Posted on

De dubbele agenda van de dictator-paus

Het nieuws van een groot onderzoek naar misbruik binnen de Katholieke Kerk in Pennsylvania sloeg in als een bom. De details van de getuigenissen van slachtoffers van misbruik door meer dan 300 priesters in de Amerikaanse staat liegen er dan ook niet om. Hoofdaanklager Josh Shapiro somde op zijn persconferentie op 14 augustus een aantal uit het 900 pagina’s tellende onderzoeksrapport op: een priester dwong een negenjarige jongen tot orale seks en spoelde diens mond daarna met wijwater; een jongen werd naakt aan een kruis gebonden en de priesters namen foto’s van hem; een priester maakt een meisje zwanger, regelt een abortus en ontvangt van de bisschop een brief waarin die zijn medelijden kenbaar maakt – niet aan het meisje maar aan de priester die haar heeft misbruikt; priesters in het bisdom Pittsburg runden een pedofiliering, waarin ze slachtoffers naar elkaar doorschoven.

Shapiro maakte ook bekend dat kerkleiders, zoals aartsbisschop Donald Wuerl, het onderzoek bewust hebben gedwarsboomd. Het is opnieuw een herhaling van zetten. De kerkleiding negeert keer op keer waarschuwingen en onderneemt geen stappen. Integendeel, de misbruikpriesters en -bisschoppen werden overgeplaatst naar andere parochies, waar ze vervolgens verder gingen met hun misdadige praktijken. De enige verantwoordelijke die het veld moest ruimen was kardinaal Theodore McCarrick, die onlangs zijn ontslag aanbood aan paus Franciscus. Deze accepteerde het ontslag. Maar ontslag aanvaarden is een passieve handeling is, niet een actief optreden tegen misbruikers! Het blijft bij mooie woorden en een wat scherp aangezette brief. Eerder dit jaar vergaloppeerde de paus zich ook al in de kwestie rond de Chileense bisschoppen. Ook dat land kent een langdurig misbruikschandaal, waarin de verantwoordelijke priesters en bisschoppen buiten schot bleven. Paus Franciscus deed onthullingen daarover af als laster, maar werd uiteindelijk gedwongen het ontslag te aanvaarden van 3 van de 34 Chileense bisschoppen die een ontslagbrief hadden ingediend.

Waar is het 300 pagina’s tellend dossier over seksueel misbruik in de kerk, dat de toenmalige paus Benedictus XVI vlak voor zijn abdicatie ontving? De katholieke blogger Louie Verrecchio (https://akacatholic.com/) schreef onlangs dat Benedictus (mogelijk afgetreden vanwege de onthullingen in het dossier?) zijn opvolger de opdracht meegaf stappen te ondernemen. “Maar wat heeft Jorge Bergoglio, die het dossier nu vijf jaar in handen heeft, gedaan?” vraagt Verrecchio zich af. “Hij benoemde een homoseksueel, priester Battista Ricca, tot hoofd van de Vaticaanse Bank en antwoordde op vragen over de seksuele gerichtheid van de man “Wie ben ik om te oordelen?”; hij publiceerde een rapport voor de Synode van 2014 waarin hij schrijft dat “homoseksuelen gaven en kwaliteiten hebben die ten goede kunnen komen aan de christelijke gemeenschap”; hij benoemde Juan Barros tot bisschop in Chili, hoewel mensen de paus wezen op de homoseksuele voorkeur van Barros; hij benoemde priester James Martin, een LHBT-activist, tot raadgever bij het Secretariaat voor Communicatie van het Vaticaan.” En eerder deze maand benoemde de paus de Portugese priester José Tolentino Mendonça tot hoofd van het Geheim Vaticaans Archief. Mendonça zegt dat “Jezus geen regels vaststelde” en hij verkondigt de ideeën van een non die abortus en het homohuwelijk goedkeurt.

Veel zalvende woorden, maar ondertussen de verkeerde daden stellen. Hoe anders gaat de paus te werk als het gaat om priesters en bisschoppen die meer traditioneel en conservatief zijn. Kardinaal Raymond Burke heeft dat als een van de eersten ondervonden. Eind 2013 verwijderde paus Franciscus hem uit de Congregatie voor de Bisschoppen. Burke wordt gezien als woordvoerder van de conservatieve vleugel binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Een van de jongste slachtoffers van de progressieve koers van paus Franciscus is de aartsbisschop van Zagreb, kardinaal Josip Bozanić. Eind juli werd bekend dat het Vaticaan de conservatieve Bozanić wil verwijderen van zijn post in Zagreb en vervangen door de jonge bisschop Dražen Kutleša. Het is geen geheim dat de paus de traditionalistische kerkleiding in Kroatië niet ziet zitten. Kardinaal Bozanić spreekt zich openlijk uit “tegen de mislukte ideologieën uit de vorige eeuw, die een nieuwe orde in de samenleving willen creëren en vrede, welvaart en volledige gelijkheid beloven”. En terwijl Franciscus er geen probleem mee heeft een hamer-en-sikkel in ontvangst te nemen van de Boliviaanse president Evo Morales (in 2015), leidde Bozanić in mei 2017 een herdenkingsdienst voor de slachtoffers van het communisme. “Voor ons betekende het communistische totalitaire systeem het begin van nieuwe vervolgingen, detenties en het vermoordden van onschuldige mensen in kuilen, ravijnen en massagraven. Vele daarvan bestaan nog steeds en zijn niet onderzocht,” aldus de kardinaal.

Paus Franciscus houdt er een dubbele agenda op na. Hard optreden richting conservatieve en traditionalistische priesters en weifelen of geen actie ondernemen naar liberale prelaten. Dat past binnen de politieke en theologische visie die ontwikkeld is door de ‘St. Gallen Groep’, een verzameling progressieve kardinalen die probeerde de verkiezing van paus Benedictus te voorkomen en er in 2013 in slaagde Jorge Bergoglio tot paus te laten verkiezen. Dat is althans de mening van Henry Sire, die onder het pseudoniem Marcantonio Colonna, vorig jaar The Dictator Pope: The Inside Story of the Francis Papacy publiceerde. In dat boek beschuldigt Sire paus Franciscus van opportunisme, tiranniek gedrag richting andersdenkenden, het mislukken van het aanpakken van corruptie in het Vaticaan, en het doelbewust sturen van de Synode over het Gezin, waarvan de uitkomsten moesten leiden tot wijziging van de moraal-leer van de Kerk. Eenzelfde mening houdt Philip Lawler er op na in zijn eerder dit jaar verschenen boek Lost Shepherd: How Pope Francis is Misleading His Flock. Meer en meer katholieken spreken hun verontrusting uit over de zwalkende koers van paus Franciscus en zijn moedwillig creëren van chaos in de Kerk en in haar leer. De vrees bestaat dat er nog heel wat onderzoeksrapporten zullen verschijnen, die vervolgens op mysterieuze wijze verdwijnen. Ook dat past in het chaotische beleid van de huidige paus.

