Posted on

MH17-onderzoeker op Oekraïense ‘blacklist’-site Myrotvorets

Max van der Werff Myrotvorets

Max van der Werff, een Nederlander die onderzoek deed naar het neerhalen van de MH17, is op de Oekraïense website Myrotvorets gezet. Deze site plaatst de namen en persoonlijke gegevens van mensen die het als ‘anti-Oekraïens’ beschouwt. Er zijn al eens een journalist en een politicus vermoord, kort nadat hun gegevens op deze site gezet werden.

Max van der Werff is bekend vanwege zijn MH17-onderzoek en zijn eerdere onderzoek naar Nederlandse oorlogsmisdaden in Indonesië ten tijde van de zogeheten politionele acties in dat land. Eerder dit jaar bracht Van der Werff samen met regisseur en documentairemaakster Yana Yerlashova de documentaire MH17: Call for Justice uit. Daarin wordt kritisch gekeken naar het MH17-onderzoek door het JIT en ook de rol van Oekraïne. De documentaire brengt onder andere aan het licht dat telefoongesprekken die een belangrijke rol spelen in de MH17-zaak zijn bewerkt door de Oekraïense geheime dienst SBOe.

“Propaganda voor het agressorland”

Van der Werff is op de website gezet vanwege “aantasting van de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Oekraïne”, het “illegaal de Oekraïense grens oversteken” en “deelnemen aan het maken van propaganda voor Rusland (het agressorland) tegen Oekraïne”, aldus Myrotvorets.

Max van der Werff op Myrotvorets

Vermoord na plaatsing op Myrotvorets

Myrotvorets is een website die functioneert als een databank van mensen die kritisch staan tegenover het Oekraïens-nationalistische discours rond het conflict in het oosten. De website houdt de namen bij, e-mailadressen en in veel gevallen zelfs huisadressen van mensen die zich hebben verzet tegen Oekraïne. Bijvoorbeeld van soldaten die in de DNR en LNR vechten, maar even goed ook van politici en journalisten die zich kritisch verhouden tot de machthebbers in Kiev. Dit leidde er al toe dat in 2015 de Oekraïense schrijver Oles Buzina en Oekraïens parlementslid Oleg Kalashnikov vermoord werden vlak nadat zij op deze website waren geplaatst.

Oproep Duitse regering tot sluiting Myrotvorets genegeerd

In 2018 riep het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken Oekraïne op om de website te sluiten. Die oproep kwam nadat Myrotvorets de voormalig bondskanselier Gerhard Schröder op de site zette, vanwege zijn vermeende goedkeuring van het Russische handelen op de Krim. Myrotvorets reageerde hierop door te stellen dat de oproep van het Duitse ministerie een “aanval op de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Oekraïne” was en een “rechtvaardiging van de Russische agressie tegen Oekraïne”.

Bont gezelschap op Myrotvorets

Bekende personen die op de website staan zijn de Amerikaanse acteur Steven Seagal en zelfs de voormalige president van Georgië en gouverneur van Odessa Michail Saakasjvil, nadat hij uit de gratie viel in Oekraïne.

Reactie Max van der Werff

“Ik laat dit niet over mijn kant gaan”, stelt Max van der Werff tegenover Novini. Van der Werff vraagt zich af of het alleen propaganda en een poging tot intimidatie is van Myrotvorets of dat er ook een officiële aanklacht tegen hem is. De documentairemaker overweegt juridische stappen tegen Myrotvorets.

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) reageerde niet op een e-mailverzoek van Novini om commentaar.

http://www.novini.nl/nieuwe-mh17-documentaire-met-belangrijke-getuigen/

Posted on

MH17 – Wist Oekraïne van aanwezigheid BUK?

Oekraïne lijkt te hebben geweten van de aanwezigheid van een BUK-installatie in het oosten van Oekraïne, in ieder geval enkele uren voordat het toestel uit de lucht werd gehaald. Uit onafhankelijk onderzoek komen nu echter steeds meer signalen dat de BUK al veel eerder aanwezig was dan op 17 juli, zoals in het algemeen wordt aangenomen. De consequenties voor Oekraïne en het openhouden van het luchtruim zijn daarmee enorm.

Het onderzoekscollectief Bellingcat haalde met een nieuwe scoop wereldwijd de krantenkoppen: De mysterieuze Orion werd ontmaskerd. Orion, eerder alleen bekend als een stem op een geluidsopname die was gelekt door de Oekraïense geheime dienst SBOe, bleek in werkelijkheid een Russische inlichtingenofficier, Ivan Ivannikov, te zijn. Hiermee werd de link tussen de BUK en Rusland opnieuw gelegd. Er was echter nog iets anders waar opnieuw de aandacht op kwam te liggen, maar dat door alle media werd genegeerd: De woorden van Ivannikov “Мы уже Бук получили.” Vertaald: “Wij hebben al een Buk (ontvangen)”. De uitspraak is misschien niet zo interessant. Wel de datum, namelijk 14 juli 2014: drie dagen vóór de ramp met vlucht MH17.*

Still van een video van de SBOe waar Orion aan het woord komt. In het telefoongesprek geeft Ivannikov/Orion aan dat ze al een Buk hadden ontvangen op de 14 juli, 3 dagen vóór de 17de.

Rebellen bevestigen aanwezigheid BUK

In een recent gepubliceerde documentaire MH17 – Call for Justice wordt een grote scoop gepresenteerd. Namelijk een interview met Sergej Doebinsky, het voormalig hoofd van de veiligheidsdienst van de Volksrepubliek. Doebinsky werd echter, net als Ivannikov, beroemd onder een andere naam: Chmoerij. Eveneens een toen nog onbekende stem van een telefoongesprek dat is gelekt door de SBOe. Doenisky speelt in de telefoongesprekken een belangrijke rol bij het transport van de BUK.

