Posted on

Waarom Kurz wel uitkijkt om met Groenen te regeren

Kurz

Tussen de ideeën van Angela Merkel en haar opvolger Annegret Kramp-Karrenbauer enerzijds en die van Sebastian Kurz anderzijds ligt een wereld van verschil. Afgelopen zondag bleek wel welke ideeën meer aanslaan. 

De Duitse media wilden dit echter overduidelijk niet weten. Zij hoopten naar aanleiding van de uitslag vooral op een coalitie van de ÖVP met de Groenen. Dit zou dan de blauwdruk moeten vormen voor een vergelijkbare coalitie in Duitsland. En het is waar, de FPÖ leed verlies, met name vanwege de Ibizi-affaire. De Groenen konden daarentegen hun resultaat meer dan verdrievoudigen ten opzichte van 2017. Want destijds vielen ze – mede door een afsplitsing – net onder de kiesdrempel. De verkiezingswinst van de Groenen geldt onder Duitse mainstream commentatoren als signaal dat de grote verkiezingswinnaar ÖVP nu net als Merkel naar links moet zwenken. En toenadering moet zoeken tot de Groenen.

Kiezers rechts van het midden

ÖVP-leider Kurz is echter terughoudend. Hij heeft de omvang van zijn overwinning mede te danken aan de schandalen bij de FPÖ. Maar die zullen mettertijd wegzakken. Bovendien weet hij dat hij zijn overwinning aan kiezers rechts van het midden te danken heeft. Zijn campagneboodschap was immers voor hen aantrekkelijk. De pas 33-jarige sterpoliticus heeft de Oostenrijkse zusterpartij van de CDU/CSU het beste verkiezingsresultaat in haar geschiedenis gebracht. Maar dat deed hij met een profiel dat zich nauwelijks scherper konden onderscheiden van de CDU onder Merkel.

Kloof tussen Kurz’ ÖVP en Merkels CDU

Binnenlandse veiligheid en belastingverlichting, strenge controle op en inperking van immigratie en asiel, een liberaal economisch beleid. Wie dit vergelijk met het beleid van CO2-belasting en open grenzen, kan de kloof die gaapt tussen de Duitse en Oostenrijkse christendemocratie niet missen.

Kurz schuwde rechtse samenwerking niet

Sinds afgelopen zondag is daarbij niet meer te missen, welk concept het meeste succes belooft en welk concept naar geleidelijke aftakeling leidt. Ook schuwde de ÖVP na aanvankelijke aarzeling de vorming van een rechts blok met de FPÖ niet. Een partij die men als Oostenrijkse tegenhanger van de AfD kan zien. Deze samenwerking schaadde de ÖVP klaarblijkelijk niet.

Rechtervleugel CDU gesterkt door Kurz’ overwinning

De tekenen uit Wenen scheppen derhalve de nodige problemen voor bondskanselier Angela Merkel en haar tot nog toe vlakke opvolger als CDU-leider, Annegret Kramp-Karrenbauer, die vasthoudt aan Merkels koers. De conservatieve vleugel van de CDU rond de WerteUnion ziet zich daarentegen gesterkt door het succes van Sebastian Kurz, in wie ze een geestverwant zien.

Fris imago Kurz versus Angelas Kleine Kopie

De personele component komt daar nog bij. Terwijl Kurz de frisheid en rechtlijnigheid van een stormachtig nieuw begin belichaamt, treedt AKK van begin af aan als een afgedragen kopie van Merkel. Daarmee zal een nieuw begin voor de CDU niet slagen.

Les voor AfD in FPÖ-debacle

Voor de AfD bevatten de resultaten uit Oostenrijk het impliciete advies om te werken aan het imago van een serieuze partij die zou kunnen besturen en het gekrakeel van de beginfase achter zich te laten. Zelfs de veel gevestigdere zusterpartij FPÖ heeft immers moeten ondervinden hoe zeer het beeld van mankerende ernst tot fatale verkiezingsnederlagen kan leiden.

Posted on

Had Anis Amri handlangers bij aanslag op Berlijnse kerstmarkt?

Amri

Een vreemd genoeg pas onlangs opgedoken video laat het vermoeden toe dat Anis Amri bij de aanslag in Berlijn met handlangers van de plaats delict vluchtte. Politie en openbaar ministerie verdedigen niettemin met klem de these dat Amri alleen handelde.

De aanslag van de afgewezen maar niet uitgezette Tunesische asielzoeker Anis Amri op de kerstmarkt in Berlijn op 19 december 2016 was de tot nu toe zwaarste islamistische aanslag op Duitse bodem. De dader was als risico bekend en in het vizier van verschillende overheidsdiensten. Niettemin kon hij zijn aanslag ongestoord uitvoeren. Ook bij de achtervolging en vlucht van de dader van de plaats delict liet men aanzienlijke steken vallen. Deze waren allemaal voorwerp van onderzoek in een daarna ingestelde onderzoekscommissie.

Amateurbeelden van Amri met mogelijke handlangers duiken op

Daar bleef het echter niet bij. Want ook in het onderzoek naar de aanslag, de manier waarop de slachtoffers herdacht werden en zelfs in de door de Duitse Bondsdag in 2018 ingestelde onderzoekscommissie heeft men steken laten vallen. Zo hebben leden van de onderzoekscommissie nu pas inzage in een tot voor kort niet openbare video-opname van de plaats delict. Het filmpje van 34 seconden lang werd op de avond van 19 december 2016 op de Breitscheidplatz tijdens en direct na de terroristische aanslag van Anis Amri opgenomen. Het gaat om amateurbeelden, gefilmd vanuit een nabijgelegen flat. Desalniettemin zijn de beelden scherp genoeg om het gerechtelijk onderzoek tot nu toe en vooral de direct na de aanslag afgekondigde versie dat Amri alleen handelde in twijfel te trekken.