Een Nederlandse vertaling van The Dictator Pope verschijnt later dit jaar bij uitgeverij De Blauwe Tijger:

Marcantonio Colonna ~ De dictator-paus

Posted on

Defensie flatert voort

Er zijn weinig ministeries waar zoveel misstanden worden geconstateerd als Defensie. Het departement ligt nagenoeg permanent onder vuur. Daarbij schiet de afhandeling van diverse affaires voortdurend tekort.

Ondermaatse voedselveiligheid in legerkantines, een op z’n minst discutabele commando-overdracht op Vliegbasis Eindhoven, een verongelukte duiker in Curaçao, corrupte wagenparkbeheerders, dodelijke slachtoffers in Mali wegens ondeugdelijk materieel, een misbruikzaak in de Oranjekazerne en een fataal ongeval op de schietbaan te Ossendrecht.

Het is slechts een bescheiden opsomming van defensieschandalen van de afgelopen paar jaar. Minister Jeanine Hennis en commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp restte begin oktober weinig anders dan het veld te ruimen. Hennis ging even later echter aan de slag bij datzelfde Defensie. Als overste levert ze inmiddels een ‘speciale bijdrage aan gereedsstellingsoefeningen’. Middendorp is ondertussen adjudant van de koning, als dank voor ‘bewezen diensten’ aan de Nederlandse krijgsmacht.

Fouten maakt iedereen – ze vervolgens vakkundig weer herstellen, is de kunst. En daar loopt het bij Defensie een- en andermaal mis. Een gemiddelde werknemer die verantwoordelijk is voor zoveel blunders en de falende afhandeling daarvan, zal na te zijn opgestapt in de regel niet in aanmerking komen voor een eervolle functie bij een aanverwante werkgever. Laat staan dat hij of zij door hetzelfde bedrijf in dienst wordt genomen.

Het is allerminst van de laatste tijd – laat staan incidenteel – dat nalatigheid bij de afwikkeling van ongelukken en schandalen gebrekkig wordt aangepakt. De gevaren van het kankerverwekkende chroom-6 waren volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu al in 1973 bij het departement bekend. Overlevenden en nabestaanden van de vliegtuigcrash in de Ierse Zee in 1981, verklaarden in november vorig jaar dat het ministerie de zaak nog steeds niet naar behoren had behandeld. Srebrenicaveteranen voelen zich jaren later nog altijd in de steek gelaten door hun voormalige werkgever.

Sprookje

Het Srebrenica-drama is zonder twijfel een van de zwartste bladzijden uit de geschiedenis van onze krijgsmacht. De door Dutchbat te beschermen moslimenclave in voormalig Joegoslavië werd op 11 juli 1995 onder de voet gelopen door de Servische troepen van generaal Mladić. Vervolgens voltrok zich de ernstigste oorlogsmisdaad op Europees grondgebied sinds de Tweede Wereldoorlog. Het dodental van de genocide bedroeg rond de 8.000. Een rammelend mandaat, gebrekkige voorbereiding, ontoereikende bewapening – het zijn slechts enkele oorzaken van het mislukken van de missie. Nederland hield er een nationaal trauma aan over.

Veteraan Remko de Bruijne was erbij als soldaat eerste klasse: ‘We wisten al weken van tevoren dat de enclave zou vallen. We meldden elke dag de troepenverplaatsingen van bussen, tanks en andere voertuigen vanuit Servië richting Srebrenica. De Servische regering zei dat het een oefening betrof, meer niet. Ik was 20, vers van de luchtmobiele opleiding, maar dat sprookje geloofde ik niet. Oefenen tijdens een oorlog – oorlog is toch geen oefening? De troepenbewegingen werden doorgegeven aan onze operations room in Potočari, die gaf het weer door aan de hogere echelons in Zagreb. Helaas is er niets mee gedaan en het resultaat kennen we allemaal.’

Afgezien van de oorlogshandelingen, waren de werkomstandigheden op de basis van Dutchbat verre van ideaal. “Nabij onze compound lagen bergen wit asbest, open en bloot”, vertelt De Bruijne. “Na een regenbui was alles over het terrein gespoeld. We hebben het in opdracht onbeschermd opgeruimd – daar zijn foto’s van. Ook stond er een open nucleair vat dat gevaarlijke straling bevatte. In een rapport werd gezegd dat men het personeel en het thuisfront niet ongerust wilde maken ‘vanwege dit gegeven’.”

Sceptisch

Jaar in jaar uit verschijnen aanhoudend berichten over de omstreden wijze waarop Defensie met de nasleep van de tragedie omgaat. De Bruijne: “In 2014 bezochten Hennis, premier Rutte en generaal Middendorp een bijeenkomt in Amersfoort, speciaal voor Dutchbat III. Ze hebben daar allerlei beloften gedaan, onder meer over eerherstel en hulp bij psychische problemen. Dat is allemaal op niets uitgelopen. Met mij zijn vele Dutchbatveteranen zeer sceptisch over wat Defensie en de politiek toezeggen. Zelf heb ik al 14 jaar een procedure lopen tegen Defensie. Ze hebben de zaak getraineerd, zijn afspraken niet nagekomen en hebben zich bediend van procedurele trucjes.”

Defensie laat in een reactie weten: “De militairen van Dutchbat hebben een heel moeilijke periode doorgemaakt en helaas hebben sommigen hierdoor schade ondervonden. Defensie biedt hen zorg en ondersteuning; er zijn voorzieningen waarvan zij gebruik kunnen maken. Ook hebben deze veteranen een beroep kunnen doen op de ereschuldregeling om schade op Defensie te verhalen. Veteranen die nog restschade ondervinden, kunnen rechtstreeks contact met ons opnemen. De aanvragen worden zo voortvarend mogelijk en op individuele basis behandeld.”

