Posted on

Edwin Giltay versterkt klokkenluidersplatform GeenDoofpot

Edwin Giltay gaat het onderzoeksteam van GeenDoofpot versterken (foto: Marco Bakker).

Het onderzoeksteam van Stichting GeenDoofpot wordt vanaf deze maand versterkt door freelance redacteur Edwin Giltay. Zo meldt de stichting in een persbericht. 

Giltay heeft zich volgens GeenDoofpot bewezen als uitpluizer van doofpotaffaires en laat zich niet met een kluitje in het riet sturen. Hij voerde de eindredactie over diverse publicaties en schreef voor onder meer Novini.nl. Recent kwam hij met een primeur over de Nederlandse legerbasis in Srebrenica, die op een gifbelt gesitueerd bleek.

Dutchbat-veteranen

Het Ministerie van Defensie had er alles aan gedaan deze zaak binnenskamers te houden. Maar Giltay wist een aantal veteranen zover te krijgen publiek hun verhaal te doen. Vervolgens wijdde EenVandaag er een tv-reportage aan. Voormalig Dutchbatter Remko de Bruijne: “Defensie wist al 24 jaar dat wij waren blootgesteld aan allerlei chemicaliën, asbest en nucleaire straling. Maar pas na publicatie van Giltays artikel werd dit serieus genomen.”

Doofpotgeneraal

In het verleden heeft Edwin Giltay zelf ondervonden hoe klokkenluiders worden tegengewerkt. Nadat hij een schandaal binnen de krijgsmacht aankaartte, maakte de minister van Defensie hem ten onrechte zwart. Hij beschreef de onverkwikkelijke geschiedenis in non-fictiethriller De doofpotgeneraal, die na bezwaren uit defensiekringen door de rechter werd verboden. In hoger beroep veegde het Gerechtshof Den Haag dat vonnis echter resoluut van tafel.

Breedgeschouderde pitbull

Om de verhalen van andere klokkenluiders op te tekenen, komt Giltay – hij noemt zichzelf ‘een breedgeschouderde pitbull’ – het team van GeenDoofpot versterken: “GeenDoofpot heeft oog voor misstanden van groot maatschappelijk belang, net als ik. Een prima match.”

Posted on

Dutchbat-veteraan doet aangifte tegen Defensie vanwege giftige stoffen

Dutchbat-veteraan Remko de Bruijne doet aangifte tegen Defensie wegens zware mishandeling. Dat meldt het televisieprogramma Een Vandaag dat er in de uitzending vanavond aandacht aan besteedt. In november publiceerde Novini reeds een uitgebreid artikel waarin De Bruijne en anderen vertelden over de blootstelling van militairen aan asbest en andere giftige stoffen. 

Dutchbat-militairen die gelegerd waren in Potocari, Srebrenica, doen aangifte tegen Defensie van mishandeling en poging zware mishandeling. Veteraan Remko de Bruijne neemt hierin het voortouw. Kern van de aangifte is dat ze tijdens hun missie onbeschermd zijn blootgesteld aan asbest, andere giftige stoffen en straling.

Bergen asbest en chemicaliën

De Dutchbatters verbleven destijds op het terrein van een oude accu-fabriek, waar bergen asbest, andere chemicaliën en een vat met daarop de waarschuwing ‘nucleair’ lagen. In Een Vandaag vertellen de mannen over de omstandigheden waarin ze hun werk moesten doen. Ook hebben ze foto- en videomateriaal van de aanwezigheid van de gevaarlijke stoffen op het terrein.

Karremans: oude accufabriek ongeschikt als compound

De veteranen krijgen steun van hun destijds hoogste baas, overste Karremans. De oud-luitenant kolonel stelt in een reactie op de aangifte dat de militairen “nooit gelegerd hadden mogen worden in een zwaar beschadigde en vervuilde accufabriek”.

“Ik heb toen opdracht gegeven de klerezooi zoveel mogelijk op te ruimen”, schrijft Karremans. “Pas (veel) later begin je je allerlei mogelijke consequenties te realiseren. Ik dus ook. Maar laat ik één ding toevoegen: er lag veel meer rotzooi en gif dan Dutchbat wist. Alle meldingen ten spijt, en pogingen tot overleg alsmede het zoeken naar een constructieve uitweg zijn bij het MinDef te enen male een utopie.”

Defensie: ‘geen onverantwoord risico gezondheid personeel’

Defensie laat in een reactie weten dat de Landmacht tijdens een verkenning voorafgaand aan de missie al melding maakte van milieuverontreiniging in een gebouw naast de compound. Daarop zouden maatregelen genomen zijn.

De aanwezigheid van asbest wordt niet ontkend, maar het personeel zou daardoor geen onverantwoord risico voor de gezondheid hebben gelopen. Wel stelt Defensie dat het personeel destijds onvoldoende geïnformeerd is. “Een ieder die gediend heeft in Potocari kan zich alsnog melden via het Veteranenloket”, aldus een woordvoerder van Defensie tegen Een Vandaag.

Grote bergen losse asbest

Eerder constateerde het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) dat het complex in Potocari ‘ernstig beschadigd’ was. Volgens Defensie was van het ‘zwaar’ beschadigde complex een groot deel niet bruikbaar vanwege ‘asbest en aanwezigheid machines’.

Het aanwezige chemische afval zou relatief onschuldig zijn en gemakkelijk te verwijderen. Ook heeft men tijdens een andere inspectie “grote hoeveelheden losse asbest aangetroffen die in bergen in de hoeken van loodsen lagen.”

De uitzending van Een Vandaag op NPO 1 begint om 18:15 uur. Het artikel van Novini uit november is hieronder te vinden:

http://www.novini.nl/dutchbat-militairen-bleken-op-gifbelt-gestationeerd/

Posted on

De 10 meest gelezen artikels van 2018

In het afgelopen jaar heeft Novini weer iedere week diverse artikels gepubliceerd, uiteenlopend van nieuwsberichten tot uitgebreide interviews en van opiniestukken tot reportages. Sommige artikels trokken meer lezers dan andere, hieronder sommen we de tien meest gelezen artikels van 2018 op.

10. Dutchbat – Militairen bleken op gifbelt gestationeerd

Dit artikel werd pas eind november gepubliceerd en heeft niettemin de top tien van 2018 gehaald. Edwin Giltay haalde met zijn reportage, waarvoor hij met diverse betrokkenen sprak, dan ook feiten boven water die andere media nog niet vermeld hadden.

http://www.novini.nl/dutchbat-militairen-bleken-op-gifbelt-gestationeerd/

9. ‘MH17-onderzoek deugt niet’

De ramp met de MH17 uit juli 2014 hield de Nederlanders ook in 2018 nog altijd bezig. Na zijn duo-interview met Max van der Werff en Marcel van den Berg in juli 2017, sprak hij een jaar later opnieuw met MH17-expert Max van der Werff.

http://www.novini.nl/mh17-onderzoek-deugt-niet/

8. Onzin en hysterie over gifaanval in Verenigd Koninkrijk

Willy Van Damme duikt altijd diep in de materie en zegt vervolgens waar het op staat. In andere artikelen ontleedde hij de oorlog tegen Syrië en de beschuldigingen over gifgasaanvallen. Toen de Britse regering echter Rusland beschuldigde van poging tot moord op Britse ingezetenen, beende Van Damme ook deze kwestie in een reeks artikelen volkomen uit.