Doebinsky, voormalig inlichtingenofficier van de Russische Federatie en hoofd van de veiligheidsdienst van de DNR. Door middel van telefoontaps van de SBOe is Doebinsky in verband gebracht met het transport van de Buk-TELAR. Doebinsky geeft in een pas gepubliceerd interview echter aan dat het gesprek weliswaar heeft plaats gevonden maar op een andere dag.

Gesprek met Boltsman

Doebinsky vertelt de documentairemakers dat het er inderdaad een gesprek is geweest met Boltsman. Dit is zeer significant, want juist in dat gesprek zegt Doebinsky een BUK te hebben ontvangen en dat de militaire situatie iets makkelijker is geworden in de regio. Hiermee lijkt de ex-chef van de veiligheidsdienst van de DNR dus inderdaad te bevestigen dat er een BUK was. (Hetgeen bevestigt wat Novini eerder al schreef) Maar er komt nog iets belangrijkers naar voren in de documentaire. We citeren:

Yerloshova:       De SBOe claimt dat de telefoongesprekken die de SBOe heeft gepubliceerd zijn opgenomen op 17 juli. Is dat waar?

Doebinsky:        Tenminste het gesprek met Boltsman, waar ik zeg dat we een SU25 hebben neergeschoten en ik in Stepanovka ben. (In telefoongesprek zelf zegt hij in Marinovka – SB) Dit gesprek heeft eerder plaatsgevonden op de 16de. En in de morgen van de 17de bevind ik mij al in Donetsk.

Yerloshova:       Is er een manier om dit te bewijzen?

Doebinsky:        Maar natuurlijk, dit kan worden bevestigd door de grote Oekraïense SBOe die de rekening heeft van mijn telefoon.

Yerloshova:       Dus het gesprek dat ze hebben uitgebracht, de stem daar is van u?

Doebinsky:        Ja, de stem is van mij.

Yerloshova:       Dus de stem is van u. Maar het gesprek vond plaats niet op die dag maar op een andere dag. Wat nog meer?

Doebinsky:        Nou, ze hebben alles hertekend.

Marinovka

Sergej Doebinsky stelt dus dat hij het gesprek met Boltsman een dag eerder voerde. Deze uitspraak ondersteunt een vermoeden dat Novini eerder reeds uitte, dat dit gesprek mogelijk op een andere datum is opgenomen. De reden waarom dit vermoeden bij ons ontstond was dat de SBOe, die het gesprek uitgaf, stelde dat Doebinsky (Khmoerij) ten tijde van het gesprek in Donetsk was. In het gesprek geeft Doebinsky echter aan in Marinovka te zijn en niet in Donetsk.

Wat verder opvalt is dat Doebinsky aangeeft dat de moeilijke situatie in Marinovka iets makkelijker zou zijn geworden door de aanwezigheid van een Buk en dat er net een Soechoi is neergeschoten. Het gesprek zou zich volgens de SBOe hebben voltrokken rond negen uur in de ochtend. Volgens de JIT/Bellingcat-tijdlijn zou de Buk zich op dat moment echter nog in Donetsk bevinden. Dat is te ver weg om te zorgen voor dat de situatie in Marinovka makkelijker zou zijn geworden. Ondanks dat het gesprek om negen uur ’s morgens zou hebben plaats gevonden volgens de SBOe, geeft Doebinsky aan dat in de loop van de morgen een BUK-M is aangekomen.

Alles in dit gesprek voelt heel raar aan, vandaar dat meteen de gedachte opkwam dat de SBOe een verkeerde tijd heeft gegeven voor dit gesprek en ook een verkeerde plaats voor Doebinsky. De in het telefoongesprek genoemde gebeurtenissen vallen ook beter op hun plaats als het gesprek op een andere datum plaatsvond. En Doebinsky geeft nu dus aan dat dit het geval is.

Onderzoeker Max van der Werff met Aleksandr, een inwoner van Torez en de enige te identificeren persoon op de Bukbeelden. Aleksandr geeft aan iets soortgelijks te hebben gezien, maar wel op een andere dag.

Nieuwe getuigen MH17

Er is meer, ook uit dezelfde documentaire. Wat achteraf opvalt in de beelden die van de Buk zijn gemaakt, is hoe weinig mensen er te zien zijn op de beelden. Eigenlijk maar drie en slechts één is te identificeren, maar alleen als je hem vindt. Een man, verstopt achter een raam in Torez. Ook deze man, Aleksandr**, komt aan het woord in de documentaire. De enige man die met openbaar toegankelijk materiaal te herkennen is vertelt echter dat wat hij heeft gezien op een andere dag gebeurde: één of twee dagen vóór de crash.

http://www.novini.nl/nieuwe-mh17-documentaire-met-belangrijke-getuigen/

Ook de woorden van deze Aleksandr staan niet op zich. Deze foto riep al langer vraagtekens op door het wolkendek, of liever het ontbreken daarvan. Op 17 juli was het namelijk bewolkt en geen strakblauwe hemel zoals te zien is op de foto.

Controverse

Er is overigens alle reden om aan te nemen dat er een Buk-transport was op 17 juli 2014. Ook bij Novini zijn, zoals eerder beschreven, meerdere getuigen bekend die een Buk zagen op 17 juli 2014. En het is goed mogelijk dat een deel van het beeld- en audiomateriaal inderdaad van dat transport is.

Maar onder andere door de eerdergenoemde documentaire, weten we nu dat de SBOe heeft gerommeld met bewijsmateriaal: Maleisische audiospecialisten hebben grote inconsistenties kunnen vinden in één van de geluidsopnames die er sterk op wijzen dat het gesprek in elkaar is gezet. Daarnaast ondersteunt nieuw onderzoek het idee dat tenminste een deel van de foto’s, video’s en geluidsopnames op een andere dag is gemaakt (geen montage, wel een andere datum). Naast de hier genoemde punten, zijn er in een eerder Novini-artikel nog meer argumenten voor gegeven, waaronder de zeer twijfelachtige locatie waar de Loegansk-beelden zijn gemaakt.