De Bruijne is niet onder de indruk: “Je kunt natuurlijk ondersteuning aanvragen; alleen wordt in de praktijk alles afgewezen. Je moet meerdere keuringen ondergaan door artsen van Defensie en er is hen weinig aan gelegen om je financieel tegemoet te komen.” Het is de oud-militair verder opgevallen dat het departement het nodige kwijt is over de val van de enclave: “De werkorder Srebrenica: verdwenen. Documentatie over graven op de compound: zoek. Het beruchte fotorolletje: vernietigd.” Dat laatste spreekt minister Bijleveld tegen: “Defensie heeft geen beeldmateriaal achtergehouden. Al het beeldmateriaal waarover Defensie beschikte, is ter beschikking gesteld aan het Joegoslaviëtribunaal en aan het NIOD dat in 2002 het rapport Srebrenica, een ‘veilig’ gebied heeft gepubliceerd.”

Diskrediet

Dat laatste is volgens auteur Edwin Giltay weinig overtuigend: “De bronnen die ik in mijn boek De doofpotgeneraal opvoer, hebben aannemelijk kunnen maken dat fotomateriaal van Dutchbat wel degelijk is achtergehouden.” Zijn non-fictie thriller werd in 2015 door de rechtbank verboden op verzoek van een voormalig defensiemedewerker; volgens haar waren de feiten verzonnen.

De doofpotgeneraal ~ Edwin Giltay

Ank Bijleveld verklaart desgevraagd: “In het boek lopen feiten en fictie inderdaad door elkaar heen.” In hoger beroep veegde het Gerechtshof Den Haag de bezwaren echter van tafel en stelde dat er geen twijfel bestaat over de zorgvuldigheid van het inmiddels weer verkrijgbare boek. “Daar vindt Defensie verder niets van,” zegt Bijleveld.

Giltay werd indertijd in een door het ministerie officieel naar buiten gebracht rapport aangemerkt als “volledig gestoord”. De bewindsvrouw ontkent anno 2018 achter dit rapport te staan: “Defensie heeft zich nooit in deze zin over de heer Giltay uitgelaten.” Het document is desondanks nimmer herroepen en blijkt nog steeds openbaar.

Kwalijker dan dat het ministerie hem in diskrediet brengt, vindt de schrijver dat de waarheid over Srebrenica nog steeds in de doofpot zit: “Het toegeven van fouten is bij Defensie nooit echt ontwikkeld. In tegenstelling tot sommige fotorolletjes.” De Bruijne vult aan: “Liever houden ze alles onder de pet, want anders komen de schadeclaims. Gerechtigheid en waarheid zijn niet relevant voor ze.”

Posted on

“Het zijn de slechtsten die regeren”

Het bestuur van westerse landen vertoont kenmerken van een kakistocratie, vindt cognitiewetenschapper Tjeerd Andringa. “Het zijn de slechtsten die regeren.” De enigen die hier een einde aan kunnen maken, zijn wijzelf. “Geopolitiek wordt bepaald aan de keukentafel.”

“Kakistocracy, een 374 jaar oud woord, is zojuist opgenomen in het woordenboek.” Aldus kopte The New York Times op 13 april 2018. Wat bleek? Voormalig CIA-directeur John O. Brennan had een tweet de wereld ingestuurd waarin hij president Donald Trump toebeet: “Jouw kakistocratie staat op instorten na de bedroevende weg die deze heeft afgelegd.”

Omdat vrijwel niemand begreep wat Brennan bedoelde met ‘kakistocracy’, gingen zijn Twitter-volgers massaal op zoek naar de betekenis van het woord. Bij online-woordenboek Merriam-Webster vingen ze aanvankelijk bot, maar de redactie liet er geen gras over groeien en voorzag de zoekers alsnog van een uitleg. ‘Kakistos’ is oud-Grieks voor ‘slechtsten’ en kratos’ betekent ‘macht’. Een kakistocratie betekent dus dat de slechtsten aan de macht zijn. Het tegenovergestelde van een aristocratie, waarin de besten (aristos) het voor het zeggen hebben.

Volgens Tjeerd Andringa, universitair hoofddocent cognitiewetenschap aan de Rijksuniversiteit Groningen, zijn westerse democratieën niet vrij van kakistocratische elementen. Dit zou onder meer blijken uit de banden die inlichtingendiensten onderhouden met terroristische groeperingen en pedofielennetwerken. Om een bestuursvorm te krijgen van en voor het volk is niet minder dan een psychologische revolutie nodig. Mensen moeten leren inzien dat ze zoveel beter af zouden zijn als ze hun lot in eigen hand namen en zich niet langer afhankelijk stelden van incapabele,  machtswellustige, of zelfs kwaadaardige autoriteiten. Self-empowerment, burgers die zichzelf in hun kracht zetten, is de sleutel tot een betere wereld.

Andringa heeft een eigen website, Geopolitics and Cognition, die weliswaar al sinds een paar jaar niet meer actief beheerd wordt, maar een interessant inkijkje biedt in Andringa’s politiek-psychologische inzichten. De website was een hobbyproject, en staat los van Andringa’s werkzaamheden aan de universiteit, waar hij studenten helpt op academisch niveau te leren denken en begrijpen.

Deelt u de mening van voormalig CIA-directeur Brennan? Is de regering Trump een kakistocratie? 

[pullquote]Presidenten zijn grotendeels inwisselbaar. Het zijn een soort woordvoerders van de werkelijke machthebbers.[/pullquote]

Er zitten ongetwijfeld kakistocratische elementen in de Amerikaanse regering, maar dat was onder de voorgangers van Trump niet anders. Presidenten zijn grotendeels inwisselbaar. Het zijn een soort woordvoerders van de werkelijke machthebbers. Dat zag je duidelijk bij Obama. Die werd wel genoemd teleprompter in chief, omdat hij weinig meer leek te doen dan het oplezen van teksten van een schermpje. Alles van enig belang komt niet bij zo’n president vandaan. Het begint er al mee dat je geen kans maakt op het presidentschap zonder brede financiële en andere steun van de Deep State, de permanente machtsbasis in de VS waaraan de Council of Foreign Relations een groot deel van de bemensing levert.

Niks nieuws onder de zon dus met Trump?