Eerder al twijfel over stelling dat Amri alleen handelde

Direct na de aanslag bestond reeds twijfel over de stelling dat Amri alleen gehandeld zou hebben. Op de nu op televisie vertoonde nieuwe video is het gebeuren te zien rond de vrachtwagen waarmee Amri in de mensenmassa raasde. Daarbij kwamen elf mensen op de kerstmarkt om het leven. De Poolse vrachtwagenchauffeur had Amri eerder al doodgeschoten. De video toont de paniek en chaos nadat de vrachtwagen op de Budapester Straße tot stilstand is gekomen. Circa 40 meter verwijderd van de vrachtwagen liep een persoon met schoenen met witte zolen weg van de plaats delict in de richting van het metrostation Zoologischer Garten. Hem naderden drie andere personen. Men heeft de indruk dat ze bij elkaar horen.

Overheidsdiensten legden beelden als irrelevant terzijde

De betrokken overheidsdiensten argumenteerden tot nog toe steeds dat uit de videobeelden geen relevante gegevens voor het onderzoek of de vervolging naar voren kwamen. Steeds meer deskundigen twijfelen daar echter aan. Want op een andere video van een bewakingscamera van de Berliner Verkehrsbetriebe was te zien dat de aanslagpleger rode schoenen met witte zolen droeg. De man in de nieuwe video, die eveneens witte zolen draagt, waar drie anderen zich bij aansluiten, zou Amri kunnen zijn, de anderen zijn handlangers.

Handlangers mogelijk zelfde mensen die Amri hielpen vluchten

Ook als er voor de handlangers buiten het filmpje (nog) geen bewijzen zijn, stelt de opname deze kwestie opnieuw nadrukkelijk aan de orde. Het zou om dezelfde personen kunnen gaan, die hem mogelijk in de volgende vier dagen bij zijn vlucht dwars door West-Europa naar Italië hielpen. Dit alles ondanks intensieve klopjacht in heel Duitsland in de dagen voor Kerst. Pas op 23 december beëindigden politie-agenten in het Italiaanse Sesto San Giovanni zijn vlucht.

Duitse overheid speelt met veiligheid burgers

De vraag of Amri handlangers of helpers had, bleef in de evaluaties van de commissie tot nog toe compleet buiten beschouwing en lijkt de veiligheidsdiensten ook niet te interesseren. Zo speelt de Duitse overheid met de zekerheid van haar burgers. Want van eventuele handlangers die niet vastgenomen worden, gaat nog altijd een dreiging uit.

Dat Amri binnen een netwerk ageerde staat in ieder geval vast. Zo is bekend dat hij contacten onderhield in het salafistenmilieu rond de Berlijnse Fazilet-moskee. Ook connecties met groepen rond de eveneens Noord-Afrikaanse plegers van aanslagen in Frankrijk en België in 2015 en 2016 dringen zich op.

Posted on

Triomftocht van de Duitse carrièrepolitica

carrièrepolitica Annegret Kramp-Karrenbauer

Zelfs regeringsgezinde media, die het publieke debat in Duitsland nog altijd grotendeels beheersen, moesten wat langer nadenken om argumenten te vinden om de carrièresprongen van de CDU-politici Ursula von der Leyen en Annegret Kramp-Karrenbauer te prijzen. De motieven zijn overduidelijk niet zuiver en tekenend voor de triomf van het verschijnsel carrièrepolitica.

In het geval van de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie konden ze tenminste nog op haar verblijven in het buitenland en haar taalkennis wijzen, alsmede haar buitenlandpolitieke ervaring als minister van Defensie. Voor de nieuwe minister van Defensie Kramp-Karrenbauer was echter ook met de beste wil van de wereld niets te vinden dat haar kwalificeerde voor die post.

Carrièrepolitica AKK ziet Defensie puur als springplank

Het is al te doorzichtig dat het ministerie van Defensie voor de CDU-leider slechts een springplank naar het bondskanselierschap na Angela Merkel is. AKK ontwijkt vragen over haar ware motieven dan ook met onheldere of nietszeggende antwoorden. Ondertussen probeert ze wat aan inhoudelijk profiel te winnen door te pleiten voor meer verhoging van de Defensie-begroting.

Defensiebegroting

Scepsis is hier echter op zijn plaats. Ten eerste wil Kramp met haar eis overduidelijk demonstreren dat ze echt in Defensie geïnteresseerd is. Dat het motief om dit ambt op te nemen niets met Defensie te maken heeft, is echter zo duidelijk dat de demonstratieve eis die indruk niet weg kan nemen.

SPD is tegen, carrièrepolitica Merkel drukt zich

Ten tweede moet Kramp de verhoging van de Defensiebegroting zwaar bevechten op de coalitiepartner SPD. Daarvoor heeft ze de steun van bondskanselier Merkel nodig. Merkel staat er echter om bekend zich steeds buiten inhoudelijke twisten binnen de coalitie te houden, omdat ze haar machtspositie belangrijker acht dan welke inhoudelijke kwestie ook. Het is nauwelijks voorstelbaar dat Merkel omwille van de Bundeswehr een breuk in de coalitie riskeert. Dat zou immers haar laatste twee jaren kanselierschap in gevaar brengen.

