Posted on

Confrontatie in Zee van Azov heeft voorgeschiedenis

Opnieuw heeft zich een serieus incident voorgedaan vlakbij de Zee van Azov. Ditmaal heeft Rusland beslag gelegd op een aantal schepen van Oekraïne. De reden hiervoor zou zijn dat de schepen, die zich binnen de territoriale wateren van Rusland bevonden op het moment van het incident, weigerden bevelen van de Russische douane op te volgen. Bij het incident zou door Russische schepen geschoten zijn op de Oekraïense.

Op zondag gaf de Russische marine een aantal foto’s vrij van manoeuvres uitgevoerd door Russische en Oekraïense marineschepen. Op de foto is duidelijk te zien dat één van de Oekraïense schepen op ramkoers lag naar een (bijna) stilliggend Russisch douaneschip. Pas op het laatste moment brak het Oekraïense schip haar koers af.

Rammen

Ook de Oekraïense marine publiceerde een foto van het rammen van een Oekraïense sleepboot door een Russisch schip van de kustwacht. Gemeld moet worden dat de foto waarschijnlijk is genomen vanaf het beeldscherm van een wapensysteem. Kort daarop publiceerde de Russische marine een video gemaakt vanaf de brug van het Russische douaneschip. Op de video is duidelijk te zien dat het Russische schip opzettelijk de Oekraïense sleepboot ramt. Direct na het incident werden twee SU25-grondaanvalsvliegtuigen en een KA52-gevechtshelikoper ingezet in het gebied rond de brug over de Straat van Kertsj.

Tijdens de confrontatie tussen de Russische en Oekraïense schepen zouden de Russische schepen hebben gevuurd op de Oekraïense. Hierbij zouden 3 tot 6 mensen gewond zijn geraakt. De drie Oekraïense marineschepen, inclusief de sleepboot werden vervolgens in beslag genomen door de Russische marine. De schepen liggen op het moment van schrijven in de haven van Kertsj en hun bemanning is gearresteerd.

Verklaring Rusland

De Russische FSB op de Krim verklaarde dat de Oekraïense schepen illegaal de grens over waren gestoken. De schepen zouden volgens de FSB gevaarlijke manoeuvres hebben uitgevoerd, ook zouden ze niet zijn opgenomen in een rooster voor doorgang van de straat. Doorvaart verloopt volgens persbureau TASS via een schema.

In een recente verklaring van de Russische minister van buitenlandse zaken, Sergej Lavrov, (overigens gemaakt de dag vóór het incident), stelde hij:

“Laat me jullie eraan herinneren dat de straat van Kertsj (waar het incident plaats zou vinden), geen straat is die wordt gereguleerd door de internationale wet. Het is een straat die Russisch is, en niet toevallig waren we daar genoodzaakt onze grenscontrole en militaire krachten te versterken in de regio, nadat Oekraïense overheidsfunctionarissen eenzijdig beloofden de brug op te blazen.”

Afsluiten Straat van Kertsj voor scheepvaart

Na het incident sloot Rusland de doorgang naar de Zee van Azov af. Rusland deed dit door een vrachtschip onder de brug te plaatsen waardoor doorvaart onmogelijk werd. Veel vrachtschepen (de meesten met Russische havens als eindbestemming) waren daardoor gedwongen te wachten tot hen doorvaart werd verleend. Inmiddels is de doorgang naar de Zee van Azov weer vrijgegeven. Op maandagmorgen om 10.00 uur was de doorvaart naar de Zee van Azov onder de Kertsj-brug door weer geopend.

Staat van beleg

Als antwoord op de beslaglegging op de Oekraïense schepen hebben de Oekraïense veiligheidsraad en de president en vanochtend aan het parlement voorgesteld een staat van beleg af te kondigen over geheel Oekraïne. De staat van beleg geldt vooralsnog voor een duur van 60 dagen.

Onder de staat van beleg zijn demonstraties en stakingen verboden. Ook worden verkiezingen uitgesteld onder de staat van beleg. Daarmee zou de staat van beleg zo’n twee maanden voor de presidentiële verkiezingen van 31 maart 2019 ten einde komen. Ook kunnen onder de staat van beleg media worden gesloten indien ze een grondwettelijke bedreiging vormen voor Oekraïne.

