Posted on

Oorlogspropaganda – Waarheid sneuvelt meestal vóór oorlog

oorlogspropaganda

Er wordt vaak gezegd, dat de waarheid in een oorlog als eerste sneuvelt. Het liegen begint echter doorgaans al voor het uitbreken van de gevechtshandelingen. Of het schept zelfs de voorwaarden voor het überhaupt uitbreken van militair conflict. Over precies deze thematiek, oorlogspropaganda, schrijft de politicoloog prof. dr. Ulrich Treusch in Der Krieg vor dem Krieg (De oorlog voor de oorlog). 

Zijn boek schetst de perfide propagandastrategieën die oorlogshitsers wind in de zeilen geven en tegenstanders monddood maken. In dit verband noemt Teusch de vermeende kwaliteitsmedia, “massamisleidingswapens”. Hij analyseert aan de hand van voorbeelden hun tendentieuze en op emoties werkende berichtgeving. Dergelijke berichtgeving moet onder de bevolking de geesten rijp maken voor oorlog. Momenteel bijvoorbeeld met Rusland, of Iran en eerder Syrië.

Kritiek op oorlogspropaganda media heeft geen zin

Teusch stelt in dit verband dat mediakritiek inmiddels geen zin meer heeft, omdat de gevestigde media bereid noch in staat zijn om zich te hervormen: “Ze zullen belangrijke berichten blijven onderdrukken, informatie eenzijdig wegen, met twee maten meten, narratieven construeren op basis van belangen [..], campagnes voeren of zich lenen voor overduidelijke propaganda.”

De oorzaak hiervan zit de publicist in het feit dat het systeem, zeker in de VS, de oorlog nodig heeft. Het is wat Eisenhower reeds het militair-industrieel complex noemde en de decennia nadien verder om zich heen greep. Bepaalde lobby’s en denktanks in Washington buiten deze dynamiek uit. En door middel van de ‘euro-atlantische integratie’ heeft deze logica ook Europa in haar greep.

Anti-systemische media

Kritisch denkende mensen moeten volgens de politicoloog dan ook naar “anti-systemische media” grijpen. Als genoeg mensen dat doen, wordt de oorlogspropaganda van de gevestigde media vanzelf zinloos. Hoewel Teusch af en toe wat teveel dramatiseert, heeft hij een belangwekkend boek afgeleverd.

N.a.v: Ulrich Teusch, Der Krieg vor dem Krieg. Wie Propaganda über Leben und Tod entscheidet, Westend Verlag, Frankfurt am Main 2019, paperback, 224 pagina’s.

 

Posted on

Brexit on music – Morrissey stem van de Britse arbeidersklasse

Platenzaken werden niet bestormd of belegerd. Er lagen geen diehard fans in slaapzakken de hele nacht voor de deur. Het is dan ook geen groot nieuws meer, een nieuwe plaat van Morrissey. Op 24 mei (direct na zijn verjaardag) verscheen California Son, een plaat met covers van Amerikaanse artiesten. Ooit vierde de Moz als voorman van The Smiths grote successen. De groep uit Manchester werd door sommige critici zelfs beter dan The Beatles genoemd. En dat ondanks slechts 4 albums en 70 songs tussen 1982 en 1987.

Net als die van The Beatles uit Liverpool waren de ouders van Steven Patrick Morrissey, van gitarist Johnny Marr en van drummer Mike Joyce arbeiders van Ierse afkomst; de vader van bassist Andy Rourke was Iers. Typische voorbeelden van de Ierse immigranten-arbeidersklasse.

Op het podium en in zijn teksten is Morrissey een hopeloze romanticus. Veel gebroken harten, onbereikbare liefdes en dode dichters. In de begintijd van The Smiths stond hij het liefst met een bos bloemen in de broekband op het toneel. Zoals overigens Duitse jongeren eind 19de eeuw de burgerij provoceerden door rond te lopen met bloemen in de gulp van hun broek.

Provocaties

Provocaties zijn zo’n beetje het handelsmerk van de Moz. Die gaan verder dan de romantische pose die hij graag aannam in zijn jongere jaren. Maar zelfs in de teksten van een groot aantal nummers uit de dagen van The Smiths is een dubbelzinnigheid te bespeuren die veel progressieve fans wanhopig maakt. Zoals in het nummer ‘Still Ill’ van de debuutelpee The Smiths uit 1984. Daarin zingt Morrissey “I decree today that life is simply taking and not giving/England is mine, it owes me a living/But ask me why, and I’ll spit in your eye”. Simpele tekst lijkt het, maar volgens critici verwijst de zanger hier naar niet-Engelsen die, zonder ooit iets voor het land te hebben gedaan en betekend, denken dat ze recht hebben op werk en inkomen.