Von der Leyen als uitvoerder anti-Duits beleid

Dat Ursula von der Leyen vooral op instigatie van de Franse president Emmanuel Macron op het schild geheven werd, is al door menigeen uiteengezet. Macron bouwt steeds openlijker aan een door Frankrijk aangevoerde as binnen de EU, die duidelijk tegen Duitse belangen ingaat. Dat hij daarbij ook Duitse politici in weet te schakelen spreekt dit frappant genoeg niet tegen. Vergemeenschappelijking van schulden en andere manieren om geld uit Duitsland en andere noordelijke EU-lidstaten naar het zuiden te doen vloeien, daar komen veel van Macrons plannen op neer.

Duitsland aan het noordelijke kamp onttrekken

Onder leiding van de Nederlandse regering is er weliswaar enig verzet, maar zonder Duitsland kan dit de zuidelijke eisen niet afstoppen. Parijs rekent erop dat Von der Leyen juist als Duitse EU-federalist de ideale persoon is om Duitsland uit het noordelijke kamp los te maken.

Posted on

CSU sorteert voor op federale coalitie met Groenen

Tot voor kort liet de Beierse CSU steeds duidelijk blijken niet met de Groenen te willen regeren. Partijvoorzitter en deelstaatpremier Markus Söder zet nu echter een koerswijziging in. Onder het mom van ‘de strijd aangaan’ sorteert hij voor op een coalitie met de Groenen. Een poging om zijn kansen op het bondskanselierschap te verbeteren?

In het verleden ontbrak het hen die speelden met de gedachte aan een Duitse federale regering bestaande uit CDU/CSU en Groenen steeds om een reden aan geloofwaardigheid: De Groenen zouden het over zo’n coalitie niet alleen met de CDU, maar ook met de Beierse CSU eens moeten worden. Alleen het fundamenteel verschillende uitgangspunt in het immigratiebeleid maakte de totstandkoming van een dergelijke coalitie al haast ondenkbaar. De top van de CSU werkt er nu echter in ijltempo aan de partij niet allen ‘moderner en cooler’ te maken, maar ook voor te sorteren op een coalitie met de Groenen.

Asymmetrische demobilisatie

Na de europarlementsverkiezingen kondigde CSU-leider Markus Söder aan: “Het duel heeft van nu af aan niet meer zwart tegen rood, maar eenduidig zwart tegen groen.” Söders strategie voor dit duel is schijnbaar die van de ‘asymmetrische demobilisatie’. Oud-CDU-leider Angela Merkel paste deze strategie herhaaldelijk toe. Ze hield SPD en Groenen klein door hun standpunten te benaderen of over te nemen.

Haalt CSU CDU links in op groene dossiers?

Söder laat de laatste tijd steeds weer een staaltje van deze benadering zien. Zo zorgde hij zelfs in de CDU voor verbazing, toen hij zich voor het vervroegd uitfaseren van kolen uitsprak. “Laten we eerlijk zijn: De Duitse klimaatdoelen zijn voor 2030 alleen te bereiken, als we het uitfaseren van kolen massief stimuleren.” Eerder kondigde Söder reeds aan dat ecologie en biodiversiteit in Beieren in de toekomst meer prioriteit zouden krijgen dan ik welke andere deelstaat ook. En onlangs presenteerde de Beierse deelstaatpremier een plan om het Beierse staatsbos niet meer met winstoogmerk te beheren, maar tot ‘klimaatopslag’ te maken.

CSU-bondskanselier

Mogelijk kan de CSU met het innemen van dergelijke standpunten de opkomst van de Groenen tenminste in de deelstaat Beieren afremmen. Er zit echter nog een andere kant aan Söders nieuwe groene agenda. De CSU-leider neemt hiermee namelijk ook belemmeringen voor een coalitie met de Groenen weg. Met de nieuwe koers maakt Söder niet alleen een zwart-groene coalitie in Beieren en federaal waarschijnlijker, hij verbetert ook zijn eigen politieke carrièreperspectieven.

Het Handelsblatt vroeg zich zodoende onlangs reeds af of Söder na Franz-Joseph Strauß en Edmund Stoiber de derde CSU-voorzitter zou worden die voor de Unie van CDU en CSU als kandidaat-bondskanselier aantreedt. Dat CDU-leider Annegret Kramp-Karrenbauer door het vertrek van Ursula von der Leyen naar Brussel de kans heeft gekregen om te falen als minister van Defensie vergroot Söders kansen alleen maar.

Posted on

Von der Leyen: gewillige lakei die nergens in uitblinkt

Ursula von der Leyen

Wat valt er te verwachten van Ursula von der Leyen, als ze inderdaad de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie wordt? Haar loopbaan spreekt boekdelen.

Ten tijde van het koninkrijk Hannover behoorden de Albrechts reeds tot de meest vooraanstaande families van het patriciaat, waaruit de hoge ambtenaren werden betrokken. Er werd veel waarde gehecht aan academische vorming en standsbesef. Ursula von der Leyen, dochter van de Nedersaksische deelstaatpremier Ernst Albrecht (CDU) wisselde herhaaldelijk van studie, tot ze uiteindelijk voor geneeskunde koos. Na meer dan twintig semesters legde ze uiteindelijk het staatsexamen af. Gewerkt heeft ze als arts uiteindelijk slechts een paar jaar. Ondanks het afbreken van haar specialisatie noemde Von der Leyen zich graag gynaecoloog.