Trump was een ongeleid projectiel. Het was niet de bedoeling dat hij president zou worden. Het is hem toch gelukt, omdat hij met z’n vele geld in staat was zelf zijn campagne te betalen, en ook door zijn botte charme, die hij voor een groot deel van de Amerikanen heeft. Dat was bedreigend voor het bestel. Ze hebben Trump nu onder controle gekregen, door mensen om hem heen te zetten die hem voeden met ideeën, waardoor hij geen dingen doet die teveel in strijd zijn met wat het bestel eigenlijk wil. John Bolton zie ik als een typische vertegenwoordiger hiervan. Hij is in april van dit jaar naar voren geschoven als veiligheidsadviseur van Trump. Hij is nauw verbonden met het neocon-netwerk, dat destijds de oorlog tegen Irak in gang heeft gezet door volstrekt ongegronde beschuldigingen te verzinnen over de aanwezigheid van massavernietigingswapens in het land. Een oorlog op leugens baseren is typisch kakistocratie. En ook dat een samenleving zoiets accepteert is typerend voor een kakistocratie.

Psychopaten zijn volgens u oververtegenwoordigd in hogere kringen? Zij vormen de kern van elke kakistocratie?

Als een systeem kandidaten voor een toppositie selecteert op basis van het vermogen om koste wat kost resultaten te krijgen, dan kun je verwachten dat er veel intelligente en gewetenloze personen tussen zitten die precies weten wat ze moeten doen om een respectabel aanzien te verwerven. Zo’n systeem selecteert op intelligentie en psychopathie. Want psychopaten hebben een amper ontwikkeld geweten. Probleem daarbij is dat weinig psychopaten capabel genoeg zijn voor hoge posities. Het kost dus moeite om ze te vinden en op te leiden.

In een interview heeft u de term kakistocratie genoemd in verband met pedofielennetwerken. Volgens u oefenen inlichtingendiensten macht uit door mensen op hoge posities te plaatsen die chantabel zijn.

Om mensen op machtsposities onder controle te houden is het belangrijk dat ze chantabel zijn. Anders hebben ze te veel vrijheid en doen ze wellicht wat ze zelf belangrijk en moreel vinden. Dat is nu precies wat moet worden voorkomen. Het is daarom een  standaard werkwijze van inlichtingendiensten en andere netwerken om mensen te selecteren op chantabiliteit.

Het is een beproefde tactiek van inlichtingendiensten om personen in compromitterende situaties te brengen, de zogeheten honey trap. Maar u stelt dat hiervoor zelfs kinderen worden ingezet?

Dat hangt ervan af wat je wilt. Als je de meest gewetenloze mensen zoekt, die in staat zijn de meest kwetsbare individuen probleemloos te misbruiken, dan vormen seksfeesten met kinderen een prima selectiemechanisme. Personen die deelnemen aan dit soort evenementen, zijn zich er van bewust dat ze op deze manier chantabel worden gemaakt. Maar het maakt ze niet uit, omdat ze hiermee tegelijkertijd toegang krijgen tot machtsposities waar ze anders nooit in terecht zouden kunnen komen. Het is dan een soort initiatieritueel.

Het zal voor iedereen inmiddels bekend zijn dat er talloze bewezen gevallen zijn van pedofielen in hogere kringen. Maar waaruit blijk dat deze personen hebben deelgenomen aan seksfeesten georganiseerd met de bedoeling ze te rekruteren?

Daar hebben we alleen maar veel anekdotisch bewijs voor. Er zijn heel wat getuigenissen van kinderen die claimen misbruikt te zijn op feesten en ook gevallen waarbij overheden op allerlei manieren hebben geprobeerd politieonderzoek te ondermijnen. Zie onder meer de Dutroux-affaire in België, het Franklin-schandaal in de VS en een groot aantal schandalen in het Verenigd Koninkrijk rond onder anderen media-persoonlijkheid Jimmy Savile en voormalig premier Edward Heath. Juridisch bewezen zijn deze affaires niet omdat ze altijd ergens stranden. Maar waarschijnlijk lijkt het wel. Overheden lijken beter te zijn in het in de doofpot stoppen van de eigen kwalijke praktijken dan in het aanpakken ervan.

U stelt ook dat inlichtingendiensten aanslagen faciliteren die worden toegeschreven aan extremistische moslims?

Vast niet alleen inlichtingendiensten maar ook andere netwerken. Zeker is dat geheime organisaties aanslagen hebben gepleegd op de eigen bevolking. Operatie Gladio is daarvan een duidelijk voorbeeld. Dat was een geheim netwerk in Europa van rechtsextremistische groepen, dat gesteund werd door de CIA en de NAVO, en dat in Italië aanslagen heeft gepleegd op de burgerbevolking. Er is een groot aantal boeken over en ook een prima BBC-documentaire, getiteld Operation Gladio.

Wat is de logica achter aanslagen op de eigen bevolking?

Van de Gladio-aanslagen in Italië weten we dat het de bedoeling was het angstniveau van de bevolking te vergroten en te voorkomen dat de communisten te machtig werden. Want wat doen mensen als ze bang worden voor aanslagen? Dan richten ze zich voor hun bescherming tot de overheid. Die moet maatregelen nemen om verdere aanslagen te voorkomen.

Maar u stelt dus dat, voor het plegen van aanslagen in eigen land, rechts-extremistische groepen zijn verruild voor extremistische moslims?

[pullquote]Aanslagen leiden altijd tot meer repressieve en gedragscontrolerende mogelijkheden voor staten.[/pullquote]

Daar lijkt het wel op. Er is een belangrijk principe in politieonderzoek: cui bono, wie heeft er voordeel van? Ik zie geen enkel politiek of militair nut voor moslims en zelfs niet voor moslimextremisten. Die aanslagen leiden wel altijd tot meer repressieve en gedragscontrolerende mogelijkheden voor staten.

Bij moslims telt niet alleen het politieke en militaire nut van hun daden. Het religieuze nut staat voorop.

Religieus nut is een wat rare term: een religie is vooral een moreel construct dat je helpt om de wereld te begrijpen en moreel gedrag te kiezen. Religieus besef kan heel rijk en includerend zijn, maar ook heel beperkt en excluderend. Fundamentalistische gelovigen, of ze nu christen, moslim, hindoe, of anders zijn, worden gekenmerkt door een beperkt begrip van de wereld: ze kunnen heel intelligent zijn, maar ze hebben grote moeite met diversiteit aan opinies. Ze nemen hun religieuze teksten letterlijk en iedereen die hun interpretatie niet deelt is een ketter en daarmee niet beschermenswaardig.

