Posted on

Keniacoalitie Brandenburg en Saksen oogt nu al instabiel

Keniacoalitie

Na de verkiezingen voor de landdagen van Saksen en Brandenburg zijn drie-partijencoalities bestaande uit CDU, SPD en Groenen in beide deelstaten de meest waarschijnlijke uitkomst van de coalitieonderhandelingen. Maar voordat men überhaupt met de onderhandelingen voor de zogeheten Keniacoalitie kon beginnen, dienden de eerste problemen zich reeds aan.

In Potsdam waren de verkennende gesprekken amper begonnen of een van de leiders trok zich terug. Ingo Senftlebene, lijsttrekker, partij- en fractievoorzitter van de CDU, trad vijf dagen na de verkiezingen af in alle genoemde functies. CDU-secretaris Steeven Bretz meldde dat Senftleben niet meer aan de verkennende gesprekken voor een coalitie deel zou nemen en dat hij ook niet beschikbaar is voor een post in de deelstaatregering. Met zijn aftreden zou Senftleben een stabiele coalitie van SPD en CDU mogelijk willen maken.

Linkse CDU-leider Brandenburg onder druk

De CDU had onder Senftleben met minder dan 16 procent van de stemmen het tot nu toe slechtste resultaat in de Brandenburgse deelstaatverkiezingen behaald. De christendemocraten vielen daarmee achter de SPD en de AfD terug. Kort na de verkiezingen kwam Senftleben binnen zijn partij al onder druk te staan. In de eerste vergadering van de nieuwe fractie eisten de afgevaardigden Saskia Ludwig en Frank Bommert de verkiezing van een nieuw fractiebestuur. Deze motie werd verworpen. Maar met het oog op de plannen voor een coalitie met SPD en Groenen was het evengoed een alarmsignaal. Van de 15 CDU-afgevaardigden stemden er namelijk zes voor de motie van Ludwig. Dit terwijl de voorgenomen coalitie van SPD, CDU en Groenen in de landdag slechts op een meerderheid van vijf zetels zou steunen.

Groenen waarschuwen voor rechtse overname CDU Brandenburg

Na het aftreden van Senftleben roemde het lijsttrekkersduo van de Groenen, Ursula Nonnemacher en Benjamin Raschke de CDU-politicus als het “liberale en ruimdenkende uithangbord van de CDU”. De Groenen waarschuwden dat een coalitie met hen niet mogelijk zou zijn als de rechtervleugel rond Ludwig en Bommert de CDU-fractie zou overnemen.

Puur rekenkundig is in de Brandenburgse landdag ook een coalitie van SPD, Die Linke en de Groenen of een coalitie van SPD, CDU en Freie Wähler mogelijk. Beide varianten zouden echter slechts een meerderheid van een zetel hebben.

Keniacoalitie enige realistische variant in Saksen

Ook in Saksen geldt een zogeheten Keniacoalitie van CDU, SPD en Groenen als de enige realistische variant, om zonder de AfD een getalsmatig stabiele regeringscoalitie te vormen. Maar net als in Potsdam verlopen ook in Dresden de voorbereidingen al stroef. Terwijl in Brandenburg het aftreden van de CDU-lijsttrekker voor scepsis bij de Groenen zorgde, irriteert de Groenen in Saksen een CDU-nominatie.

Daarbij gaat het om de kandidatuur voor het ambt van voorzitter van de Landdag. Bij een stemming in de CDU-fractie won de zittende voorzitter van de Landdag Matthias Rößler het van Andrea Dombois. Tijdens de campagne sprak Rößler zich voor een minderheidscoalitie en tegen samenwerking met de Groenen uit. Verder kwam Rößler onder vuur te liggen, omdat hij de voormalige chef van de binnenlandse veiligheidsdienst Hans-Georg Maaßen tijdens de campagne als spreker uitnodigde.