Oekraïne wist van Buk

Meer en meer ontstaat de indruk dat een deel van het door de SBOe en verschillende, veelal gekleurde sociale mediabronnen gepubliceerde bewijsmateriaal, verkeerd is gedateerd en dat Oekraïne beschikte over informatie over de aanwezigheid van de Buk-TELAR vóór 17 juli 2014. Dit blijkt uit de datering van het Orion-telefoongesprek, de nieuwe getuige in Torez (Aleksandr), de twijfelachtige militaire situatie rondom Loegansk, het warrige telefoongesprek van Boltsman-Chmoerij en de verklaring van Chmoerij/Doebinsky over dit telefoongesprek.

Oekraïne leek dus te weten van de aanwezigheid van een Buk in het oosten van Oekraïne vóórdat de ramp zich voltrok. Gebaseerd op informatie die de SBOe zelf heeft uitgegeven, was zij al op de hoogte van de aanwezigheid van het luchtdoelraketsysteem vanaf 14 juli 2014. Deze kennis bracht Oekraïne er echter niet toe de lijnvluchten boven het conflictgebied om te leiden.

Een dergelijke onjuiste datering van het telefoongesprek en de foto in Torez en verwante videobeelden*** is niet in tegenspraak met de aanwezigheid van een Russische Buk-installatie. Wel legt het pijnlijk de vinger bij een handicap waarmee het JIT te kampen heeft in het onderzoek: Het onvermogen om getuigen te horen op en rondom de rampplek in Oost-Oekraïne. Zij blijft namelijk afhankelijk van getuigen die zich bij het onderzoeksteam melden.


Noten

* Het is mogelijk dat het andere telefoongesprek op een andere datum plaatsvond. Hetgeen vragen oproept bij de datum van het Orion-gesprek.

** Novini sprak eerder eveneens met deze man. Wij besloten echter zijn identiteit niet prijs te geven omdat niet duidelijk was afgestemd dat zijn antwoord zou worden verwerkt in een artikel. We verwezen daarom zonder naam naar hem in http://www.novini.nl/mh17-een-ander-scenario-voor-de-buk-beelden/

*** Sterk verwant aan deze foto zijn een video, eveneens gemaakt in Torez en (in mindere mate) een foto gemaakt in Donetsk.

Posted on

Nieuwe MH17-documentaire met belangrijke getuigen

MH17

De raket was Russisch, de verdachten zijn aangewezen, de rechtszaak gaat beginnen. Maar dan verschijnt een documentaire die alles op zijn kop zet: MH17 – Call For Justice, gemaakt door MH17-onderzoeker Max van der Werff en Yana Yerlashova van Bonanza Media. 

De documentaire schijnt nieuw licht op het verkrijgen van de zwarte dozen door Maleisië. Ook stelt het vraagtekens bij de telefoongesprekken die de Oekraïense geheime dienst naar buiten heeft gebracht over de ramp met het Maleisische vliegtuig. Hierbij spreken ze met audio-experts en zelfs met de controversiële Sergej Dubinsky, bekend van de SBU-telefoontaps. De documentairemakers laten wel hele bijzondere getuigen aan het woord.

Documentaire doorbreekt mantra westerse journalistiek rond MH17

De documentaire doorbreekt met haar kritische houding de gebruikelijke mantra van de westerse journalistiek rondom de ramp, waarin het JIT-verhaal bijna tot evangelie is verheven. De documentaire geeft weliswaar geen antwoord op de vraag wat er 17 juli 2014 precies gebeurd is, maar doet wel het stof van 5 jaar vrijwel onbewogen journalistiek opwaaien.

Meer over de ramp met vlucht MH17 vind je in ons dossier: http://www.novini.nl/dossiers/mh17/

Posted on

Handel met Syrië: Rusland pacht haven Tartus

Rusland heeft de haven van Tartus voor 49 jaar van Syrië gepacht. Tartus is na Latakia de grootste haven van het land. De Russen willen de haven gebruiken om de handel met Syrië een impuls te geven. 

Tot nog toe beschikte Rusland alleen over een kleine bevoorradings- en reparatiebasis in de marinehaven van Tartus. Het enige Russische steunpunt in de Middellandse Zee. Vanaf 2015 is deze basis reeds uitgebreid. Deze dient echter vooral voor militaire bevoorrading. De nieuw gepachte haven is daarentegen voor civiel transport bedoeld.

Economische samenwerking

In december kwamen Moskou en Damascus reeds een omvangrijke economische samenwerking overeen. Deze omvat ook de aanleg van een luchthaven bij Tartous. De Russische plannen voor de uitbouw van economische infrastructuur in Syrië kunnen mogelijk versterkt en aangevuld worden door Chinese investeringen. In potentie zou Syrië door zijn ligging in het westen van Azië aan de Middellandse Zee een schakel kunnen vormen in een van de Nieuwe Zijderoutes. Syrië is kandidaat-lidstaat van de Euraziatische Economische Unie (EAEU) en de Shanghai Samenwerkingsorganisatie (SSO).

Posted on

MH17 – Media verzwijgen cruciale nieuwsfeiten

Waarom verzwijgen de landelijke media cruciale nieuwsfeiten als het om de MH17 gaat? Waarom wegkijken wanneer feiten de officiële versie naar de prullenbak verwijzen? Waarom worden nabestaanden opgescheept met ongeloofwaardig officieel prutswerk, zonder dat de reguliere media dit corrigeert?

Stefan Beck is onderzoeksjournalist gespecialiseerd in Oost-Europa en onderzocht voor Novini de crash van de MH17 vanaf het eerste begin. Een jaar geleden ontdekte hij een cockpitluik en een stabilisator van het MH17- vliegtuigwrak bij een boerenschuur in de Oekraïne. Ook constateerde hij dat Oekraïne bij herhaling leugens vertelde over primaire radargegevens; deze waren, anders dan Oekraïne steeds beweerde, wel degelijk in ruime mate beschikbaar. Zowel de onderdelen als de cruciale informatie kregen op geen enkele wijze de interesse van de onderzoekcommissie. Wat is er toch mis met het onderzoek naar de MH17-ramp? Waarom worden feiten die ingaan tegen de conclusies van de commissie genegeerd?