Verder meldde de generale staf van Oekraïne op Facebook dat de Nationale Veiligheidsraad het bevel had gegeven alle Oekraïense troepen in de hoogste staat van paraatheid te brengen.

Internationale reacties

Ook de VS, Canada en de NAVO veroordeelden het Russische handelen. De VN Veiligheidsraad komt vandaag bijeen over het incident. Een NAVO-woordvoerder verklaarde:

“De NAVO steunt Oekraïnes soevereiniteit en territoriale integriteit volledig, inclusief haar vrijheid van navigatie in haar territoriale wateren. We roepen Rusland op om ongehinderd toegang te geven tot Oekraïense havens in de Zee van Azov in overeenstemming met het internationale recht.”

Voorzitter van de Europese Commissie Donald Tusk liet zich in vergelijkbare termen uit:

“Ik veroordeel het Russische gebruik van geweld in de Zee van Azov. Russische autoriteiten moeten de Oekraïense matrozen en schepen teruggeven en zich onthouden van verdere provocaties. Ik heb de situaties besproken met president Porosjenko en zal zijn vertegenwoordiger later vandaag ontmoeten. Europa is verenigd in haar steun voor Oekraïne.”

Voorgeschiedenis

De situatie in de Zee van Azov is al lange tijd gespannen. In maart legde Oekraïne beslag op een Russisch schip omdat het de Krim had aangedaan. Rusland begon als antwoord met het uitgebreid inspecteren van vrachtschepen in de Zee van Azov. Recentelijk maakte de Oekraïense douane bekend dat inmiddels 15 schepen zijn vastgezet in Oekraïense havens voor het bezoeken van de Krim.

Posted on

Asielzoekers verdwenen – Salvini ziet zijn gelijk bevestigd

Het schip van de Italiaanse kustwacht ‘U. Diciotti’ (CP 941) liep op 20 augustus jongstleden met 177 uit de Middellandse Zee voor de kust van Libië opgepikte immigranten de haven van Catania op Sicilië binnen. De Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken en Lega-leider Matteo Salvini  weigerde aanvankelijk om, naast minderjarigen en medische noodgevallen ook de overige passagiers van boord te laten.

Pas na tien dagen stemde hij in met het aanbod van de Rooms-Kahtolieke Kerk in Italië en van Albanië en Ierland om de immigranten op te nemen. Na slechts enkele dagen waren de meeste van de 100 in Italië ondergebrachte overwegend Eritrese asielzoekers echter al weer uit de opvang verdwenen.

De Italiaanse bisschoppenconferentie noemde het onderduiken van de immigranten “onverstandig”. De voorzitter van de bisschoppenconferentie, kardinaal Gualtiero Bassetti verklaarde dat hij de keuze van de immigranten om verder te trekken weliswaar respecteert, ook al beschouwt hij die als “grotendeels absurd”.

De katholieke kerk in Italië had zich er bij de regering voor ingezet, om de mensen aan boord van de U. Diciotti aan land te laten en zelf 100 van 177 personen in kerkelijke instellingen opgevangen. De kerk zag het echter alleen als haar taak om opvang te bieden en kon niet bewaken waar de immigranten bleven, aldus de kardinaal. Bassetti zei tegenover Italiaanse media te vrezen dat ze in het criminele circuit terecht zijn gekomen, “Ze zijn niet gekomen om in Italië te blijven”.

Saillant detail: Een dag voor het verdwijnen van de groep immigranten had kardinaal Konrad Krajewski als pauselijke vertegenwoordiger voor liefdadigheid het kerkelijke opvangcentrum in Rocco di Papa nog bezocht. In Rocco di Papa bevinden zich nog enkelen uit de groep van 100. Het is te verwachten dat ook zij binnenkort verdwenen zijn.

Wat er van de immigranten geworden is die door Albanië zijn opgenomen is eveneens onduidelijk. Het laat zich denken dat zij zich ook reeds via de Balkanroute naar elders begeven hebben.