Creatief met haar CV

Ze was wel vaker wat vrij in de weergave van haar vitae. In een cv op haar website wekte ze de indruk als zou ze aan de Amerikaanse universiteit Stanford gedoceerd hebben. In werkelijkheid heeft ze er slechts enkele seminars bezocht. Haar proefschrift bevatte talrijke fouten, zodat ze in 2015 te nauwer nood haar doctorsgraad kon behouden.

Veilige zetel in landdag dankzij pappie

De politieke carrière van Von der Leyen begon pas laat. In 2001 was ze kort actief in de gemeentepolitiek. Vanwege de reputatie van haar vader, die achter de schermen veel steun wist te mobiliseren, versloeg Von der Leyen in een omstreden interne verkiezing met een meerderheid van slechts één stem de ervaren landdagafgevaardigde Lutz von der Heide. De stemming was gemanipuleerd. Von der Heide vocht de nominatie van Von der Leyen in het CDU-bolwerk succesvol aan. In de aanloop naar het ingelaste nieuwe partijcongres werd hij door de supporters van Von der Leyen echter systematisch door het slijk gehaald en gold hij uiteindelijk als nestbevuiler. Nu won ze de stemming duidelijk, waarmee ze zeker was van een zetel in de Nedersaksische landdag.

Pijlsnelle opkomst als minister

De nieuwe premier Christian Wulff maakte haar meteen tot minister van Sociale Zaken in de deelstaatregering. De opkomst van Von der Leyen werd steeds begeleid door de media van het Springer-concern. In het boulevardblad Bild kreeg ze een eigen column. Slechts twee jaar later werd ze door bondskanselier Angela Merkel naar het kabinet in Berlijn gehaald. Ze bekleedde tot nu toe drie verschillende ministersambten op federaal niveau. In geen daarvan was ze bijzonder succesvol.

Ontbrekende vakkundigheid

Ambtenaren plachten onderling grapjes te maken over de ontbrekende vakkundigheid van hun chef. Deze benutte dan ook liever externe deskundigheid en nam – dikwijls zonder de wettelijk voorgeschreven aanbestedingsprocedures – internationale consultancyfirma’s als McKinsey in dienst. Nadat strafrechtelijke vervolging tegen Von der Leyen werd ingesteld en een onderzoek van haar ambtsvervulling werd ingeleid, was ze binnenlands aangeschoten wild.

Weggepromoveerd

Haar huidige kandidatuur voor het ambt van voorzitter van de Europese Commissie komt dan ook voor als een vlucht. Ze wordt als het ware weggepromoveerd, voor ze in Berlijn definitief onhoudbaar blijkt. Voor de positie van commissievoorzitter is ze in zoverre geknipt dat ze als gewillige lakei van westerse elites geldt. Nog begin juni was ze te gast op de Bilderberg-conferentie in Montreux. Daar kwam ze ook Springer-directeur Mathias Döpfner en McKinsey-manager Dominic Barton weer tegen.

Verenigde Staten van Europa

von der leyenAl vroeg sprak Von der Leyen graag van de “Verenigde Staten van Europa”. In 2017 speelde ze een belangrijke rol in het uitwerken van het Pesco-akkoord, dat gericht is op gemeenschappelijke ontwikkeling van wapensystemen door de EU-lidstaten en de basis moet leggen voor een toekomstig EU-leger. Ondertussen staat de Duitse Bundeswehr er belabberd voor en heeft Von der Leyen daar als minister nauwelijks iets aan gedaan.  Van Ursula von der Leyen is als voorzitter van de Europese Commissie dan ook geen streven naar een statenbond met respect voor verschillen tussen de lidstaten te verwachten, maar veeleer een centralistische bondsstaat. Tegelijk is Von der Leyen door en door atlanticus en is onder haar voorzitterschap dus ook geen meer zelfstandige opstelling van de EU ten opzichte van de VS te verwachten.

Posted on

Sea Watch heeft recht noch moraal aan haar zijde

Sea Watch 3

Het indringen van de Sea Watch 3 in de haven van Lampedusa stort de betrekkingen tussen Duitsland en Italië in een crisis. Dit terwijl Sea Watch zich op recht noch moraal kan beroepen voor haar roekeloze acties.

De Berlijnse reactie op de arrestatie van de “Kapitänin” van het schip Sea Watch 3, Carola Rackete, door de Italiaanse autoriteiten was bijna eensluidend. “Wie mensenlevens redt, kan geen misdadiger zijn”, loofde president Frank-Walter Steinmeier Rackete en de haren. Minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas (SPD) stelde dat “redding op zee” niet “gecriminaliseerd” mag worden. En minister van Ontwikkelingshulp Gerd Müller (CDU) zei te “verwachten” dat de EU de “onmiddellijke vrijlating eist”.

Sea Watch interpreteert zeerecht naar willekeur

De Sea Watch 3 had op 12 juni voor de Libische kust 53 asielzoekers opgepikt die door mensensmokkelaars de zee op gebracht waren, alwaar ze vermoedelijk volgens plan “in nood” raakten. De bemanning weigerde meer nabij gelegen havens aan te doen, bijvoorbeeld in Tunesië, om de “schipbreukelingen” aan land te brengen, zoals het zeerecht voorschrijft. In plaats daarvan wilde men per se de reis naar Italië afdwingen.