Café Weltschmerz

Novini-medewerker Eric van de Beek sprak met Stefan Beck voor Café Weltschmerz naar aanleiding van zijn serie artikelen over MH17. Dat gesprek is hieronder te bekijken.

Posted on

Rusland en de leugens van De Standaard

In het stuk “Poetin test Zelenski met Russische paspoorten” van Roeland Termote in De Standaard van vandaag 2 mei staat “…. op wat in de afvallige Georgische regio’s Zuid-Ossetië en Abchazië gebeurde. Ook daar verstrekte Rusland paspoorten, om vervolgens in 2008 de aanwezigheid van zijn staatsburgers aan te grijpen als motief voor een militaire inval.”

Afscheiding

Wat uw medewerker hier schrijft is een flagrante leugen en typerend voor de wijze waarop De Standaard over Rusland bericht. Vooreerst ontstond het probleem toen Georgië zich met westerse steun afscheidde van Rusland en die twee deelrepublieken van Georgië zich dan op hun beurt afscheurden van Georgië. En als de ene deelstaat zich mag afscheuren dan logischer wijze mag ook de andere dat doen. Maar ja, de ene had de steun van de EU en de VS, de twee anderen niet.

Toen daaruit een gewapend conflict ontstond werd er tussen Rusland, Georgië, de Verenigde Staten en landen van de EU een vredesakkoord getekend waarbij Rusland in Zuid-Ossetië en Abchazië een gewapende vredesmacht mocht stationeren.

Georgische aanval

Het Georgische leger, geleid door een generaal met Israëlische en Georgische nationaliteit en gesteund door de VS, heeft na een serie incidenten dan Zuid-Ossetië aangevallen. Dit exact de dag dat in China de Olympische Spelen begonnen en Poetin in Beijing was. Een aanval die vermoedelijk dus niet toevallig was.

Daarbij vuurden Georgische troepen zelfs op het hospitaal in de Zuid-Ossetische hoofdstad. Een oorlogsmisdaad. Ook beschoot men uiteraard de Russische vredesmacht die dan terugvuurden en de Georgische troepen verjoegen.

Russische interventie

Bashar al Assad
Voor De Standaard is het berichtgeven simpel. Is iemand de vijand van de VS dan is dat ook zo voor die krant. Jarenlang bijvoorbeeld beweerde Jorn De Cock, hun correspondent in Libanon, dat de verhalen over de aanwezigheid van al Qaida in Syrië door de Syrische president Bashar al Assad (foto) verspreidde leugens waren. De vrouw van Jorn De Cock werkte bij het uitbreken van die oorlog in Syrië voor de regering van de Qatarese dictatuur. Diezelfde regering die al Qaida in Syrië bewapende. Of hoe De Standaard die terroristen die nadien in België en elders toe sloegen steunde. Als dat geen kwaliteitskrant is.

Rusland volgde hierbij exact de regels van het internationaal recht en viel bij die actie maar enkele kilometers dat land binnen om zich daarna, eens de zaak gestabiliseerd, terugtrok. Deze versie van de feiten wordt officieel door niemand betwist. Ook niet door de toenmalige Franse president Nicolas Sarkozy die poogde te bemiddelen.

Vijand van Washington dus van De Standaard

Maar ja, Rusland is tegenwoordig de vijand van Washington en dus is Rusland de vijand, de slechterik, voor De Standaard. Juist zoals dat met de Venezolaanse president Maduro is die recent in de krant voor dictator werd uitgescholden.

Hetzelfde met Syrië waar De Standaard jarenlang de aanwezigheid van al Qaida in Syrië als een leugen van president Bashar al Assad beschreef. Nog zo’n slechterik. De vernielingen in Syrië door die jihadisten – de ‘vrijheidsstrijders’ – kregen dan ook de steun van deze krant. En zonder die jihadisten waren er hier in België vermoedelijk geen aanslagen gepleegd. Om over na te denken.

Het is simpel: Is de VS kwaad op een regering en poogt deze die omver te werpen dan komt De Standaard af met moddergooien, leugens, halve waarheden en verdraaiingen richting dat land. De voorbeelden zijn legio. Zich een kwaliteitskrant noemen is poepsimpel, dat ook zijn is echter een gans ander verhaal.


Noot van de redactie

Meer over de Russische paspoorten leest u hier:

Meer over de Russisch-Georgische oorlog en de nasleep daarvan leest u hier:

Posted on 1 Comment

Waarom Russisch paspoort voor veel inwoners Donbass van levensbelang is

Rusland krijgt opnieuw felle kritiek uit het Westen. Ditmaal omdat het besloten heeft het voor inwoners van de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk gemakkelijker te maken om Russische paspoorten te krijgen. Westerse commentatoren vermoeden vooral geopolitieke motieven, er zijn echter ook humanitaire redenen voor het besluit. Een reisverslag uit 2016 geeft inzicht in de situatie waarmee de bevolking van Donbass te kampen heeft.

Na maanden voorbereiding kondigde het laatste deel van de reis zich aan: de taxirit van de Russische stad Rostov-aan-de-Don naar Donetsk, de hoofdstad van de niet-erkende Volksrepubliek Donetsk. Het spannendste onderdeel van de reis moest echter nog komen: de grensovergang. De angst zat er goed in dat de Russische beveiligingsambtenaar “NJET!” zou zeggen en daarmee in één keer alle moeite te niet zou doen. De grenswacht had deze angst waarschijnlijk opgemerkt en grapte naar zijn collega: “Kijk, ze maken zich zorgen! Rammel maar wat met je handboeien.” De grap brak het ijs. Later pas bleek hoeveel ellende de reis op dat moment werd bespaard.

Glimlach

De reis ging verder, richting Donetsk. Met een glimlach op zijn gezicht legde de taxichauffeur uit in welke situatie hij was beland (en met hem velen anderen) omtrent het terugbetalen van zijn leningen. “Voordat de oorlog begon waren er natuurlijk een boel mensen die leningen hadden afgesloten. Maar nadat de oorlog was begonnen, werden veel banken gesloten.”