Vergelijk deze gedachte met een uitspraak van Morrissey uit 1999: “Although I don’t have anything against people from other countries, the higher the influx into England the more the British identity disappears.” En in 2012: “If you walk through Knightsbridge on any bland day of the week you won’t hear an English accent. You’ll hear every accent under the sun apart from the British accent…England is a memory now. The gates are flooded and anybody can have access to England and join in.”

England for the English

Het is niet de eerste keer dat Morrissey beschuldigd wordt van (extreem)-rechtse sympathieën. In 1992 was hij het middelpunt van een politieke mediastorm vanwege het nummer ‘The National Front Disco’, op de elpee Your Arsenal. Vooral de tekst “England for the English” riep heftige reacties op bij de linkse criticasters. Toen hij ook nog ging optreden met een Union Jack over de schouders gedrapeerd, nam de hysterie ongekende vormen aan.

Al snel volgden de plichtmatige oproepen tot een boycot. Die er overigens vorige maand – 17 jaar nadien – toe leidden dat de Engelse spoorwegmaatschappij Merseyrail reclameposters voor de nieuwe plaat van Morrissey verwijderde van stations omdat een reiziger had geklaagd over de politieke meningen van de zanger. De linkse website Mangal Media schreef onlangs: “We need to vote with our ears and call Morrissey out.”

Margaret on the guillotine

Maar het nummer ‘The National Front Disco’ biedt juist een opmerkelijke kijk op de visie van de zanger op de wereld, speciaal op het Britse koninkrijk. “David, the wind blows/The wind blows/Bits of your life away/Your friends all say/”Where is our boy? Oh, we’ve lost our boy” zingt Morrisey. “There’s a country, you don’t live there/But one day you would like to/And if you show them what you’re made of/Oh, then you might do.” Het is de samenleving waarin hij opgroeide, maar die verdwenen is, willens en wetens stuk gemaakt door liberalisering, globalisering en massa-immigratie.

Op zijn eerste solo-album Viva Hate uit 1988 zingt Morrissey: “The kind people/Have a wonderful dream/Margaret on the guillotine/Cause people like you/Make me feel so tired/When will you die?” Hij kreeg vanwege deze tekst zelfs bezoek van Scotland Yard! Links meende dat Morrissey en The Smiths spreekbuizen waren van hun politiek, omdat ze zich keerden tegen Thatcher. Maar de werkelijke reden waarom Morrissey een hekel had aan de Britse conservatieve premier, die het land regeerde van 1979 tot 1990, was vanwege haar harde, neoliberale beleid, dat het leven van de oorspronkelijke arbeidersklasse stuk maakte en hen ieder perspectief op verbetering ontnam. “I’ve been dreaming of a time when/The English are sick to death of Labour and Tories/And spit upon the name Oliver Cromwell/And denounce this royal line/That still salute him and will salute him forever,” zingt hij in ‘Irish Blood, English Heart’ (2002).

Having ones childhood wiped away

Op YouTube staat een mooi filmpje van de nog jonge Morrissey, waarin hij vertelt over zijn jeugd en de buurt waarin hij opgroeide. Die buurt bestaat niet meer, afgebroken eind jaren zestig. “In a way, it’s having ones childhood wiped away. It was a very strong community, it was very tight, very solid, and it was often quite happy.” De zwart-wit beelden van de straten met eenvoudige Victoriaanse huizen, maken in de opname plaats voor kleurenbeelden van hoge, moderne, anonieme flatgebouwen. “There’s nothing here, everything has vanished, it’s completely erased. It makes me angry and sad.”

De ziel is verdwenen. Er is enkel nog beton, staal en vervreemding. In Autobiography (in 2013 verschenen in nota bene de Penguin Classics-reeks) schrijft hij: “My childhood is streets upon streets upon streets upon streets. Streets to define you and streets to confine you, with no sign of motorway, freeway or highway. Somewhere beyond hides the treat of the countryside.” Zijn oma woonde links en zijn tante woonde rechts van het Morrissey-gezin. “We are stuck in the wettest part of England in a society where we are not needed, yet we are washed and warm and well fed.”