http://www.novini.nl/onzin-en-hysterie-over-gifaanval-in-verenigd-koninkrijk/

7. MH17 – ‘JIT-getuige gemarteld door Oekraïne’

In de zomer van 2018 schreef Stefan Beck een reeks artikelen over de ramp met MH17, op basis van zijn journalistieke handwerk ter plaatse. Anders dan mainstream-journalisten snijdt Beck nergens een bocht af, maar blijft hij steeds genuanceerd verschillende kanten en mogelijke scenario’s belichten.

http://www.novini.nl/mh17-jit-getuige-gemarteld-door-oekraine/

6. Defensie flatert voort

Afgelopen zomer publiceerden we op Novini eveneens een artikel van Jeroen Stam, waarin hij een overzicht geeft van recente misstanden bij Defensie. De neiging om zaken in de doofpot te stoppen lijkt wel in het DNA van dit instituut te zitten. Het grote nadeel daarvan is dat het Defensie belemmert om van haar fouten te leren.

http://www.novini.nl/defensie-flatert-voort/

5. “Belasting is diefstal”

Een opvallend geluid, dat door zijn radicaliteit veel lezers trekt en fel bediscussieerd wordt. Het is ieders morele plicht zo weinig mogelijk belasting te betalen, vindt belastingadviseur Toine Manders. Manders staat voor zijn principes en wil ze desnoods voor de rechter verdedigen.

http://www.novini.nl/belasting-is-diefstal/

4. MH17 – Grote brokstukken MH17 nog op rampplek

In de zomer van 2018 schreef Stefan Beck een reeks artikelen over de ramp met MH17, op basis van zijn journalistieke handwerk ter plaatse. Anders dan mainstream-journalisten snijdt Beck nergens een bocht af, maar blijft hij steeds genuanceerd verschillende kanten en mogelijke scenario’s belichten.

http://www.novini.nl/mh17-grote-brokstukken-mh17-nog-op-rampplek/

3. “Demonisering Poetin is zeer gevaarlijk”

In februari sprak Eric van de Beek met Marie-Thérèse ter Haar, de grande dame van de Nederlands-Russische betrekkingen. Zij maakt zich ernstig zorgen over de anti-Poetin-retoriek in de Nederlandse pers en politiek.

http://www.novini.nl/demonisering-poetin-is-zeer-gevaarlijk/

2. “Het zijn de slechtsten die regeren”

Het bestuur van westerse landen vertoont kenmerken van een kakistocratie, vindt cognitiewetenschapper Tjeerd Andringa. “Het zijn de slechtsten die regeren.” De enigen die hier een einde aan kunnen maken, zijn wijzelf. “Geopolitiek wordt bepaald aan de keukentafel.” Dit interview uit juni werd verslonden door de lezers en is in korte tijd uitgegroeid tot een klassieker in de kanon van menig tweep.

http://www.novini.nl/het-zijn-de-slechtsten-die-regeren/

1. Waarom Lubach het nét niet snapt en we juist allemaal op Facebook moeten blijven

Marjolein van Pagee bezorgde ons met dit scherpe opiniestuk de nodige logistieke problemen. Ze haakte ermee in op een oproep van de bekende televisiepersoonlijkheid Arjen Lubach om Facebook te verlaten. Het artikel trok in korte tijd veel lezers. Naast onze vaste lezers, ging het daarbij natuurlijk ook om lezers die zich over het algemeen niet voor (geo)politiek interesseren, maar wel gebruik maken van Facebook en naar Zondag met Lubach kijken. Van Pagee wist met haar opinie door te dringen tot het gesprek van de dag in menig bedrijfskantine.

http://www.novini.nl/waarom-lubach-het-net-niet-snapt-en-we-juist-allemaal-op-facebook-moeten-blijven/

Net buiten de top 10:

Naast deze tien artikels waren er natuurlijk nog ettelijke stukken die net buiten de top tien vallen. Bijvoorbeeld dit stuk van onze vaste columnist Gerard Koning:

http://www.novini.nl/wierd-duk-geeft-antifa-koekje-van-eigen-deeg/

 

Posted on

Defensie flatert voort

Er zijn weinig ministeries waar zoveel misstanden worden geconstateerd als Defensie. Het departement ligt nagenoeg permanent onder vuur. Daarbij schiet de afhandeling van diverse affaires voortdurend tekort.

Ondermaatse voedselveiligheid in legerkantines, een op z’n minst discutabele commando-overdracht op Vliegbasis Eindhoven, een verongelukte duiker in Curaçao, corrupte wagenparkbeheerders, dodelijke slachtoffers in Mali wegens ondeugdelijk materieel, een misbruikzaak in de Oranjekazerne en een fataal ongeval op de schietbaan te Ossendrecht.

Het is slechts een bescheiden opsomming van defensieschandalen van de afgelopen paar jaar. Minister Jeanine Hennis en commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp restte begin oktober weinig anders dan het veld te ruimen. Hennis ging even later echter aan de slag bij datzelfde Defensie. Als overste levert ze inmiddels een ‘speciale bijdrage aan gereedsstellingsoefeningen’. Middendorp is ondertussen adjudant van de koning, als dank voor ‘bewezen diensten’ aan de Nederlandse krijgsmacht.

Fouten maakt iedereen – ze vervolgens vakkundig weer herstellen, is de kunst. En daar loopt het bij Defensie een- en andermaal mis. Een gemiddelde werknemer die verantwoordelijk is voor zoveel blunders en de falende afhandeling daarvan, zal na te zijn opgestapt in de regel niet in aanmerking komen voor een eervolle functie bij een aanverwante werkgever. Laat staan dat hij of zij door hetzelfde bedrijf in dienst wordt genomen.

Het is allerminst van de laatste tijd – laat staan incidenteel – dat nalatigheid bij de afwikkeling van ongelukken en schandalen gebrekkig wordt aangepakt. De gevaren van het kankerverwekkende chroom-6 waren volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu al in 1973 bij het departement bekend. Overlevenden en nabestaanden van de vliegtuigcrash in de Ierse Zee in 1981, verklaarden in november vorig jaar dat het ministerie de zaak nog steeds niet naar behoren had behandeld. Srebrenicaveteranen voelen zich jaren later nog altijd in de steek gelaten door hun voormalige werkgever.

Sprookje

Het Srebrenica-drama is zonder twijfel een van de zwartste bladzijden uit de geschiedenis van onze krijgsmacht. De door Dutchbat te beschermen moslimenclave in voormalig Joegoslavië werd op 11 juli 1995 onder de voet gelopen door de Servische troepen van generaal Mladić. Vervolgens voltrok zich de ernstigste oorlogsmisdaad op Europees grondgebied sinds de Tweede Wereldoorlog. Het dodental van de genocide bedroeg rond de 8.000. Een rammelend mandaat, gebrekkige voorbereiding, ontoereikende bewapening – het zijn slechts enkele oorzaken van het mislukken van de missie. Nederland hield er een nationaal trauma aan over.

Veteraan Remko de Bruijne was erbij als soldaat eerste klasse: ‘We wisten al weken van tevoren dat de enclave zou vallen. We meldden elke dag de troepenverplaatsingen van bussen, tanks en andere voertuigen vanuit Servië richting Srebrenica. De Servische regering zei dat het een oefening betrof, meer niet. Ik was 20, vers van de luchtmobiele opleiding, maar dat sprookje geloofde ik niet. Oefenen tijdens een oorlog – oorlog is toch geen oefening? De troepenbewegingen werden doorgegeven aan onze operations room in Potočari, die gaf het weer door aan de hogere echelons in Zagreb. Helaas is er niets mee gedaan en het resultaat kennen we allemaal.’

