Posted on

Succes Sebastian Kurz trekt koers CDU/CSU onder Merkel verder in twijfel

Het succes van Sebastian Kurz in Oostenrijk doet de kritiek op Angela Merkel nog toenemen. Terwijl Merkels passiviteit in het immigratiebeleid de Union van CDU en CSU een fikse nederlaag opleverde, behaalde de Oostenrijkse zusterpartij ÖVP, die in de peilingen lang op de derde plaats stond, onder Kurz met zijn duidelijke koers een klinkende overwinning.

Voor Angela Merkel werd het na afgelopen zondag sowieso al niet eenvoudiger om op federaal niveau een Jamaica-coalitie te smeden. Ten eerste hebben CDU, FDP en Groenen alle drie verloren in de verkiezingen voor de Landdag van Nedersaksen. Maar nu bevestigt de overwinning van de ÖVP onder hun jonge lijsttrekker Sebastian Kurz ook nog het gelijk van diegenen binnen CDU en CSU die voor een einde aan Merkels tendens naar links en een conservatiever profiel pleiten.

Een regeringscoalitie van de ÖVP met de FPÖ geldt na de verkiezingen als waarschijnlijk, aangezien ze tijdens de campagne vergelijkbare standpunten naar voren brachten. Kurz ontwikkelde zich al langer als tegenhanger van Merkel en vertolker van het pleidooi voor een andere manier van omgaan met de massa-immigratieproblematiek en het heeft hem electoraal bepaald geen windeieren gelegd.

Terwijl de Union in Duitsland in de Bondsdagverkiezingen fiks verlies leed, konden de Oostenrijkse christendemocraten stevige winst boeken. Dat leidt ertoe dat er opeens ook in de CDU weer discussie ontstaat, of een ‘weiter so’ met Angela Merkel wel zo’n goed idee is. Tot nu toe durfde nauwelijks iemand zich publiekelijk aan die vraag te wagen, vanwege het risico binnen de partij op een zijspoor gezet te worden.

De vereniging van middenstanders binnen de Union sprak zich bijvoorbeeld al uit voor een koerswijziging “Veel mensen verlangen naar een beleid waarin de blik weer meer naar binnen gericht wordt en voor orde en veiligheid in eigen land gezorgd wordt”, aldus Carsten Linnemann, voorzitter van de ‘Mittelstands- und Wirtschaftsvereinigung der CDU/CSU’.

Ook riep de jongerenorganisatie Junge Union na de verkiezingen op tot een generatiewissel en een koerscorrectie. Federaal voorzitter van de jongeren Paul Ziemiak becommentarieerde de verkiezingsoverwinning van de Oostenrijkse zusterpartij als volgt: “Ik ben blij voor mijn vriend Sebastian Kurz. De mensen in Oostenrijk willen een frisse wind, nieuwe gezichten en duidelijke taal.”

Overigens wordt het verkiezingsresultaat in Oostenrijk ook door de AfD verwelkomd. AfD-fractievoorzitter Alexander Gauland verklaarde te hopen “dat er een regering tot stand komt tussen ÖVP-leider Sebastian Kurz en Hans-Christian Strache van de FPÖ”. Kurz heeft volgens de AfD-leider reeds als minister van Buitenlandse Zaken laten zien, dat Oostenrijk “een bolwerk tegen een massale invasie van vreemdelingen is”.

De Oostenrijkse politicoloog Reinhard Heinisch houdt het voor mogelijk, dat binnen de Union de roep om het einde van het Merkel-tijdperk toe zal nemen. “Er is nu een interessant alternatief voor Merkel en de CDU”, aldus de politicoloog. Kurz heeft volgens Heinisch met groot strategisch gevoel het immigratiethema opgepakt door de ÖVP bij te sturen naar rechts. Daarmee heeft Kurz volgens de politicoloog “de stemming van ommekeer in het land het beste gekanaliseerd”.

Overigens is het nog maar de vraag of het Oostenrijkse recept in Duitsland wel toepasbaar is, aangezien Kurz onder jonge kiezers veel steun heeft gevonden en zo het “perfecte pakket” was. Daarbij komt dat de FPÖ als decennia de politiek in Oostenrijk mee bepaalt en zich reeds als derde kracht gevestigd had, terwijl de AfD nog een jonge partij is. “Beide partijen verkeren in een heel andere levensfase”, aldus Heinisch.