De glimlach werd groter en hij zei “Ik wou mijn schulden terugbetalen, maar kon dat niet. Dus op een dag belde de bank en zei dat we onze schulden moesten terugbetalen. Ik legde uit waarom dat niet kon, de bank zei daarop dat ze iemand zouden sturen om het bedrag op te komen halen als ik niet zou betalen.” Hij op zijn beurt gaf zijn adres en zei dat ze welkom waren.

Toen de medewerker het adres had gekregen was hij een tijdje stil, vertelde dat de bank had heroverwogen en besloten had toch niemand te sturen. De hierboven beschreven situatie geeft goed aan in wat voor situatie veel mensen in Donetsk verkeren. Mensen vallen hier constant tussen wal en schip.

Gevangen in eigen land

“In de Sovjet-Unie was het makkelijk om te reizen”, legde een medepassagier ons uit. De vrouw vertelt: “Er waren geen grenscontroles [binnen de USSR] en we konden reizen wanneer we wilden.” Ze benadrukte dat “zij zich niet voelden als Russen, Oekraïners, Wit-Russen of wat dan ook. We waren allemaal deel van een groot land: De Sovjet-Unie.” Dit beeld blijft bestaan tot de dag van vandaag. Haar familie woont overal: in Oekraïne, in Rusland, in Wit-Rusland, waarmee ze nogmaals benadrukt hoe belangrijk het is om naar het buitenland te kunnen reizen.

Op het moment waarop ik dit stuk oorspronkelijk schreef waren er namelijk veel inwoners van de Donbass die in zekere zin gevangen waren in eigen land. Weliswaar waren er door deze niet-erkende landen al paspoorten uitgegeven, maar niemand erkende ze. Om naar het buitenland te reizen is er een Oekraïens paspoort nodig dat aan mensen is verstrekt voor de oorlog. Voor een hele generatie mensen die geen Oekraïense paspoorten hebben is het daarom onmogelijk geworden om naar het buitenland te reizen. Dit veranderde pas in het voorjaar van 2017, toen Poetin per decreet besloot officiële documenten uit de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk te erkennen.

De Russische erkenning van documenten uit LNR en DNR*

Voor de verordening waren veel mensen in de Volksrepublieken* afhankelijk van hun Oekraïense paspoorten. Zonder deze paspoorten was het onmogelijk om naar het buitenland te reizen, naar Rusland bijvoorbeeld. Als men niet beschikte over een Oekraïens paspoort omdat men het tijdens de burgeroorlog kwijt was geraakt, kon men de Volksrepublieken niet uit. De afhankelijkheid van een Oekraïens paspoort is zelfs nog groter als men bedenkt dat veel mensen er voor kiezen via Russisch territorium naar door Oekraïne gecontroleerd territorium te reizen. Evgenia van Amerongen, een manager die werkt voor een busbedrijf, legt de moeilijkheden uit:

“Men moet de oversteek maken via de scheidingslijn (tussen Donbass en Oekraïne – SB). De oversteek verloopt via een controlepost van de DNR/LNR en Oekraïne. Al deze controleposten bevinden zich in ‘instabiele gebieden’. Bijvoorbeeld Zaitsevo, Marinka, Stantisija Luganskaya.” Van Amerongen vervolgt: “Omdat veel mensen hun leven niet willen riskeren, kiezen ze ervoor te reizen via Rusland en dus hebben ze een Oekraïens reisdocument nodig. De situatie is veranderd nu de Russische Federatie besloten heeft paspoorten uit Donbass te erkennen. Inwoners van Donbass kunnen zelfs zonder visum naar Rusland reizen.”

Trouwaktes, diploma’s

De problemen beperken zich echter niet tot reisdocumenten. Ook andere officiële documenten uit de Donbass worden niet erkend. Te denken is aan trouw- en scheidingsaktes. Een soortgelijke situatie bestaat onder studenten. Voor het presidentiële decreet waren studenten die studeerden in Loegansk of Donetsk er nooit van verzekerd of de graad waarvoor zij leerden ooit iets waard zou zijn. Slechts recentelijk heeft het ministerie van Onderwijs van de Russische Federatie tijdelijke diploma’s uit de Volksrepublieken erkend.

Maar deze maatregel gaf studenten nog geen duidelijkheid of de diploma’s ook het volgende jaar nog erkend zouden zijn. “Voorheen waren onderwijscertificaten erkend door Russische universiteiten, op grond van een verordening van het ministerie van Onderwijs” legt Sana Samoylenko, een student aan de Universiteit van Loegansk uit. “De verordening was ondertekend voor een jaar, dus ieder komend jaar zou het ministerie van Onderwijs het moeten vernieuwen.” De nieuwe verordening haalt deze twijfel weg. Samoylenko: “Nu zijn studenten ervan verzekerd dat hun certificaten worden geaccepteerd, zonder de angst dat de vorige verordening van het ministerie van Onderwijs niet zou worden verlengd.”

Verder maakte het decreet van 2017 het mogelijk om voertuigregistratie uit de Volksrepublieken te accepteren in Rusland.

“Elena”

Met het geluid van een koffiezetapparaat op de achtergrond begonnen we ons eerste interview met Elena (pseudoniem), een journaliste die werkt voor een groot Russisch persbureau. Sinds het begin van het conflict werkt ze als journaliste in haar geboortestreek: de Donbass. Na de gebruikelijke inleidende vragen vroegen wij haar de voor de hand liggende vraag over persvrijheid in het rebellengebied: Waarom durf je je gezicht niet op camera te laten zien?

