Posted on

Coalitie op sterven na dood – Insiders geven Merkel tot herfst

De CDU kalft hard af, de SPD staat op de rand van het graf. Zo kan het niet verder met de ‘grote coalitie’ van bondskanselier Angela Merkel. Dit najaar is het afgelopen.

Zelfs vice-voorzitter van de CDU en deelstaatpremier van Noord-Rijnland-Westfalen, Armin Laschet ziet het einde voor de federale coalitie van christen- en sociaaldemocraten naderen. Tot de herfst zal ze nog wel houden, misschien tot de Kerst, vermoedt Laschet. Zo precies kun je het immers nooit voorspellen. Vervroegde verkiezingen hoeven er van Laschet dan echter niet te komen. Dat terwijl de reguliere verkiezingen pas voor eind 2021 op de rol staan.

Merkel kan Jamaica nog eens proberen

Laschets kijk op de zaak is alleen realistisch wanneer zich op basis van de huidige samenstelling van de Bondsdag een nieuwe meerderheid laat vormen. Dat kan maar één ding betekenen: opnieuw proberen een zogenaamde Jamaica-coalitie van CDU/CSU, Groenen en FDP te vormen. Waar in 2017 de liberalen de stekker uit de onderhandelingen trokken, zouden nu de Groenen dat wel eens kunnen doen. Bij hen zit de weerzin jegens de FDP nog diep. Bovendien kijken zij met een schuin oog naar de peilingen, waarin ze kans maken de grootste partij te worden, mochten vervroegde verkiezingen toch nodig blijken.

SPD vertwijfeld

Voor veel afgevaardigden van CDU en SPD ziet het er in het geval van nieuwe verkiezingen niet rooskleurig uit. De SPD verkeert echter in een staat van vertwijfeling. Het zegt genoeg dat er zelfs niemand was die het partijvoorzitterschap op zich wou nemen, zodat er uiteindelijk een trio de zaak waarneemt, waaronder een deelstaatpremier die verkiezing na verkiezing verloor. Het scenario voor de komende maanden tekent zich reeds duidelijk af: de sociaaldemocraten zullen sterk verliezen in de deelstaatverkiezingen in Brandenburg, Saksen en Thüringen in september en oktober. Daarna zullen ze alsnog een nieuwe partijleider kiezen, die de SPD uit de coalitie met Angela Merkel haalt en zo snel mogelijk op nieuwe verkiezingen aanstuurt. En dan maar hopen dat het resultaat onder de nieuwe leider en na de breuk met Merkel  nog wat meevalt.

Groenen nu belangrijkste concurrent CDU

Ook de unie van CDU en CSU moet intussen hopen dat de trend nog keert. Het overnemen van standpunten van de Groenen heeft een poos electoraal gewerkt, maar nu zijn de Groenen zelf de grote concurrent in de verkiezingen. In de afgelopen tijd hoefden de Groenen hun eisen alleen maar verder op te voeren, daarbij ondersteund door gewillige media. Zonder duidelijke koerswijziging hoeven de christendemocraten echter niet op een herleving te rekenen. Het lastige daarbij is dat de christendemocraten in het westen vooral met de Groenen en in het oosten vooral met de AfD moeten concurreren.

AKK niet in staat tot nieuwe koers

De weinige aarzelende aanzetten die de nieuwe CDU-partijleider Annegret Kramp-Karrenbauer deed om de CDU weer een wat conservatiever imago te geven, kwamen haar vooral op kritiek te staan. Het ontbreekt haar aan overtuiging en kracht, maar ook aan meer dan oppervlakkige steun in de partij om een nieuwe koers door te zetten. Als Merkel aftreedt als bondskanselier, ligt de vraag wie de CDU in nieuwe verkiezingen zal aanvoeren dan ook nog open.

AfD stagneert

Ondertussen slaagt de AfD er de laatste tijd nauwelijks in om te profiteren van de misère bij CDU/CSU en SPD. De afhakende kiezers van die partijen worden vooral niet-stemmers. De aanhoudende media-aanvallen op de nationaal-conservatieven dragen zeker bij aan deze stagnatie. Interne conflicten maken het tegenstanders daarbij gemakkelijk om de jonge partij als onserieus weg te zetten. Het gebrek aan ernst is echter ook een belangrijke reden waarom veel Duitsers zich van de clichématige en op sentimenten spelende politiek van de gevestigde partijen afkeren.

Posted on

Keuze voor nieuwe voorzitter bepaalt toekomst CDU

Na 18 jaar aan het hoofd van de CDU treedt Angela Merkel af als partijleider. Ook haar bondskanselierschap loopt ten einde. Wie haar opvolgt kan de Bondsrepubliek op een ander spoor zetten. 

In Hamburg wordt dit weekeinde op het federale congres van de CDU een nieuw partijbestuur gekozen. Eind oktober heeft Merkel bekend gemaakt niet opnieuw te kandideren voor het partijvoorzitterschap. Reeds enkele weken touren nu de kandidaten Annegret Kramp-Karrenbauer, Jens Spahn en Friedrich Merz door het land en treden op bij regionale conferenties van de partij. Al met al hebben zich twaalf kandidaten aangemeld, maar alleen deze drie hebben een goede kans.

Trekt Spahn zich terug?

De 56-jarige oud-deelstaatpremier van het Saarland, binnen de partij dikwijls kortweg AKK genoemd, ligt volgens de officiële peilingen voor. Maar de 62-jarige ex-politicus en zakenadvocaat Friedrich Merz geniet aan de basis grote sympathie. Minister van Gezondheid Jens Spahn is met zijn 38 jaar de jongste kandidaat van de drie. Hij geldt als de geringste kanshebber, maar is een getalenteerde pr-man en tacticus.

In de partij valt over Spahn te beluisteren dat hij vanwege zijn leeftijd nog wel wat kan wachten. Het zou voor hem alleen een testronde zijn, om zijn kansen te peilen en zijn bekendheid te vergroten. In veel opzichten heeft hij vergelijkbare standpunten als zijn concurrent Merz. Hierdoor is Kramp-Karrenbauer in die zin in het voordeel, dat zij de linkervleugel van de partij voor zichzelf alleen heeft. Het wordt dan ook niet uitgesloten dat Spahn zich op het laatste moment terugtrekt uit de race ten gunste van Merz.

Krachtsverhoudingen

De krachtsverhoudingen binnen de partij zijn moeilijk in te schatten. AKK geldt als vertrouweling van Merkel. Diverse partijbonzen hebben dan ook het nodige gedaan om vooral Merz als belangrijkste concurrent in diskrediet te brengen. In Berlijn vertellen journalisten dat door het team van de Saarlandse oud-deelstaatpremier het verhaal de wereld in geholpen is dat de miljonair Merz per helikopter naar optredens zou reizen.

Kramp-Karrenbauer, die sinds haar verkiezing tot secretaris van de federale CDU afgelopen februari intensief door het land gereisd is om de partijbasis te ontmoeten, is een beroepspolitica. Buiten haar loopbaan binnen de partij, heeft ze geen enkele werkervaring. Ze kent het politieke bedrijf en weet aan de juiste touwtjes te trekken. Ook in haar omgeving heerst echter onzekerheid.

Merkel houdt zich er angstvallig buiten

Sinds Ralph Brinkhaus het verrassend won van de Merkel-vertrouweling Volker Kauder in de race om het voorzitterschap van de CDU/CSU-fractie in de Bondsdag, geldt een aanbeveling van de bondskanselier niet meer per se als een vrijkaart, in tegendeel. Zodoende hebben Merkel en haar entourage zich dan ook angstvallig buiten de campagne gehouden.

Het duidelijkst was dit in Noord-Rijnland-Westfalen te zien. 296 van de 1001 afgevaardigden die over het partijvoorzitterschap zullen stemmen, horen bij deze grootste regionale afdeling. Zowel Merz als Spahn zijn afkomstig uit deze deelstaat. Het bestuur van de regionale partijafdeling, onder leiding van Merkel-aanhanger Armin Laschet, heeft echter geen aanbeveling gedaan voor een van de kandidaten.

Nek-aan-nek-race

De drie meest kansrijke kandidaten presenteerden zich op in totaal acht regionale conferenties, waar vooral de goed georganiseerde AKK-aanhang van zich liet horen. Maar onder de afgevaardigden ziet het er naar verluidt anders uit. In NRW zou het een nek-aan-nek-race zijn tussen Merz en AKK, waarbij die eerste een lichte voorsprong zou hebben.

Uit Baden-Württemberg komen geruchten dat zo’n driekwart van de afgevaardigden reeds besloten zou hebben Merz te steunen. En Hessen en Rijnland-Palts zou er nog geen duidelijke voorkeur bestaan. De noordelijke regio-afdelingen, waarvan qua grootte vooral Nedersaksen belangrijk is, zouden meer naar Kramp-Karrenbauer neigen.

In de voormalige DDR, waar de regionale CDU-afdelingen in 2019 zware verkiezingscampagnes te wachten staan, is de stemming verdeeld. Kramp-Karrenbauer doet het goed vanwege haar ervaring in de provincie, maar Merz wordt eerder toevertrouwd kiezers terug te winnen op de AfD.

Merz optimistisch

Merz liet zich onlangs optimistisch uit over zijn kansen om de race om het partijvoorzitterschap te winnen: “Het is niet alleen mijn bedoeling, maar ook mijn vaste overtuiging dat ik de volgende partijvoorzitter wordt.” Na zijn verkiezing zou hij eerst “een uitvoerig en vertrouwelijk gesprek met Angela Merkel voeren.” Ook wil hij alle mensen aanschrijven die in de afgelopen jaren hun lidmaatschap van de CDU hebben opgezegd en ze vragen om terug te keren.

De oud-fractievoorzitter deed tijdens de campagne een poging een spagaat uit te voeren. Enerzijds gaf hij met kritiek op het geldende asielrecht signalen af aan rechtse kiezers, anderzijds zette hij de AfD weg als nationaal-socialisten.

Afrekening

Het immigratiebeleid was het dominante thema in de afgelopen weken. De vrees van het partijestablishment voor een afrekening met Merkel  – en iedereen die haar gesteund heeft, zij zelf dus –  is zo groot, dat zelfs AKK recent enige afstand nam van Merkels beleid. De burgers en ook partijleden hebben het gevoel gehad dat de partij hun zorgen en “terechte angsten” niet serieus nam, aldus Kramp-Karrenbauer. “Dan mag het niet verbazen dat deze mensen omzien naar partijen waarvan ze tenminste de indruk hebben dat die zich er wel mee bezig houden”, zo stelde onder impliciete verwijzing naar de AfD.

In Hamburg zal het er dit weekeinde op aan komen wie de stemming onder de afgevaardigden het beste weet te treffen. Hoewel Kramp-Karrenbauer als favoriet geldt, neemt bij haar aanhangers de vrees toe dat Merz tijdens het congres er nog in zou kunnen slagen de stemming te doen omslaan. Want AKK geldt niet bepaald als een enthousiasmerend spreker. Ook daarin staat ze overigens dicht bij Merkel.

http://www.novini.nl/merkels-opvolger-wacht-een-explosieve-erfenis/

Posted on

Merkels laatste kans om de eer aan zichzelf te houden

Zondag eindigt de wapenstilstand die sinds de verkiezingen in Beieren van kracht is tussen de Duitse coalitiepartijen CDU, CSU en SPD. Er is dan namelijk gestemd voor de landdag van Hessen, regionale verkiezingen die ook federaal ontwikkelingen los kunnen maken.

De meesten willen anoniem blijven, maar wat onder politieke insiders in Berlijn te beluisteren valt, laat een orkaan verwachten die na de twee weken tussen de verkiezingen in Beieren en Hessen losbreekt en moeilijk te voorspellen verwoestingen aan zou kunnen richten.

Volgens het weekblad Die Zeit verwacht een vooraanstaande bron in de CDU dat komende maandag de laatste dag voor Merkel is waarop ze haar afscheid nog helemaal zelf in de hand heeft. De maandag na de verkiezingen in Hessen zou echter ook de dag kunnen worden dat een en ander uit de hand loopt, aldus de vooraanstaande CDU-politicus die zijn naam liever geheim houdt.

Donkere vermoedens

Vooraanstaande vertegenwoordigers van alle drie de coalitiepartijen, CDU, CSU en SPD, spreken sinds 14 oktober tegenover diverse Duitse media anoniem hun donkere vermoedens en soms tegenstrijdige verwachtingen uit. Niemand durft vooralsnog met naam en toenaam geciteerd te worden, om de vooruitzichten van de eigen partij in de landdagverkiezingen in Hessen niet verder te frustreren. Maar wat men anoniem zegt volstaat om het beeld te schetsen van een diep verdeelde coalitie die gedragen wordt door oude volkspartijen die op hun grondvesten schudden.

Angela Merkels oproep op het regionale partijcongres van de CDU in Thüringen afgelopen weekeinde, dat men toch met vertrouwen de toekomst tegemoet moet zien in plaats van te wroeten in de fouten van 2015, straalde een hulpeloosheid uit die men van de bondskanselier niet gewend is. In haar stem klonk een stuk vertwijfeling door.

Federale coalitie onder druk

Hoe gaat het verder met CDU, CSU en SPD, als het na Hessen klapt? De SPD lijkt haar status van volkspartij definitief verloren te hebben. Alleen een heroriëntatie op de belangen van de ‘kleine man’, verbonden met een realistisch standpunt inzake asiel en multiculturele samenleving biedt voor de sociaaldemocraten nog de kans om zich een beetje te herstellen. Maar de groenlinkse leiderskaste van de sociaaldemocraten en de gelijkgestemde media zullen dat verhinderen. Zodoende is verdere neergang onvermijdelijk.

De Unie van CDU en CSU volgt deze neergang op enige afstand, maar de richting zou hen evengoed moeten alarmeren, nu de peilingen steeds verder richting 25 procent gaan. Het zal er op aankomen of Merkel de weg naar vernieuwing tijdig vrijmaakt of dat ze haar partij tot het einde dooddraaft. Hoe dan ook lijken de komende dagen tot de spannendste uit de recente Duitse politieke geschiedenis te gaan horen.