Afgezien van de oorlogshandelingen, waren de werkomstandigheden op de basis van Dutchbat verre van ideaal. “Nabij onze compound lagen bergen wit asbest, open en bloot”, vertelt De Bruijne. “Na een regenbui was alles over het terrein gespoeld. We hebben het in opdracht onbeschermd opgeruimd – daar zijn foto’s van. Ook stond er een open nucleair vat dat gevaarlijke straling bevatte. In een rapport werd gezegd dat men het personeel en het thuisfront niet ongerust wilde maken ‘vanwege dit gegeven’.”

Sceptisch

Jaar in jaar uit verschijnen aanhoudend berichten over de omstreden wijze waarop Defensie met de nasleep van de tragedie omgaat. De Bruijne: “In 2014 bezochten Hennis, premier Rutte en generaal Middendorp een bijeenkomt in Amersfoort, speciaal voor Dutchbat III. Ze hebben daar allerlei beloften gedaan, onder meer over eerherstel en hulp bij psychische problemen. Dat is allemaal op niets uitgelopen. Met mij zijn vele Dutchbatveteranen zeer sceptisch over wat Defensie en de politiek toezeggen. Zelf heb ik al 14 jaar een procedure lopen tegen Defensie. Ze hebben de zaak getraineerd, zijn afspraken niet nagekomen en hebben zich bediend van procedurele trucjes.”

Defensie laat in een reactie weten: “De militairen van Dutchbat hebben een heel moeilijke periode doorgemaakt en helaas hebben sommigen hierdoor schade ondervonden. Defensie biedt hen zorg en ondersteuning; er zijn voorzieningen waarvan zij gebruik kunnen maken. Ook hebben deze veteranen een beroep kunnen doen op de ereschuldregeling om schade op Defensie te verhalen. Veteranen die nog restschade ondervinden, kunnen rechtstreeks contact met ons opnemen. De aanvragen worden zo voortvarend mogelijk en op individuele basis behandeld.”

De Bruijne is niet onder de indruk: “Je kunt natuurlijk ondersteuning aanvragen; alleen wordt in de praktijk alles afgewezen. Je moet meerdere keuringen ondergaan door artsen van Defensie en er is hen weinig aan gelegen om je financieel tegemoet te komen.” Het is de oud-militair verder opgevallen dat het departement het nodige kwijt is over de val van de enclave: “De werkorder Srebrenica: verdwenen. Documentatie over graven op de compound: zoek. Het beruchte fotorolletje: vernietigd.” Dat laatste spreekt minister Bijleveld tegen: “Defensie heeft geen beeldmateriaal achtergehouden. Al het beeldmateriaal waarover Defensie beschikte, is ter beschikking gesteld aan het Joegoslaviëtribunaal en aan het NIOD dat in 2002 het rapport Srebrenica, een ‘veilig’ gebied heeft gepubliceerd.”

Diskrediet

Dat laatste is volgens auteur Edwin Giltay weinig overtuigend: “De bronnen die ik in mijn boek De doofpotgeneraal opvoer, hebben aannemelijk kunnen maken dat fotomateriaal van Dutchbat wel degelijk is achtergehouden.” Zijn non-fictie thriller werd in 2015 door de rechtbank verboden op verzoek van een voormalig defensiemedewerker; volgens haar waren de feiten verzonnen.

De doofpotgeneraal ~ Edwin Giltay

Ank Bijleveld verklaart desgevraagd: “In het boek lopen feiten en fictie inderdaad door elkaar heen.” In hoger beroep veegde het Gerechtshof Den Haag de bezwaren echter van tafel en stelde dat er geen twijfel bestaat over de zorgvuldigheid van het inmiddels weer verkrijgbare boek. “Daar vindt Defensie verder niets van,” zegt Bijleveld.

Giltay werd indertijd in een door het ministerie officieel naar buiten gebracht rapport aangemerkt als “volledig gestoord”. De bewindsvrouw ontkent anno 2018 achter dit rapport te staan: “Defensie heeft zich nooit in deze zin over de heer Giltay uitgelaten.” Het document is desondanks nimmer herroepen en blijkt nog steeds openbaar.

Kwalijker dan dat het ministerie hem in diskrediet brengt, vindt de schrijver dat de waarheid over Srebrenica nog steeds in de doofpot zit: “Het toegeven van fouten is bij Defensie nooit echt ontwikkeld. In tegenstelling tot sommige fotorolletjes.” De Bruijne vult aan: “Liever houden ze alles onder de pet, want anders komen de schadeclaims. Gerechtigheid en waarheid zijn niet relevant voor ze.”

Posted on

Complotdenken voor beginners (Deel 1)

In het algemeen hebben complottheorieën de schijn tegen, omdat ze de simpelste verklaring van een voorval per definitie lijken af te wijzen. Er is altijd iets anders gaande. Complotdenkers gaan dan voorbij aan andere mogelijkheden, die meer voor de hand liggen. Ten eerste, stupiditeit en egoïsme zijn vaak veel betere verklaringen voor immoreel, onrechtvaardig en anderszins abject gedrag van gezagsdragers, politici, managers, e.d. Als iemand de Oscar-kaartjes[1] voor beste film per ongeluk door elkaar haalt, dan zijn er direct allerlei mensen, die hier vervolgens een doorgestoken kaart in zien. Na de Bijlmerramp werden er bij de opruiming mannen in witte pakken[2] gezien en dat werd gekoppeld aan de verdenking dat het vliegtuig giftige stoffen zou hebben vervoerd. Uiteindelijk bleken het gewoon mannen in witte overalls geweest te zijn, die de boel kwamen opruimen.

Ten tweede, de meeste complottheorieën moeten, bij nadere beschouwing, steeds verder aangepast worden aan de realiteit, omdat de feiten toch een stuk genuanceerder liggen. Van het complot blijft na kritische checks uiteindelijk niet veel over. Het zijn vooral de complotdenkers zelf, die primair verantwoordelijk zijn voor hun slechte reputatie; zij blijven immers irrationele, vergezochte en zelfs absurde verklaringen bij hoog en bij laag verdedigen. Voor sommige mensen is een voorval nooit wat het is. Als er ergens een vliegtuig neerstort,[3] dan accepteren ze per definitie de gangbare verklaring niet. Niet sappig genoeg: het moet altijd iets anders zijn dan de officieel geldende verklaring. Hiermee maken complotdenkers zich belachelijk voor het grote publiek.

Alhoewel complotdenkers vaak de schijn tegen hebben, is daarmee niet aangetoond, dat ze ongelijk hebben. Het blijkt namelijk dat er genoeg complotten voorkomen. Hoe valt dit te rijmen? Essentieel is dan om filters te hanteren waarmee onzin en realiteit gescheiden kunnen worden. Er is een spectrum van complotten, variërend van onmogelijk tot hoogst waarschijnlijk; deze glijdende schaal valt gelijk met het type complotdenker, dat het complot probeert te openbaren. Complotdenkers zijn dan te onderscheiden in vier types; de samenzweringsfantast, de samenzweringsdenker, de samenzweringsideoloog en de complotrealist. Met de fantast en realist als uitersten van het spectrum.