Veel conflictstof tussen CDU en Groenen in Saksen

Naast personele kwesties, zijn er in Saksen ook andere potentiële conflicten tussen CDU en Groenen. Op veel beleidsterreinen liggen de standpunten ver uit elkaar, van de Saksische politiewet tot het uitfaseren van steenkool en de Groene eis om leerlingen van verschillende niveau in het middelbaar onderwijs langer bij elkaar in de klas te laten zitten.

http://www.novini.nl/saksen-uitsluiten-coalitie-met-afd-riskant-voor-cdu/

Links eist grote concessies van CDU

De federale partijvoorzitter van de Groenen Robert Habeck zei kort na de verkiezingen al dat hij in coalitiebesprekingen grote concessies van de CDU verwacht. Ook de deelstaatpremier van Thüringen, Bodo Ramelow (Die Linke) deed inmiddels zijn duit in het zakje over de coalitievorming in Saksen. Ramelow, die sinds 2014 regeert met een coalitie van Die Linke, SPD en Groenen, waarschuwde: “Gedwongen coalities als afweer tegen de AfD brengen niets goeds.” Om vervolgens te verduidelijken dat hij daarmee niet bedoelde dat de CDU niet met links moest gaan regeren, maar dat de CDU de linkse partijen vooral hun zin moest geven.

Saksen-Anhalt laat zien dat Keniacoalitie weinig stabiel is

Maar hoeveel concessies de CDU ook aan SPD en Groenen doet, een garantie voor een stabiele regering is het niet. Dat blijkt wel uit het voorbeeld van Saksen-Anhalt. In Magdeburg regeert immers deelstaatpremier Reiner Haseloff (CDU) sinds 2016 met SPD en Groenen. Binnen Haseloffs partij klinkt regelmatig gemor dat hij te veel concessies aan de Groenen doet. Vooral in het landbouwbeleid, asielkwesties en het uitfaseren van steenkool liggen de opvattingen van CDU en Groenen dikwijls ver uit elkaar. Ook tussen belangrijke actoren in de coalitie lijkt het vertrouwen al zover verbruikt, dat er sprake is van een constante crisisstemming. Binnen deze tot nog toe enige Keniacoalitie kwam het reeds meermaals tot dusdanig oplopende conflicten dat de coalitie bijna sneuvelde.

Posted on

CSU sorteert voor op federale coalitie met Groenen

Tot voor kort liet de Beierse CSU steeds duidelijk blijken niet met de Groenen te willen regeren. Partijvoorzitter en deelstaatpremier Markus Söder zet nu echter een koerswijziging in. Onder het mom van ‘de strijd aangaan’ sorteert hij voor op een coalitie met de Groenen. Een poging om zijn kansen op het bondskanselierschap te verbeteren?

In het verleden ontbrak het hen die speelden met de gedachte aan een Duitse federale regering bestaande uit CDU/CSU en Groenen steeds om een reden aan geloofwaardigheid: De Groenen zouden het over zo’n coalitie niet alleen met de CDU, maar ook met de Beierse CSU eens moeten worden. Alleen het fundamenteel verschillende uitgangspunt in het immigratiebeleid maakte de totstandkoming van een dergelijke coalitie al haast ondenkbaar. De top van de CSU werkt er nu echter in ijltempo aan de partij niet allen ‘moderner en cooler’ te maken, maar ook voor te sorteren op een coalitie met de Groenen.

Asymmetrische demobilisatie

Na de europarlementsverkiezingen kondigde CSU-leider Markus Söder aan: “Het duel heeft van nu af aan niet meer zwart tegen rood, maar eenduidig zwart tegen groen.” Söders strategie voor dit duel is schijnbaar die van de ‘asymmetrische demobilisatie’. Oud-CDU-leider Angela Merkel paste deze strategie herhaaldelijk toe. Ze hield SPD en Groenen klein door hun standpunten te benaderen of over te nemen.

Haalt CSU CDU links in op groene dossiers?

Söder laat de laatste tijd steeds weer een staaltje van deze benadering zien. Zo zorgde hij zelfs in de CDU voor verbazing, toen hij zich voor het vervroegd uitfaseren van kolen uitsprak. “Laten we eerlijk zijn: De Duitse klimaatdoelen zijn voor 2030 alleen te bereiken, als we het uitfaseren van kolen massief stimuleren.” Eerder kondigde Söder reeds aan dat ecologie en biodiversiteit in Beieren in de toekomst meer prioriteit zouden krijgen dan ik welke andere deelstaat ook. En onlangs presenteerde de Beierse deelstaatpremier een plan om het Beierse staatsbos niet meer met winstoogmerk te beheren, maar tot ‘klimaatopslag’ te maken.