De Italiaanse regering ziet in het verdwijnen van de zogenaamde hulpbehoevenden een duidelijk bewijs dat deze helemaal niet hulpbehoevend waren en voelt zich zodoende bevestigd in haar beleid van gesloten havens. Volgens minister van Binnenlandse Zaken Matteo Salvini is het verdwijnen van de asielzoekers van de U. Diciotti het bewijs dat “diegenen die in Italië aankomen geen skeletten zijn die voor oorlog en honger vluchten”. De asielzoekers in kwestie hadden “zo zeer behoefte aan bescherming, bed, bad en brood, dat ze zodra ze dat kregen ervoor kozen te verdwijnen”, schimpte Salvini op Twitter.

Posted on

Nederlands fregat houdt oefening met Oekraïense marine

Na eerder te hebben aangemeerd in de Oekraïense havenstad Odessa heeft het Nederlandse fregat Zr. Ms. De Ruyter deelgenomen aan een oefening waaraan ook de Oekraïense Marine deelnam. Het Nederlandse fregat maakte tijdens deze oefening deel uit van de Standing NATO Maritime Group 2 (SNMG2) waarvan ook Duitsland, Turkije en Roemenië deel uitmaakten.

Oekraïne, dat geen lid is van de NAVO, deed mee aan de oefening met haar fregat Hetman Sagaydachniy. Het doel van de oefening is om de interoperabiliteit te verbeteren en interactie te oefenen binnen een multinationale tactische eenheid volgens NAVO-standaarden. De oefening bestond uit een aantal manoeuvres en er werden artillerie-aanvallen uitgevoerd tegen gevechtseenheden van multi-purpose-schepen.

Hoewel de oefening van de SNMG2 en de Oekraïense marine al eerder was gepland, valt de oefening samen met oplopende spanningen tussen Oekraïne en Rusland in de Zee van Azov. In dit opzicht is het belangrijk te vermelden dat de Oekraïense marine van bescheiden formaat is. De Oekraïense marine bestaat, naast kleinere en ondersteunende schepen, uit één fregat en één korvet. Ter vergelijking: De Nederlandse Marine beschikt over vier korvetten en zes fregatten. Doordat de NAVO (inclusief Nederland) gezamenlijk oefent met Oekraïense schepen geeft NAVO Oekraïne een sterkere positie, ook in de Zee van Azov.

Het fregat Hetman Sagaydachniy is het vlaggenschip van de kleine Oekraïense marine (foto: NAVO).

De aanwezigheid van marineschepen van niet-Zwarte Zeelanden in de Zwarte Zee ligt gevoelig. Dit heeft onder andere te maken met het Verdrag van Montreux dat uit de jaren ’30 stamt. Dit verdrag legt sterke beperkingen op aan de soort en hoeveelheid oorlogsschepen van niet-Zwarte Zee-landen en de duur van hun verblijf, ook indien er sprake is van een uitnodiging. Daarmee is het een soort binnenlandse zee van de verschillende Zwarte Zee-landen. De aanwezigheid van marineschepen van NAVO-landen van buiten de regio in de Zwarte Zee kan dan ook als een bedreiging voor Rusland gezien worden.

Posted on

Spanningen tussen Rusland en Oekraïne in Zee van Azov nemen toe

De controle over territoriale wateren rond de Krim is inzet geworden van spanningen tussen Rusland en Oekraïne. Sancties, het inspecteren en zelfs in beslag nemen van schepen, worden hierbij niet geschuwd. Tezelfdertijd voltrekt zich nabij een eerder geplande militaire oefening waaraan ook NAVO-schepen deelnamen, waaronder een Nederlands fregat.

Aanleiding voor de toename van spanningen in de Zee van Azov is dat Oekraïne in maart beslag heeft gelegd op een vissersboot die in de Krim geregistreerd staat. De vissersboot stak volgens de Oekraïense wet illegaal de grens over naar de Krim, een gebied dat Oekraïne als haar territorium beschouwt ondanks dat ze geen controle heeft over het grondgebied van de Krim. Rusland beschouwt de Krim als haar territorium en bijgevolg beschouwt Rusland de actie van Oekraïne om de boot in beslag te nemen als het niet respecteren van haar grondgebied.