Samenzweringsfantasten

David Icke[4] en Jeff Rense[5] zijn te typeren als samenzweringsfantasten – hoe absurder het complot, hoe meer aantrekkingskracht het op dit type complotdenker lijkt te hebben. Voor de neutrale toeschouwer lijken deze mensen vaak rijp voor psychiatrische zorg (of worden er cynisch van verdacht hun geld te verdienen aan mensen, die rijp zijn voor psychiatrische zorg). Maar een gek hoeft niet gevaarlijk te zijn, integendeel. Het is zeer wel mogelijk, dat dit type complotdenker juist heel oprecht is en daarmee dus zeer sociaal bewogen: ze willen hun medeburgers waarschuwen voor misstanden, waar ze grote vrees voor hebben.

Samenzweringsfantasten geloven bijvoorbeeld in Reptilianen[6], mythische reptielmannen die zich in mensenhuiden schuil houden. Deze Reptilianen willen de macht overnemen van de mensheid en de mensheid veroordelen tot slavernij. Samenzweringsfantasten zijn niet te overtuigen met empirische gegevens, logica, natuurwetten of wat dan ook. In al die zaken zijn ze niet geïnteresseerd, want ze geloven in complotten als een religie; ze geloven, omdat het absurd is.[7] Absurd, zeker, maar wel sociaal bewogen. Complotten lijken voor samenzweringsfantasten ook vaak te dienen als niet-godsdienstige verklaringen voor de ellende in de wereld. Het geeft een zekere rust om te geloven dat de wereld hopeloos en verdorven is, dat alles doorgestoken kaart is, want dan valt er ook niets te verbeteren – en hoef je ook niet uit je luie stoel te komen. Wat de precieze motieven van mensen zijn om in bovennatuurlijke complotten te geloven, gaat te ver voor dit stuk, maar zou interessant kunnen zijn voor psychologen.

Samenzweringsdenkers

De samenzweringsfantast verschilt van wat de klassieke “samenzweringsdenker” genoemd kan worden. Samenzweringsdenkers keren zich niet tegen natuurwetten, logica, empirie of chronologie en consistentie, zoals irrationele, paranoïde fantasten. Micha Kat is een goed Nederlands voorbeeld van een echte samenzweringsdenker.[8] Kat richt zich niet tegen buitenaardse wezens, hij probeert een rationeel verhaal te maken van allerlei losstaande feiten. Kat is zodanig overtuigd van een pedofielennetwerk binnen “de elite”, dat hij elk feit aangrijpt om dit netwerk te kunnen aantonen. Vooral voormalig topambtenaar van ministerie van justitie Joris Demmink ziet Kat als het centrum van dit netwerk. Nu is het natuurlijk mogelijk dat zo’n netwerk bestaat, maar op Demmink na zijn er niet veel namen genoemd – en zelfs als Demmink schuldig is, dan kan hij nog steeds geen netwerk vormen in zijn eentje. Maar zo’n tegenwerping zal voor Kat niets uitmaken, het bevestigt slechts dat het complot nog veel groter is dan hij eerder dacht.

Het probleem met de samenzweringsdenker is dus dat de samenzwering zelf niet falsifieerbaar is. Hoe vaak details van het verhaal ook ontkracht worden, hoe vaak nieuwe feiten ook nuanceren; voor een samenzweringsdenker verandert er niets aan de waarachtigheid van het complot. Samenzweringsdenkers proberen orde te creëren in chaos. Hierdoor creëren ze uit ruis een verhaal, dat in theorie waar zou kunnen zijn en op eerste gezicht zelfs plausibel kan lijken. Zowel de samenzweringsfantast, als de samenzweringsdenker hebben een heilig geloof in het eigen gelijk. Wie tegen hen ingaat, loopt het risico om als onderdeel van het complot gezien te worden. Ontkenners zijn obstakels, die de waarheid willen verhullen.

De huidige Trump-Poetin complottheorie is een perfect voorbeeld van een samenzweringstheorie. Bewijs maar eens, dat Trump en Rusland niet ergens hebben afgesproken om de handen ineen te slaan.[9] Iedereen die deze Rusland-koorts tracht te beteugelen, wordt als verdacht gekenmerkt – van de FBI tot aan freelance-journalisten. Wie niet gelooft, dat er sprake is van anti-Russische hysterie, moet voormalig Tory-politicus Louise Mensch[10] eens een tijdje volgen op Twitter. Voor Mensch is werkelijk niets te gek. Niets. Zo heeft Mensch de verkiezingsuitslag van Ecuador[11], ISIS-aanslagen en de dood van de Amerikaanse rechtspopulist en Breitbart News-oprichter Andrew Breitbart[12] aan Poetin toegeschreven. Overigens blijft het niet bij Twitter, Mensch schrijft inmiddels artikelen voor de New York Times en de Washington Post en ze komt regelmatig op de Engelse en Amerikaanse tv-kanalen. Geen kleine vis dus.

Waarom Mensch’ beschuldigingen richting Rusland populair zijn, blijven en nu door elitemedia zelfs serieus worden genomen, kan maar deels worden toegeschreven aan de huiver die er is ontstaan voor Rusland na de annexatie van de Krim. Er hebben zich in 2016 natuurlijk historische gebeurtenissen (Brexit,[13] Trump[14]) voltrokken, die voor heel veel mensen onverklaarbare en onacceptabele fenomenen waren. Een zondebok als Rusland is dan meer dan welkom. Samenzweringsdenkers als Mensch vertellen deze mensen precies wat ze willen horen. Niet hun ideeën over de wereld waren fout, maar het zijn dus die verdraaide Russen geweest! De populisten hebben helemaal niet gewonnen! Het geval Mensch is natuurlijk grotesk. Maar vergeet niet dat er natuurlijk belangengroepen zijn, die Mensch’ gedachtenspinsels voor hun eigen karretje spannen. Er is natuurlijk een enorm veiligheids- en defensieapparaat in Washington opgebouwd sinds de Koude Oorlog, dat leeft van spanningen met Rusland. Types als Trump, die genormaliseerde relaties met Rusland willen, daar zitten ze niet op te wachten. Daarnaast willen de leiders van de Democratische partij Trump natuurlijk zoveel mogelijk tegenwerken; niets werkt dan beter dan om Trump te beschuldigen van samenwerking met een “vijandige macht”.

De anti-Russische samenzweringsdenkers vergissen zich echter op een cruciaal punt. Ze stellen dat Rusland liever omringd wordt door zwakke buurlanden en daarom aanstuurt op destabilisatie van haar buurlanden. Nu zijn landen als Frankrijk, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk ontegenzeggelijk zwakker dan 10-20 jaar geleden, maar dat komt niet door de Russen. Zij zijn verzwakt, omdat ze vasthouden aan allerlei contraproductieve idealen. Het Europese geloof in diversiteit, de euro, derde wereldimmigratie, verzorgingsstaten en supranationale bureaucratie hebben Europese landen veel meer verzwakt dan de Russen met hun kwaadste bedoelingen ooit zouden kunnen bewerkstelligen. Als Poetin Europese landen werkelijk wil verzwakken via destabilisatie, dan zal hij eerder tot de conclusie komen: “Gaat goed zo, niets meer aan doen!”