In de steek gelaten

Als Morrissey een stem vertegenwoordigt, is het die van de arbeider die door de politieke klasse in de steek is gelaten. In het bijzonder door de oorspronkelijke socialistische partijen, die hun oude idealen hebben verloochend en hun ziel hebben verkocht aan het grootkapitaal. Het zijn die arbeiders die in Frankrijk de partij van Le Pen groot maken, in Italië Matteo Salvini aan de macht brachten, en in het Verenigd Koninkrijk de Brexit mogelijk maakten. In 2016 verklaarde de zanger dat hij de Brexit een “magnifieke beslissing” vindt. En vervolgens: “The British political class has never quite been so hopeless, but the same can be said for the USA. What has happened is that news media can no longer attach any nobility to old-style politics because, although politicians do not and cannot change, the people the world over have changed. What could be more grotesquely stupid than the Clinton-Trump coverage?  As for Brexit, the result was magnificent, but it is not accepted by the BBC or Sky News because they object to a public that cannot be hypnotised by BBC or Sky nonsense.”

Schietschijf voor links

Drie jaar eerder zei hij dat hij overwogen had op UKIP te stemmen en bewondering heeft voor Nigel Farage: “His views are quite logical – especially where Europe is concerned.” Met dit soort uitspraken blijft Morrissey een schietschijf voor links, dat maar niet wil begrijpen waar het de zanger echt om gaat. “I despise racism. I despise fascism. I would do anything for my Muslim friends, and I know they would do anything for me, ” schreef hij in 2018. “In view of this, there is only one British political party that can safeguard our security. That party is For Britain. Please give them a chance. Listen to them. Do not be influenced by the tyrannies of the MSM who will tell you that For Britain are racist or fascist – please believe me, they are the very opposite!!! Please do not close your mind. Labour is hopelessly naive. Theresa May’s policies have turned Britain into an international target. The BBC has closed down. The Loony Left is concerned only with victim culture. For Britain will keep British society together. Violence is not the way forward.”

Pro-Brexit

Overigens is Morrissey niet de enige muzikant die een uitgesproken pro-Brexit geluid laat horen. Roger Daltrey staat bekend om zijn ongezouten mening over de EU. Daltrey, die al 55 jaar samen met Pete Townsend het hart van de Britse popgroep The Who vormt, vergeleek de Europese Unie met de maffia: “If you want to be signed up to be ruled by a f****** mafia, you do it. Like being governed by FIFA.”

Over de muzieksmaak van Nigel Farage is weinig bekend. Maar de leider van de Brexit Party kan met een gerust hart een paar cd’s van The Smiths en The Who aanschaffen. Hoewel hij daarvoor niet meer terecht kan bij een platenzaak. Die zijn in de neoliberale storm van de laatste decennia ook verloren gaan.

Posted on

Niets zo hardleers als de Duitse ‘elite’

De kloof tussen volk en elite in Duitsland wordt alleen maar groter. Vier voorbeelden laten zien waarom dat zo is.

Van alle kanten wordt de toenemende vervreemding tussen het volk en de machtselite in politiek en media beklaagd. Iedere keer als deze vervreemding op de voorgrond treedt in het publieke debat, putten de vertegenwoordigers van deze ‘elite’ zich uit in bezweringen dat ze ‘ervan geleerd’ hebben. En benadrukken ze er in de toekomst alles aan te willen doen om de kloof te verkleinen. Diverse voorbeelden uit de laatste jaren maken echter duidelijk dat deze beloftes ook in 2019 niet ingelost zullen worden.

CDU

Neem nu de CDU. Die partij heeft miljoenen kiezers verloren, haar geleidelijk maar gestaag opschuiven naar links liet een sterke conservatieve concurrent opkomen in de vorm van de AfD. Als de CDU hiervan geleerd had, zou ze tegemoet komen aan conservatieven binnen de eigen partij en achterban. Annegret Kramp-Karrenbauer had na het nipt verslaan van haar conservatievere tegenkandidaten voor het partijleiderschap bijvoorbeeld prominente conservatieve CDU’ers een positie kunnen geven. Maar AKK gaf niet thuis. Ervan geleerd? Vergeet het maar!