CSU-bondskanselier

Mogelijk kan de CSU met het innemen van dergelijke standpunten de opkomst van de Groenen tenminste in de deelstaat Beieren afremmen. Er zit echter nog een andere kant aan Söders nieuwe groene agenda. De CSU-leider neemt hiermee namelijk ook belemmeringen voor een coalitie met de Groenen weg. Met de nieuwe koers maakt Söder niet alleen een zwart-groene coalitie in Beieren en federaal waarschijnlijker, hij verbetert ook zijn eigen politieke carrièreperspectieven.

Het Handelsblatt vroeg zich zodoende onlangs reeds af of Söder na Franz-Joseph Strauß en Edmund Stoiber de derde CSU-voorzitter zou worden die voor de Unie van CDU en CSU als kandidaat-bondskanselier aantreedt. Dat CDU-leider Annegret Kramp-Karrenbauer door het vertrek van Ursula von der Leyen naar Brussel de kans heeft gekregen om te falen als minister van Defensie vergroot Söders kansen alleen maar.

Posted on

Tekorten stroomvoorziening wekken vermoeden speculatie

stroomvoorziening

In de Duitse stroomvoorziening zijn in de afgelopen weken meermaals zware crises opgetreden die ook gevolgen voor andere Europese landen hadden. Deskundigen stellen dat zelfs de berekenbaarheid van het systeem in gevaar was.

In een verklaring deelden de vier netbeheerders Amprion, Tennet, 50Hertz en TransnetBW mee dat ze de situatie met ondersteuning van Europese partners meester waren. Naar verluidt had de te geringe stroomtoevoer naar het Duitse net tot een daling in de frequentie in het gezamenlijke Europese net geleid. Om de onbalans tussen stroomopwekking en stroomverbruik op te heffen, moesten de netbeheerders snel extra capaciteit creëren.

Volgens overheid berekenbaarheid stroomvoorziening niet in gevaar

“Er was geen gevaar voor de berekenbare stroomvoorziening in Duitsland”, aldus een woordvoerder van de overheidsinstantie Bundesnetzagentur. De redenen voor de sterke onbalans tussen opwekking en verbruik zouden nog niet eenduidig opgehelderd zijn. Zelfs sterke schommelingen in de stroomtoevoer zouden “niet ongewoon” zijn.

‘Vermijden van onregelmatigheden essentieel voor stabiliteit stroomvoorziening’

Bij netbeheerder Amprion klinkt het intussen duidelijk dramatischer. “Het sterke toevoertekort trad op in de markt voor regelenergie”, aldus een woordvoerder van Amprion. “Deze dient ertoe korte termijnschommelingen te compenseren, die deels binnen minuten optreden. Het vermijden van dergelijke onregelmatigheden is voor de stabiliteit van de stroomvoorziening van essentieel belang.” Als het systeem uit balans zou raken, zou ook de stroomfrequentie schommelen, wat aanzienlijke effecten op de economie zou kunnen hebben. “De situatie was zeer penibel en kon slechts met ondersteuning van de Europese partners gemeesterd worden”, aldus de Amprion-woordvoerder.

Grootverbruikers afgekocht

Mede-netbeheerder Tennet bevestigde deze voorstelling van zaken: “Om de onbalans tussen opwekking en verbruik op te heffen, moesten de netbeheerders extra capaciteiten organiseren. Naast leveringen uit het buitenland is op de beurs extra stroom ingekocht.” Ook is men, zo stelt Tennet, ingegaan op het aanbod van grootverbruikers om tegen betaling hun stroomverbruik tijdelijk op te schorten. Dat zijn vastgelegde processen die gewerkt hebben, aldus Tennet.

Onprecieze prognoses, speculatie of onberekenbaar weer?

stroomvoorziening Duitsland
Netbeheerders in Duitsland

Branchedeskundigen zien een reden voor de problemen in de onprecieze verbruiks- en opwekkingsprognoses. Daarom zouden de stroomhandelaren te weinig stroom besteld hebben, zo heet het. Het weekblad Der Spiegel brengt onder aanhaling van bronnen in het bedrijfsleven echter ook een andere versie in het spel.