De Saoedische machthebbers hebben sinds het begin van de zeventiger jaren overal in Afrika en Centraal-Azië geïnvesteerd in wahabistische moslimscholen die zich vooral richten op het uit het hoofd leren en reciteren van de Koran. Niet de beste voorbereiding op een rol in moderne samenlevingen. Maar het is wel een prima kweekvijver voor moslimhuurlingen die je overal kunt inzetten, omdat de meeste mensen, moslim of niet, hun beperkte wereldbeeld niet graag willen delen. De wahabistische huurling beschermt niemand die zich niet heeft bekeerd tot hun religieuze interpretatie van de islam. Dat bekeren vinden ze moreel, het terugbrengen van diversiteit in religieuze interpretatie ook, desnoods met geweld. Precies zoals bij ons destijds de inquisitie.

Die wahabistische huurlingen zijn overal ingezet: Afghanistan, Tsjetsjenië, Bosnië, Somalië, Soedan, Indonesië, Pakistan, Irak, Libië, en nu al vijf jaar in Syrië. Dus ja, het religieuze nut staat zeker voorop, maar niet voor de religieuze fundamentalisten, en wel voor de mensen die hen inhuren voor geopolitieke doelen.

Het is geen geheim dat de VS en bondgenoten al sinds begin jaren tachtig moslim-extremisten inzetten als huurlingen in andere landen. Maar dat is niet hetzelfde als het faciliteren van aanslagen in eigen land. Ziet u bijvoorbeeld de aanslag op Charlie Hebdo in Parijs als een false flag?

Ik kan me niet herinneren dat ik in het geval van Charlie Hebdo ooit solide forensisch bewijs heb gezien, dus ik weet niet wat ik ervan moet vinden. Maar neem nu bijvoorbeeld dat paspoort dat onder een stoel van de vluchtwagen werd gevonden, pas 24 uur na de aanslag. Het Charlie Hebdo-verhaal bevat te veel elementen die mensen dingen laten concluderen die ze graag willen concluderen. In dit geval dat Al Qaida het had gedaan. De aanslag leidde weer tot meer macht voor de staat en de inlichtingendiensten. Dus het past in het patroon. Trouwens vlak voor de laatste verkiezingen in Groot-Brittannië waren er ook weer wat aanslagen. Zonder het psychologische effect van die aanslagen had premier Theresa May er mogelijk niet meer gezeten.

Ziet u 9/11 als een false flag?

Wat ik in ieder geval niet geloof is het officiële verhaal. Neem alleen al Gebouw 7, dat op 110 meter afstand stond van de Twin Towers. Het is niet geraakt door een vliegtuig, en toch is het in elkaar gestort. Je kunt dat moeilijk aan Al Qaida toeschrijven. Het is ongeloofwaardig dat Gebouw 7 precies door de staalconstructies viel die het overeind moesten houden. Het is net alsof het staal tijdelijk even in boter veranderde en daarna weer terug veranderde in staal. En twintig minuten voordat Gebouw 7 in elkaar stortte, vertelde een correspondente van de BBC het al op tv, met nota bene het toen nog fier overeind staande gebouw duidelijk zichtbaar op de achtergrond. Ik heb consistentie nodig om iets voor waar aan te nemen. En ook verifieerbare feiten om een theorie op te bouwen. Het officiële verhaal mist beide.

We hebben gezien waar 9/11 toe heeft geleid. De Amerikanen, en de Britten ook trouwens, hebben een groot deel van hun privacy en overige burgerrechten opgegeven, en ze lieten zich meesleuren in de oorlogen tegen Afghanistan en Irak. Het interessante is dat de plannen daarvoor al gemaakt waren ruim voor 9/11. Zo lag de Patriot Act, een antiterreurwet van zo’n 1000 pagina’s, al klaar om goedgekeurd te worden door het Congres. En een week na 9/11 hadden de VS al plannen klaarliggen om de regeringen van zeven landen in vijf jaar tijd aan te vallen en te vernietigen. Met Syrië zijn ze nog bezig en Iran staat nog op het wensenlijstje.

Kortom, aanslagen houden de kakistocratie in stand, tenzij we ophouden er bang voor te zijn?

Benjamin Franklin, de achttiende-eeuwse Amerikaanse politicus en wetenschapper, zei ooit: “Zij die bereid zijn essentiële vrijheden in te leveren, om een beetje tijdelijke veiligheid te verwerven, verdienen noch vrijheid noch veiligheid.” Ik denk dat hij daar helemaal gelijk in heeft. En trouwens, als je kijkt naar het lijstje van doodsoorzaken dan staat terrorisme ergens onderaan. Als je dan toch bang wilt zijn, wordt dan bang voor hart- en vaatziekten, kanker, verkeersongelukken en gladde badkamervloeren. Angst voor terrorisme is echt irrationeel.

Als kenmerk van een kakistocratie ziet u ook machthebbers die binnenlandse belangen offeren aan buitenlandse belangen?

John Perkins beschrijft in zijn boek Confessions of an Economic Hitman uit eigen ervaring hoe het Westerse financiële systeem invloedrijke personen in andere landen benadert, meestal mensen die daar geaccepteerd worden als leiders, om grote investeringen in die landen voor elkaar te krijgen. Vaak zijn die mensen bereid daarin mee te gaan, ondanks dat dit ten koste gaat van hun eigen land. Ze dienen dan de belangen van het Westen, omdat ze er zelf beter van worden.

Een Britse minister zei begin twintigste eeuw: ‘Wij controleren Egypte helemaal niet, wij controleren alleen maar hun leiders.’ Je controleert ze door ze bijvoorbeeld een opleiding in Cambridge te geven, zodat ze in een sociaal netwerk terecht komen waarbinnen de norm de Britse norm is. Terug in eigen land lijkt het dan alsof zo iemand zijn eigen land vertegenwoordigt, terwijl hij in feite bezig is Britse geopolitiek uit te voeren.

Je hoeft dus niet corrupt of chantabel te zijn om je eigen land te verraden?