SPD

Voor de SPD realiseerde Martin Schulz in 2017 het slechtste verkiezingsresultaat sinds 1949. Zijn terugtreden van alle leiderschapsposities zou een gepaste reactie zijn geweest op deze nauwelijks te overtreffen motie van wantrouwen van het kiezersvolk. Maar wat doet Schulz? Hij doet alsof er niets gebeurd is en dient zich als ‘locomotief’ voor de SPD-campagne voor de Europese verkiezingen in mei aan. In welke wereld leeft de grandioos mislukte kandidaat voor het bondskanselierschap eigenlijk?

Publieke omroep

Het misnoegen over de hoogste verplichte afdracht voor de publieke omroep ter wereld houdt de gemoederen in Duitsland al jaren verhit. Meer bescheidenheid van de staatszenders zou een gepaste reactie zijn. Maar het tegendeel gebeurt: Nadat ZDF-bestuurder Thomas Bellut een verhoging van de afdracht geëist had, deed ARD-voorzitter Ulrich Wilhelm er nog een schepje bovenop door te dreigen een zaak aan te spannen in Karlsruhe, bij de hoogste Duitse rechter, als er geen gehoor gegeven zou worden aan de eis. Zo gooit de Duitse media-elite olie op het vuur van de ontevredenheid onder burgers.

Lügenpresse

Rond de jaarwisseling kwam daar het schandaal rond de prijswinnende nepjournalist van weekblad Der Spiegel Claas Relotius bij. Deze affaire was voor talrijke ‘kwaliteitsmedia’ aanleiding om heilige eden te zweren, dat ze zich niet door ideologische oogkleppen van de waarheid of zouden laten brengen. Werkelijk? De Relotius-affaire was nog niet over zijn hoogtepunt heen, of het weekblad Die Zeit beweerde dat op 1e en 2e Kerstdag 43 ‘vluchtelingen’ uit het Kanaal van Dover gered zouden zijn. De aanduiding ‘vluchtelingen’ voor mensen die illegaal van Frankrijk naar Engeland willen reizen is echter een klinkklare leugen.

De reeks voorbeelden laat zich zonder moeite uitbreiden. De conclusie is steeds dezelfde: Een narcistische ‘elite’ komt maar niet uit het uitgesleten spoor en negeert alle signalen vanuit het volk. Waarin dit gedrag uit kan monden zien we in Frankrijk.

Posted on

Duitse inlichtingendienst BfV waarschuwt: ‘Chemnitz’ kan zo weer gebeuren

De Duitse binnenlandse inlichtingendienst BfV ziet een “potentieel uit het lood rakende politieke situatie in de Bondsrepubliek, die in delen van de bevolking inmiddels uitgroeit tot woede en haat jegens de politiek”.

In Duitsland heerst volgens het Bundesamt für Verfassungsschutz (BfV, de Federale Dienst voor de Bescherming van de Constitutie) een “algemeen politiek klimaat waarin een geweldsdelict door migranten volstaat om een veelheid aan – ook op geweld gerichte – ondersteuners te mobiliseren”. Dat komt naar voren uit een als vertrouwelijk geclassificeerde analyse met de titel ‘Radicaliseringseffecten in samenhang met misdaden door migranten met de gebeurtenissen in Chemnitz als voorbeeld’, waaruit Focus Online citeert.

Twijfel aan overheid

In de analyse heet het verder dat veel burgers twijfelen “aan de effectiviteit van rechtsstatelijke processen en veiligheidsbeleidsmaatregelen”. Burgers zouden de indruk hebben dat de staat uitdagingen als criminaliteit en immigratie “evenmin meester kan worden als andere daarmee indirect verbonden problemen”.

Kritiek punt

De opstellers van het rapport vrezen dat de ontevredenheid “met de actuele politiek ten aanzien van centrale thema’s inmiddels een kritiek punt bereikt zouden kunnen hebben”. Er heerst volgens de BfV-agenten “een diep geworteld wantrouwen tegenover gevestigde politici, hun politiek en de hen ondersteunende media, die voor velen inmiddels als regelrecht vijandbeeld gelden”.

Chemnitz

In plaats van de burgers gerust te stellen en op hun angsten in te gaan, leveren de verantwoordelijken strijd met elkaar over de vraag of er Chemnitz drijfjachten op buitenlanders zijn geweest of niet, zo citeert Focus Online de functionarissen verder.  De verhitte, deels vijandige debatten hebben er volgens toe geleid dat velen zich in hun afwijzende houding tegenover de gevestigde partijen bevestigd voelden.