Als repercussie heeft de Russische overheid het aantal schepen wat zij doorzoekt verhoogd. Waren er in april nog slechts vier van dergelijke doorzoekingen, in mei is dit aantal gestegen naar meer dan 30, in juli naar meer dan 100. Formeel is er niets in te brengen tegen het handelen van Rusland, omdat Oekraïne en Rusland reeds in 2003 hebben besloten gezamenlijk de Zee van Azov te controleren. De boodschap die van de stijging van het aantal doorzoekingen uitgaat is echter wel duidelijk. Daarnaast heeft Rusland een Oekraïense vissersboot in beslag genomen, vanwege illegale visserij.

De Oekraïense minister van infrastructuur Vladimir Omeljan beschouwt de controles van Rusland als een blokkade voor schepen die de Oekraïense havensteden Berdjansk en Marioepol aan willen doen. Omeljan heeft verklaard sancties op te willen leggen tegen Russische Zwarte Zeehavens: “We zijn aan het onderhandelen met onze Europese en Amerikaanse partners om passende sancties in te voeren tegen Zwarte Zeehavens van de Russische Federatie vanwege de blokkade van de Zee van Azov en Oekraïense havens in de Zee van Azov.”

Rusland heeft inmiddels haar militaire aanwezigheid in de Zee van Azov verhoogd naar 40 patrouilleboten en twee raketboten.

NAVO-oefeningen in Zwarte Zee

De Oekraïense oproep tot sancties tegen Russische Zwarte Zeehavens valt samen met twee marine-oefeningen in de Zwarte Zee waar ook NAVO-landen aan mee doen: het Bulgaarse Breeze en het Amerikaans-Oekraïense Sea Breeze 2018. Beide oefeningen worden jaarlijks gehouden. Naast Turkije, Roemenië en Oekraïne deden ook een aantal niet-Zwarte Zeelanden mee aan de oefeningen. Twee Amerikaanse schepen deden mee aan de Oekraïnse oefening en het Nederlandse fregat Zr. Ms. De Ruyter nam deel aan de Bulgaarse Breeze-oefening. Er is geen informatie dat het Nederlandse fregat ook meedeed aan het Oekraïnse Sea Breeze. Wel heeft het fregat de Oekraïense havenstad Odessa aangedaan.

Video vermoedelijk van de Bulgaarse oefening Breeze, naam Sea Breeze in de titel is waarschijnlijk onjuist.

Boudewijn Boots, commandant van de Standing NATO Response Force Maritime Group 2, lichtte de aanwezigheid van de NAVO-schepen als volgt toe:

“Dit is het derde bezoek van de groep NAVO schepen aan Oekraïne sinds de annexatie van de Krim in 2014 dat steun laat zien voor Oekraïne als een onafhankelijke partner en oprichter van het Partnership for Peace-programma. Het bezoek laat ook het commitment van de NAVO zien om de gespannen situatie in het Zwarte Zeegebied te adresseren. We zullen doorgaan met het versterken van onze partnerschap met Oekraïne dat de belangen dient van zowel onze bondgenoten als partners.”

De aanwezigheid van schepen van niet-Zwarte Zeelanden in de Zwarte Zee ligt gevoelig in verband met het Verdrag van Montreux dat sterke beperkingen oplegt aan de soort en hoeveelheid oorlogsschepen van niet-Zwarte Zeelanden en de duur van hun verblijf in de Zwarte Zee.

Posted on

Zweden: Burgerlijke oppositie wil NAVO-lidmaatschap

De burgerlijke oppositiepartijen in Zweden, dat al sinds de Napoleontische Oorlogen formeel neutraal is, zijn het er over eens dat het land lid moet worden van de NAVO.

Terwijl er parlementsverkiezingen op de rol staan voor september van dit jaar, zijn de vier partijen van het centrumrechtse oppositieblok in Zweden het er over eens dat hun land lid zou moeten worden van de NAVO. De liberaalconservatieve Gematigden en de Liberalen waren dit al langer van mening, maar de agrarisch-liberale Centrumpartij en de Christendemocraten hebben zich hier nu bij aan gesloten, zogezegd vanwege de toegenomen dreiging die uit zou gaan van Rusland (steekwoord: imaginaire onderzeeër).  Daarmee zijn alle partijen in de centrumrechtse verkiezingsalliantie voor toetreding tot de NAVO en is dit scenario een stap dichterbij gekomen.