Marktdeelnemers zouden achter de stroomtekorten het werk van speculanten vermoeden. De verdenking zou bestaan, dat handelaren leveringstekorten in de regelenergiemarkt in eerste instantie bewust niet aangevuld zouden hebben, om later grotere winst te kunnen binnenhalen. Mogelijkerwijs zouden in de recente gevallen echter ook stroomaanbieders en netbeheerders zich verspeculeerd hebben. Met het oog op het aandeel van wind- en zonne-energie zouden ook onnauwkeurige weersvoorspellingen de reden voor actuele tekorten geweest kunnen zijn. 

Netbeheerders willen eerst tijd nemen voor analyse

De netbeheerders deelden evenwel mee, dat ze zich pas na een omvattende analyse uit willen laten over de oorzaken. Die analyse willen ze samen met de Bundesnetzagentur maken. Dit zou een week of acht in beslag kunnen nemen. “Of er consequenties voor marktdeelnemers zouden zijn, zou op dit moment speculatie zijn.”

Consument draait op voor de kosten

Duidelijk is in ieder geval dat de consument voor de kosten opdraait. “De kosten worden door alle klanten gedragen. Toen we hoeveelheden opgevoerd hebben, moest de markt zich daar eerst even op instellen. Daardoor is het – vraag en aanbod beheersen de markt – snel tot een verhoging van de prijs gekomen. We zien echter dat de prijzen weer terugkeren naar het marktniveau”, zo deelde Tennet mee.

Compromis stroomvoorziening tussen Zwitserland en EU complex

Hoe complex de zaken rond de stroomvoorziening inmiddels geworden zijn, is te zien aan de omgang van de Europese Unie met Zwitserland. Al jaren twisten de Europese Commissie en de regering in Bern over een stroomcompromis. “De situatie is al ernstig en wordt ernstiger”, deelt de Zwitserse netbeheerder Swissgrid mee. De uitsluiting van Zwitserland zal er volgens de netbeheerder toe leiden dat de stroomtarieven zullen stijgen en de berekenbaarheid van de stroomlevering terugloopt. “Alleen met de integratie [van Zwitserland, red.] in de Europese stroommarkt kunnen duurzame oplossingen voor de leveringszekerheid gevonden worden”, heet het in een persverklaring.

EU wil toegevingen in infrastructurele kwesties afdwingen

Een akkoord met de EU is voor de draaischijf Zwitserland van groot belang, maar al jaren moeilijk te bereiken. De EU heeft het afsluiten van dit akkoord, dat de gelijkberechtigde toegang tot de Europese binnenmarkt voor stroom zou regelen, afhankelijk gemaakt van verreikende Zwitserse toegevingen in infrastructurele kwesties. Het niet-EU-land Zwitserland wijst er echter op dat het in de bedrijvige zuidwestelijke Duitse deelstaat Baden-Württemberg zonder beschikbaarheid van Zwitserse stroom op ieder moment tot tekorten kan komen.

Posted on

Windenergie versus natuurbescherming

Duizenden milieuactivisten mobiliseren zich onder het motto ‘Hambi bleibt’ tegen de plannen van energiebedrijf RWE om in Noord-Rijnland-Westfalen circa 100 hectare bos te rooien voor de uitbreiding van de bruinkooldagbouw. Door de bouw van windmolens dreigt echter een kaalslag van heel andere dimensies.

In de schaduw van de protesten die inmiddels al jaren ronde de Boswachterij Hambach plaatsvinden, hebben zich in Duitsland honderden burgerinitiatieven gevormd die de bouw van windmolens in bossen willen voorkomen.

In hun coalitieakkoord zijn CDU/CSU en SPD overeengekomen het aandeel hernieuwbare energie van het stroomverbruik van 36 procent te verhogen naar 65 procent in uiterlijk 2030. Naast zonnecellen moet er vooral meer gebruik gemaakt worden van windenergie. Momenteel staan er in Duitsland al 28.700 windmolens op land. Protesten van omwonenden hebben in sommige Duitse deelstaten inmiddels tot een grotere minimumafstand van windmolens tot woongebieden geleid.