De gebeurtenissen in Chemnitz hebben volgens de opstellers van het rapport laten zien, dat de op sociale media gearticuleerde woeden zich ook “naar de straat” kan vertalen. Geweld door buitenlanders of terroristische aanslagen zouden overal en op ieder moment “vergelijkbare of zelfs intensievere reacties op kunnen roepen”, aldus de Verfassungsschutz.

Posted on

Leugens en intimidatie: Hoe men het protest in Chemnitz hoopt te smoren

Met de leugen van de ‘drijfjacht’ op buitenlanders in Chemnitz heeft de Duitse regering de bevolking in Saksen verder tegen zich in het harnas gejaagd. Het is onderdeel van een campagne om andere burgers ervan te weerhouden zich aan te sluiten.

Dat er zich circa 10.000 mensen bij de stille tocht van AfD en Pegida aangesloten hebben, veroorzaakt grote nervositeit bij de regering en de gevestigde partijen en media. Al voor de demonstratie had de regering Merkel de strijd verklaard aan het burgerprotest.

Voor de ogen en oren van de wereldpers betichtte regeringswoordvoerder Steffen Seibert de eigen burgers in Chemnitz ervan “samenscholingen, drijfjachten op mensen die er anders uitzien, een andere afkomst hebben” opgezet te hebben. Deze “drijfjachten” had destijds niemand daadwerkelijk gezien, zoals Merkels kabinet ook wist.

Het pejoratieve Duitse woord voor samenscholing “Zusammenrottung” dat Seibert gebruikte, klinkt in Saksen des te kwalijker, omdat het hetzelfde woord is dat het totalitaire bewind van de eenpartijstaat DDR gebruikte om manifestaties van de democratische oppositie zwart te maken en te criminaliseren.

Het mag uniek heten dat een regering van een westers land, dat zich er op voorstaat een liberale democratie te zijn, voor het oog van de wereld de eigen burgers lastert. Dit is des te perfider, aangezien kennelijk ook de buitenlandse media zich niet voor kunnen stellen dat Berlijn de zaken vals voorstelt en het daarom voor waar aannemen. Daarmee was de toon van het verdere debat gezet.

Diep verwarrend moet de tegenstrijdigheid van de uitgezonden boodschappen voor de gewone Duitse burger zijn. Enerzijds benadrukken politici van gevestigde partijen en mediacommentatoren, hoe belangrijk het is de “verdeeldheid in de samenleving” te overwinnen en de “dialoog” aan te gaan. Tegelijkertijd maken ze zich schuldig aan steeds in hysterie toenemende veroordeling van andersdenkenden en protesterende burgers.

Ofwel laat deze tegenstrijdigheid de hulpeloosheid van de toonzetters zien, dan wel is de daardoor veroorzaakte verwarring intentioneel, verwarring werkt immers verlammend – ook op het politieke initiatief van weerspannige burgers. Het hagelt media-offensieven om de burgers terug in hun hok te krijgen. De politieke elite legt de zweep over de oppositie, dreigt ermee de AfD officieel in de gaten te laten houden door de binnenlandse veiligheidsdienst ‘Verfassungsschutz’ en zwaait blindelings in het rond met allerhande varianten van de beschuldiging van nazisme.

Dit is overduidelijk bedoeld om ontevreden burgers ervan te weerhouden om zich aan te sluiten bij het protest tegen het asiel- en immigratiebeleid en de fatale gevolgen daarvan. De waarschuwing: Als je daar aan meedoet, plakken wij een bruine schandvlek op je voorhoofd – met onoverzienbare gevolgen voor je toekomst.

Het is echter de vraag of het protest daarmee weer te smoren valt. De moord in Chemnitz was geen incident. Steeds meer Duitsers worden persoonlijk of in hun directe omgeving geconfronteerd met de gevolgen van het mateloze asielbeleid. Daarmee slinkt het aantal burgers dat de ontwijkingsmanoeuvres van de gevestigde politiek (“incidenten”, “er zijn ook autochtone moordenaars”, “kwam altijd al voor”, “dat kun je nooit voorkomen” enz.) nog slikt.

Posted on

Linkse Duitse krant wordt niet meer gedrukt

De linkse Tageszeitung (taz) zal naar verwachting vanaf op zijn laatst 2022 niet meer in gedrukte vorm verschijnen.