Dat is inderdaad niet nodig. Internationaal denkende mensen lijken meer op elkaar dan op de mensen in hun eigen land. Hun norm is: internationaal, globaal, vaak progressief, denken. Erg aardige mensen allemaal. Maar ze zullen vooral keuzes maken binnen dat internationale systeem. Ook als ze leiders in hun eigen land worden. Als ze nationalistische keuzes gaan maken, dan raken ze de steun van de internationale gemeenschap kwijt. Dan komen de National Endowment for Democracy en andere non-gouvernementele organisaties naar hun land om de oppositie te steunen en onrust te stoken en ontstaan er problemen voor dat soort leiders. Totdat ze weer de dingen doen die ze geacht worden te doen, zoals IMF-hervormingen doorvoeren en World Trade Organisation-beleid uitvoeren.

U lijkt globalisering te zien als een negatieve ontwikkeling.

Een centraal geleide, uniforme wereld gaat ten koste van de individuele autonomie en houdt geen rekening met verschillen en mogelijkheden op lokaal niveau. Het leidt tot een verstikkende wereldbureaucratie die meer connecties heeft met de top van het internationale bedrijfsleven dan met de wereldbevolking.

Ik zou zeggen dat elk land, elke regio, zelfvoorzienend moet zijn en in 75 procent van de eigen basisbehoeften moet kunnen voorzien. Zo’n land kan daarnaast nog prima internationaal samenwerken. Maar het gebeurt dan vanuit lokale kracht, niet vanuit lokale zwakte.

Op Geopolitics and Cognition schrijft u dat veel mensen de ‘oncomfortabele waarheden’ op uw website als schokkend zullen ervaren.

Voor velen is het nieuw wat ik beschrijf. Dat is omdat ze via de mainstream media niet of nauwelijks met dit soort ideeën in contact komen. Veel mensen willen het ook niet weten. Vooral mensen die een beperkt begrip hebben van de wereld, zich netjes aan de regels houden en sterk leunen op autoriteiten. Die bewijs je geen dienst als je ze vertelt dat de autoriteiten wellicht totaal onbetrouwbaar zijn en mogelijk horen tot de slechtsten in de wereld. Je haalt dan de grond onder hun voeten weg.

Tegelijk vindt u het van groot belang dat mensen de spelletjes doorzien die er gespeeld worden op het wereldtoneel.

Ik vraag de lezers van de website: Waarvoor zet jij je in? Voor jezelf en voor alles waar je van houdt en waarmee je je verbonden voelt? Of voor een anonieme groep die jou in de val heeft gelokt met het spelen van een spel dat je niet volledig kunt overzien of begrijpt? Wellicht is onze huidige wereld een soort casino, dat zo is opgezet dat je gegarandeerd verliest. De Cyprioten zijn het grootste deel van hun spaargeld kwijtgeraakt en de Polen de helft van hun pensioenen. Dus waar hebben ze al die tijd voor gewerkt en gespaard? In elk geval minder in hun eigen voordeel dan ze altijd hadden gedacht. Dat kan in Nederland ook gebeuren.

[pullquote]De beslissing is aan jou of je uitgebuit wilt worden.[/pullquote]

Ik zeg dan: De beslissing is aan jou of je uitgebuit wilt worden. Als je besluit je leven door te brengen in een bubble van zalige onwetendheid, inschikkelijkheid en goedgelovigheid, dan is de kans groot dat daar misbruik van zal worden gemaakt en dat je wordt uitgebuit door dezelfde krachten die je onwetend en goedgelovig houden en inschikkelijk maken.

Door de machtsspelletjes aan de top te doorzien, stoot je minder snel je hoofd?

Ja, en je bent dan ook beter in staat bij te dragen aan een betere wereld. De Amerikaanse dichter Carl Sandburg zei ooit: “Eens beginnen ze een oorlog waar niemand komt opdagen.” En dat is een van de verborgen waarheden van de wereld waarin we leven: als wij ons niet langer lenen voor spelletjes die we bij voorbaat verliezen, zullen er geen oorlogen meer zijn, geen georganiseerde onderdrukking, geen dictatuur. Mensen moeten leren het verschil te zien tussen machtswellustige psychopaten en wijze leiders. Nog beter is het als ze geen leiders meer nodig hebben omdat ze zelf wijs genoeg geworden zijn.

U bent optimistisch gestemd over de invloed van het individu op de wereldpolitiek?

Ontwikkelingen op micro- en macroniveau zijn nauwer met elkaar verbonden dan mensen geneigd zijn te denken. Geopolitiek wordt weliswaar beïnvloed door wat er aan de conferentietafels van Bilderberg, Davos of elders wordt besproken, maar wordt uiteindelijk niet daar bepaald. Geopolitiek wordt bepaald aan de keukentafel. Zie de Sovjet-Unie. Die is in elkaar geklapt omdat niemand er meer in geloofde. De mogelijkheden die we tot onze beschikking hebben om de wereld te begrijpen zijn groter dan ooit. Dankzij internet is er een enorme hoeveelheid kwalitatief goede informatie voorhanden. Die is tussen alle rotzooi niet altijd even makkelijk te vinden. Maar de informatie is er, en is toegankelijker dan ooit. Als we ons door zelfstudie onafhankelijk maken van autoriteiten buiten onszelf, wacht de mensheid een zonnige toekomst met eindeloze mogelijkheden.

Een socialist zou nu zeggen: Als individu bereik je niks. Je moet je verenigen.

Dat lijkt me een slecht idee. Je mag je wel verenigen, maar je moet je nooit afhankelijk maken van een groot systeem. Want dan word je weer iemand die blind in een ideologie gelooft en conformistisch is, in plaats van kritisch-creatief.

U verkiest de weg van het anarchisme?

Nou ja, kijk. De biosfeer, de natuur, het leven zijn opgebouwd zonder centraal leiderschap. Dus laat overheden eerst maar bewijzen dat ze ook op lange termijn toegevoegde waarde bieden. Tot die tijd gebruik ik de behoefte aan een overheid als een maat voor een niet-ontwikkeld intellectueel vermogen.

Sommige diersoorten kennen alfa-mannetjes en vrouwtjes die het zaakje leiden.

Dat is zo. Maar daar heb je het over een ander soort leiderschap dan je doorgaans ziet in de mensenwereld. Een leidende rol in de dierenwereld krijg je alleen als je heel goed bent in het uitvoeren van een belangrijke taak. En niet door te netwerken of verkiezingen te houden.

U houdt zich bezig met stadslandbouw. Heeft dat een plaats in uw denken over geopolitiek?