Sea Watch drong met geweld haven binnen

Afgezien van mensen in acuut levensgevaar, wees Rome dit echter af. Uiteindelijk drong de Sea Watch 3 dan met geweld de haven van Lampedusa binnen. Een Italiaanse patrouilleboot werd naar zeggen van zijn commandant bij deze manoeuvre bijna “gekraakt” door het schip van 600 ton. De Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken Matteo Salvini spreekt van een “oorlogshandeling”. Het Europese Gerechtshof had spoedprocedures van de Berlijnse Sea Watch-organisatie om de opname van asielzoekers in Italië reeds afgewezen. Het staat dan ook buiten kijf dat het zich gewelddadig toegang verschaffen tot een Italiaanse haven illegaal was.

Sea Watch en medestanders wanen zich met hun “waarden” boven de wet

Duitse politieke leiders storen zich daar echter niet aan. Ze staan met hun “waarden” kennelijk boven de wet. Dat wil zeggen, bij hen gaat ideologie boven recht. Zelfs het argument van de humaniteit is misleidend. Want pas door de meer rigide grenscontroles aan en op de Middellandse Zee kon het aantal bij de overtocht verdronken asielzoekers van bijna 4600 (2016) naar 341 in het eerste half jaar van 2019 teruggedrongen worden. De reden is simpel: Veel minder mensen waagden zich aan de gevaarlijke overtocht, omdat door Salvini’s beleid het uitzicht op toelating tot de EU was afgenomen. Het vooruitzicht dat zogenaamde “reddingsschepen” je naar binnen kunnen loodsen, trekt echter nog altijd de nodige mensen aan. Daardoor begeven zich tienduizenden zwarte Afrikanen noordwaarts.

Recht noch moraal

Wat de deugseiners in politiek en media ook beweren, Sea Watch en gelijkgezinden kunnen zich op het recht noch op een verantwoorde moraal beroepen. Het ene verachten ze, het andere hebben ze in werkelijkheid niet. Ondertussen zet Berlijn, door zich aan de zijde van rechtsovertreders met dubieuze moraal tegen de soevereiniteit van een andere lidstaat te stellen de samenwerking binnen de EU onder druk. Dat kon Duitsland nog wel eens duur komen te staan. In Rome zullen ze het niet snel vergeten.

Posted on

Peter Tauber (CDU) wil rechts grondrechten ontnemen

Peter Tauber

De CDU-politicus Peter Tauber wil de grondrechten van rechtse publieke figuren intrekken. De reacties in Berlijn zijn onthullend.

Tauber hoeft niet te vrezen voor zijn positie als staatssecretaris van Defensie. Ook wordt hij niet berispt of zelfs maar van hogerhand tot de orde geroepen. Peter Tauber, die tot 2018 de invloedrijke positie van partijsecretaris bekleedde, kon zonder problemen ertoe oproepen om politiek rechts georiënteerde mensen grondrechten als de vrijheid van meningsuiting of vergadering te ontnemen. Deze boude stellingname heeft voor hem geen enkele consequentie.

Seehofer en Merkel haken in

Dit roept dan ook de vraag op of Peter Tauber met zijn schokkende ontsporing alleen staat of dat hij slechts uitspreekt wat in meer hoofden aan de top van de staat omgaat. Als om dit laatste te bewijzen haakte minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer (CSU) in dat hij dergelijke ingrepen in de grondrechten wil “onderzoeken”.

‘Rechts-extremisme’

En bondskanselier Angela Merkel kondigde op de landelijke toogdag van de Protestantse Kerk in Duitsland (EKD) aan in de toekomst “zonder taboe” te zullen bestrijden wat ze voor “rechts-extremisme” houdt. Men vat het begrip rechts-extremisme in Duitsland echter al zo ruim op, dat vrijwel alles wat niet links is er onder te scharen valt. Zo kan het gebeuren dat christendemocratische politici zonder problemen hun totalitaire proefballonnetjes op kunnen laten.

Moord op Walter Lübcke

Aanleiding voor de uitspraken van Peter Tauber en co. was de moord op Walter Lübcke. Deze CDU-politicus was president van het Regierungsbezirk Kassel, een onderbestuurslaag van de deelstaat Hessen. Inmiddels is een zekere Stephan E. opgepakt als verdachte van de moord. Deze man zou in kringen van neonazi’s verkeerd hebben.

Morele medeverantwoordelijkheid

Lübcke gold als fervent voorvechter van de welkomscultuur. De moord op deze CDU-politicus gebruiken Peter Tauber en de zijnen nu tegen AfD-politici en andere rechtse publieke figuren die daar kritiek op hebben. Zij hebben niets met de moord te maken, maar Tauber wrijft hen een morele medeverantwoordelijkheid aan. Het is een perverse logica, waarmee je even goed alle ’68-ers of zelfs iedereen die op een of andere manier ‘links’ is verantwoordelijk zou kunnen houden voor de moordaanslagen van de Rote Armee Fraktion.

Politieke concurrentie monddood maken

Voor dergelijke perversiteiten deinzen schaamteloze politici als Peter Tauber en de zijnen echter niet terug, als ze daarmee hun politieke concurrentie monddood kunnen maken. Zo begint zich een nieuw totalitarisme af te tekenen. Het heeft de mond vol over democratie, openheid, tolerantie en een inclusieve samenleving, ondertussen legt het een deel van de samenleving het zwijgen op.

Posted on

Duitse deelstaatpremiers: beëindig sancties Rusland

In het Pinksterweekend vond in St. Petersburg weer het internationale economische forum SPIEF plaats. Daaraan namen talrijke vertegenwoordigers van de Duitse politiek en bedrijfsleven deel. Hun uitspraken getuigen van een ontluikend partijoverstijgend verzet tegen de door de Duitse federale regering gesteunde sancties tegen Rusland. 