Een gelopen race is het echter allerminst, aangezien NAVO-lidmaatschap voor de Sociaaldemocratische Arbeiderspartij van premier Stefan Löfven en zijn coalitiepartners van de Milieupartij nog altijd een brug te ver is. Ook de socialistische Linkspartij, die Löfvens minderheidskabinet gedoogd, is tegen NAVO-lidmaatschap. Ook op rechts is men het echter nog niet eens, aangezien de nationalistische Zweden Democraten tegen zijn.

Of de centrumrechtse oppositie er in september in slaagt de parlementsverkiezingen te winnen is echter nog zeer de vraag. Hoewel de Sociaaldemocraten in de peilingen enkele procentpunten hebben ingeboet ten opzichte van 2014, gaan ze nog altijd aan kop. Daarnaast voelen de Gematigden de hete adem van de Zweden Democraten in hun nek en is het maar de vraag of de Christendemocraten opnieuw de kiesdrempel van 4 procent weten te overstijgen.

Sinds Zweden in de Napoleontische Oorlogen grote delen van zijn territorium, waaronder Finland, aan het Russische Rijk verloor, was Zweden formeel neutraal, totdat het in 2009 verschillende defensieverdragen sloot met de Europese Unie en andere Noordse staten. De Zweedse strijdkrachten werken in toenemende mate samen, niet alleen met het eveneens formeel neutrale buurland Finland, maar ook met de NAVO. Vorig jaar voerde Zweden opnieuw de militaire dienstplicht in.

Posted on

Hongarije overweegt hek aan Roemeense grens

Nadat, zoals Novini eerder berichtte, in de afgelopen maanden het aantal illegale migranten in Roemenië is toegenomen, wordt in Boedapest gevreesd dat er een nieuwe mensensmokkelroute via de Zwarte Zee tot stand komt. Om dit te voorkomen overweegt Hongarije nu ernstig de bouw van een hek langs de Hongaars-Roemeense grens. Regeringswoordvoerder Zoltan Kovacs stelde dat het hek binnen enkele weken gebouwd zou kunnen worden.

Het hek zou langer worden dan de reeds bestaande hekken aan de grenzen met Kroatië  en Servië, die de regeringswoordvoerder positief beoordeelt:

“De hekken hebben geholpen, de vluchtelingenstroom via de Westelijke Balkanroute is daardoor gestopt.”

Kovacs ziet een “verband tussen illegale immigratie en veiligheidsproblemen”. De herverdeling van ‘vluchtelingen’ binnen Europa is volgens hem een “gevaarlijk” lange termijnproject van de EU. De uitspraak van het Hof van Justitie van de EU, dat Hongarije in het kader hiervan ‘vluchtelingen’ moet opnemen, ziet hij als een politiek probleem, aangezien het besluit tot het herverdelingsprogramma door de EU tegen de “nationale soevereiniteit” in genomen is. “We zullen alles tegen deze uitspraak doen, ook al is die juridisch bindend”,  bevestigde Kovacs.

“We geven onze beslissingsmacht niet op. Brussel wil onze soevereiniteit inperken, zodat anderen de besluiten voor ons kunnen nemen.”

Lees ook:

Posted on

Wordt Zwarte Zee nieuwe migrantenroute?

Roemeense autoriteiten vrezen dat mensensmokkelaars een nieuwe route aanboren om illegale immigranten naar Europa te transporteren: over de Zwarte Zee.

Voor de tweede keer binnen een week heeft de Roemeense kustwacht vorige week op de Zwarte Zee een boot met asielzoekers opgepikt, zo melden Roemeense media. De 68 personen werden begeleid door twee Turkse mensensmokkelaars. Eerder was reeds een boot met 69 illegale immigranten uit Irak opgevangen.

Roemeense autoriteiten vrezen voor herhaling en dat hun kustwateren zo uitgroeien tot een belangrijke nieuwe smokkelroute voor immigranten naast de Middellandse Zee.