“In Oekraïne wonen mijn naaste verwanten”, antwoord ze. “Ik ben gewoon bang dat als ik mijn gezicht laat zien en mensen deze reportage zien, dat mijn familie problemen zal krijgen. Ze kunnen worden opgeroepen door de SBU (Oekraïense veiligheidsdienst) en worden verhoord. Ik wil niet dat zij vanwege mijn werk in problemen komen.” Het is echter niet de enige reden waarom Elena liever anoniem blijft. Ze is namelijk nog steeds burger van Oekraïne. “Ik zou graag willen reizen naar Oekraïne en niet dat ze mij vasthouden en zeggen, hier, we hebben een [strafwet]artikel bedacht over separatisme en terrorisme en dat ze mij daarna opsluiten.”

Intimidatie van journalisten

“Er zijn veel voorbeelden”, vertelt Elena over journalisten die werken in Donbass maar problemen hebben in Oekraïens gebied. “Er is in Oekraïne een website genaamd ‘Mirotvorjets’. Ze publiceren alle informatie over journalisten en hun verwanten met paspoorten, geboortedata. En mensen die daar familie hebben worden door hen onder druk te zetten naar Oekraïne gelokt, zodat ze hen gevangen kunnen zetten.”

Deze situatie gaat trouwens niet alleen op voor journalisten, maar ook voor soldaten in de volksmilitie (het de facto-leger van LNR en DNR) en zelfs voor lokale ambtenaren. Reizen naar Oekraïne om daar bijvoorbeeld een nieuw Oekraïens paspoort aan te vragen zit er om die reden voor veel inwoners van Oost-Oekraïne niet in.**


* In Rusland wordt doorgaans verwezen naar de DNR en LNR in officiële taal als ‘Bepaalde gebieden in de oblasten Donetsk en Loegansk’.

** Overigens hebben niet alleen lokale bewoners problemen met het reizen van en naar Oost-Oekraïne. Ook journalisten wordt het niet makkelijk gemaakt om naar de DNR en LNR te reizen. Een goed voorbeeld is dat van Oxana Chelysheva, een journalist die in ballingschap leeft uit angst om terug te keren naar Rusland, haar geboorteland. Daar het niet mogelijk was via Rusland te reizen moest ze de Oekraïne-route nemen. In ieder geval had ik verwacht dat een Russische dissidente doorgang zou worden gegeven naar rebellengebied door een land dat zo worstelt met ‘Russische agressie’, toch schrijft ze ironisch: “Terwijl ik in Donetsk had kunnen zijn, reisden alle westerse journalisten via de Russische Federatie.”

Posted on

Rusland vergemakkelijkt verstrekking paspoort aan inwoners Donbass

De Russische president Poetin heeft een presidentieel decreet getekend waardoor inwoners van de Donbass gemakkelijker een Russisch paspoort kunnen krijgen. Dat kwam hem op een sterke veroordeling vanuit Oekraïne en de VS te staan. Een dag na de uitvaardiging van het decreet nam de Verchnova Rada een reeds lang besproken voorstel voor een ingrijpende nieuwe taalwet aan, die niet-Oekraïense talen verder uitbant.

Sprekend voor de Raad van Wetgevers (een gremium bestaande uit de voorzitters van de Doema en de Federatieraad en hun plaatsvervangers, alsmede de voorzitters van verschillende commissies in beide kamers van het parlement en de voorzitters van de parlementen van de deelgebieden van de federatie) lichtte president Poetin zijn decreet waardoor inwoners van de Donbass gemakkelijker de Russische nationaliteit kunnen ontvangen toe.

“In principe hebben wij geen behoefte om problemen te creëren voor de nieuwe Oekraïense macht. Maar om een situatie te tolereren waarin mensen die leven op het territorium van deze Donetsk- en Loeganskrepublieken hun burgerrechten volledig ontnomen worden, dit gaat de grenzen al te buiten in termen van mensenrechten. Ze mogen niet normaal heen en weer bewegen, ze mogen niet in hun meest elementaire behoeftes voorzien. Dit is een zuiver humanitair vraagstuk.”

Het verwijzen naar humanitaire gronden voor de versimpeling is niet uit de lucht gegrepen. Dat de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk niet worden erkend betekent dat veel inwoners van het gebied geen internationaal paspoort meer hebben. Als ze al een Oekraïens internationaal paspoort hadden aan het begin van het conflict kan deze zijn verlopen of kwijtgeraakt in de oorlog. Sommigen kunnen mogelijk het territorium van Oekraïne niet meer in vanwege mogelijke represailles. Paspoorten kunnen om die redenen niet opnieuw worden aangevraagd. Wel hebben de twee niet-erkende landen hun eigen paspoorten uitgegeven. Die worden echter alleen in Rusland geaccepteerd.

Paspoorten niet uitgedeeld, maar aan te vragen

Het Russische ministerie van Binnenlandse Zaken legt in een verklaring uit dat de regeling vooral bedoeld is voor personen die permanent wonen op het territorium van de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk (DNR en LNR). Hierbij hoeft de aanvrager geen afstand te doen van zijn Oekraïense nationaliteit, mocht hij deze nog bezitten. In de verklaring is sprake van het accepteren van verzoeken van personen in de bovenstaande categorie langs ambtelijke weg vanuit de LNR en de DNR. De verzoeken zullen vervolgens worden beoordeeld in het Russische Rostov Oblast. Binnen drie maanden moet er een antwoord volgen, waarna het paspoort zal moeten worden opgehaald in Rusland. Mogelijk zal het ophalen aan de grens zelf kunnen.

Dat paspoorten worden ‘uitgedeeld’, zoals de Volkskrant beweert, is op basis van informatie die nu bekend is onjuist. Ook is er geen sprake van dat Rusland de nationaliteit van inwoners van de Donbass verandert zoals de scheidende Oekraïense president Porosjenko beweert. Inwoners moeten zelf de aanvraag indienen en worden niet gevraagd de Oekraïense nationaliteit op te geven.

Nieuwe president

Het presidentiële decreet komt slechts drie dagen na de Oekraïense presidentsverkiezingen waarin Zelensky met een overgrote meerderheid van de stemmen heeft gewonnen. De toekomstige president van Oekraïne heeft te kennen gegeven met Rusland (maar niet met de DNR en LNR) te willen onderhandelen over het stoppen van de oorlog in Donbass. Zelensky stelde daarnaast een ‘informatie-oorlog’ te willen starten om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Hij nodigde journalisten en bloggers uit hem te helpen.