Samenzweringsideologen

Een derde type complotdenker is de samenzweringsideoloog. Ideologen leggen hun eigen blauwdruk van de wereld over de realiteit heen. Alle verschillen tussen ideaal en realiteit ontkennen ze als niet-bestaand of zijn de schuld van kwade krachten. Complotdenken bij de samenzweringsideoloog is een gevolg van cognitieve dissonantie[15]: de realiteit is te pijnlijk om onder ogen te zien, het ideaal te geliefd om los te laten en dus moet de realiteit aangepast worden.[16]

Een treffend voorbeeld: al sinds de jaren ’60 is er de feministische aanklacht van de “gender wage gap”.[17] Vrouwen zouden per uur minder betaald krijgen dan mannen voor hetzelfde werk en dat ontstaat als gevolg van chauvinistische organisaties, bestuurd door mannen, die vrouwencarrières zouden willen saboteren. De realiteit zit echter anders in elkaar. Talloze onderzoeken tonen aan dat vrouwelijke keuzes met betrekking tot zwangerschap, carrièreplanning (deeltijd vs. voltijd), assertiviteit bij salarisonderhandelingen en dergelijke de verschillen tussen ideaal en realiteit afdoende verklaren. Mannen en vrouwen hebben andere voorkeuren, omdat ze simpelweg biologisch van elkaar verschillen. Het doel zou moeten zijn, dat mannen en vrouwen gelijke kansen krijgen, maar dat is niet genoeg voor feministes: ze eisen gelijke uitkomsten. Om die reden verzinnen feministes liever een sinister mannencomplot – “het patriarchaat”,[18] dat erop gericht zou zijn vrouwen achter te stellen.

De acceptatie van een complot biedt meer geestelijke rust voor de samenzweringsideoloog, dan acceptatie van de realiteit; in die zin verschilt de samenzweringsideoloog dus zelfs niet van de samenzweringsfantast. De samenzweringsideoloog moet vroeg of laat de realiteit passend maken aan zijn ideaalbeeld. Hierdoor ontstaat een perverse situatie: de ideoloog gaat samenzweren met andere ideologen om de realiteit te verdoezelen. Ideologie leidt tot samenzwering!

Zo blijkt in het geval van de vluchtelingencrisis: overheden, media en mensenrechtenorganisaties schuwden geen superlatief om de grootsheid van de Syrische vluchteling te duiden: “moedigst”, “hoogst opgeleid”, “hardst werkend”, “bovenlaag van de bevolking”, “verrijking” enz., enz. Ondertussen zweeg dezelfde media, in letterlijk alle talen, toen bleek, dat deze Syrische vluchtelingen ook minder prettige kantjes hadden – iets waar tegenstanders van de ruimhartige vluchtelingenopvang herhaaldelijk op hadden gewezen. Misstanden in asielcentra, criminaliteit onder asielzoekers, het geïmporteerde extremisme en andere ongemakkelijke feiten (kindhuwelijken, intolerantie naar christenen en homo’s) bleven vervolgens bedekt. In landen als Zweden en Duitsland kunnen (en worden!) politieagenten zelfs vervolgd, als ze ingaan op de afkomst en religie van daders.

Een ander extreem voorbeeld in hetzelfde genre is het Rotherham-schandaal. In de jaren ’90 kregen een aantal Britse maatschappelijk werkers van de regio Rotherham door, dat Pakistaanse moslimmannen minderjarige meisjes seksueel misbruikten. Vooral Britse en Sikh-Indiase meisjes werden actief benaderd. Met charme en cadeaus werden de minderjarige meisjes ingepakt, met de intentie om seks met ze te hebben. Als deze meisjes geen seks (meer) wilden, werden ze gedwongen met geweld of bedreiging. Vaak werden de meisjes ook nog geprostitueerd aan familie, vrienden en kennissen. Enfin, toen de maatschappelijk werksters aan de bel trokken, volgde er geen grootschalig politieonderzoek met arrestaties en rechtszaken. In plaats daarvan werden de Rotherham-klokkenluiders hard terug gefloten door hun superieuren. Het probleem was dat de daders moslims van Pakistaanse afkomst waren. Negatief nieuws over etnische minderheden of moslims zou kunnen leiden tot xenofobie, islamofobie, etnische spanningen en vergelding van verontwaardigde burgers. Zwijgen of ontkennen werden als betere respons gezien. Om die reden kon het misbruik gewoon door blijven gaan; tussen 1997 en 2013 zijn er naar (voorzichtige) schatting maar liefst 1400 meisjes stelselmatig misbruikt.[19] Ideologie diende opnieuw als voedingsbodem om de realiteit te ontkennen en samen te zweren tegen de bevolking door ongemakkelijke feiten van ze te weerhouden.

Het wegmoffelen van het Rotherham-misbruik en asielzoekersproblematiek toont aan, dat er dus (groepen) mensen – i.c. regeringsleiders, vluchtelingenorganisaties en multiculturalistische opiniemakers en beleidsmakers – samenzweren tegen de onwetende massa. In dit geval gaat het om het redden van het multiculturele ideaal. Naast idealisme zijn er natuurlijk tal van andere belangrijke redenen; zelfverrijking, machtsvergaring, machtsbehoud en ontwijking van justitie. Wie hier over schrijft of bericht, riskeert zonder meer om belasterd te worden en, jawel, weggezet te worden als complotdenker – ondanks een correcte duiding en identificatie van het complot.

Complotrealisten

Dit vierde type “complotdenker” kan het best omschreven worden als de “complotrealist”. De complotrealist heeft zijn matige reputatie voor een gedeelte te danken aan het chaotische, feitenvrije, alarmistische denken van de andere types complotdenkers. De analyses van de complotrealist kunnen gemakkelijk verdacht gemaakt worden door ze te koppelen aan fantasie, hysterie en angstdromen. Het is een vergissing om complotten op voorhand te ontkennen: er wordt heel wat bekokstoofd achter de rug van argeloze burgers. Hieronder volgt een korte opsomming van complotten, die plaatsvinden of hebben plaatsgevonden:

  • De Federal Reserve (de Amerikaanse centrale bank) is opgericht door een consortium van Wall Street-banken op Jekyll Island.[20] De directeuren van de 6 grootste banken kwamen in het diepste geheim samen om zo een bankkartel te smeden en de geldvoorraad op uitgekiende wijze te kunnen inflateren;[21]
  • De Sovjetarchieven toonden aan, dat er zich een enorme infiltratie van communisten en pro-Sovjet sympathisanten bij de Amerikaanse overheid had voorgedaan.[22] De verguisde Joe McCarthy blijkt achteraf een stuk dichter bij de waarheid te hebben gezeten dan vaak wordt gedacht;
  • Snowden, Greenwald en Wikileaks onthulden een enorm NSA-surveillance programma (PRISM);[23]
  • Sigarettenfabrikanten probeerden sigaretten te vermarkten alsof ze goed waren voor de gezondheid in plaats van kankerverwekkend (wat bekend was); [24]
  • Stalin en Hitler smeedden het Molotov-Ribbentrop-pact[25] om gezamenlijk Polen binnen te vallen en op te delen;
  • Willem Oltmans is door de Nederlandse staat consequent tegengewerkt om zijn beroep van journalist uit te oefenen, als vergelding voor zijn opstelling richting Papoea Nieuw Guinea.[26] Interessant genoeg, ook Oltmans werd destijds weggezet als complotdenker.
  • De Duitse geheime dienst hielp ten tijde van WOI om Lenin Rusland in te smokkelen[27] en zo het land te destabiliseren met (de Bolsjewistische) revolutie; en
  • Ook Watergate[28], de Iran-Contra affaire[29], het Oost-Duitse dopingprogramma[30], Mossad Kidon squads[31], match-fixing in de profsport[32], operatie paperclip[33], Gladio[34], ODESSA[35], Volkswagen emissieschandaal[36] etc. waren allemaal echt.