Wij laten met de Stadsakker zien dat de boerderij van een eeuw geleden in essentie nog prima functioneert. Onze landbouw was vroeger volledig duurzaam. We nemen daar met de Stadsakker een voorbeeld aan en dat is ons al bijna gelukt.

De industriële landbouw bestaat nog maar 70 jaar. Die bestaat bij de gratie van groei, schuld en kosten die elders worden neergelegd. Dat systeem is gedoemd in elkaar te storten. Tegenwoordig moet je in de Noordoostpolder soms al drie meter diep ploegen om nog aan goede grond te komen; daarboven is alles volledig uitgewoond.

Je kunt een systeem dat je niet aanstaat, zoals de industriële landbouw, bevechten, maar je kunt het ook irrelevant maken, door op een plek te gaan zitten waar het systeem er geen last van heeft en jij je gang kunt gaan. Tegen de tijd dat het systeem zichzelf heeft opgeblazen kom jij met betere ideeën naar voren.

U stelt dat mensen in grote, bureaucratische organisaties gefnuikt worden in hun leerproces, omdat de omgeving waarin ze werken is losgezongen van de werkelijkheid. 

Wij hebben systemen gecreëerd die zo ver afstaan van de werkelijkheid dat we vaak niet meer worden geconfronteerd met de consequenties van ons eigen handelen buiten die systemen. Er is daarom een duidelijk verschil in competenties tussen managers, politici, ambtenaren en anderen die werken binnen zo’n systeem en bijvoorbeeld een tandarts. Als een tandarts iets fout doet, dan krijgt hij dat onmiddellijk terug van zijn klanten of hij ziet het bij het volgende consult. Hij wordt direct geconfronteerd met zijn eigen falen en leert daarvan. Politici, ambtenaren, managers, maar ook journalisten hebben amper zicht op de impact van hun acties in de echte wereld. Dit wil niet zeggen dat ze niet kunnen leren van hun fouten, maar in hun geval is het een stuk moeilijker.

Een politicus hoort iets, roept het een paar keer en het idee wordt overgenomen. Maar of het werkelijk klopt? Hij heeft geen flauw idee. Hij hoeft niet te begrijpen waar het over gaat, wat de consequenties zijn. Daarom kan een politicus ook zo’n waanzinnig laag begrip van de wereld hebben. Het enige wat hij van de werkelijkheid hoeft te begrijpen is hoe hij politicus kan blijven, dus hoe hij steeds weer mensen kan meekrijgen in zijn systeem of ideologie. Of dat een relatie heeft met de werkelijkheid doet er verder niet toe. Wijsheid is vaak ver te zoeken in de politiek. 

U stimuleert uw studenten wijsheid na te streven, onafhankelijke denkers te worden, zich te ontwikkelen tot educated minds.

[pullquote]Je kunt de hele encyclopedie uit je hoofd kennen en toch geen educated mind zijn.[/pullquote]

Onderwijspsycholoog William Perry heeft bestudeerd hoe het leerproces verliep bij zijn studenten aan Harvard. Op basis daarvan heeft hij de kenmerken beschreven van de educated mind. Het is niet per sé iemand die veel weet. Je kunt de hele encyclopedie uit je hoofd kennen en dan toch geen educated mind zijn. Het gaat om de manier waarop iemand leert en denkt. Een educated mind is vooral kritisch op de eigen gedachten en heeft zo geleerd om zich kennis van hoge kwaliteit eigen te maken. Zo iemand voelt zich ongemakkelijk met kennis die niet te onderbouwen is.

U maakt een onderscheid tussen wijsheid en intelligentie?

Die twee hebben inderdaad verrassend weinig met elkaar te maken. Hoewel intelligentie kan helpen om sneller wijs te worden, is het geen garantie hiervoor. Intelligentie, zoals gemeten in een test of examen, kun je zien als het vermogen om op basis van beschikbare informatie een van tevoren bekend ‘juist’ antwoord te geven. Intelligentie stelt je in staat, als je ervoor kiest, heel goed te worden op school en universiteit. Met hoge cijfers, een mooi diploma en een goed ontwikkeld taalvermogen komen intelligente mensen in belangrijke banen en op centrale posities terecht. Als ze wel intelligent maar niet wijs zijn, gaan ze daar precies doen wat ze hebben geleerd: de norm vertegenwoordigen. Zinvol improviseren en het beste maken van de mogelijkheden is heel wat anders. En dat doen ze niet.

U spreekt in dat verband van ‘superpapegaaien’?

Een ‘superpapegaai’ is iemand die op het juiste moment precies zegt wat de docent, of een andere autoriteit, graag wil horen, en die optreedt als spreekbuis van de door de autoriteiten voorgekauwde norm. Als verdedigers van de norm torpederen ze de verbetering van de leefomgeving. Nieuwe en goede, maar nog fragiele ideeën worden in de kiem gesmoord. En velen van hen noemen zich dan nog progressief ook.

[pullquote]Wijze mensen en échte intellectuelen zijn niet overdreven normgevoelig.[/pullquote]

Wijze mensen en échte intellectuelen zijn niet overdreven normgevoelig. Ze zijn geïnteresseerd in argumenten, inzichten, feiten waarvan ze kunnen leren. Als iemand met een prikkelend inzicht komt, wordt hun interesse gewekt. Iemand met levenswijsheid verstaat ook de kunst onder complexe omstandigheden met onvolledige informatie vaak juist te oordelen en te handelen. Die wijsheid doe je op door actief mee te doen in de wereld, hiervan te leren en de consequenties van het geleerde te aanvaarden.

Hoe voorkom je dat mensen ‘superpapegaaien’ worden? Of hoe stimuleer je dat ze zich ontwikkelen tot educated minds?

Je kunt anderen begeleiden naar self-empowerment, maar ze moeten het uiteindelijk zelf doen. Het is als het vrij laten van een dier dat opgegroeid is in een kooi. Je kunt de deur openzetten, maar als het dier te bang is om zijn vertrouwde omgeving te verlaten, dan zal het niet de vrijheid nemen die je het toestaat. Vrijheid word je nooit gegeven, je moet het nemen, en vaak zonder een open deur die je toelacht. Je empowert jezelf door ervaring op te doen en aan zelfvertrouwen te winnen. Van belang daarbij is een stabiele, veilige thuissituatie, een stimulerende omgeving, waar je op terug kunt vallen bij mislukkingen, je successen kunt vieren en aangemoedigd wordt.

Het is misschien makkelijker om mensen tot papegaai te maken? 