Nauw contact met oligarch Kolomoisky

Zelensky wordt ervan verdacht de kandidaat te zijn voor de oligarch Kolomoisky. In de afgelopen paar weken is meer duidelijk geworden over de verhouding tussen Kolomoisky en Zelensky. Onder andere is gebleken dat de acteur die in dienst was bij het TV-kanaal 1+1 van Kolomoisky en tijdens de campagne stelde geen contact met Kolomoisky te onderhouden, de oligarch de afgelopen jaren 14 keer heeft bezocht in Geneve en Tel Aviv. Daarnaast zou de zender van Kolomoisky veel aandacht besteed hebben aan de kandidatuur van Zelensky en zouden ze dezelfde advocaat hebben.

Kolomoisky is mogelijk de machtigste oligarch van Oekraïne. De eigenaar van PrivatBank is er vandoor gegaan met de tegoeden van veel inwoners van de Krim. Daarnaast is Kolomoisky betrokken bij een omvangrijk fraudeschandaal. Verder is de oligarch bekend om zijn financiële steun aan een reeks ultranationalistische gewapende groeperingen die tegen de separatisten in Oost-Oekraïne vechten.

Oekraïense reacties

De Oekraïense minister van Defensie Oleksandr Toertsjynov stelde: “Poetin creëert de wettelijke voorwaarden voor het officieel gebruik van de strijdkrachten van de Russische Federatie tegen Oekraïne. (…) Dit omdat de Russische wetgeving het toelaat haar strijdkrachten in te zetten om Russische burgers te beschermen buiten de Russische grenzen.” Toertsjynov voegt eraan toe dat de enige reactie hierop het versterken van de defensiecapaciteiten en het invoeren van strengere sancties is.

De permanente vertegenwoordiger van Oekraïne naar de VN, Volodimir Jeltsjenkov, meldde op twitter:

“Opgedragen door Petro Porosjenko, heb ik al een beroep gedaan op de VN Veiligheidsraad. Deze onbeschaamde stap is in tegenspraak met de Minsk-akkoorden die zijn goedgekeurd door de Veiligheidsraad.”

Ook de VS hebben fel gereageerd. In een verklaring schreef het State Department: “De VS veroordeelt de beslissing (…) door Poetin om versneld Russisch burgerschap te verlenen aan Oekraïners die leven in het door Rusland gecontroleerde deel van Oost-Oekraïne. Rusland, via deze hoogst provocatieve actie, intensiveert zijn aanval op Oekraïnes soevereiniteit en haar territoriale onafhankelijkheid.”

Nieuwe Oekraïense taalwet

De dag na het Russische presidentiele decreet nam de Verchnova Rada, het Oekraïense parlement, de wet ‘Over de Oekraïense taal’ aan. Een wet die 7 maanden geleden al besproken werd. De wet stelt dat de officiële taal van Oekraïne Oekraïens wordt. Voor veel functies wordt het daarom verplicht om de taal te spreken. In alle educatieve instellingen moeten lessen worden gegeven in het Oekraïens. In gebieden waar minderheidstalen worden gesproken (bijvoorbeeld Hongaars of Russisch) wordt de balans geregeld via de wet ‘Over de nationale minderheden’.

TV-uitzendingen moeten in het Oekraïens zijn, indien het buitenlandse programma’s zijn moeten ze worden overgesproken in het Oekraïens. Gasten die geen Oekraïens spreken moet het kanaal vertalen. In de gedrukte media moeten 50% van de boeken en tijdschriften die worden aangeboden in het Oekraïens zijn. Geprinte media mogen worden gedrukt in andere talen, maar verplicht is dat er ook in het Oekraïens wordt gedrukt. Verslag van sportevenementen moet in het Oekraïens. De wet wordt gehandhaafd met boetes die dezelfde orde van grote hebben als een gemiddeld maandsalaris. Ook wordt het voor Oekraïners verplicht de Oekraïense taal te spreken.

Videobijschrift: Nadat bekend wordt dat de Verchnova Rada de wet ‘Over Oekraïense taal’ heeft aangenomen, scandeert een groep demonstranten ‘Goed gedaan!’ en de (inmiddels ingeburgerde, maar van Nazi-collaborateurs afkomstige) groet schreeuwende: “Eer aan Oekraïne! Eer aan de helden!”) Waarna de groep het Oekraïense volkslied inzet.

‘200 000 ton aan diplomatie’

Bijna tegelijkertijd met het bekend maken van het decreet bleek dat de Amerikaanse ambassadeur in Rusland, Jon Huntsman was afgereisd naar een vliegdekschip in de Middellandse Zee. Voor het eerst sinds 2016 zijn er in de Middellandse Zee twee Carrier Task Groups aanwezig, beide bestaande uit een vliegdekschip begeleid door andere marineschepen. Aan boord verklaarde Huntsman aan CNN:

“Als je 200 000 ton aan diplomatie hebt dat door de Middellandse Zee kruist – dat is wat ik diplomatie noem, dat is wat ik voorwaarts ingezette diplomatie noem – dan hoeft niets meer te worden gezegd. Je hebt alle zelfvertrouwen dat je nodig hebt om aan tafel te zitten en te proberen oplossingen te vinden voor de problemen die ons nu al vele jaren verdelen.”

Inmiddels is bekend geworden dat Rusland een onderzeeër van de Zwarte Zeevloot door de Bosporus heeft laten varen. Het Verdrag van Montreux staat het varen van onderzeeërs door de straat alleen toe indien de onderzeeër wordt gerepareerd. De Stary Oskol, die in dienst is genomen in 2015, zou inderdaad op weg zijn naar reparatie. Dergelijke transits door de Bosporus zijn zeer zeldzaam. Toch is dit nu de tweede onderzeeër die doorvaart binnen 40 dagen.