Dat neemt echter niet weg dat CDU en CSU stemmen verloren hebben aan de AfD die, al is ze nog jong, toch maar de derde partij is geworden in de Bondsdag en daarbij enkele gevestigde partijen achter zich liet. De Union ziet zich nu voor het dilemma geplaatst dat ze enerzijds een regering met de FDP en de Groenen moet vormen en anderzijds zonder bijstelling van haar eigen profiel het potentiële weglekken van nog meer kiezers naar de AfD niet kan voorkomen.

Posted on

Kurz trekt stekker uit Oostenrijkse regering

Minister van Buitenlandse Zaken Sebastian Kurz heeft eerder vandaag effectief de stekker uit de huidige Oostenrijkse regering getrokken. Nadat zijn partijgenoot, vice-premier Reinhold Mitterlehner was opgestapt, stelde Kurz dat vervroegde verkiezingen hem nu op zijn plaats leken.

Kurz is de gedoodverfde opvolger van Mitterlehner als leider van de centrumrechtse ÖVP. Mitterlehner stapte op nadat een televisiedocumentaire er op had gewezen dat Mitterlehner als partijleider eigenlijk alleen de plaats warm houdt waar Sebastian Kurz straks zit.

Momenteel gaat de FPÖ aan kop in de peilingen en onder die verhoudingen zou de huidige coalitie van SPÖ en ÖVP niet voortgezet kunnen worden. De ÖVP is momenteel de kleinere regeringspartij, maar uit opinieonderzoek blijkt dat Kurz, die regelmatig opvalt met stevige uitspraken, de meest geliefde politicus is. Zijn lijsttrekkerschap zou de ÖVP een betere verkiezingsuitslag geven dan dat van Mitterlehner.

Sinds premier Werner Faymann (SPÖ) aftrad vanwege verlies aan geloofwaardigheid door zijn zwabberkoers in de immigratiecrisis, wordt de regering geplaagd door aanhoudende interne verdeeldheid over een groot aantal vraagstukken.

Als de ÖVP daadwerkelijk besluit de regering ten val te brengen, en gezien de positie van Kurz als gedoodverfd partijleider – komende zondag wordt er gekozen – lijkt dat onvermijdelijk, zouden er naar verwachting in oktober nieuwe verkiezingen gehouden kunnen worden.

Met het oog op de huidige peilingen is het dan aannemelijk dat er een rechts kabinet van FPÖ en ÖVP gevormd wordt. FPÖ-leider Heinz-Christian Strache heeft eerder reeds te kennen gegeven dat zijn partij in zo’n geval ook de premier wil leveren, anders dan Jörg Haider destijds het premierschap aan Wolfgang Schüssel (ÖVP) liet.

Gezien de populariteit van Kurz is het echter niet ondenkbaar dat de ÖVP een comeback maakt en groter of ongeveer even groot wordt als de FPÖ, in dat geval kon het wel eens lastig worden hem de positie van premier te ontzeggen.

 

Posted on

Van der Bellen binnen honderd dagen meest impopulaire president ooit

De brede verontwaardiging in de Oostenrijkse samenleving over uitspraken van president Alexander Van der Bellen houdt aan. In een recent gepubliceerde peiling duikelt zijn populariteitscijfer van 17 naar slechts 3 procent. Van der Bellen heeft daarmee een record gezet, het is het slechtste populariteitscijfer dat een federale president ooit heeft gehad in de Oostenrijkse Politbarometer.

Van der Bellen die op 6 mei aanstaande pas zijn honderd dagen in het ambt bereikt, had in een discussie met Weense scholieren in het vooruitzicht gesteld, dat het er nog van zou komen dat alle vrouwen opgeroepen moesten worden “uit solidariteit” een hoofddoek te dragen.

Van der Bellen was voorheen voorzitter van de Oostenrijkse Groenen. Zijn forse afname in populariteit trekt ook zijn voormalige partij naar beneden in de peilingen, naar 8 procent. FPÖ-leider Heinz-Christian Strache zinspeelde er ondertussen op dat Van der Bellen beter af zou kunnen treden.