Met zo’n 33 graden was het in St. Petersburg ongewoon warm, toen vertegenwoordigers van politiek en bedrijfsleven elkaar ontmoeten voor het SPIEF. De meeste deelnemers kwamen dit jaar uit China. Vladimir Poetins ontmoeting met de Chinese president Xi Jinping vormde de bekronende afsluiting van het forum en werd op de Russische televisie live uitgezonden.

Russisch-Chinese handelsbetrekkingen geïntensiveerd

Sinds de instelling van de Amerikaanse en EU-sancties tegen Rusland vanwege de Krimcrisis vijf jaar geleden, zijn de Russisch-Chinese handelsbetrekkingen geïntensiveerd. China is het inmiddels gelukt veel marktaandelen te winnen, die voorheen door Europese bedrijven bezet waren. Niet in de laatste plaats de Duitse export lijdt hieronder. Na de recente schermutselingen in de Amerikaans-Chinese handelsoorlog, zal het Chinese telecommunicatieconcern Huawei nu in Rusland de uitbouw van het 5G-net ter hand nemen.

Efficiëntiepartnerschap

Ook Duitse bedrijven investeren echter ondanks de sancties weer meer in Rusland. Zo werd onlangs in de buurt van Moskou, in aanwezigheid van minister van Economische Zaken Peter Altmaier, een nieuwe Mercedes-Benz-fabriek geopend. Tijdens het internationale economische forum ondertekende Altmaier een memorandum over een efficiëntiepartnerschap met Rusland, die de economische en technologische samenwerking moet versterken.

Sterk vertegenwoordigd

Sowieso was Duitsland sterk vertegenwoordigd in St. Petersburg. Naast Altmaier waren de deelstaatpremiers van Mecklenburg-Voor-Pommeren, Manuela Schwesig (SPD) en Saksen, Michael Kretschmer (CDU), alsmede deelstaatminister van Economische Zaken Nicole Hoffmeister-Kraut (CDU) met een 40 koppige delegatie uit het economisch sterke Baden-Württemberg aanwezig. Die laatste ontmoette Russische politici en zakenlieden, bezocht het Moskouse innovatiecentrum Skolkovo en de internetgigant Yandex.

Toenemende export en investeringen

De export van de zuidwestelijke deelstaat naar Rusland is na een neergaande trend in 2017 weer duidelijk gestegen. In 2018 lagen de gezamenlijke Duitse directe investeringen bij in totaal 3,3 miljard euro. Vooral in de machine- en autobouw, bij de uitbreiding van de digitalisering en de robotica zien Duitse bedrijven in Rusland kansen. Terwijl de activiteiten van de deelstaatminister uit Stuttgart geen opzien baarde, kreeg de deelstaatpremier van Saksen felle kritiek te verduren. Hij had in de marge van het forum namelijk een ontmoeting met Poetin en nodigde hem uit voor een bezoek aan Dresden.

Partijoverstijgende oproep tot beëindiging sancties

In het belang van Saksen en andere oostelijke Duitse deelstaten riep Kretschmer op tot het beëindigen van de sancties tegen Rusland. Hij stond daarmee niet alleen, want partijoverstijgend vielen collega’s hem bij. Zowel Schwesig als ook de deelstaatpremier van Saksen-Anhalt Reiner Haseloff (CDU) en zijn Thüringer ambtsgenoot Bodo Ramelow (Die Linke) vielen hem bij. Vanuit het westen van Duitsland kreeg Kretschmer steun van de deelstaatpremier van Niedersachsen, Stefan Weil (SPD). “Wat we nu meemaken, levert niets dan schade op”, aldus Weil. De Russische agrarische markt is voor Duitse bedrijven grotendeels verloren, omdat anderen die onder zich verdeeld hebben, aldus de deelstaatpremier. Ook de Brandenburgse deelstaatpremier Dietmar Woidke (SPD) sloot zich nog bij zijn collega’s aan.

CDU-leider staat op voortzetting sancties

CDU-leider Annegret Kramp-Karrenbauer staat er echter op de sancties voort te zetten. Ze negeert daarbij dat de druk op de federale regering om haar opstelling te veranderen niet alleen van deelstaatpolitici komt, maar ook vanuit het bedrijfsleven toeneemt. Kramp-Karrenbauer maakt met haar stellige uitspraken bepaald geen vrienden binnen haar partij en onder de donateurs daarvan. Dit terwijl haar leiderschap toch al steeds meer in twijfel wordt getrokken bij de christendemocraten.

Duitse industrie gefrustreerd

Vertegenwoordigers van de Duitse industrie zijn gefrustreerd door de sancties tegen Rusland en Iran, maar ook door de onzekerheid die de Amerikaans-Chinese handelsoorlog en de Brexit met zich meebrengen en verliezen steeds meer hun geduld met de huidige politiek.

Vooral voor Duitse machinebouwers staat er veel op het spel. Rusland zou een van de sterkste markten voor hen kunnen zijn, vanwege de omvang en de immense behoefte aan modernisering. De gigantische agrarische oppervlakken zouden fabrikanten van landbouwmachines veel op kunnen leveren. Carl Martin Welcker, voorzitter van de brancheorganisatie VDMA, roept op tot beëindiging van de sancties tegen Rusland, omdat deze politiek effectloos en economisch schadelijk zijn.