Oekraïne zegt verdrag op

Vlak voor het uitvaardigen van het decreet door Poetin zegde Oekraïne een verdrag op dat haar verplicht geheime uitvindingen uit de Sovjet-tijd daadwerkelijk geheim te houden.

Uitgifte Russische paspoorten in het verleden

Het is niet de eerste keer dat Rusland paspoorten verstrekt aan mensen buiten de Russische Federatie. Een vergelijkbaar scenario speelde zich af in Zuid-Ossetië en Abchazië, twee niet-erkende landen die zich af hebben gescheiden van Georgië. Nadat toenmalig president Saakasjvili bekend maakte geen pensioenen en andere sociale zekerheid meer uit te betalen aan de burgers van Abchazië en Zuid-Ossetië, begon Rusland met het uitgeven van Russische paspoorten. Op die manier werd het voor inwoners van de niet-erkende landen makkelijker om een pensioen te ontvangen, zij het via de Russische Federatie.

Het Russische burgerschap van een groot aantal Abchazen en Zuid-Osseten en het willen beschermen van haar burgers in het buitenland, was een bijkomend argument voor Rusland om Zuid-Ossetië bij te staan toen er oorlog uitbrak met Georgië.

De Russische Federatie is overigens niet het enige land in de wereld dat buitenlanders (onder voorwaarden) in staat stelt het staatsburgerschap te verwerven. Ook Israël, Duitsland, Griekenland en Hongarije hebben bijvoorbeeld dergelijk beleid.

Posted on

Een schijnbaar onbegrijpelijke foto

Kijkt u eens goed naar de foto hierboven. Neem de tijd. Wat ziet u? De tekst zal ik u vertalen. De tekst die boven Poetins hoofd prijkt vertaalt zich als “De Krim is in mijn hart.” In het water staat groot “Rusland” geschreven. De twee moeilijk te plaatsen vlaggen op de schouders van de kinderen zult u niet terug kunnen vinden bij de Verenigde Naties: dit zijn de vlaggen van de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk.

Contrast

Dat de Donbass als een grauw en grijs concentratiekamp is afgebeeld lijkt te suggereren dat het hier om een pro-Oekraïense boodschap gaat. Maar waarom is de Krim dan een zee van pracht, praal en kleuren omringt door jachten? Poetin spreekt een massa mensen toe. Ook de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk, twee niet-erkende landen in het oosten van Oekraïne, worden afgebeeld, als twee onschuldige meisjes met alleen Christus die hen bijstaat.

Onbegrijpelijk

De poster is te positief over Rusland om Oekraïense propaganda te zijn. Tegelijkertijd is het te negatief over de Donbass om door te gaan voor een lofzang op het beleid van Rusland. Het is een foto die onbegrijpelijk lijkt voor journalisten van het type ‘Des te meer je weet over Rusland des te minder je haar begrijpt’.

Teleurstelling

De foto is geen hulde aan het patriottisme van Rusland, noch aan dat van Oekraïne. Het is een uitdrukking van teleurstelling van mensen, vaak wonende in Donbass, dat Rusland hen in de steek heeft gelaten. Dit komt de lezer mogelijk vreemd over: Was de Donbass niet dat gedeelte van Oekraïne wat Rusland heeft ingenomen door daar massaal Russische troepen naar toe te sturen en waarover constant wordt gesproken in termen van ‘hybride oorlog’?

In de steek gelaten

Niet volgens een deel van de bevolking. Het loon is er laag, werk is er weinig, veel bedrijven zijn vertrokken. Rusland heeft de helpende hand uitgestoken naar de Krim en dit werd deel van Rusland. Maar voor de Donbass wachtte een ander lot: het werd niet opgenomen in de Russische Federatie en ook erkenning van de Volksrepublieken bleef uit. Het ziet er ook niet naar uit dat die erkenning snel zal komen. Veel mensen in de Donbass voelen zich door Rusland verraden. Niet vanwege een grote militaire, economische steun, maar juist omdat Rusland in hun ogen te weinig heeft gedaan.

Vijf jaar Volksrepubliek Donetsk

Een twitteraar postte deze foto vijf jaar na het uitroepen van de Volksrepubliek Donetsk op 7 april 2019. Hij voorzag de foto van het bijschrift:

En God vroeg Kaïn:
“Waar is jouw broer Abel?”
En Kaïn antwoordde:
“Ben ik dan de beschermer van mijn broer?”

Cynisch voegde de twitteraar er nog aan toe: “Broeders en zusters, gefeliciteerd met de vijfde verjaardag van de Volksrepubliek Donetsk.”

Posted on

Oostenrijkse journalist klaagt geheime dienst Oekraïne aan

De journalist Christian Wehrschütz, correspondent van de Oostenrijkse publieke televisiezender ORF, heeft de Oekraïense geheime dienst SBU aangeklaagd. Wehrschütz is namelijk de verlenging van zijn persaccreditatie geweigerd.

Daarvoor werd als reden gegeven dat hij een gevaar voor de nationale veiligheid van Oekraïne zou vormen. Schijnbaar heeft de ervaren journalist Kiev onwelgevallige feiten aan het licht gebracht.

Inreisverbod

De advocaten van de journalist van de grootste Oostenrijkse televisiezender ORF willen bewijzen dat Wehrschütz geen enkele Oekraïense wet overtreden heeft en dat het hem opgelegde inreisverbod onwettig was.

Ambassadeur op het matje

Mocht er intussen langs diplomatieke weg alsnog een oplossing komen, dan zijn Wehrschütz en zijn advocaten bereid de aanklacht in te trekken. Eerder riep de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken, Karin Kneissl de Oekraïense ambassadeur reeds op het matje. Tegenover de pers noemde Kneissl het optreden van Oekraïne onacceptabel en niet met Europese waarden verenigbaar.

Italiaanse journalist kreeg ook inreisverbod

Oekraïne heeft ook een journalist van de Italiaanse tv-zender RAI een inreisverbod opgelegd. Deze had over de presidentsverkiezingen willen berichten.