Bos moet wijken voor windmolens

Bij de zoektocht naar nieuwe locaties voor windmolens komen nu steeds sterker ook bossen in het vizier. Deelstaten als Hessen, Baden-Württemberg, Rijnland-Palts en Thüringen staan inmiddels de bouw van windmolens middenin het bos toe. Het is te voorzien dat er op termijn ook in grote samenhangende bosgebieden een massieve aanbouw van windmolens plaats zal vinden.

Zo heeft de coalitie van CDU en Groenen in Wiesbaden voor Hessen tussen de 2300 en 2800 windmolens als doelstelling vastgesteld. Bij zo’n 80 procent van de potentiële locaties in Hessen gaat het om bos. Heel concreet werd er in een factsheet van een beschikbaar bosoppervlak van 550.000 tot 600.000 hectare gesproken. Het windkrachtplan van de regio Darmstadt (een van drie Hessische regio’s) voorziet zelfs in meer dan 3.000 hectare windkrachtterrein in de bossen van het UNESCO-natuurgebied Odenwald.

Burgerinitiatieven

De Hessische burgers nemen dat echter niet zonder verzet. In de hele deelstaat mobiliseren zich inmiddels al 200 burgerinitiatieven tegen de windkrachtplannen in de bossen. In heel Duitsland wordt het aantal anti-windkrachtinitiatieven inmiddels op zo’n 900 geschat.

Windkrachtlobbyisten argumenteren weliswaar dat de bouw in de bossen vooral in ecologisch minder waardevolle naaldbossen plaats zou vinden, maar de effecten op de natuur van zulke projecten zijn in alle gevallen ingrijpend. Het Bundesamt für Naturschutz gaat er vanuit dat per windkrachtmast een oppervlak van 0,2 hectare bos verloren gaat. Daarbij gaat het niet alleen om de betonnen fundamenten van de masten zelf, maar ook om de toevoerwegen en onderhoudsgebouwen. Als men dit doorrekent voor de bekende uitbreidingsplannen, dan dreigt in Duitsland in de komende jaren een aanzienlijk verlies aan bosoppervlak door de uitbouw van windkracht.

Biodiversiteit

Overigens is niet alleen de bodemafdekking en het rooien van bomen in de bossen een probleem. De windmolens in de bossen ontwikkelen zich in toenemende mate ook tot een ernstig probleem voor de biodiversiteit. Waar windmolens gebouwd worden, wijken de rode wouw, de zwarte ooievaar en andere vogelsoorten meestal uit.

Met name voor vleermuizen hebben de op allerlei plaatsen opgerichte windmolens zich tot een dodelijk gevaar ontwikkelt. De rotorbladen van de windmolens veroorzaken luchtkolken en drukverschillen waardoor vleermuizen verongelukken. Een onderzoeker van het Leibniz-Institut für Zoo und Wildtierforschung schat dat in Duitsland jaarlijks meer dan 250.000 vleermuizen door windmolens sterven.

Ornithologen in Beieren hebben vermelden bovendien gevallen waarin nesten van grote vogels in de buurt van bestaande of voorgenomen windmolens illegaal vernield werden. Daar zit vermoedelijk de bedoeling achter desnoods met criminele handelingen de juiste omstandigheden rond de windmolens te scheppen.

Geloofwaardigheidsprobleem

Hoe politiek explosief het thema windmolens in bossen in het bijzonder voor de Groenen is, werd duidelijk uit een demonstratie die in november in de Landkreis Postdam-Mittelmark, in de deelstaat Brandenburg, plaatsvond. Zo’n 300 demonstranten hadden daar gehoor gegeven aan de oproep van de vereniging ‘Waldkleeblatt’ om tegen de bouw van windmolens in een stuk bos op de Reesdorfer Heide te protesteren. Van de uitgenodigde vertegenwoordigers van de fracties in de landdag van Brandenburg was alleen Sven Schröder, die namens de AfD het woord voert over energiebeleid, op komen dagen. Opmerkelijk was verder dat ook Axel Kruschat, directeur van de Brandenburgse afdeling van de BUND (Bund für Umwelt und Naturschutz Deutschland, de Duitse afdeling van Friends of the Earth) bij het protest aansloot.  De natuurbeschermer noemde het een “dom idee” om windmolens in het bos neer te zetten. Dit maakt wel duidelijk dat de Groenen met de massieve uitbreidingsplannen voor windenergie een geloofwaardigheidsprobleem hebben ten aanzien van hun meest oorspronkelijke politieke thema en dat zelfs een deel van hun natuurlijke achterban ertegen in opstand komt.