Karl-Heinz Ruch, directeur van het dagblad, heeft de leden van de coöperatie van de krant medegedeeld dat de middelen van het blad vanaf 2021 niet meer toereikend zullen zijn om in gedrukte vorm te verschijnen. De oplage was recent naar circa 50.000 gedaald – voor een landelijke krant met volledige redactie nogal mager.

In de toekomst moet de krant alleen nog op internet bestaan. Hoe hier de middelen voor een volledige professionele redactie dan gerealiseerd moeten worden blijft onduidelijk. Ook het bereik van de taz op internet loopt terug.

De Tageszeitung werd in 1978 opgericht als links alternatief voor de bestaande socialistische en communistische dagbladen en was de krant van de jonge Groene beweging. Niet alleen de algemene malaise van de gedrukte media brak de krant uiteindelijk op. Wat ook een rol zal spelen, is dat veel andere, ook ooit conservatieve of rechts-liberale media opgeschoven zijn richting het wereldbeeld van de Groenen, waardoor de markt voor de taz krapper is geworden.

Posted on

Eric van de Beek bij Café Weltschmerz over Nepnieuwsexplosie

Onze medewerker Eric van de Beek was onlangs opnieuw te gast bij Café Weltschmerz, waar hij door Teun Gautier geïnterviewd werd naar aanleiding van het recent verschenen boek Nepnieuwsexplosie, waarover Van de Beek samen met communicatiewetenschapper Tabe Bergman de redactie voerde.

Nepnieuwsexplosie is een bundel artikelen over desinformatie in de Nederlandse media. In dit boek buigt een groep kritische journalisten en academici zich over de prangende vraag wat nepnieuws is en waar het vandaan komt. Aan de hand van onder meer de oorlog in Syrië, de ramp met vlucht MH17 en de doodgezwegen Amerikaanse invloed op de Nederlandse pers, tonen de auteurs dat het zogenaamde kwaliteitsnieuws keer op keer een vervormd beeld van de werkelijkheid geeft. Journalisten dienen, vaak zonder dat zij er zelf erg in hebben, de belangen van de politieke en economische elites – niet die van de gewone burger.

De bundel bevat bijdragen van onder andere Willy Van Damme, Stan van Houcke, Arnold Karskens en Cees Hamelink. Het boek is verschenen bij Uitgeverij De Blauwe Tijger:

Nepnieuwsexplosie ~ Tabe Bergman & Eric van de Beek (red.)

 

Posted on

Hoe u zich voor kunt bereiden op de veranderingen op Facebook

Facebook heeft aangekondigd veranderingen door te gaan voeren in de zichtbaarheid van berichten in de berichtenstroom op de netwerksite. Het is de bedoeling dat de aandacht meer gevestigd wordt op foto’s en persoonlijke updates van vrienden en familie en minder op berichten van nieuws- en opiniesites als Novini.

Als lezer van Novini loopt u hiermee het risico dat u steeds minder van ons verneemt. Er zijn echter een paar manieren waarop u kunt voorkomen dat wij uit uw zicht verdwijnen. Hieronder sommen we de belangrijkste op.

1 – Interactie

Als u regelmatig iets liket of deelt van onze Facebook-pagina of er op reageert, vergroot u daarmee de zichtbaarheid van onze updates voor uzelf en uw vriendenkring.

2 – Actief onze pagina bezoeken

Als u zich de gewoonte aanwent om op gezette tijden uit uzelf onze pagina te bezoeken, doorbreekt u daarmee de selectie van berichten die Facebook voor u maakt.

3 – Abonneren op onze nieuwsbrief

Als u zich abonneert op onze nieuwsbrief ontvangt u iedere donderdag automatisch een overzicht van onze berichten uit de achterliggende week in uw e-mail. Zo verliest u Novini nooit uit het oog. U kunt zich hier abonneren.

4 – Volg ons op Twitter

U kunt Novini ook op Twitter volgen @NoviniNL

Vooral de eerste twee acties zijn voor Novini van grote waarde, daarmee zorgt u er namelijk niet alleen voor dat u zelf op de hoogte blijft van Novini, maar vergroot u ook onze zichtbaarheid voor anderen.

Posted on

Eureka! De wiskundige analyse van nepnieuws

Sinds de recente Amerikaanse verkiezingen is de kritiek op de zogenaamde mainstream media doorgedrongen tot de mainstream zelf. Het is inmiddels mainstream om kritiek op de mainstream media te hebben. Maar toch is het voor de gemiddelde burger nog moeilijk te vatten dat hun vertrouwde 8 uur journaal en hun kwaliteitskrant hen op z’n minst gebrekkig en selectief informeren. En als je de keten van het nieuws volgt, dan is er inderdaad nergens een malafide schakel te vinden waar nieuws met opzet wordt vervalst of gestuurd.