Absurd klinkende complotten, zoals dat de CIA abstracte kunst[37] en feminisme[38] heeft gepromoot, bleken achteraf waar te zijn, maar in realiteit blijken absurd klinkende complotten uitzonderingen. Precies zoals gezond verstand zou voorspellen. Het is logisch dat sigarettenfabrikanten onderzoek naar longkanker als een bedreiging voor hun bedrijfsmodel beschouwden. Schandelijk wellicht, maar niet onlogisch of irrationeel.

De complotrealist is veelal een onderzoeksjournalist of een klokkenluider, die een complot van binnenuit heeft gadegeslagen of die van een nabije afstand zoveel signalen heeft waargenomen, dat hij er verslag van doet. Zo nam Arthur Gotlieb corruptie bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)-top en ongeregeldheden rondom privacy waar; vervolgens meldde hij dit bij zijn organisatie. In plaats van deze moed te belonen, keerde de organisatie zich hard tegen hem. Gotlieb kreeg vervolgens opzettelijk onterechte, negatieve beoordelingen van zijn unitmanager en werd beetje bij beetje weggepest. De NZa was vastberaden om Gotliebs klokkenluiden in de doofpot te stoppen en wilde zich ontdoen van deze lastpost. Uiteindelijk pleegde Gotlieb zelfs zelfmoord,[39] radeloos als hij was geworden. Pas na zijn dood werd hij gerehabiliteerd door de NZa.

Doofpotten komen in Nederland heel regelmatig voor (de bouwfraude,[40] de verdwijning van het Srebrenica-fotorolletje,[41] de bonnetjesaffaire[42] etc.), evenals de vervolging van klokkenluiders. De militair Victor van Wulfen[43] meldde bijvoorbeeld, dat de piloten van luchtbasis Eindhoven de veiligheidsvoorschriften van en voor Hercules-vliegtuigen vaak niet goed opvolgden. Dit zorgde voor veel wrevel binnen zijn organisatie en uiteindelijk verplichtte zijn werkgever Defensie hem zelfs om een psychiatrisch onderzoek te ondergaan; er werd bewust geprobeerd om Van Wulfens integriteit te beschadigen. Van Wulfen kwam vier jaar thuis te zitten, maar uiteindelijk won hij en werd hij volledig gerehabiliteerd. Zowel bij Gotlieb als van Wulfen werd dus geprobeerd om de klokkenluider weg te zetten als psychiatrisch geval: fantast. En de realiteit is dat het meestal lukt.

Zo kwam Rechten-promovenda Machteld Zee eind 2016 in opspraak, omdat ze in een interview[44] met AD-journalist Wierd Duk had beweerd, dat er “een plan achter islamisering” zit. Zee doelde daarmee op de enorme hoeveelheid geld, die Saoedi-Arabië en de golfstaten beschikbaar stellen voor de bouw van moskeeën in Europa en de sponsoring van imams, die het intolerante Salafisme komen prediken. De “plan”-quote leverde haar het verwijt “complotdenker” op, als eerste uit de mond van de linkse Sargasso-blogger Marcel Hulspas.[45] Opvallend was dat Hulspas Zees verdenkingen richting Saoedi-Arabië probeerde te ontkrachten, maar dat hij zelf geen alternatieve verklaring gaf waarom een land als Saoedi-Arabië dan wel zoveel geld stopt in het bouwen van moskeeën in het buitenland. Als de Saoedi’s gedreven worden door medeleven voor moslims, dan hadden ze een uitstekende kans gehad om zich te ontfermen over de ontheemde Syrische vluchtelingen, maar daar is geen animo voor in Saoedi-Arabië. Een alternatieve verklaring zou Hulspas ook slecht uitkomen, omdat hij heel goed weet dat Zee gewoon gelijk heeft, maar Zees ideeën passen gewoon niet zo goed in zijn ideologische straatje. De beschuldiging “complotdenker” is qua uitwerking sterk vergelijkbaar met de beschuldiging van racist of antisemiet, in de zin dat er geen adequate verdediging tegen is. Ook als je valselijk beschuldigd bent, ben je altijd nog schuldig aan het feit dat je beschuldigd bent.[46] Het is de beschuldiging die blijft plakken.

Complotanalyses zijn dus niet vrij van risico’s en het is dikwijls ondankbaar werk. Integriteit is niet genoeg, de complotrealist moet echt een passie voor waarheidsvinding hebben en daar voldoening uit halen. Prijzen, faam, baantjes en publieke waardering zullen aan diens neus voorbijgaan. De gevestigde machten houden per definitie niet van “lastposten”, maar willen de eigen belangen verdedigen. Complotrealisten moeten er dus van uitgaan, dat ze te maken zullen krijgen met actieve tegenwerking en intellectueel oneerlijke lastercampagnes. Meestal blijft het niet bij retoriek, dan eindigt een lastercampagne zelfs met ontslag, permanent verlies van status en verpaupering.


[1] https://www.thesun.co.uk/living/2963858/theres-a-bizarre-oscars-conspiracy-theory-about-how-la-la-land-got-called-out-for-best-picture/

[2] http://www.nu.nl/algemeen/2069877/mysterie-witte-pakken-bijlmerramp-ontrafeld.html

[3] http://listverse.com/2014/07/23/10-controversial-air-crash-conspiracy-theories/

[4] https://www.davidicke.com/headlines

[5] http://www.rense.com/

[6] https://en.wikipedia.org/wiki/Reptilians

[7] Credo quia absurdum, zie http://www.tertullian.org/works/de_carne_christi.htm

[8] http://revolutionaironline.com/

[9] http://www.independent.co.uk/news/world/americas/donald-trump-lawyer-michael-cohen-russia-officials-prague-kremlin-dossier-claims-president-elect-a7521776.html

[10] https://heatst.com/author/louise-mensch/

[11] http://www.telesurtv.net/english/news/Journalist-Russia-Putin-Behind-Ecuador-Lefts-Election-Win-20170403-0022.html

[12] https://www.youtube.com/watch?v=2rHFZKxuFf0

[13] http://www.independent.co.uk/news/uk/politics/russian-interference-brexit-highly-probable-referendum-hacking-putin-a7472706.html

[14] http://putintrump.org/

[15] https://www.youtube.com/watch?v=9Y17YaZRRvY

[16] https://meervrijheid.nl/?pagina=2339

[17] https://www.youtube.com/watch?v=JBFfI9925Q4

[18] https://i.ytimg.com/vi/SZNZGLnHz8E/hqdefault.jpg

[19] http://www.rotherham.gov.uk/downloads/file/1407/independent_inquiry_cse_in_rotherham

[20] https://www.amazon.com/Creature-Jekyll-Island-Federal-Reserve/dp/0912986212

[21] https://mises.org/library/origins-federal-reserve

[22] http://www.frontpagemag.com/fpm/212053/setting-record-joe-mccarthy-straight-harvey-klehr