Posted on

Ongemakkelijke waarheid: Groenen vliegen te veel

De door de Groenen gedomineerde regering van de Duitse deelstaat Baden-Württemberg wil de CO2-uitstoot tegen 2040 tot bijna nul hebben gereduceerd. Een tussenbalans laat echter zien dat het personeel van de deelstaat te veel vliegt.

Sinds 2010, toen Baden-Württemberg nog een grote coalitie kende, is de uitstoot van broeikasgassen van de overheid in de deelstaat weliswaar met 30 procent teruggedrongen, maar dat is vooral te herleiden tot de overstap naar ‘groene stroom’.

Bij de dienstreizen ziet het plaatje er echter heel anders uit. Vooral reizen per vliegtuig zijn daarbij een groot probleem. Want personeel en politici van de deelstaat vliegen heel wat af. “De berekende uitstoot is van 26.967 ton CO2 in 2010 naar 41.028 ton CO2 in het jaar 2015 en daarmee met 52 procent gestegen”, aldus de tussenrapportage. Alleen de intercontinentale vluchten in 2015 zijn al goed voor 72,7 miljoen kilometers. Twee jaar daarvoor waren het nog slechts 55,4 miljoen kilometers. En dat terwijl de diensten voor iedere vliegkilometer een klimaatafdracht moeten betalen.

Deelstaatminister voor Milieu Franz Untersteller (Groenen) wilde dit uiteraard niet aan de grote klok hangen. Maar daar zorgde dan de CDU-politicus Paul Nemeth voor. “Dat is een ontwikkeling die zowel vanuit ecologisch als ook vanuit economisch opzicht onacceptabel is”, aldus Nemeth tegenover de Stuttgarter Zeitung. In deze tijd is het ook nergens voor nodig, zo stelt de CDU-politicus in een brief aan Untersteller. Er zijn immers genoeg technische mogelijkheden voor teleconferenties en sommige reizen zouden ook met klimaatvriendelijker middelen afgelegd kunnen worden.

De minister reageerde daarop dat hij de vliegreizen wil terugdringen. Daartoe wil hij in ieder geval de klimaatafdracht verhogen. Met het geld uit die afdracht worden ontwikkelingshulpprojecten gericht op klimaatbescherming gefinancierd. Volgens Nemeth is dat echter niet meer dan het afkopen van schuldgevoel en geen geëigende manier om de wildgroei aan vliegreizen van het deelstaatbestuur tegen te gaan.

 

Posted on

Blokkade Donetskbekken strop voor Oekraïense economie

De kolenmijnen in de ‘volksrepublieken’ Donetsk en Loegansk leveren geen kolen meer aan Oekraïne.

De ministerraad van de ‘Volksrepubliek Donetsk’ verklaarde hierover: “De levering van steenkool aan Oekraïne is gestopt en zal niet hervat worden.” Uit de ‘Volksrepubliek Loegansk’ werd iets dergelijks gemeld.

Men zou ertoe overgegaan zijn steenkool aan Rusland te leveren en er zou onder andere gesproken worden over leveringen aan de Krim.

De ontwikkelingen voltrekken zich tegen de achtergrond van een sinds eind januari door Oekraïense militante activisten ingestelde verkeersblokkade van het Donetskbekken, wat de levering van steenkool aan onder andere de Oekraïense elektriciteitscentrales onmogelijk maakt.

Onlangs deelde de Oekraïense premier Volodymyr Groysman mee dat door de blokkade van het Donetskbekken zo’n 75.000 Oekraïeners hun baan kunnen verliezen. De premier becijferde de verliezen voor de mijnbouw- en metaalbranche van Oekraïne ten gevolge van de blokkade op circa 3,5 miljard Amerikaanse dollars.

De beide ‘Volksrepublieken’ Donetsk en Loegansk kondigden kort hierop aan de in hun bereik liggende bedrijven onder curatele te stellen.

Lees ook: Timosjenko is terug: Oligarchen, steenkool en toiletdiplomatie