En toch keren de gewone burgers, en vooral de jonge generaties, zich en masse af van de grote nieuwsmedia en informeren zich via sociale media, blogs en nieuwssites. Hoe komt dat? Waarom krijgen de nieuwsmedia het verwijt te liegen of in de zak van de gevestigde politiek en grote belangen te zitten?

Het heeft mij heel wat hoofdbrekens gekost, maar toen ik een tijd geleden op de Intensive Care met een arts bij een opgegeven patiënt stond, viel het kwartje. Die arts had in essentie dezelfde spreekstijl als het NOS journaal. In wiskundige termen uitgedrukt neemt een IC-arts in zijn verhaal de afgeleide functie van de werkelijke objectieve situatie. De situatie is dat de patiënt achteruitgaat richting een zekere dood. Maar als de achteruitgang langzaam gaat, dan spreekt de arts van een goede dag. Dus de snelheid waarmee de toestand verslechtert wordt de gemene deler in het verhaal van de arts, niet de feitelijke situatie zelf.

Datzelfde fenomeen hebben we in onze economie ook omarmd. De centrale grootheid van onze economie is de snelheid waarmee ons bezit en onze productie groeit; niet meer de aard en het wezen van het bezit en de productie zelf. In beide voornoemde voorbeelden dient deze transponering van ons spreken een belangrijk doel. Ons emotioneel ontkoppelen van de werkelijkheid. In het geval van de IC-arts ontkoppel je een patiënt van het continue besef van de naderende dood. In het geval van onze groei-economie ontkoppelen we ons van het gevoel van bedreiging, zinloosheid en schuld over onze welvaart, door ons louter te focussen op de groei ervan.

Ons hele politieke discours is hermetisch ingekaderd binnen de grenzen van de ‘economische realiteit’ (zelfs de fanatiekste idealisten laten zich binnen die grens terugfluiten). En dientengevolge is ook alle berichtgeving ingekaderd in het narratief van de economische groei. Dat narratief kent maar één grootheid: Groei. Groei is goed. Krimp is slecht. Alle politieke nieuws is uiteindelijk moreel in te delen tussen deze polen. Wie of wat onze economische groei bedreigt is slecht, wie het bevordert is goed. Het stelt een proces van onbegrensde groei voor als een neutrale status quo, terwijl het onder onze ogen alle natuurlijke grenzen en evenwichten oprekt en doorbreekt. Ecologische, sociale, morele en geografische. Alle objecten, mensen, naties of ideeën die daarbij in de weg liggen worden opgeblazen of opzijgeschoven.

Onze media vertellen net als de IC-arts een afgeleide vorm van de realiteit. Beide brengen een natuurlijke neiging tot consensus met zich mee. De familieleden van de patiënt beschuldigen de arts meestal niet van leugens, hoewel zowel de arts, de familie als de patiënt weten dat de zaak hopeloos is. We gunnen de geliefde een rustig en vredig heengaan en er is altijd het morfinekraantje wat hoger kan.

Net zo beschuldigen wij onze politici en economen meestal niet van leugens als ze ons de weg naar economische groei wijzen. hoewel we weten dat onbeperkte groei in een beperkte wereld niet mogelijk is. Want we gunnen onszelf (en onze kinderen) een stabiel groeiende welvaart, en gelukkig is er altijd het morele-superioriteitskraantje wat hoger kan om ons rustig en coöperatief te houden.

De conclusie van deze redenering is dat je in een samenleving die beheerst wordt door idealisme, of dat nu socialistisch, liberalistisch of fascistisch is, progressief of regressief, je altijd van overheidswege wordt blootgesteld aan nep-nieuws. Het nieuws beschrijft niet meer de fysieke, organische werkelijkheid zelf, maar de snelheid waarmee onze werkelijkheid een fictief ideaal benaderd. En de wereldvisie van populisten, die we geneigd zijn als onrealistisch te beschouwen is daarentegen vaak een uitdrukking van het verlangen het politieke idealisme (de linkse kerk bijvoorbeeld) te verlaten, en terug te keren naar pragmatisch realisme.