[23] https://www.theguardian.com/world/2013/jun/06/us-tech-giants-nsa-data

[24] http://www.cbsnews.com/news/big-tobacco-kept-cancer-risk-in-cigarettes-secret-study/

[25] https://www.britannica.com/event/German-Soviet-Nonaggression-Pact

[26] https://www.historischnieuwsblad.nl/nl/artikel/26706/onafhankelijk-persmuskiet.html

[27] https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1954/10/when-lenin-returned/303867/

[28] https://en.wikipedia.org/wiki/Watergate_scandal

[29] http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/reagan-iran/

[30] https://www.swimmingworldmagazine.com/news/exclusive-shirley-babashoff-breaks-30-year-silence-on-east-germanys-systematic-doping-of-olympians/

[31] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Other_Side_of_Deception

[32] http://www.huffingtonpost.com/2013/02/05/soccer-match-fixing-investigation-betting-scam_n_2622092.html

[33] https://www.cia.gov/library/center-for-the-study-of-intelligence/csi-publications/csi-studies/studies/vol-58-no-3/operation-paperclip-the-secret-intelligence-program-to-bring-nazi-scientists-to-america.html

[34] http://www.globalresearch.ca/operation-gladio-cia-network-of-stay-behind-secret-armies/9556

[35] http://www.jewishvirtuallibrary.org/organization-of-former-ss-members-odessa

[36] http://www.bbc.com/news/business-34324772

[37] http://www.independent.co.uk/news/world/modern-art-was-cia-weapon-1578808.html

[38] http://www.chicagotribune.com/news/opinion/commentary/ct-gloria-steinem-cia-20151025-story.html

[39] https://www.nrc.nl/nieuws/2014/12/24/nza-rehabiliteert-klokkenluider-arthur-gotlieb-a1419993

[40] https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/28244/kst-28244-6?resultIndex=111&sorttype=1&sortorder=4

[41] https://www.deblauwetijger.com/product/de-doofpotgeneraal-edwin-giltay/

[42] http://www.volkskrant.nl/binnenland/-bonnetjesaffaire-is-politiek-op-z-n-lelijkst~a4452691/

[43] https://www.bnr.nl/nieuws/politiek/10052522/klokkenluider-ze-hebben-alles-gedaan-om-mij-kapot-te-maken

[44] http://www.ad.nl/nieuws/achter-islamisering-zit-een-plan~a88e1806/

[45] http://sargasso.nl/complotdenken-machteld-zee/

[46] http://www.sobran.com/articles/leads/2006-07-lead.htm

Posted on

‘De krijgsmacht heeft een handje van intimidatiepraktijken’

Hij kwam terecht in een web van intriges en rivaliteit binnen de Militaire Inlichtingendienst. Zijn ervaringen zette hij op papier in De doofpotgeneraal. Het boek werd verboden, maar het gerechtshof stelde auteur Edwin Giltay in het gelijk. De herziene druk van zijn non-fictie thriller is onlangs verschenen bij uitgeverij De Blauwe Tijger.

‘In 1998 – ik was midden twintig – solliciteerde ik bij de marine, waar ik een goede indruk maakte. Vervolgens werd een poging gedaan mij te rekruteren door de toenmalige MID, de Militaire Inlichtingendienst. Een van hun mensen vroeg me om als militair analist aan de slag te gaan. Zij was geïnfiltreerd bij internetaanbieder Casema waar ik werkte. Maar ondertussen werd ze heimelijk geobserveerd door een andere spion, een situatie die volledig uit de hand liep. Op de achtergrond speelde hierbij dat er binnen het inlichtingenwezen sprake was van een stammenstrijd: één groep wilde het beruchte fotorolletje van Srebrenica in de doofpot houden, anderen wilden de waarheid daarover juist in de openbaarheid brengen.’

Dat fotomateriaal was toch verloren gegaan bij het ontwikkelen?

‘De recruiter klaagde op de werkvloer over diverse zaken die fout gingen binnen de geheime dienst. Zo vertelde ze dat het Srebrenica-fotorolletje helemaal niet was mislukt; ze had de foto’s met eigen ogen gezien. Haar tegenstrevers lieten haar in de gaten houden door een infiltrant die achteraf de echtgenote van generaal Ad van Baal bleek te zijn. Hij had volgens mijn informatie zijn eigen vrouw als privé-spion ingezet. Van Baal was plaatsvervangend bevelhebber van de Koninklijke Landmacht ten tijde van het Srebrenica-drama. Het zou hem en Defensie ongekend gezichtsverlies opleveren als de bewuste foto’s ooit naar buiten komen. Ze zijn namelijk het bewijsmateriaal van de beginnende genocide door de Serviërs. Daar had de landmachttop dus wel dégelijk weet van.’

Dit boek zal in defensiekringen niet met gejuich ontvangen zijn.

‘De voormalige MID-recruiter spande een rechtszaak aan omdat ik haar onjuist zou hebben beschreven, waardoor haar ‘goede naam’ in diskrediet zou zijn gebracht. Saillant: De doofpotgeneraal was toen al een klein jaar verkrijgbaar. In de rechtbank wist ze geen van haar claims hard te maken; ze overlegde werkelijk geen énkel bewijs! Met alle documenten die ik had aangeleverd, kon ik echter aantonen dat mijn verhaal juist was. Toch werd het boek verboden – totaal onbegrijpelijk. Een dergelijke aantasting van de persvrijheid is een unicum in Nederland. In hoger beroep werd het vonnis gelukkig resoluut van tafel geveegd: het gerechtshof gaf aan dat de publicatie voldoende steun vindt in de feiten. Nee, mij krijgen ze niet zomaar gemuilkorfd.’

Terug naar Defensie – heeft het ministerie ooit de intriges van de MID onder de loep genomen?

‘Nee, integendeel. Nadat ik de overheid had gevraagd de Casema-affaire te onderzoeken, ben ik op allerlei manieren tegengewerkt, geïntimideerd zelfs. Daar ga ik in de nieuwe druk nader op in, terdege onderbouwd met documentatie. Als je ziet hoe ik door verschillende inlichtingendiensten onder druk ben gezet en in diskrediet ben gebracht, dan toont dat aardig de werkwijze van onze geheime diensten. De krijgsmacht heeft een handje van intimidatiepraktijken, daar kunnen ook de nodige ex-militairen over meepraten. Wie de vuile was van Defensie buitenhangt, krijgt problemen. Mijn zaak is slechts een van de vele.’

Wat hoop je met je boek te bereiken?

‘Ik zou het toejuichen als de Casema-affaire alsnog wordt uitgeplozen – inlichtingenmedewerkers zijn hier verantwoordelijk geweest voor onder meer ongeoorloofde infiltratie, afschrikking, diefstal en inbraak. De kwalijke rol die Van Baal heeft gespeeld mag dan gelijk worden ontrafeld. Een fraaie klus voor minister Hennis. Belangrijker is niettemin dat het deksel van de Srebrenica-doofpot wordt gelicht, zoals ook Hans Laroes in het nawoord van mijn boek bepleit. De zogeheten verstoringsmaatregelen van de overheid waar ik persoonlijk mee te maken heb gehad, hoe ernstig ook, vallen daarbij in het niet. Mocht Defensie overigens nog wat willen proberen: iedere poging mij monddood te maken is op niets uitgelopen. Kom maar op.’

