke insiders in Berlijn te beluisteren valt, laat een orkaan verwachten die na de twee weken tussen de verkiezingen in Beieren en Hessen losbreekt en moeilijk te voorspellen verwoestingen aan zou kunnen richten.

Volgens het weekblad Die Zeit verwacht een vooraanstaande bron in de CDU dat komende maandag de laatste dag voor Merkel is waarop ze haar afscheid nog helemaal zelf in de hand heeft. De maandag na de verkiezingen in Hessen zou echter ook de dag kunnen worden dat een en ander uit de hand loopt, aldus de vooraanstaande CDU-politicus die zijn naam liever geheim houdt.

Donkere vermoedens

Vooraanstaande vertegenwoordigers van alle drie de coalitiepartijen, CDU, CSU en SPD, spreken sinds 14 oktober tegenover diverse Duitse media anoniem hun donkere vermoedens en soms tegenstrijdige verwachtingen uit. Niemand durft vooralsnog met naam en toenaam geciteerd te worden, om de vooruitzichten van de eigen partij in de landdagverkiezingen in Hessen niet verder te frustreren. Maar wat men anoniem zegt volstaat om het beeld te schetsen van een diep verdeelde coalitie die gedragen wordt door oude volkspartijen die op hun grondvesten schudden.

Angela Merkels oproep op het regionale partijcongres van de CDU in Thüringen afgelopen weekeinde, dat men toch met vertrouwen de toekomst tegemoet moet zien in plaats van te wroeten in de fouten van 2015, straalde een hulpeloosheid uit die men van de bondskanselier niet gewend is. In haar stem klonk een stuk vertwijfeling door.

Federale coalitie onder druk

Hoe gaat het verder met CDU, CSU en SPD, als het na Hessen klapt? De SPD lijkt haar status van volkspartij definitief verloren te hebben. Alleen een heroriëntatie op de belangen van de ‘kleine man’, verbonden met een realistisch standpunt inzake asiel en multiculturele samenleving biedt voor de sociaaldemocraten nog de kans om zich een beetje te herstellen. Maar de groenlinkse leiderskaste van de sociaaldemocraten en de gelijkgestemde media zullen dat verhinderen. Zodoende is verdere neergang onvermijdelijk.

De Unie van CDU en CSU volgt deze neergang op enige afstand, maar de richting zou hen evengoed moeten alarmeren, nu de peilingen steeds verder richting 25 procent gaan. Het zal er op aankomen of Merkel de weg naar vernieuwing tijdig vrijmaakt of dat ze haar partij tot het einde dooddraaft. Hoe dan ook lijken de komende dagen tot de spannendste uit de recente Duitse politieke geschiedenis te gaan horen.

Posted on

Het lemen fundament van de Groene triomftocht

Duitsland komt nog bij van de politieke aardverschuiving in Beieren. Maar die verkiezingen waren mogelijk slechts een voorproefje van iets veel groters.

Voorafgaand aan de verkiezingen in Beieren waren opiniepeilers en politiek-analisten het erover eens: Het nieuws van de verkiezingsavond zou de grootste terugval van de CSU in de geschiedenis zijn. In werkelijkheid werd deze terugval echter in de schaduw gesteld door een nog veel grotere schok: de volledige instorting van de SPD als volkspartij.

Met toch nog vier procentpunten meer dan in de slechtste peilingen, lijken de kiezers de CSU nog een beetje gespaard te hebben. Dankzij de winst voor de pragmatische Freie Wähler kan de CSU toch nog een centrumrechtse coalitie aanvoeren. Dit kan de christelijk-socialen helpen om iets van hun profiel te herwinnen, als ze zich ten minste niet laten verleiden door het door de media gecreëerde zog in de richting van groene standpunten, zoals de SPD en de CDU onder Merkel eerder wel deden.

Sociaaldemocraten

Het lot van de Beierse sociaaldemocraten is een waarschuwing, die voor de rest van de Duitse SPD overigens waarschijnlijk te laat komt. Al decennia doet zich in die partij een steeds bredere kloof voor tussen de partij-elite en de ‘kleine man’. De partijleiding wil net zo hip zijn als de Groenen en vergeten de kleine man of zwetsen wat over sociale gerechtigheid om ze de mond te snoeren. Inmiddels weet de SPD niet meer wie ze is, wat ze wil. De meeste van haar kiezers in Beieren zijn nu naar de Groenen overgelopen, de arbeiders en kleine zelfstandigen veeleer naar de AfD.

Het succes van de Groenen berust vooral op de welvaart en de zorgeloosheid van hun kiezers. Van de alledaagse problemen waarmee veel andere Duitsers te maken krijgen, is de typische Groenen-kiezers ruimtelijk en materieel grotendeels afgeschermd. Zijn zicht op fenomenen als de brisante gevolgen van de massamigratie wordt bemiddeld door media die op hun beurt gedomineerd worden door journalisten met politieke voorkeur voor de Groenen.

Lemen fundament

Daarmee is echter ook het lemen fundament van de Groene triomftocht in beeld: Het is de illusie van een bijna onuitputtelijke rijkdom in Duitsland, die ieder nadenken over ‘bovengrenzen’ en dergelijke slechts als immorele kilheid of racisme kan zien.

Deze ‘rijkdom’ is echter gebaseerd op een aanhoudende manipulatie van economische basiscijfers sinds de financiële crisis van tien jaar geleden. Zoals de geschiedenis van het Oostblok echter leert, kan zo’n manipulatie van de ware verhoudingen uiteindelijk geen stand houden. Hoe langer de mooi-weer-politiek rond failliete banken, een mislukte munt of failliete staten voortduurt, des te dieper wordt de uiteindelijke val.

Dan spat de droom van een betere wereld van de welvaartsgroene kiezers uiteen in confrontatie met de harde realiteit. Daarna zou de herverkaveling van het politieke landschap die we tot nu toe zien, wel eens een lauw voorproefje kunnen blijken te zijn van een veel grotere verandering.