Posted on

Gekochte journalisten zijn luis in de pels kwijt

Oud-journalist en publicist Udo Ulfkotte is vrijdag op 56-jarige leeftijd overleden. De mainstream media die hij zo fundamenteel bekritiseerde omschrijven hem uiteraard als “omstreden publicist”. Ze zijn er dan ook niet rouwig om dat deze luis in de pels er niet meer is. Maar zoals de mainstream media Ulfkotte en zijn lezers wegzetten als complotdenkers, zo nemen zijn lezers de mainstream media niet meer serieus. De tendens dat steeds meer mensen de mainstream media kritisch bejegenen is allerminst ten einde.

Ulfkotte was een veelschrijver, hij schudde het ene boek na het andere uit zijn mouw, over de meest uiteenlopende onderwerpen, en wist overal een bestseller van te maken. Maar het belangrijkste thema uit zijn carrière was wel de journalistiek zelf, en het boek Gekochte journalisten de kroon op zijn werk.

Ulfkotte, geboren in 1960, was immers zelf een volbloedjournalist. Hij zat bovenop het nieuws en was overal ter plaatse, vooral in Afrika en het Midden-Oosten voor grote media, jarenlang voor de Frankfurter Allgemeine Zeitung en later voor Gruner+Jahr.

Een academisch werk is Gekochte journalisten bepaald niet, zo vraagt Ulfkotte zich op de eerste pagina van het boek af wat de vandaag de dag leidende journalisten eigenlijk snuiven. Het zit hem duidelijk hoog en die woede komt er op de eerste pagina’s duidelijk uit. In de loop van het boek neemt de kwaliteit echter toe naarmate de schrijver ter zake komt. Daarbij zijn de toestanden die Ulfkotte beschrijft natuurlijk ook hemeltergend.

Hij bericht uit de eerste hand en verpakt zijn zeer diepgravende mediakritiek in de vorm van een zelfbeschuldiging: Hij benadrukt in het boek herhaaldelijk dat (en in hoeverre) hij jarenlang deel was van een media-systeem dat niet zuiver te werk ging en dat hij zich, zelfs als in sommige gevallen zijn leven op het spel stond, achteraf daarvoor schaamt. Gekochte journalisten is dan ook geenszins een generaliserende uithaal naar de mainstream media, maar een nauwkeurig onderzochte opsomming van zonden uit de veder van een insider.

Onder de vijf hoofdstukken is het eerste (Zogenaamde persvrijheid: ervaringen bij uitgeverijen) het langste. Ulfkotte verslaat hier vooral vanuit zijn tijd bij de FAZ, waar hij zeventien jaar als redacteur op de Buitenlandredactie werkzaam was. Hij schildert in welke mate correspondenten met politieke lobbyorganisaties verbonden zijn, hoe Amerikaanse subsidiegelden klaar staan om het publiek in andere landen in pro-Amerikaanse zin te beïnvloeden, hoe met medewerkers omgegaan kan worden die weigeren met de geheime dienst samen te werken en hoe er een luchtje zit aan het systeem achter de toekenning van journalistieke prijzen. Het gaat hier geenszins om complotdenkersproza: Ulfkotte hoeft geen obscure websites aan te halen, hij noemt man en paard.

In het tweede hoofdstuk, dat wel wat langer had mogen zijn, gaat hij aan de hand van voorbeelden uit de verslaggeving over Thilo Sarrazin en de openstelling van de Europese arbeidsmarkt voor Roemenen en Bulgaren (waar Duitse media jubelend over berichtten) de mechanismen van de gelijkgeschakelde media na. Voor het derde hoofdstuk (alfajournalisten op één lijn met de elite) heeft Ulfkotte op een rijtje gezet welke toonaangevende redacteuren met welke invloedrijke organisatie (Atlantik-Brücke, Atlantische Initiative enz.) verbonden waren of zijn. Ook als niet alles wat hier opgesomd wordt echt als een schandaal voorkomt (dat de FAZ nieuwe boeken van FAZ-redacteuren vermeldt bijvoorbeeld), blijven na schifting genoeg ten hemel schreiende misstanden over.

Gekochte journalisten is zonder twijfel het belangrijkste boek uit Ulfkottes nalatenschap. Ulfkotte is er niet meer, maar we kunnen nog altijd zijn raad opvolgen: Organen van desinformatie opzeggen, staatsomroep uitzetten, de verantwoordelijke uitgevers en redacteuren schriftelijk laten weten waarom men afhaakt.