Van der Bellen versloeg in de tweede ronde van de Oostenrijkse presidentsverkiezingen, die herhaald moest worden vanwege grootschalige onregelmatigheden, Norbert Hofer van de FPÖ. Hofer had de eerste ronde duidelijk gewonnen en Van der Bellen, kwam als opponent van Hofer bovendrijven, vanwege de tanende populariteit van SPÖ en ÖVP die Oostenrijk al jaren in een ‘grote coalitie’ met een steeds smallere electorale basis regeren. Van der Bellen werd vervolgens door vrijwel het gehele politiek-mediale establishment op het schild geheven om het scenario van een overwinning voor de FPÖ-kandidaat te voorkomen.

Curieus genoeg was Oostenrijk met dit scenario van een ‘onafhankelijke’ kandidaat, die door vrijwel het gehele establishment gesteund wordt om het tegen een ‘extreemrechtse’ kandidaat op te nemen, een voorafschaduwing van de tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen. Of Emmanuel Macron, als hij tot president van Frankrijk verkozen wordt, even snel als Van der Bellen aan populariteit in zal boeten moet blijken.

Kurz und kräftig

In 2018 moeten er federale parlementsverkiezingen gehouden worden. Momenteel is de FPÖ met zo’n 32 procent de grootste partij in de peilingen, voor de regerende SPÖ en ÖVP met respectievelijk 29 en 22 procent. Als de ÖVP echter de huidige minister van Buitenlandse Zaken, Sebastian Kurz, lijsttrekker zou maken, zou ze volgens de opiniepeiler de grootste partij worden. De 30-jarige Kurz valt op door zijn eigenzinnige optreden in het buitenlandbeleid, ook waar het gaat om het vluchtelingenvraagstuk.

Posted on

EU-leger gaat Oostenrijk te ver

Hoe verdeeld Oostenrijk ook mag zijn over de vraag wie de volgende president moet worden, over één ding lijken de verschillende politieke partijen het eens: Oostenrijk voelt niets voor een gezamenlijk EU-leger.

Door de verkiezing van Donald Trump tot president van de Verenigde Staten en zijn standpunt dat Europese landen meer op eigen benen moeten staan voor hun defensie, zijn Europese defensieplannen in een stroomversnelling gekomen, zodat er nu opnieuw serieus sprake is van een EU-leger.

Anders dan de meeste andere EU-lidstaten is Oostenrijk echter geen lid van de NAVO. Dat gaat terug op de Koude Oorlog, toen Oostenrijk een strikte neutraliteit probeerde te bewaren. Zodoende is de Alpenrepubliek ook pas in 1995 lid geworden van de Europese Gemeenschappen.

Inmiddels is Oostenrijk dan wel lid van de Europese Unie, maar niet van de NAVO. In de praktijk werkt Oostenrijk net als andere EU-lidstaten die geen NAVO-lid zijn – zoals Finland, Zweden en de Ierse Republiek – echter wel samen met de NAVO, bijvoorbeeld in het zogeheten ‘Partnership for Peace’ en in VN-missies.

Waar Finland en Zweden recent geneigd zijn tot sterkere samenwerking met de NAVO of individuele NAVO-lidstaten, lijkt militaire integratie in NAVO- of EU-structuren voor Oostenrijk duidelijk een brug te ver. Zo heeft bondskanselier Christian Kern (SPÖ) gezegd dat hij zich niet voor kan stellen dat (delen van) het Oostenrijkse leger onder buitenlands bevel zouden komen. Ook zijn partijgenoot en minister van Defensie Hans Peter Doskozil moet er niets van weten. In de top van de Oostenrijkse krijgsmacht is er ook grote weerstand.

Vice-premier Reinhold Mitterlehner (ÖVP) heeft door laten schemeren een EU-leger een interessante gedachte te vinden, maar zijn partijgenoot en minister van Buitenlandse Zaken Sebastian Kurz benadrukt dat de formele neutraliteit van Oostenrijk op geen enkele manier in gevaar gebracht mag worden.

Ook de beide presidentskandidaten, Norbert Hofer van de FPÖ en Alexander van der Bellen van de Groenen, die het in december opnieuw tegen elkaar opnemen, wijzen een EU-leger beiden van de hand. Alleen in de eurofiele centrumrechtse ÖVP zijn er voorzichtige voorstanders van een EU-leger te vinden, maar de kans dat deze partij op afzienbare termijn weer een regering kan gaan leiden is gering.

Lees ook: