Posted on

Duitsland is geen Frankrijk, maar Merkel speelt met vuur

Nadat haar favoriet Annegret Kramp-Karrenbauer tot nieuwe leider van de CDU gekozen was, reisde Merkel demonstratief zelf naar Marrakesh om het migratiepact te ondertekenen. De wisseling van de wacht in de Duitse regeringspartij kon echter wel eens onrustige tijden inluiden.

Nog op hetzelfde partijcongres waar Annegret Kramp-Karrenbauer (ook wel spotten ‘Angelas Kleine Kopie’ genoemd) tot voorzitter van de CDU gekozen werd, zond ze verzoenende signalen uit in de richting van de conservatieve partijvleugel. De nog resterende conservatieven in de CDU hadden gehoopt op een koerswijziging, maar hun kandidaat Friedrich Merz legde het nipt af tegen AKK.

Conservatieven in de CDU

Onder de conservatieve CDU’ers heerst echter scepsis over de substantie achter de retoriek van de nieuwe partijleider. Ze uiten zich gereserveerd over haar. Te lang, te vast en ogenschijnlijk uit diepe overtuiging is Kramp-Karrenbauer Merkel jarenlang in alles gevolgd. Hoe daaruit nu ineens ‘vernieuwing’ en dan nog wel in conservatieve zin zou moeten voortkomen blijft raadselachtig.

Het linkse weekblad Der Spiegel jubelt dan ook over het “definitieve einde van de Union (zoals we die kennen)”. Met de overwinning van Merkels favoriet zijn volgens het tijdschrift de laatste traditionele CDU-lijnen gekapt. Zo lijkt de bijna succesvolle kandidatuur van Friedrich Merz een finale krachtverzameling van de conservatieven in de CDU te zijn geweest.

Merkel demonstratief naar Marrakesh

Als om te bewijzen dat er helemaal niets zal veranderen nu ze geen partijleider meer is, vloog Merkel hoogst persoonlijk naar Marrakesh voor de VN-migratietop, waar het omstreden Migratiepact ondertekend werd. Oorspronkelijk wilde de bondskanselier helemaal niet zelf naar die top gaan. Haar deelname moest echter een “signaal” zijn, dat ze haar koers tegen alle weerstand in door zal zetten.

Gele hesjes

De Franse president Emmanuel Macron had ook naar Marrakesh willen komen, maar moest afzeggen, omdat hem momenteel zijn land om de oren vliegt. Hij is in zijn poging om zijn beleid, tegen alle kritiek onder de bevolking in, door te zetten faliekant gefaald. Hij heeft een burgerlijk protest uitgelokt dat nauwelijks nog tot bedaren te brengen is.

Veel te laat en te weifelend heeft Macron gereageerd. Inmiddels heeft de roep om het stoppen van de brandstofprijsverhoging zich uitgebreid naar een zeer uiteenlopend scala aan eisen, zodat ook een politieke tegemoetkoming daaraan veel complexer geworden is. Zo kan het gaan wanneer de politieke elite van een land de groeiende woede onder de bevolking te lang eenvoudigweg negeert of probeert weg te zetten als extreem-rechts of dom gemor van het klootjesvolk.

Woede neemt toe

Duitsland is nog geen Frankrijk. Maar de tendensen zijn vergelijkbaar. Ook veel Duitsers zien in Berlijn de arrogantie van de macht aan het werk, die de belangen van de eigen burgers negeert. De woede neemt toe en de binnenlandse inlichtingendienst maakt zich al ernstige zorgen waartoe dat kan leiden.

Merkels demonstratieve reis naar de VN-top, haar koppige vasthouden aan het omstreden migratiepact, het verzwaart de hypotheek voor haar erfgenamen alleen maar. Het voorbeeld van de Gele Hesjes in Frankrijk laat zien dat uiteindelijk een maatregel als verhoging van de brandstofaccijns kan volstaan om de vlam in de pan te doen slaan. Daarna zijn de ontwikkelingen nauwelijks nog onder controle te brengen.

Posted on

Duitse inlichtingendienst BfV waarschuwt: ‘Chemnitz’ kan zo weer gebeuren

De Duitse binnenlandse inlichtingendienst BfV ziet een “potentieel uit het lood rakende politieke situatie in de Bondsrepubliek, die in delen van de bevolking inmiddels uitgroeit tot woede en haat jegens de politiek”.

In Duitsland heerst volgens het Bundesamt für Verfassungsschutz (BfV, de Federale Dienst voor de Bescherming van de Constitutie) een “algemeen politiek klimaat waarin een geweldsdelict door migranten volstaat om een veelheid aan – ook op geweld gerichte – ondersteuners te mobiliseren”. Dat komt naar voren uit een als vertrouwelijk geclassificeerde analyse met de titel ‘Radicaliseringseffecten in samenhang met misdaden door migranten met de gebeurtenissen in Chemnitz als voorbeeld’, waaruit Focus Online citeert.

Twijfel aan overheid

In de analyse heet het verder dat veel burgers twijfelen “aan de effectiviteit van rechtsstatelijke processen en veiligheidsbeleidsmaatregelen”. Burgers zouden de indruk hebben dat de staat uitdagingen als criminaliteit en immigratie “evenmin meester kan worden als andere daarmee indirect verbonden problemen”.

Kritiek punt

De opstellers van het rapport vrezen dat de ontevredenheid “met de actuele politiek ten aanzien van centrale thema’s inmiddels een kritiek punt bereikt zouden kunnen hebben”. Er heerst volgens de BfV-agenten “een diep geworteld wantrouwen tegenover gevestigde politici, hun politiek en de hen ondersteunende media, die voor velen inmiddels als regelrecht vijandbeeld gelden”.

Chemnitz

In plaats van de burgers gerust te stellen en op hun angsten in te gaan, leveren de verantwoordelijken strijd met elkaar over de vraag of er Chemnitz drijfjachten op buitenlanders zijn geweest of niet, zo citeert Focus Online de functionarissen verder.  De verhitte, deels vijandige debatten hebben er volgens toe geleid dat velen zich in hun afwijzende houding tegenover de gevestigde partijen bevestigd voelden.

De gebeurtenissen in Chemnitz hebben volgens de opstellers van het rapport laten zien, dat de op sociale media gearticuleerde woeden zich ook “naar de straat” kan vertalen. Geweld door buitenlanders of terroristische aanslagen zouden overal en op ieder moment “vergelijkbare of zelfs intensievere reacties op kunnen roepen”, aldus de Verfassungsschutz.

Posted on

Merkels opvolger wacht een explosieve erfenis

Merkel kocht de politieke stabiliteit van haar kanselierschap op kosten van een toekomst die nu langzaam aanbreekt.

Wie een persoon van dergelijke historische impact als Angela Merkel opvolgt, moet zich voorbereiden op een zware tijd. De manier waarop Merkel met de problemen van haar tijd omging, maakt het voor de toekomstige leider van de CDU bijzonder moeilijk.

Tijdbommen

Het was en is typisch voor de scheidende partijleidster en voorlopig nog bondskanselier om geen enkel probleem echt op te lossen. Steeds ging het haar er vooral om de negatieve uitwerking van een crisis op haar eigen machtspositie te verminderen. Maar niet om een optredend gevaar in de kern te bestrijden en zo duurzaam onschadelijk te maken. Zodoende laat Merkel voor haar opvolger een arsenaal van tijdbommen achter, die een voor een af zullen gaan.

Of het nu gaat om de Energiewende, de ‘euroredding’, het verval van de Bundeswehr, de uitdijende immigratie en de gevolgen daarvan, zoals de afbrokkelende binnenlandse veiligheid en een uit elkaar groeiende samenleving, een opgeblazen verzorgingsstaat (die ondanks stevige conjunctuur alleen in 2017 al twee keer zo snel groeide als de economie) of het eroderende partijensysteem na de trek naar links van de Unie van CDU en CSU. Alles waarmee de CDU-leidster haar land de afgelopen jaren opgezadeld heeft, zal zijn volle explosieve uitwerking pas na het tijdperk Merkel als CDU-leidster en bondskanselier ontvouwen. Pas dan zal deze karaktertrek van Merkels regeringsstijl zich volledig wreken.

‘Goede toekomst’ brokkelt

De vrouw die nu al meer dan 13 jaar aan het hoofd van de Duitse regering staat, heeft de problemen echter niet alleen voor zich uitgeschoven. Ze heeft ze op deze manier ook steeds ernstig vergroot. Maar in veel gevallen wel zonder dat haar tijdgenoten dit onmiddellijk merkten, zodat ze zich overwegend rustig en veilig voelden onder haar bewind.

Bij het slotstuk van het tijdperk Merkel begint de illusie van de “goede toekomst” die de vertrekkende CDU-leider de Duitsers een- en andermaal voorgespiegeld heeft, echter scheurtjes te vertonen. En dit zeker niet alleen ter zaken van asiel en immigratie, waar het verraderlijk goede gevoel al aanzienlijk omgeslagen is onder indruk van de dagelijkse realiteit. Eigenlijk failliete bedrijven en banken, die een vertraagd gevolg zijn van de ‘euroredding’ en het daarvoor afgedwongen nulrentebeleid, kunnen al heel snel een hausse in gang zetten die Duitsland en daarmee Europa economisch in zwaar weer zullen storten.

Daarmee zal ook een abrupt einde komen aan de (momenteel zeer ruime) financiële speelruimte van de Duitse staat. Hoe en waarmee dan al de opgespaarde problemen uit het Merkel-tijdperk opgelost moeten worden, staat in de sterren geschreven. Wie de partijleidster ook opvolgt, hij/zij zal de CDU juist in die toekomst moeten leiden op kosten waarvan de huidige bondskanselier de politieke stabiliteit van haar bewind gekocht heeft.

Posted on

Altmaier – Merkels crisismanager

Peter Altmaier, federaal minister voor Economie en Energie, is al 20 jaar lid van de Duitse bondsdag. Hij was minister van Milieu, minister voor Bijzondere Opdrachten en chef van het Kanzleramt. Bovenal is hij vanouds een belangrijke vertrouweling van Merkel. Aan deze taak wijdt hij zich met overgave.

Immigratiechaos

Altmaier is een bewezen crisismanager, zo heet het. Kwalificatie genoeg om in oktober 2015 door de bondskanselier benoemd te worden tot algemeen coördinator van de door haar veroorzaakte immigratiechaos. Sindsdien doet Altmaier zijn best om Merkels grootste fouten te bagatelliseren en onder het tapijt te vegen.

“Duitsland heeft een zeer succesvolle bondskanselier”, zo zei hij eind 2017 vrolijk. In een interview met het dagblad Die Welt over de asielcrisis liet hij onlangs weten: “In feite zijn we de uitdagingen goed meester geworden”. In de CDU had er alleen “veel eerder en breder” over het immigratiebeleid gediscussieerd moeten worden om meer acceptatie onder de bevolking te bewerkstelligen. Dit heeft men volgens Altmaier verwaarloosd.

Migratiepact

Ervan geleerd heeft hij echter niet, want recenter hebben de Altmaier-achtigen binnen de CDU weer hun best gedaan om iedere discussie over het Migratiepact van de VN in de kiem te smoren. De coördinator voegt er tot overmaat van arrogantie nog aan toe dat, als men in de CDU meer had gediscussieerd over de ‘welkomscultuur’ en het openstellen van de grenzen in 2015, men “hoogstwaarschijnlijk precies zo besloten” zou hebben. Volstrekte minachting voor de partijbasis!

Debat

Dat er ook buiten de CDU debatten gevoerd moeten worden, in plaats van ze tegen te houden en de mensen die ze op de agenda proberen te zetten voor extreemrechts te verslijten, komt bij Altmaier niet eens op. Sowieso leken debatten over het asielbeleid hem altijd al te storen. Zo stelde hij in een talkshow dat zijn partij er over na moest denken, hoe ze de indruk tegen kon gaan “dat alles in dit land alleen om vluchtelingen draait”. De mensen zouden zich volgens hem afvragen of er niet ook nog andere problemen zijn. Een dergelijke cynische omgang met burgers is al jaren kenmerkend voor de invloedrijke CDU-partijbaron.

Oogkleppen

Als Altmaier zijn tunnelvisie in de richting van Merkel ook eens had verplaatst naar de “gewone mensen” waarvan hij zo dikwijls spreekt, dan zou hem zeker zijn opgevallen dat daar wel degelijk behoefte bestaat aan discussie. Over het feit dat de Duitse overheid zich nauwelijks nog inspant voor uitzettingen, dat honderdduizenden afgewezen asielzoekers daarom niet hoeven te vertrekken, velen van de radar verdwijnen, velen herhaaldelijk illegaal inreizen. Of dat er nog altijd 15.000 nieuwkomelingen per maand geregistreerd worden. Dat niet weinigen misbruik maken van het uitkeringsstelsel. En dat de criminaliteitsstatistieken laten zien hoe onverantwoord het beleid van Merkel was.

Zware politieke fouten laten zich misschien een tijdje verdoezelen, maar de gevolgen ervan niet. Ook ‘crisismanager’ Altmaier zal het niet schaffen, hoezeer hij Merkel ook blijft verdedigen.

Posted on

Seehofer moet eindelijk kiezen of hij Merkel blijft steunen

Wie had gedacht dat het nog weer zo spannend zou worden? Bondskanselier Merkel en haar minister van Binnenlandse Zaken zijn een dramatische confrontatiekoers ingeslagen.

Hij wil asielzoekers die zich vanuit een veilig land aan de Duitse grens melden terugsturen. Ook moet er volgens Seehofer niemand meer binnenkomen wiens asielverzoek al eens afgewezen is. Merkel wil die beide zaken uitdrukkelijk niet en ook in de toekomst iedereen binnenlaten die maar wil.

Het liefst zouden alle deelnemers aan dit conflict voor een glibberig compromis kiezen, waarin alles er uitziet alsof Seehofers eisen ingewilligd zijn, maar in werkelijkheid zo functioneert als het Merkel voor ogen staat. Op dezelfde voet verder, met andere woorden, kom binnen, kom binnen! Het ontbreekt in Berlijn momenteel echter aan de fantasie om te bedenken hoe zo’n vuil compromis er praktisch uit zou kunnen zien. Hoe moet je immers iemand half binnenlaten en half afwijzen?

In 2015 dreigde Seehofer als herhaaldelijk met een ramkoers, draaide naderhand echter steeds weer bij, wat hem de bijnaam ‘Drehhofer’ opleverde. Bepaald geen compliment. Mocht de CSU-leider deze manoeuvre kort voor de Landdagsverkiezingen in Beieren medio oktober nog eens herhalen, dat staat zijn partijgenoten in de zuidelijke deelstaat een nog groter verkiezingsdebacle te wachten dan de peilingen toch al voorspellen. In een peiling van Civey in opdracht van de Augsburger Allgemeine werd de AfD onlangs voor het eerst de op een na grootste partij in Beieren. De voor Beierse begrippen miezerige 38,8 procent die de CSU in de jongste Bondsdagsverkiezingen in Beieren binnenhaalde, zullen dan achteraf nog als een relatief goed resultaat aanvoelen. Met dit gegeven in het achterhoofd, resteren Seehofer echter maar twee opties: high noon of met de billen bloot. Het kon dus wel eens gaan knallen.

En dat terwijl de zaak in eerste instantie toch volstrekt ongevaarlijk scheen. Bij de voor haar heerlijk verlopen audiëntie die ze talkshow-presentatrice Anne Will gegund had, zei Merkel desgevraagd over Seehofers plan immers “We zijn daarover in gesprek”. Ze wilde daar “niet op vooruitgrijpen”. In gesprek? We weten uit ervaring dat dat in het Merkeliaans niets anders wil zeggen dan ‘prullenmand’. En dan nog onverhuld. Als Merkel een voorstel tenminste zachtjes te rusten wil leggen, dan zegt ze doorgaans dat dienaangaande reeds het een en ander “in gang is gezet”. Dat wil zeggen: ‘Daar hoef je geen aandacht meer aan te besteden, loopt al.’ Loopt natuurlijk helemaal niet, maar als er toch niet meer aandacht aan besteed, omdat iedereen zich weer door de bondskanselier in heeft laten zepen, dan merkt niemand het.

En nu? Stapt de CSU uit de coalitie, wanneer Seehofer aan het kortste eind trekt met zijn plannen? Stapt de CSU in de Bondsdag uit de gemeenschappelijke fractie met de CDU als Merkel de poot stijf houdt? Dat wordt spannend.

De uitzending van Anne Will afgelopen zondag was trouwens een wonderlijke gewaarwording: De toeschouwers zaten er zo aandachtig enthousiast bij als in een Amerikaanse opwekkingsdienst. Will, de bondskanselier en haar publiek versmolten tot een symbiotische eenheid van met de wereld en zichzelf tevredenen. Alsof het manna uit de hemel was verslonden de toeschouwers de zijdezachte woordwolken van hun hogepriesteres.

En toch had men dikwijls het vermoeden dat er achter de schijnbare ontspannenheid iets flakkerde, een vleug diepe onzekerheid, een vermoeden van de schone schijn van Merkels belofte van gelukzaligheid. Dit vermoeden werd echter overwonnen door het vaste, haast fanatieke verlangen om Merkel te geloven en te volgen. Wat moet er van ons worden zonder Mutti?

In onzekere tijden is de behoefte aan vaste geloofsformules bijzonder hoog, ongeacht hoe vreemd aan de werkelijkheid ze ieder redelijk mens ook voor mogen komen. In het Morgenmagazin van de Duitse publieke zender ARD was afgelopen maandag te vernemen dat de vermoedelijke moordenaar van de 14-jarige Susanna intussen naar Irak “terug gevlucht” was, waar men hem dan in de kraag vatte.

Wie “terug gevlucht” zegt, veronderstelt nog altijd dat Ali Bashar A. oorspronkelijk daadwerkelijk gevlucht zou zijn naar Duitsland. Inmiddels is echter onomstotelijk vastgesteld dat de man geenszins bescherming behoefde, maar zelf een bedreiging vormde, dat hij uit een veilig deel van de Koerdische regio van Irak met zijn clan illegaal naar Duitsland gekomen is. Voor de Duitse publieke omroep blijft hij echter een “vluchteling”, ongeacht wat hij daadwerkelijk in het schild voert.

Ontroerend, deze onverbrekelijke trouw aan de eenmaal gekozen dwaling. Vanzelfsprekend komt de ophef over deze gruwelijk moord op een zeer ongunstig moment. Zelfs Teflon-Merkel heeft geen manier gevonden om dit gevolg van haar welkomscultuur zonder kleerscheuren in de gebruikelijke woordenbrij te laten verzinken. Bij Anne Will noemde ze het “afschuwelijke voorval” een “beroep op ons allemaal om de integratie zeer serieus te nemen”.

Het is van een zelden vertoonde onbeschaamdheid. Waarom zou men iemand moeten “integreren” die sowieso uitgezet zou moeten worden? Ali Bashar A.’s asielverzoek was reeds lang voor de moord afgewezen. Het antwoord: Omdat het volstrekt om het even is, wat de uitkomst van een asielprocedure is. Omdat dat hele circus slechts voor het domme publiek opgevoerd wordt, zodat de gewone man gelooft dat alles er aan toegaat zoals je in een ‘rechtsstaat’ mag verwachten. De waarheid is echter dat het de bedoeling is dat alle asielzoekers blijven, allemaal. Daarom wil Merkel ook niet dat de weinige asielzoekers die succesvol uitgezet worden, teruggestuurd worden als ze het opnieuw proberen.

Wat de Irakees aangaat, is men ook daarom zo blij hem weer in Duitsland te hebben, omdat hem in zijn vaderland de doodstraf boven het hoofd hangt. Een onweerstaanbare boodschap aan alle voortvluchtige moordenaars, die in hun eigen land zo’n straf wacht: ‘Kom naar Duitsland!’ Men bedenke wel dat het niet weinigen zijn, die moeten vrezen door de rechter in hun landen van herkomst een straf opgelegd te krijgen die ze in Europa – ongeacht wat ze uitspoken – nooit zouden krijgen, zoals de doodstraf of een langere gevangenisstraf.

Wat bij ons in Europa komen ze er uiteraard ook niet ongestraft af. Kijk maar naar de 19-jarige Ahmet R. uit Keulen. Die heeft de 40-jarige Thomas K. zo hard tegen de grond geslagen dat hij aan een schedelbasisfractuur is overleden. K. laat zijn vrouw en twee kinderen van negen en dertien jaar oud achter. Motief van de daad? Ahmet R. wilde indruk maken op zijn vrienden, hun “respect” afdwingen. “het toebrengen van lichamelijk letsel met de dood tot gevolg”, luidde het oordeel van de rechter, die de dader na het proces op vrije voeten stelde.

Ja, dat leest u goed: Ahmet K., die een mensenleven op zijn geweten heeft, verliet de rechtszaal als vrij man. De rechter liet hem met twee jaar proeftijd wegkomen en legde hem verder een anti-agressietraining op en regelmatige drugstests. Verder krijgt hij nog een taakstraf, afval prikken in het park of grasmaaien bij de kinderopvang of iets dergelijks. Ook dergelijke vonnissen komen ongelegen voor Merkel, die immers graag over de hardheid van de rechtsstaat zwetst, wanneer er weer eens een asielzoeker een bloedspoor getrokken heeft.

Tegen Seehofers afwijs-plan tovert ze de laatste troef uit haar mouw: ‘Europa!’ Want Europees recht gaat boven Duits recht en Europa zou gebieden dat de Duitse grenzen voor iedereen openstaan, zo stelt de CDU-leider. Daar klopt weliswaar geen bal van, wat ook verklaart dat veel EU-lidstaten hier heel anders mee omgaan. Maar het Europa-argument maakt altijd veel indruk op de kiezers, bovendien is de charme van de Europese Unie voor Merkel dat de kwestie zo op de lange baan geschoven kan worden, door eindeloze onderhandelingen waar de Duitse burgers nauwelijks zicht op hebben, laat staan invloed. Daar gaat het de bondskanselier om.

Merkels fans in de studio bij Anne Will verafgoden de regeringsleider om de “evenwichtige” manier waarop ze Duitsland door de crisis leidt, de crisis die ze zelf iedere dag verder verscherpt.

Posted on

Nog eenmaal een ‘grote coalitie’

Net nu uit een peiling blijkt dat CDU/CSU en SPD bij nieuwe verkiezingen geen meerderheid meer zouden halen, hebben de partijen een akkoord bereikt over een regering op basis van een zogenaamde ‘grote coalitie’, waarvan de naam verwijst naar de voorbije vanzelfsprekendheid dat christendemocraten en sociaaldemocraten gezamenlijk altijd een meerderheid hebben.

Voor de Duitsers is het hele gebeuren een leerrijke ervaring. De Duitsers zijn immers een volgzaam volk, dat het zijn heersende klasse over het algemeen niet moeilijk maakt. Omdat de Duitser niets zo zeer vreest als chaos, heeft hij iedere regering, zelfs de meest miserabele, liever dan het vooruitzicht van chaos zonder leiderschap. Deze houding verleent Duitsland een door andere landen vaak bewonderde stabiliteit.

Deze volgzaamheid van de Duitsers nodigt echter ook tot misbruik uit. Met de vrees voor chaos laat het volk zich immers in het gareel brengen. Deze natuurlijke houding van de Duitser is dan ook alles behalve behulpzaam bij de ontwikkeling van democratisch zelfbewustzijn tegenover de machthebbers.

Zo bezien hebben de Duitsers in de afgelopen tijd een paar waardevolle ervaringen opgedaan: Hoewel de politieke klasse er een half jaar over deed om een regering tot stand te brengen – elders niet ongebruikelijk, maar ongewoon lang voor Duitse begrippen, is het land daardoor niet in chaos verzonken. Van de andere kant konden ze in 2015 beleven hoe regeringen geenszins altijd voor orde en veiligheid garant staan, maar ook wanorde kunnen stichten. Zonder missionaire regering hadden de bevoegde diensten die zomer automatisch de geldende wetten en verdragen toegepast, wat miljoenen illegale binnenkomsten had voorkomen. De regering Merkel moest er aan te pas komen om dit terzijde te stellen, met alle gevolgen van dien.

Wind of change

Dezer dagen kunnen de Duitsers gadeslaan hoe een zootje versleten politici aan de macht blijft hangen. Een weinig verheffende aanblik, maar mogelijk toch een leerrijke. Het zou de Deutscher Michel aanleiding kunnen geven om zijn trouwhartige, dikwijls blinde vertrouwen in zijn politieke elites over boord te zetten.

Dat in de meest recente peiling van INSA SPD en AfD met respectievelijk 17 en 15 procent nog slechts twee procentpunten uit elkaar lagen, toont aan hoeveel dit – maar al te vaak ongefundeerde – vertrouwen al te lijden heeft gehad. Ook aan de basis van de gevestigde partijen kalft het vertrouwen af, de hang aan de ‘eigen’ partij waarop men altijd gestemd heeft, wordt steeds losser.

Deze (niet meer zo) grote coalitie is een oudbakken verbond voor de laatste meters van een afgeleefde politieke klasse. Merkel en Schulz hebben hiermee de voltrekking van hun politieke lot weer een poos voor zich uit weten te schuiven. Maar als hun tijd straks alsnog gekomen is, zal het meer betekenen dan alleen het einde van een bepaalde coalitie.

Er hangt in Duitsland een meer fundamentele verandering van het politieke landschap en het politieke denken in de lucht. Vooral voor de Duitsers in de voormalige DDR is de aansluiting van hun deelstaten bij Bondsrepubliek als markant politiek  moment in herinnering gebleven, voor de oude Bondsrepubliek was het simpelweg ‘verder zo’. Het tijdperk van ‘simpelweg verder zo’ lijkt echter ten einde te lopen.

Posted on

Het eigenaardige einde van Europa

In The Strange Death of Europe herleidt Douglas Murray deze ‘eigenaardige dood’ tot massa-immigratie, identiteitsverlies en sluipende islamisering. Murray biedt daarbij niet zozeer nieuwe feiten, maar zet voort wat rond het begin van dit decennium met Christopher Caldwells boek Reflections on the Revolution in Europe (De Europese Revolutie, 2009) begon. Hier wordt niet meer slechts met Angelsaksische nuchterheid de balans opgemaakt. Hier gaat het om een gerichte confrontatie met dreigende gevaren en een oproep tot verzet.

Murray maakt weliswaar geen gebruik van Renaud Camus’ term ‘grand remplacement‘ (grote vervanging), maar zijn taxatie van de migratiegolven is helder: Er komen er te veel, die hier niet thuis horen en hier ook nooit thuis zullen horen. Er komen er meer dan de Europese volken met het oog op hun zwakke geboortecijfers zouden kunnen absorberen, en absorptie zou nodig zijn als men de Europese identiteit wil bewaren. Die identiteit is natuurlijk niet eens en voor altijd gefixeerd, maar ook geen mozaïek waarvan de steentjes naar believen steeds opnieuw samengesteld kunnen worden. Er moet zoiets als continuïteit mogelijk zijn, ook een uiterlijke herkenbaarheid. Wie dat bestrijdt, houdt ofwel zichzelf voor de gek dan wel de anderen en voedt de “zelfhaat”, een haast volledig uitdoven van het Europese zelfbewustzijn en van de wil zich te doen gelden met het oog op een eindeloos aangehaalde historische “schuld”, die de blanke man met zending, kolonialisme, fascisme enzovoorts op zich geladen zou hebben. Tegelijk stimuleert de leider een laatste toevlucht, waarvan hij voorwendt die te bestrijden: het “ras” als laatste, onbetwistbare bolwerk van de identiteit.

Hoe ver het proces van de aftakeling al voortgeschreden is, illustreert Murray aan de hand van het lot van het Parijse stadsdeel Saint-Denis. Daar bevindt zich in de kathedraal de crypte waar de Franse koningen begraven liggen. Vandaag de dag wordt de wijk bewoond door zwarten en Noord-Afrikanen. Wanneer er in de kathedraal een kerkdienst plaatsvindt, posteert men zwaar bewapende soldaten rond het gebouw. De schrijver observeert treffend dat zelfs Jean Raspail in zijn dystopische roman Le Camp des Saints (De ontscheping, 2017) dat niet zo geschilderd heeft, net zo min als dat een priester tijdens de mis in zijn dorpskerk de keel doorgesneden wordt.

Dat de daders moslims waren is voor Murray alles behalve toeval. De islam houdt hij voor dé bedreiging voor de Europese identiteit en dat niet alleen vanwege de schier onafzienbare massa van de uit het Midden-Oosten, Noord-Afrika en andere regio’s toestromende immigranten of het grotere kindertal van de reeds in Europa wonende moslims, maar ook vanwege de agressiviteit en primitiviteit van de wereldbeschouwing die velen van hen er volgens Murray op na houden. Murray heeft er in ander verband al eens op gewezen dat hij ‘islamofobie’ niet als pathologische maar als rationeel ziet. Er zijn heel goede redenen om bang te zijn voor de islam, die anders is dan andere religies – zoals het christendom of het jodendom – in de zin dat het een grotere, meer ingrijpende machtsaanspraak zou doen dan andere geloven.

Daarom acht Murray het zaak op te roepen tot gedecideerde verdediging van Europa. De auteur is er zeker van dat het nog niet te laat is, want de Europeanen zijn het weliswaar over veel oneens, maar ze zijn het nog grotendeels eens dat ze het Europa terug willen dat hun Europa was. Met het oog op het feit dat de politieke klasse het zo jammerlijk af heeft laten weten, voorziet Murray echter geen zachte landing. Een “terughoudende reactie” op de uitdagingen die de 21e eeuw voor ons in petto heeft, volstaat niet meer.

N.a.v. Douglas Murray, The Strange Death of Europe. Immigration, Identity, Islam (Bloomsbury Continuum: London, 2017), hardcover, 352 pagina’s

 

 

Posted on

Adenauer, onvermijdelijk leider van de Bondsrepubliek

Wat een politiek leven! Het strekt zich uit van het keizerrijk, de republiek van Weimar, het nationaal-socialistisch bewind tot en met de Bondsrepubliek Duitsland. Steeds was Konrad Adenauer er bij. Op 19 april is het vijftig jaar geleden dat de eerste bondskanselier van Duitsland overleed.

Adenauer werd op 5 januari 1876 in Keulen geboren en zijn hele leven bleef zijn Rijnlandse herkomst zo duidelijk hoorbaar als zijn katholieke signatuur herkenbaar. Na zijn staatsexamen in de Rechten werkte hij als advocaat in Keulen. Als lid van de katholieke Zentrumspartei werd hij Beigeordneter (wethouder/schepen), vanaf 1909 Erster Beigeordneter (loco-burgemeester). Zo nam hij bij gelegenheid de honneurs waar voor de Oberbürgermeister, een oom van zijn echtgenote.

Burgemeester van Keulen

Tijdens de Eerste Wereldoorlog legde Adenauer op het Voedingsdepartement opmerkenswaardige creativiteit aan de dag. Een door hem gebakken brood van rijst en maismeel liet hij als “Keuls brood” patenteren. Omdat zijn surrogaatstoffen weinig smakelijk waren, noemden de Keulenaren hem “Graupenauer”. Niettemin werd hij in 1917 door de gemeenteraad tot Oberbürgermeister gekozen. Een decreet van de koning van Pruisen maakte hem tot de jongste Oberbürgermeister van zijn tijd.

Adenauer als burgemeester van Keulen, in gesprek met rijksminister van Oorlog Wilhelm Groener, bij de tewaterlating op 1 mei 1928 van de kruiser ‘Köln’ in Wilhelmshaven (foto: Bundesarchiv)

Hij bekleedde dit ambt tot 1933 en na 1945 zou hij het nog enige tijd bekleden. Beduidend korter was zijn lidmaatschap van het Pruisische Herenhuis, waarvan hij uit hoofde van zijn ambt als Oberbürgermeister van Keulen zitting had. Het revolutiekabinet van SPD en USPD hief de Eerste Kamer van de Pruisische landdag in 1919 op. Dat schaadde de politieke loopbaan van Adenauer echter niet. Van 1920 tot 1930 was hij voorzitter van de Pruisische Staatsraad. Herhaaldelijk werd hij genoemd als kandidaat voor het ambt van rijkskanselier, ofschoon hij zich hard maakte voor een scheiding van Pruisen en een autonoom Rijnland.

Koning van het Rijnland

Uiteindelijk bleef de “koning van het Rijnland” echter steeds burgervader van Keulen, van dat ambt was hij zeker. Minder bedachtzaam was hij toen hij zich in 1928 vergaloppeerde met speculatie in aandelen glanszijde. Toen zijn schulden in de openbaarheid dreigden te komen, leende hij een aandelenpakket en deponeerde het bij de Duitse Bank. Die stelde aansluitend dat Adenauers conto vereffend was. De episode schijnt kenmerkend te zijn voor de sluwheid van Adenauer.

Van vergelijkbare kwaliteit waren zijn eerste ‘conflicten’ met de nationaal-socialisten. Die hadden in 1931 Hakenkruisvlaggen aan de brug over de Rijn gehangen. Adenauer liet ze verwijderen. De daaropvolgende woede van de nazi’s wimpelde hij af. De actie was met de districtsleiding van de NSDAP afgesproken; er stond tegenover dat Adenauer het hijsen van de vlaggen voor de beurshallen, waar Hitler werd verwacht, toestond.

In 1934 wees Adenauer de nationaal-socialistische minister van Binnenlandse Zaken er op, dat hij daarmee tegen een decreet van de Pruisische SPD-minister van Binnenlandse Zaken was ingegaan. Dat was nadat Adenauer in 1933 het ambt van Oberbürgermeister van Keulen verloren had en in de abdij van Maria Laach onderdak had gevonden. De tijd tot het einde van de nazi-heerschappij zat Adenauer uit als gepensioneerde, hij werd keer op keer lastig gevallen door de nazi’s, maar financieel zat hij er droogjes bij en in de juridische strijd om schadeloosstelling had hij door de bank genomen succes.

In mei 1945 was hij weer terug. De Amerikanen zetten hem opnieuw als Oberbürgermeister van Keulen in, maar Keulen werd deel van de Britse bezettingszone en de Britten gooiden hem er weer uit. Hij zou zich niet genoeg voor de bevoorrading van de bevolking ingezet hebben.

Onvermijdelijk leider van de Bondsrepubliek

Als ambteloos burger concentreerde Adenauer zich nu op de opbouw van een politieke partij. In 1946 nam hij de leiding van de CDU in de Britse bezettingszone. Doelbewust bouwde hij zijn positie uit. Carlo Schmid (SPD) noemde hem “de eerste man van de te scheppen staat, nog voordat die bestaat”. En dat werd hij inderdaad. De Bondsdag koos Konrad Adenauer op 15 september 1949 als eerste bondskanselier van de pas opgerichte Bondsrepubliek Duitsland – met een meerderheid van slechts één stem, die van Adenauer. Dat was het begin van een lang tijdperk. Nog driemaal, namelijk in 1953, 1957 en 1961 werd hij herkozen, schijnbaar alternativlos in zijn tijd.

Het zwaartepunt van zijn kanselierschap lag voor Adenauer bij de internationale betrekkingen.

Het waren jaren van beslissende keuzes. Reeds voor zijn verkiezing had Adenauer Bonn als provisorische hoofdstad doorgedrukt. Uit electorale overwegingen zette hij zich er voor in dat West-Berlijn geen volwaardige deelstaat werd. Hoezeer Adenauer al het andere ondergeschikt maakte aan de politiek, blijkt bijvoorbeeld uit een voorgenomen bomaanslag tegen de bondskanselier in 1952. Afzender van de bom was de joodse ondergrondse organisatie Irgun, opdrachtgever zou de latere Israëlische premier Menachem Begin zijn geweest. De wezenlijke feiten kende men in Bonn. Ze werden echter geheim gehouden om antisemitische reacties te voorkomen.

Hoe dan ook was het buitenlandbeleid voor Adenauer het zwaartepunt van zijn kanselierschap. Van 1951 tot 1955 was hij zelfs tegelijk bondskanselier en minister van Buitenlandse Zaken. Nauwe banden met het Westen, in het bijzonder met de Verenigde Staten, en een verenigd Europa waren zijn voornaamste doelen. Mijlpalen hierin waren de oprichting van de Bundeswehr, de toetreding tot de NAVO, de erkenning als enige legitieme regering van Duitsland, het Duits-Franse Vriendschapsverdrag (beter bekend als Élysée-verdrag) en de verzoening met Israël.

Voor het oordeel van de publieke opinie bleef zijn grootste prestatie echter de terugkeer  van de krijgsgevangen uit de interneringskampen van de Sovjet-Unie. Adenauers bereidheid om ook mensen die ten tijde van het nazi-bewind een ambt hadden vervuld in overheidsdienst te nemen, kwam hem daarentegen naderhand op heftige kritiek te staan. Tegelijkertijd voer hij een stramme koers tegen communisten, dwong hij een verbod van de KPD af en eiste hij per ‘Adenauer-decreet’ trouw aan de grondwet van overheidsdienaren.

In 1961 werd Konrad Adenauer nog eenmaal als bondskanselier verkozen (foto: Bundesarchiv).

Zijn laatste verkiezing tot bondskanselier kon hij in 1961 alleen met de belofte veiligstellen, dat hij voor het einde van de zittingsperiode van de Bondsdag plaats zou maken voor een opvolger. Het publieke debat over de Spiegel-affaire, waarin journalisten van weekblad Der Spiegel met rechtsvervolging wegens landverraad te maken kregen, bespoedigden Adenauers afscheid van de regering. In 1963 trad hij af, de 87-jarige bondskanselier stond toen inmiddels bekend als ‘Der Alte’.

Tot het einde van zijn leven bleef hij politiek actief en strijdlustig. Zes dagen voor zijn dood verbreidde zich een prematuur bericht over zijn overlijden. Dit leidde tot wereldwijde betuigingen van deelneming. Adenauer zal er nota van hebben genomen. De eerste bondskanselier van Duitsland stierf op 19 april 1967 op de leeftijd van 91 jaar in zijn huis in Rhöndorf.

Posted on

Duitsland: Overbodige Groenen staan er slecht voor

Terwijl GroenLinks in Nederland haar beste verkiezingsresultaat ooit* viert, staat de Duitse Groenen een slecht verkiezingsjaar te wachten. Voor de verkiezingen voor de Bondsdag in september worden er drie landdagen gekozen, te beginnen met die van Saarland. Voor de Groenen had het niet ongunstiger kunnen zijn.

Recente peilingen zien de Groenen zelfs onder de kiesdrempel van vijf procent. Als de Groenen er op 26 maart in Saarland niet in slagen over de kiesdrempel te komen, zet dat meteen een domper op de campagne voor de verkiezingen daarna.

De partijtop rond Cem Özdemir en Simone Peter doet er dan ook alles aan om demonstratieve gelatenheid uit te stralen. Het Saarland is maar klein, kent allerlei regionale bijzonderheden en is boven nooit een bolwerk van de Groenen geweest, zo klinkt het. Niet onwaar, maar wat de leiders van de Groenen wijselijk verzwijgen is dat de partij in het Saarland steeds alleen dan succes had, wanneer de federale trend positief was. En daarvan is op het moment geen sprake.

Op federaal niveau zien de opiniepeilers de Groenen momenteel tussen de 6,5 en 8 procent van de stemmen. Vier jaar geleden kwam de partij in de verkiezingen voor de Bondsdag nog op 8,4 procent en dat werd toen als een rampzalig resultaat beschouwd.

De kandidatuur van Martin Schulz voor het bondskanselierschap heeft de SPD opgestuwd in de peilingen en de Groenen een serieus probleem bezorgd. Tot nu toe gold voor links georiënteerde kiezers dat de Groenen sterk gemaakt moesten worden om nog een termijn als bondskanselier voor Angela Merkel te doorkruisen. Maar deze tijd is voorbij. “Doordat de SPD de mogelijkheid heeft de grootste partij te worden, verschaft ze zich een ongedacht mobiliseringspotentieel. Voor de Groenen geldt het tegendeel. En Die Linke heeft met vergelijkbare problemen te kampen”, aldus politicoloog Karl-Rudolf Korte van de Universiteit Duisburg-Essen.

Dat de concurrentie van Die Linke eveneens afzwakt, is een schrale troost voor de Groenen. Als de SPD daadwerkelijk de grootste partij wordt, kan ze de Unie van CDU en CSU een junior-rol in de coalitie aanbieden. Voor de Groenen het slechtst denkbare scenario.