Ook Matthias Schepp, bestuursvoorzitter van de Duits-Russische Buitenlandse Handelskamer in Moskou oefende kritiek, door er op te wijzen dat Duitse bedrijven in tegenstelling tot anderen in de EU de sancties meer dan vervuld hebben. Dit heeft vooral middenstanders en familiebedrijven getroffen.

Export van deelstaten naar Rusland

In 2014, voor de sancties, behoorde Rusland voor Saksen nog tot de top 10 qua export. In 2018 zakte het land naar de 17e plaats. In absolute cijfers uitgedrukt betekent dat een terugloop van 1,1 miljard euro naar circa 537 miljoen euro aan geëxporteerde waren in 2018. In Thüringen nam het handelsvolume met Rusland daarentegen sinds 2015 met circa 40 procent naar een kleine 300 miljoen euro in 2018. Voor 455 Thüringer bedrijven is Rusland een belangrijke exportmarkt.

Geen zakelijke discussie

In plaats van zakelijk de discussie over de gevolgen van de sancties voor de Duitse economie aan te gaan, gingen de gevestigde federale politiek en media meteen tot de aanval over. Kretschmer werd verweten tegen de AfD aan te schurken, vanwege de deelstaatverkiezingen in september. Door “met Rusland aan te pappen” zou hij kiezers van de AfD terug willen winnen.

Posted on

Coalitie op sterven na dood – Insiders geven Merkel tot herfst

De CDU kalft hard af, de SPD staat op de rand van het graf. Zo kan het niet verder met de ‘grote coalitie’ van bondskanselier Angela Merkel. Dit najaar is het afgelopen.

Zelfs vice-voorzitter van de CDU en deelstaatpremier van Noord-Rijnland-Westfalen, Armin Laschet ziet het einde voor de federale coalitie van christen- en sociaaldemocraten naderen. Tot de herfst zal ze nog wel houden, misschien tot de Kerst, vermoedt Laschet. Zo precies kun je het immers nooit voorspellen. Vervroegde verkiezingen hoeven er van Laschet dan echter niet te komen. Dat terwijl de reguliere verkiezingen pas voor eind 2021 op de rol staan.

Merkel kan Jamaica nog eens proberen

Laschets kijk op de zaak is alleen realistisch wanneer zich op basis van de huidige samenstelling van de Bondsdag een nieuwe meerderheid laat vormen. Dat kan maar één ding betekenen: opnieuw proberen een zogenaamde Jamaica-coalitie van CDU/CSU, Groenen en FDP te vormen. Waar in 2017 de liberalen de stekker uit de onderhandelingen trokken, zouden nu de Groenen dat wel eens kunnen doen. Bij hen zit de weerzin jegens de FDP nog diep. Bovendien kijken zij met een schuin oog naar de peilingen, waarin ze kans maken de grootste partij te worden, mochten vervroegde verkiezingen toch nodig blijken.

SPD vertwijfeld

Voor veel afgevaardigden van CDU en SPD ziet het er in het geval van nieuwe verkiezingen niet rooskleurig uit. De SPD verkeert echter in een staat van vertwijfeling. Het zegt genoeg dat er zelfs niemand was die het partijvoorzitterschap op zich wou nemen, zodat er uiteindelijk een trio de zaak waarneemt, waaronder een deelstaatpremier die verkiezing na verkiezing verloor. Het scenario voor de komende maanden tekent zich reeds duidelijk af: de sociaaldemocraten zullen sterk verliezen in de deelstaatverkiezingen in Brandenburg, Saksen en Thüringen in september en oktober. Daarna zullen ze alsnog een nieuwe partijleider kiezen, die de SPD uit de coalitie met Angela Merkel haalt en zo snel mogelijk op nieuwe verkiezingen aanstuurt. En dan maar hopen dat het resultaat onder de nieuwe leider en na de breuk met Merkel  nog wat meevalt.

Groenen nu belangrijkste concurrent CDU

Ook de unie van CDU en CSU moet intussen hopen dat de trend nog keert. Het overnemen van standpunten van de Groenen heeft een poos electoraal gewerkt, maar nu zijn de Groenen zelf de grote concurrent in de verkiezingen. In de afgelopen tijd hoefden de Groenen hun eisen alleen maar verder op te voeren, daarbij ondersteund door gewillige media. Zonder duidelijke koerswijziging hoeven de christendemocraten echter niet op een herleving te rekenen. Het lastige daarbij is dat de christendemocraten in het westen vooral met de Groenen en in het oosten vooral met de AfD moeten concurreren.

AKK niet in staat tot nieuwe koers

De weinige aarzelende aanzetten die de nieuwe CDU-partijleider Annegret Kramp-Karrenbauer deed om de CDU weer een wat conservatiever imago te geven, kwamen haar vooral op kritiek te staan. Het ontbreekt haar aan overtuiging en kracht, maar ook aan meer dan oppervlakkige steun in de partij om een nieuwe koers door te zetten. Als Merkel aftreedt als bondskanselier, ligt de vraag wie de CDU in nieuwe verkiezingen zal aanvoeren dan ook nog open.

AfD stagneert

Ondertussen slaagt de AfD er de laatste tijd nauwelijks in om te profiteren van de misère bij CDU/CSU en SPD. De afhakende kiezers van die partijen worden vooral niet-stemmers. De aanhoudende media-aanvallen op de nationaal-conservatieven dragen zeker bij aan deze stagnatie. Interne conflicten maken het tegenstanders daarbij gemakkelijk om de jonge partij als onserieus weg te zetten. Het gebrek aan ernst is echter ook een belangrijke reden waarom veel Duitsers zich van de clichématige en op sentimenten spelende politiek van de gevestigde partijen afkeren.