Posted on

Journalisten geweigerd bij Srebrenica-presentatie

Den Haag – Vanmiddag presenteert het NIOD een rapport over de afspraak tussen Amerika, Frankrijk en Engeland om Dutchbat in 1995 in Srebrenica geen luchtsteun te geven. Het rapport wordt echter in aparte besloten bijeenkomsten aan respectievelijk journalisten en overlevenden gepresenteerd.

 Om 15.00 uur wordt het rapport gepresenteerd aan de pers in Nieuwspoort. Terwijl twee uur later om 17 uur hetzelfde rapport wordt gepresenteerd op het ministerie van Defensie aan andere betrokkenen, waaronder de overlevenden van Srebrenica en voormalige Dutchbatters.

Volgens Sacha Oudorf van Buitenlandse Zaken is er inhoudelijk weinig verschil tussen de bijeenkomsten. Het is daarom opmerkelijk dat journalisten worden geweigerd voor de besloten bijeenkomst van 17.00 uur. Kennelijk mogen kritische journalisten de eerste reacties op het rapport híer niet komen optekenen. Tegelijkertijd zijn in Nieuwspoort alléén journalisten welkom. 

“Er worden dus twee gescheiden en besloten bijeenkomsten georganiseerd. Dat is vreemd”, aldus Edwin Giltay en Jehanne van Woerkom van het politiek comité Stari Most.

“Het is namelijk voor de media van groot belang om kennis te nemen van de reacties op het rapport van de betrokkenen bij Srebrenica, zoals de overlevenden, Dutchbatters en anderen. De indruk wordt nu gewekt dat Defensie kritische geluiden afschermt voor de pers.”

Het onderzoek van het NIOD dat vanmiddag gepresenteerd wordt, werd in december ingesteld naar aanleiding van uitlatingen van oud-minister van Defensie Joris Voorhoeve in juni 2015 in het televisieprogramma Argos.

Posted on 1 Comment

Joegoslavië-tribunaal spreekt Milosevic vrij van oorlogsmisdaden

Het International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia (ICTY), in de omgang wel Joegoslavië-tribunaal genoemd, heeft vastgesteld dat de voormalige Servische president Slobodan Milosevic niet verantwoordelijk was voor oorlogsmisdaden die werden gepleegd tijdens de Bosnische oorlog van 1992 tot ’95.

De kamer die de Bosnisch-Servische president Radovan Karadzic wegens oorlogsmisdaden tot 40 jaar gevangenisstraf veroordeelde, concludeerde unaniem dat Slobodan Milosevic geen onderdeel was van een ‘gezamenlijke misdadige onderneming‘ die het tijdens de Bosnische oorlog op Moslims en Kroaten gemunt had.

De uitspraak in de zaak van Karadzic van 24 maart jongstleden stelde dat er geen toereikend bewijs was dat Milosevic betrokken was in het plan om het territorium dat in handen was van Bosnische Serviërs te zuiveren van Moslims en Kroaten.

Hoewel aanvankelijk zowel Karadzic als Milosevic tegen het ontstaan van een onafhankelijk Bosnië waren en de voortzetting van Joegoslavië ten doel hadden, liepen vanaf eind 1991 hun ideeën uiteen. Tegen 1994 konden ze het niet meer eens worden. De kamer stelde echter ook vast dat Milosevic al in maart 1992 Karadzic en de Bosnisch-Servische leiding openlijk beschuldigde van mensenrechtenschendingen en etnische zuivering.

Toen in oktober 1991 het parlement van Bosnië, in afwezigheid van de Bosnisch-Servische afgevaardigden, de onafhankelijkheid uitriep, trok Karadzic de conclusie dat er een Servische Republiek in Bosnië gevormd moest worden, maar Milosevic had daar ernstige bedenkingen bij. Hij wilde niet op een illegale stap reageren met een andere illegale stap. Ook wilde hij de Bosnische Moslims die voor het voortbestaan van Joegoslavië waren niet uitsluiten. De kamer merkt op dat Milosevic zich uitsprak voor de bescherming van alle etniciteiten. Ook was Milosevic boos op de Bosnisch-Servische leiding, dat zij het Vance-Owen-plan verwierpen. Hij begreep hun bedenkingen, maar benadrukte het belang van het beëindigen van de oorlog.

Het is opmerkelijk dat de media nog geen melding hebben gemaakt van de zuivering van Milosevic’ naam door het Joegoslavië-tribunaal. Maar het tribunaal heeft het zelf ook niet actief naar buiten gebracht. Het staat ergens halverwege het 2,5 duizend pagina’s dikke oordeel in de zaak Karadzic. Zonder persbericht dat er op wijst kan het wel even duren voor zoiets opgemerkt wordt.

Milosevic werd ten tijde van het uiteenvallen van Joegoslavië en de oorlogen waarmee dat gepaard ging, door westerse media voorgesteld als een dictatoriale leider en genocide aangewreven. Dat diende als rechtvaardiging voor economische sancties tegen Servië. Die beeldvorming speelde uiteindelijk ook een rol in de rechtvaardiging van de NAVO-bombardementen op Servië in 1999 en de opstelling van het Westen ten aanzien van Kosovo.

Milosevic bracht de laatste vijf jaar van zijn leven in een Haagse cel door, waar hij uiteindelijk stierf aan een hartaanval onder nog altijd niet helemaal opgehelderde omstandigheden. Milosevic vermoedde dat hij vergiftigd werd. Een arts vond inderdaad een stof in zijn bloed, die het effect van zijn hartmedicijnen op kon heffen, maar Milosevic kreeg dit pas maanden later te horen. Intussen werd Milosevic’  gezondheidssituatie wel zonder zijn toestemming met de Amerikaanse ambassade besproken, zo blijkt uit WikiLeaks-documenten. En nu, tien jaar na zijn dood, is hij stilletjes vrijgesproken van de voornaamste zaken waarvoor hij aangeklaagd was.

Bron: slobodan-milosevic.org

Posted on

Verboden boek over verdwenen fotorolletje Srebrenica wordt opnieuw uitgegeven

Het vorig jaar verboden boek De doofpotgeneraal van Edwin Giltay wordt medio september opnieuw uitgegeven, dat meldt uitgeverij De Blauwe Tijger.

De non-fictiethriller van Edwin Giltay werd voorpaginanieuws op de Balkan toen de rechtbank de auteur in 2015 een publicatieverbod oplegde. Het boek gaat mede over de doofpot rondom het beruchte verdwenen fotorolletje van Srebrenica.

Edwin Giltay DBT“In hoger beroep maakte het gerechtshof echter gehakt van die beslissing”, zo meldt De Blauwe Tijger. “Inmiddels is het gewilde boek geheel uitverkocht. De tweede druk verschijnt in een geactualiseerde versie.”

Giltay is verheugd over zijn samenwerking met De Blauwe Tijger: “Het zijn toegewijde professionals die oog hebben voor maatschappelijke kwesties. De doofpotgeneraal komt er uitstekend tot zijn recht.”

DoofpotgeneraalEen generaal met drie sterren op de mouw die een privé-spion laat neuzen binnen een particulier bedrijf. En niet de eerste de beste: zijn eigen vrouw. Een stammenstrijd binnen de Militaire Inlichtingendienst, waar nietsvermoedende burgers de dupe van worden. Dat verwacht je in Pyongyang, niet in de polder. Toch is dit wat auteur Edwin Giltay meemaakte – hij schreef er De doofpotgeneraal over.

Meer informatie over het boek is te vinden op de website van De Blauwe Tijger.