Achterhaald door Merkel

De Groenen zoeken momenteel dan ook handenwringend naar een verkiezingsthema. De kernramp van Fukushima bezorgde de partij in 2011 een enorme toeloop en in de deelstaat Baden-Württemberg de eerste minister-president. Daarna kwam de Energiewende, waarmee Merkel het groene kernthema tot staatsraison maakte.

Maar de omschakeling naar hernieuwbare energie is onbeholpen, de kosten zijn immens, het geklaag over windturbines zwelt aan. En de weerklank die de Groenen vinden wordt geringer: “Peilingen zijn momentopnames. In 2002 lagen we bij goed vier procent en haalden we twee keer zoveel. Goed dat er dankzij Schulz überhaupt wat in beweging komt. Dat moet je sportief opnemen”, houdt Özdemir zich groot.

De federale co-partijvoorzitter is samen met de gesjeesde protestantse theologiestudent Katrin Göring-Eckardt  lijsttrekker in de verkiezingen. Dat wilden de leden zo. Özdemir werd 23 jaar geleden voor het eerst in de Bondsdag gekozen, Göring-Eckardt zit nu 19 jaar in het parlement. Nieuwe gezichten zijn het dus niet bepaald. Nieuwe thema’s heeft men tot nog toe ook niet weten te vinden. De partij heeft zich in de loop der jaren van een eerder linkse, pacifistische protestbeweging in een links-liberale partij voor mensen die goed verdienen veranderd.

Multikulti

Tevergeefs zoekt de partijleiding een weg uit de stemmingscrisis. Het centrale thema in het publieke debat van de afgelopen maanden, de binnenlandse veiligheid, was voor de Groenen nooit een sterk punt. Co-partijvoorzitter Simone Peter zorgde voor ophef, toen ze de politie in Keulen racisme verweet vanwege hun controles in de nieuwjaarsnacht. Op 14 mei wordt er daar gekozen voor de landdag van Noord-Rijnland-Westfalen, qua bevolking de grootste Duitse deelstaat.

De multiculturele samenleving is in deze onrustige tijden sowieso een zwakke plek van de Groenen. Inzake immigratie en integratie laat de partij een diffuus beeld zien. Tegenover de oproep van delen van de jongerenorganisatie voor een verblijfsrecht voor iedereen, staat de roep van de realisten uit Baden-Württemberg rond minister-president Winfried Kretschmann en de burgemeester van Tübingen Boris Palmer om meer politie en snellere uitzettingen.

Sociaal versus radicaal ecologisch

In de afgelopen week verspreidden de campagneleiders een discussiestuk van Göring-Eckardt en andere Bondsdagleden over een ‘acht-puntenplan voor een rechtvaardige arbeidsmarkt’. Daarmee wil men schijnbaar op de door Schulz in beweging gezette Hartz-IV-trein springen en ‘sociale gerechtigheid’ tot campagnethema maken. Maar net als bij Schulz blijven de voorstellen vaag en gaan ze vooral de linkervleugel van de partij niet ver genoeg.

De linkervleugel van de partij eist dat men zich vastlegt op radicale ecologische thema’s: “We moeten aansluiting zoeken bij thema’s die de mensen bezighouden”, zegt co-partijvoorzitter Peter. Ze wil duidelijk maken dat sociale en ecologische vraagstukken samenhangen. De vraag is of dit aanslaat bij de kiezer. “Het is geen wetmatigheid dat alleen de [liberale] FDP voor de vijf-procentdrempel moet vrezen. Wie op momenteel negen procent staat en met zo’n verkeerde startpositie als de Groenen, kan ook door deze politieke demarcatielijn heen zakken”, schreef het tijdschrift Cicero onlangs.

Regeren

Een jaar geleden hadden Özdemir en vertrouwelingen nog ontmoetingen met bondskanselier Merkel en de haren. Met het oog op de toenmalige zwakke positie van de SPD en de onzekere toekomst van de FDP, heette het toen dat Angela Merkel geïnteresseerd was in de mogelijkheid van een zwart-groene coalitie na de Bondsdagverkiezingen. Inmiddels liggen de verhoudingen anders. Uiteindelijk blijft voor de Groenen alleen nog de hoop bestaan de een of de ander aan een meerderheid te kunnen helpen.

Mochten de Groenen er in het Saarland toch in slagen over de kiesdrempel te komen, dan zou het niet onwaarschijnlijk zijn dat een linkse coalitie van SPD, Die Linke en Groenen de huidige grote coalitie aflost. En op federaal niveau? “Als CDU en SPD de grote coalitie zat zijn, zullen ze toch iemand nodig hebben om mee te regeren”, houdt Özdemir de moed er in.

Lees ook: Ideologische ledigheid: Hoe een ‘centrumrechtse’ partij het uithoudt met een groene leider


* Afgezien van de Tweede Kamerverkiezingen van 1972 toen CPN, PPR en PSP bij elkaar 16 zetels behaalden.

Posted on

2016 geen annus horribilis: Terroristische aanslagen en populisme blijvende realiteit

Er wordt breed gespeculeerd over moslimterreur in Europa, en dan in België, Frankrijk en Duitsland in het bijzonder. Het afgelopen jaar zijn er een aantal zeer zware, extreme voorvallen geweest. Opvallend is dat er na elke aanslag allereerst naar een seculiere oorzaak wordt gezocht. Zo werd de aanslag in Brussel gerelateerd aan de zwakke Belgische staat[1] (die daardoor onvoldoende integratie bevordert en extremisme tegengaat). In Frankrijk werden de aanvallen in Parijs[2] verklaard door achterstelling in de banlieus, discriminatie op de arbeidsmarkt en racisme bij de politie. In Duitsland werden de problemen veralgemeniseerd naar de hele bevolking; de Nieuwjaarsaanvallen in Keulen waren een probleem van Duits seksisme[3]. Ook is er een duidelijke afstemming tussen politici, politie en media om criminaliteit onder asielzoekers zoveel mogelijk uit het nieuws te houden of te marginaliseren. In de VS zijn er weer andere oorzaken[4] en radicaliseringsgronden genoemd.

In vrijwel elk Westers land worden vergelijkbare integratieproblemen met moslims anders geduid. Duitsland heeft bijvoorbeeld geen zwakke staat, maar wel integratieproblemen. De Fransen zijn feministischer dan de Duitsers, maar dat lijkt niet tot minder radicalisme te leiden. En de Brusselse jihadisten hadden plannen om Schiphol[5] op te blazen, zonder ooit een dag in Nederland gewoond te hebben en konden dus geen slachtoffer van discriminatie geweest zijn.

Natuurlijk is er altijd een contextuele factor die meespeelt. In Nederland, Zweden, Italië en Spanje wonen ook veel moslims[6], maar daar zijn vooralsnog minder aanslagen. Bovendien voorspelt de etnische herkomst van moslimminderheden de mate waarin ze gevoelig zijn voor Salafisme. Maghrebijnen[7] en Tsjetsjenen lijken vatbaarder voor Salafisme dan Indonesische en Indische moslims. Toch is het nuttig om vergelijkbare problemen met vergelijkbare mensen te vergelijken. Als in alle Europese landen populisten opkomen[8], dan zoeken analisten ook niet naar de meest uiteenlopende verklaringen, maar proberen ze die te zoeken in globalisering, xenofobie, nationalisme, ongelijkheid of sociaaleconomische stagnatie. Ongetwijfeld dat er nationale en culturele verschillen zijn tussen Zweeds en Italiaans populisme, maar het de megatrend (opkomst populisme) valt niet te negeren.

Waarom nu?

Intellectuelen lijken vooral geïnteresseerd in de vraag: waarom radicalisme? Hier beperk ik me tot de vraag: waarom nu? Al jaren is er een dooddoener-meme gaande, die neerkomt op het volgende. Als iemand protesteert tegen homohuwelijk, dan zegt iemand daarop: hé, het is 2007 hoor! Het is een soort appèl dat mensen mee moeten gaan met hun tijd[9], opdat ze niet aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan. Dus als je bijvoorbeeld tegen open grenzen bent, dan kun je horen: hé, het is al bijna 2017 hoor! In 2016 is deze meme wel erg ironisch geworden, omdat het een nachtmerrie was voor de liberaal-linkse monocultuur. Van de aanslagen in Brussel, Parijs, Nice, Miami, Berlijn en het Oekraïne-referendum tot Brexit en Trump zaten de experts er in media en politiek volledig naast. En zijn – voor hen – de ergst denkbare scenario’s uitgekomen. Vandaar dat er nu een consensus lijkt te ontstaan dat 2016 een soort annus horribIlis was, waarin alles tegenzat.

Dat laatste is zeer waarschijnlijk niet het geval. De voorvallen van 2016 waren voor een groot gedeelte goed te voorspellen, als je demografische ontwikkelingen en politieke gebeurtenissen taboeloos benadert. Brexit was aannemelijk[10], omdat de Britten al heel lang heel negatief zijn over de EU; de Britse pers al decennia anti-EU nieuws uitvergroot; de Britten massamigratie zat zijn en de EU die zorgen afwijst; en mainstream Britse politici tegen de EU kozen. Hetzelfde geldt voor Trump[11]. Trump was zonder meer de meest charismatische, meest uitgesproken man te midden van een bijzonder zwakke lichting Republikeinse kandidaten. Hij zette de agenda op onderwerpen, waar velen echt last van hebben; illegale migratie, criminaliteit, angst voor terrorisme, constante oorlogsvoering, verarming als gevolg van globalisering, en een werkelijk verstikkende politieke correctheid in media, politiek, overheid en universiteiten[12]. Dat hij het ver zou schoppen, was aannemelijk. Het is eerder vreemd dat zoveel mensen Brexit en Trump niet aan zagen komen.

Maar feit is dat ze het echt niet aan zagen komen – het was myopie, een logisch gevolg van oprecht geloof in het gelijk van de links-liberale ideologie en de diepe wens dat de wereld zich in die richting beweegt. Daar passen geen Brexits of Trumps in. Er werd geen rekening gehouden met de wens van mensen om soeverein te zijn in eigen natiestaat, ook niet als dat wellicht tot 3% BBP krimp zou kunnen leiden. Er werd ook geen rekening gehouden met de wil van blanke Amerikanen om geen minderheid in de VS te worden – of de onwil om steeds aangemerkt te worden als de oorzaak van de problemen van anderen. Dan krijg je reacties. Dan krijg je dus Brexit en Trump.

In een zelfde lijn is de radicalisering van Europese moslims ook geen verrassing voor wie gewoon de opiniepolls (meningen van moslims, politieke partijen) volgt en een aantal losstaande feiten aan elkaar koppelt. Er wordt gedaan alsof de slachtpartij in Bataclan en de Nice-trucker acties zijn van eenzame wolven en verwarde mannen. Maar ook vanuit die optiek[13] is er een voorspelling mogelijk; het aantal eenzame wolven en verwarde mannen is goed te kwantificeren.

Franse aanslagen zijn onvermijdelijk

De aanslagen in Frankrijk zijn een gevolg van de onderbezetting van de Franse inlichtingendiensten. Het is eerder een verademing dat er nog zo weinig aanslagen succesvol zijn. Waarschijnlijk komt dat doordat de meeste terroristen slordige, ongeduldige en wilde types zijn die teveel sporen achterlaten en daardoor tijdig opgepakt worden.

Neem de Nederlandse situatie eens. Er werken ca. 1300[14] mensen bij de AIVD; er is niets bekend over de inzet van dat personeel, maar zeker is dat ze niet allemaal veldwerk doen. Zo zullen 300 personen stafwerk en ondersteunende functies (vertalers, programmeurs, administratie, HR, management, etc.) vervullen, zoals in elke organisatie. Dan blijven er dus 1000 plekken over voor veldwerk – ruim genomen, als naar de situatie bij de Nederlandse politie en leger wordt gekeken. Van die 1000 mensen zal maximaal de helft bezig zijn met terrorisme; de andere helft is bezig met Rusland, China, bedrijfsspionage, politiek-extremistische groeperingen (fascisten, extreemlinks, dierenrechtenfanatici), etc. Ergo: hooguit 500 mensen beschikbaar voor anti-Islamterreur.

Welnu, per terrorist heb je teams van minstens 3-5 man nodig om ze continu 24/7/365 te schaduwen[15]. Daarnaast werken ook AIVD’ers waarschijnlijk maximaal 40-50 uur per week en zijn er meerdere expertises nodig voor succesvolle checks. De constante controle van bankrekeningen, reisgedrag en vrienden- en kennissenkring is niet hetzelfde als telefoontaps, social media-taps en het afluisteren van gesprekken in het café. 500 beschikbare agenten leveren dus een terrorist-schaduwcapaciteit van tussen de 500/5 en 500/3 op: maximaal 100-170 terroristen die je tegelijk kunt volgen.

Er zijn naar schatting zo’n 660.000 actieve, Nederlandse moslims[16], waarvan ~8% Salafist[17] is; dat komt neer op zo’n 35.000 mensen. Verreweg de meeste Salafisten zijn geweldloos, maar voor onderstaande berekening ga ik ervan uit dat 1% terroristische aanslagen wil plegen. Dat is dan 0,08%, zo’n 350 potentiële terroristen. (De AIVD heeft zo’n 10 jaar geleden eens gemeld dat slechts 0,04%[18] van de Nederlandse moslims (op een totaal van 900000) bereid is tot terreur[19].)

De gemiddelde terrorist heeft vaak een verleden met allerlei andere problemen[20] (drugsverslaving, mentale problemen, strafblad/gevangenisstraf, etc.) Dit vergroot natuurlijk de kans op terreurintenties, maar verlaagt de kans op succes (waarschijnlijk worden ze mede daardoor sneller opgepakt.) Van de 350 potentiële terroristen zal een groot gedeelte te incompetent zijn om hun plannen uit te voeren, of vastzitten voor andere misdrijven. Hun terrorisme-intenties zijn ze ontnomen, omdat ze al vast zitten voor autodiefstal, drugsverkoop of ander illegaal snel geld. Wellicht zijn dit zo’n 100 mensen, dan zijn er dus nog zo’n 250 mensen[21] over die continu in de gaten gehouden dienen te worden door de Nederlandse inlichtingendiensten. Hierboven was berekend dat er maar zo’n 100-170 mensen continu gecheckt kunnen worden. Minstens 80 potentiële terroristen gaan dus zonder controle door het leven. (Natuurlijk is dit alles speculatie, maar het staat ieder vrij om de onjuistheden aan te duiden, zodat er betere inschattingen kunnen volgen.)

Nu is 80 nog te overzien, maar wat als de hoeveelheid moslims 8-10 maal zo groot is, of als Salafisme aan populariteit wint? Dat laatste is namelijk de Franse situatie. De Franse inlichtingendiensten hebben simpelweg niet de mankracht om alle terreurverdachten die het op hun land hebben voorzien te volgen. Salafisme is in Frankrijk[22] veel populairder en zeker hoger dan de 8% van Nederland[23]. Nederlandse moslims hebben een meer diverse achtergrond (Suriname, Indonesië, Turkije en Marokko); in Frankrijk zijn het voornamelijk Maghrebijnen – een bevolkingsgroep die gevoelig is voor Salafisme. (Salafisme is onder Nederlandse Marokkanen ook hoger dan onder andere moslimgroepen.)

Franse inlichtingendiensten zouden zelfs met 8% Salafisme al een groot probleem hebben om iedere terreurverdachte te schaduwen. Frankrijk heeft 6 miljoen moslims[24]. Als daarvan dan 8% Salafistisch is en slechts 1% daarvan terroristische ideeën zou hebben, dan spreek je al over 4.800 mensen. Verminder met 1000 om de incompetente en opgesloten figuren niet mee tellen, dan kom je nog steeds op zo’n 3.800. (En dan mag niemand bij de inlichtingendiensten ooit een fout maken, anders slaagt de aanslag.) Aangezien er zo’n 3-5 agenten per terrorist nodig zijn, spreek je dus over 12.000-20.000 geheime dienstagenten! Zoveel mensen kan een goedwerkende geheime dienst misschien niet eens aan, qua protocollen, geheimhoudingsplicht en flexibiliteit. Zelfs als de inlichtingendiensten 95% (heel hoog) van die 3.800 mensen afhoudt van hun kwade plannen, dan zijn er 190 aanslagen die lukken. Met verschrikkelijke gevolgen: denk aan Nice, Parijs en tal van kleinere aanslagen. Zoals gemeld: de Franse inlichtingendiensten leveren ongetwijfeld fantastisch werk, maar 100% van de aanslagen kunnen ze niet voorkomen.

2017

Recentelijk heeft François Hollande de noodtoestand opnieuw verlengd[25] in Frankrijk, tot na de verkiezingen in 2017; het leger patrouilleert nu constant bij publieke evenementen en overheidsgebouwen. Een gemilitariseerde politie is onvermijdelijk als de politie en inlichtingendiensten het gevaar niet volledig kunnen bezweren. Hetzelfde proces heeft Israël al veel eerder doorlopen. Duitsland lijkt, gezien Merkels blunder[26] van augustus 2015 om massaal Syrische vluchtelingen toe te laten, niet geleerd te hebben van Frankrijk. Maar de afschuwelijke aanval op de Kerstmarkt[27] geeft aan dat ook zij de problemen niet meer aan kunnen met politie en inlichtingendiensten. Ook Duitsland zal moeten gaan leunen op ondersteuning van leger en bijzondere politieke maatregels als de noodtoestand.

Het jaar 2016 was wellicht een annus horribilis vanuit links-liberale oogkleppen[28] [29] [30] [31], maar dit is voorlopig gewoon de nieuwe realiteit[32]. De problemen met radicalisering en de reactie daarop van populistische partijen zijn een mechanisme, dat onderdeel van ons leven is geworden. Voor wie zijn of haar ogen open had, was het altijd duidelijk dat deze risico’s bestonden. Het kan natuurlijk dat moslims de komende decennia ineens assimileren en secularisme accepteren, maar daar wijst geen enkele sociale indicator op[33] en er is geen samenleving die daarin geslaagd is. Om die reden moet er uitgegaan worden van een extrapolatie van de status quo. Dat impliceert dat er nog vele incidenten als in Keulen, Berlijn, Parijs, Nice, enz. zullen volgen en dat populisme zal toenemen als politieke machtsfactor. Voor de sceptici van dit stuk, en de mensen die denken dat 2016 op zichzelf stond als uitzonderlijk slecht jaar, heb ik eigenlijk maar één suggestie: maak je wereldbeeld eens falsifieerbaar. Wat moet er; 1) nog concreet gebeuren of verergeren, voordat je niet langer voor jezelf kunt toegeven dat de islam-integratie mislukt is en 2) onder welke specifieke voorwaarden wil je de islam-integratie nog een kans geven?

Elke keer de grens verleggen brengt je van de regen in de drup. Het volgende station van Nederland is Frankrijk. Daarna Israël[34]. Daarna Libanon[35]. Die landen dachten namelijk ooit ook, dat ze de problemen met de tijd wel zouden oplossen.


[1] http://www.politico.eu/article/belgium-failed-state-security-services-molenbeek-terrorism/

[2] http://www.dailymail.co.uk/debate/article-3711786/Jihadi-France-dark-colonial-past-Ghettoes-threat-Islamic-insurgency.html

[3] http://www.dw.com/en/germans-and-refugees-protest-sexism-and-racism-in-wake-of-cologne-attacks/a-18984761

[4] http://www.cbsnews.com/news/orlando-shooting-man-who-says-he-was-omar-mateen-gay-lover-speaks-out-univision/

[5] http://www.dw.com/en/germans-and-refugees-protest-sexism-and-racism-in-wake-of-cologne-attacks/a-18984761

[6] http://www.pewresearch.org/fact-tank/2016/07/19/5-facts-about-the-muslim-population-in-europe/

[7] http://www.unz.com/jman/terrorism-quotient/

[8] http://www.wsj.com/articles/behind-the-rise-of-populism-economic-angst-1453199402

[9] https://encyclopediadramatica.se/The_Current_Year

[10] http://www.democracyinstitute.org/blog/brexit-poll-beat-the-competition-to-correctly-predict-the-outcome-of-the-uk-referendum

[11] http://michaelmoore.com/trumpwillwin/

[12] http://www.nytimes.com/2016/08/27/us/university-of-chicago-strikes-back-against-campus-political-correctness.html?_r=0

[13] Ik deel de mening niet dat deze aanslagplegers allen verwarde mannen of eenzame wolven zijn, alsof ze mentaal niet in orde zijn. Ze zijn religieus geïnspireerde maniakken, zoals SS-einsatzgruppen en NKVD-commando’s dat waren voor hun staatsideologieën.

[14] https://www.aivd.nl/onderwerpen/werken-bij-de-aivd/vraag-en-antwoord/hoeveel-mensen-werken-er-bij-de-aivd

[15] https://www.nrc.nl/nieuws/2015/02/09/maar-de-aivd-kan-ze-niet-allemaal-schaduwen-1466780-a553556

[16] https://nl.wikipedia.org/wiki/Islam_in_Nederland; mensen met een moslimachtergrond (~1 miljoen) zijn natuurlijk veel talrijker, maar die zijn “ontkerkelijkt”.

[17] https://nl.wikipedia.org/wiki/Salafisme

[18] http://dbnl.nl/tekst/mak_004gedo01_01/mak_004gedo01_01.pdf In zijn pamflet stelt Geert Mak dat slechts 0,04% van 900000 Nederlandse moslims als extremist gekenmerkt mag worden, wat neerkomt op 360. In zijn pamflet noemt hij echter maar 200 potentiële terroristen. Dit aantal is in lijn met de getallen die hierboven genoemd zijn. Mak laat in zijn betoog weg dat er hoge percentage moslims zijn die sympathiseren met de acties van deze terroristische kern; verder zijn er nog veel hogere percentages moslims die er anti-liberale opvattingen op nahouden, zoals doodstraf voor afvalligheid en lijfstraffen voor overspel.

[19] http://www.rferl.org/a/foreign-fighters-syria-iraq-is-isis-isil-infographic/26584940.html Zo’n 200 Nederlandse moslims hebben zich bij ISIS hebben aangesloten in Syrië; voor Frankrijk zijn dat er 1600. Deze aantallen kloppen ongeveer met de hoeveelheden die hier geraamd worden.

[20] http://icsr.info/wp-content/uploads/2016/10/ICSR-Report-Criminal-Pasts-Terrorist-Futures-European-Jihadists-and-the-New-Crime-Terror-Nexus.pdf

[21] https://www.nrc.nl/nieuws/2015/02/09/maar-de-aivd-kan-ze-niet-allemaal-schaduwen-1466780-a553556

[22] http://www.hudson.org/research/12902-the-facts-and-figures-on-french-muslims

[23] http://www.nieuwreligieuspeil.net/node/1109

[24] https://en.wikipedia.org/wiki/Islam_in_France

[25] https://www.nrc.nl/nieuws/2016/12/14/frans-parlement-stemt-in-met-noodtoestand-tot-na-verkiezingen-a1536552

[26] http://www.independent.co.uk/news/world/europe/germany-opens-its-gates-berlin-says-all-syrian-asylum-seekers-are-welcome-to-remain-as-britain-is-10470062.html

[27] http://edition.cnn.com/2016/12/23/europe/berlin-christmas-market-attack-victims/

[28] http://www.telegraph.co.uk/news/2016/11/09/how-the-pollsters-got-the-us-election-wrong—just-like-brexit/

[29] https://www.aei.org/publication/the-white-house-and-the-pauline-kael-syndrome/

[30] http://www.the-american-interest.com/2016/07/10/when-and-why-nationalism-beats-globalism/

[31] http://blogs.lse.ac.uk/politicsandpolicy/trump-and-brexit-why-its-again-not-the-economy-stupid/

[32] https://www.washingtonpost.com/world/europe/after-berlin-market-attack-europe-faces-grim-future-with-terrorism-as-fact-of-life/2016/12/23/6f2f6536-c84c-11e6-acda-59924caa2450_story.html?utm_term=.cca146e75bc5

[33] http://www.pewforum.org/2013/04/30/the-worlds-muslims-religion-politics-society-overview/

[34] http://www.haaretz.com/israel-news/.premium-1.655202

[35] http://www.goodreads.com/book/show/78216.Because_They_Hate