Posted on

CDU in leiderschapscrisis en electorale spagaat

In de europarlementsverkiezingen behaalde de CDU haar slechtste resultaat ooit. Bondskanselier Angela Merkel houdt zich op de achtergrond. Dat haar opvolger als partijleider, Annegret Kramp-Karrenbauer over de benodigde capaciteiten beschikt om de partij weer uit het dal te trekken betwijfelt men ook binnen de CDU steeds sterker.

Andrea Nahles trad af als partijleider na het zeer slechte resultaat voor de SPD in de europarlementsverkiezingen. De CDU behaalde ook een slecht resultaat, maar bleef tenminste de grootste partij. Toch slaagde de christendemocraten er niet in deze luwte te benutten. Zo sloeg Annegret Kramp-Karrenbauer kort na de europarlementsverkiezingen een fatale flater, door te stellen dat “stemmingmakerij” op het internet in campagnetijd gereguleerd zou moeten worden. Aanleiding was een CDU-kritische stemoproep van een bekende vlogger op YouTube. AKK’s suggestie leidde tot woedende reacties. Een petitie voor vrijheid van meningsuiting op internet werd in enkele dagen door enkele tienduizenden ondertekend.

Communicatieramp

Binnen de partij, die toch al kampt met sterk teruglopende steun onder jongeren, werd van een “megaramp” gesproken. Vice-voorzitter Armin Laschet viel Kramp-Karrenbauer prompt af. De deelstaatpremier van Noord-Rijnland-Westfalen ziet zichzelf als geschiktere partijvoorzitter en kandidaat-bondskanselier, zo schrijven diverse media.

Electoraal dilemma

De europarlementsverkiezingen laten het electorale dilemma van de CDU goed zien. In het westen van het land heeft het primair met concurrentie van de Groenen te maken en in het oosten, waar in het najaar drie deelstaatparlementen gekozen worden, vooral van de AfD. Dit brengt de CDU op federaal niveau in een spagaat tussen linksere of rechtsere profilering. Om het federaal niet af te leggen tegen de Groenen, moet ze duidelijk positie nemen in het klimaatdebat, maar de regionale campagnemensen in Saksen, Thüringen en Brandenburg vragen om een duidelijk conservatieve koers.

Klimaatdemonstraties, YouTube en jongeren

Een interne analyse na de verkiezingen laat dit dilemma ook zien. “De besluiteloosheid in de omgang met fenomenen als klimaatdemonstraties en plotseling politiek geactiveerde YouTubers, alsmede de plotselinge sterke afname in de populariteit van de CDU onder jongere doelgroepen door de debatten over de ‘uploadfilters’, een vermeende ‘ruk naar rechts’ bij de Junge Union en de mediaal sterk aanwezige Werte-Union leidden tegelijk tot een duidelijk afkeer onder jonge kiezers”, zo heet het in een rapport van het Konrad-Adenauer-Haus.

De jongerenorganisatie Junge Union reageerde verontwaardigd. “Dat is een slag in het gezicht voor 100.000 leden die lokaal in weer en wind campagne gevoerd hebben”, aldus voorzitter Tilman Kuban. “Het eigen huis heeft het in de laatste weken volledig af laten weten en nu zou het de schuld van anderen zijn. Wie op YouTubers reageert met een werkstukje van elf pagina’s, kan beter thuisblijven dan zijn komende generatie te bekritiseren.”

Merz bekritiseert klimaatbeleid

Lange tijd gold de jongerenorganisatie als steunbeer voor de kandidatuur van Friedrich Merz voor het partijleiderschap. Maar Kramp-Karrenbauer wist slim steun te verwerven, door toenmalig jongerenvoorzitter Paul Ziemiak over te halen met de post van partijsecretaris. Sindsdien is de Junge Union sterk verdeeld. Onder de jongeren en deelstaatorganisaties in het oosten heeft Merz nog altijd veel aanhang. Hij gebruikte het verkiezingsresultaat om Merkel te bekritiseren, maar daarmee impliciet ook haar opvolgster. De oud-fractievoorzitter viel Merkel aan op haar klimaatbeleid:

“Na het resultaat van deze europarlementsverkiezingen moet de CDU zich afvragen waarom we na 14 jaren klimaatkanselier onze klimaatdoelen niet halen, huishoudens en bedrijven met de hoogste stroomprijzen van Europa belasten en tegelijk de strategische en culturele controle over het thema kwijt zijn.”

Twijfels over opvolging

Begin dit jaar speculeerde men nog dat Merkel na een overwinning in de europarlementsverkiezingen het bondskanselierschap af zou kunnen staan aan Kramp-Karrenbauer. Zij zou daarmee een goede uitgangspositie voor de bondsdagverkiezingen krijgen. Merkel zou nu echter twijfelen over de opvolging. Dat berichtte de Amerikaanse nieuwsdienst Bloomberg onder verwijzing naar twee CDU-functionarissen uit de nabijheid van Merkel.

Op de verkiezingsavond had de bondskanselier nog van commentaar afgezien, maar nu meldde ze zich dan toch om het bericht van Bloomberg te weerspreken. Op de YouTube-affaire ging ze nauwelijks in. Vanzelfsprekend is de CDU voor vrijheid van meningsuiting en de rest is volgens de regeringsleider oninteressant. “Ik heb me in vele jaren politieke activiteit met onzin niet intensief beziggehouden. Ik wil derhalve geen verder commentaar geven.”