Het disempoweren van anderen is het belangrijkste dat je nodig hebt om macht te verwerven en houden. Er zijn nogal wat organisaties die hiervoor kunnen worden ingezet: de mainstream media, het leger, onderwijsinstellingen, en ook georganiseerde religies, denktanks en liefdadigheidsinstellingen, en niet in de laatste plaats overheden en grote bedrijven.

Mensen die disempowered zijn, tonen zich vaak sterk afhankelijk van nota bene de structuren die ze in hun zelfontplooiing tegenhouden, die ze in hun denken en handelen beperken en problemen voor ze veroorzaken en in stand houden. Disempowerment zorgt ervoor dat mensen zich door autoriteiten laten vertellen wat ze moeten denken en doen.

Mensen die existentieel afhankelijk zijn van autoriteit worden door u aangeduid met de term authoritarians.

Ik onderscheid twee soorten authoritarians. De ene soort gelooft alles wat ze verteld wordt, hoe vaak het verhaal ook veranderd wordt. De andere groep die nog enigszins zelf kan nadenken, en de eigen regering niet meer vertrouwt, blijft toch in de basis afhankelijk van een autoriteit buiten zichzelf, want schenkt zijn vertrouwen aan een nieuwe regering met hetzelfde gemak waarmee hij zijn vertrouwen heeft geschonken aan de vorige.

Terugkomend op 9/11: Het belangrijkste is niet wat er precies gebeurd is die dag, maar de vraag: geloof je blind het officiële verhaal of heb je het intellectuele vermogen om zelf een solide onderbouwde mening te vormen? Als je tot de eerste groep hoort, dan maakt het niet uit hoe belachelijk het verhaal is dat autoriteiten je vertellen. Je zult het hoe dan ook verdedigen en je zult redenen vinden om mensen die wat anders geloven in diskrediet te brengen.

Als je zo denkt dan ben je een brave pion, zoals Adolf Eichmann, één van de hoofdverantwoordelijken voor de massamoord op de joden en andere slachtoffers van het Derde Rijk. Voor Eichmann maakte het niet uit of het systeem dat hij diende verwerpelijk was of niet. Voor hem was moreel gedrag het zo goed mogelijk bijdragen aan het systeem. De mensen die hem onderzochten, toen hij door de Israëli’s gevangen genomen was, vonden hem vooral normaal en erg aardig.

[pullquote]Ik heb niet de ambitie mensen te overtuigen van mijn visie op de wereld. Ik wil alleen dat ze beter leren nadenken.[/pullquote]

Mensen die het systeem waar ze deel van uitmaken niet kunnen bekritiseren, kunnen de gedachte niet verdragen dat ze aan een kakistocratie bijdragen. Zij houden deze daarmee uiteindelijk in stand. Door het simpelweg niet voor mogelijk te houden dat ze bestuurd worden door de slechtsten. 

Is het niet moeilijk om als educated mind een positie aan de universiteit te verwerven en te behouden?

Ik hou mij voldoende aan de regels om er niet uitgegooid te worden, en ik krijg goede evaluaties van mijn studenten. Het is ook niet voor niets dat ik associated professor ben en geen hoogleraar. Als hoogleraar zit je vast aan een vakgebied. Dat wil ik niet. Na vijf jaar wil ik iets anders gaan doen. Ik ben iemand die steeds naar plekken gaat waar iets te ontdekken valt, of dat nu signaalanalyse, cognitiewetenschap, geluidsoverlast of geopolitiek is. Ik kom weleens buiten de comfortzone van mensen. Dat vinden ze niet leuk. Maar dat heb je overal. Niet alleen aan de universiteit. Ik heb niet de ambitie mensen te overtuigen van mijn visie op de wereld. Ik wil alleen dat ze beter leren nadenken. Als ze echt goed kunnen nadenken heb ik vertrouwen in hun gedachten, hun opinies en de uitkomsten van hun handelen en bemoei ik me niet met wat ze precies denken.

Posted on

Georgië verzoekt Polen om uitlevering Saakasjvili

De Georgische overheid heeft Polen opgeroepen om voormalig Georgisch president Micheil Saakasjvili, die op 3 augustus vanuit de Verenigde Staten in Warschau arriveerde, uit te leveren, zo melden Poolse media.

Het Georgische openbaar ministerie wil dat Saakasjvili uitgeleverd wordt om in Georgië terecht te staan voor diverse aanklachten waaronder ambtsmisbruik tijdens zijn presidentschap.

Eind juli ontnam de Oekraïense president Petro Porosjenko Saakasjvili naar verluidt zijn Oekraïense nationaliteit, waardoor de Georgiër de enige stateloze voormalige president ter wereld zou zijn geworden. Desalniettemin kon hij ogenschijnlijk zonder problemen naar de Verenigde Staten en Polen reizen, wat de vraag oproept of de Oekraïense autoriteiten daadwerkelijk zijn paspoort ingetrokken hebben.

Saakasjvili, een oud-studiegenoot van Porosjenko, werd eind mei 2015 aangesteld als gouverneur van de Oekraïense havenstad Odessa, nadat hem de Oekraïense nationaliteit was verleend. Hij vervulde deze functie tot november 2016. Vanuit deze positie ontwikkelde de eigenzinnige politicus zich tot criticus van toenmalig premier Jatsenjoek, om zich uiteindelijk ook tegen Porosjenko te keren en een nieuwe partij te lanceren. Na de Rozenrevolutie, was Saakasjvili van 2004 tot 2013 president van Georgië. Nadat hij zijn land in een militair avontuur stortte vanwege Zuid-Ossetië werd zijn partij echter verslagen in de parlementsverkiezingen van 2012 en delfde de neoconservatief ook persoonlijk het onderspit in de presidentsverkiezingen van 2013.

Afgelopen donderdag dook de Georgische oud-president op in Polen om deel te nemen aan de jaarlijkse herdenking van de slachtoffers van de Opstand van Warschau in 1944. Tijdens zijn bezoek aan Polen stelde Saakasjvili tegenover de Poolse televisie dat het neerstorten in het april 2010 van het Poolse presidentiële vliegtuig nabij Smolensk in Rusland “wraak” zou kunnen zijn geweest van de Russische president Vladimir Poetin tegen de toenmalige Poolse president Lech Kaczynski, die bij het ongeluk samen met 95 andere hoogwaardigheidsbekleders omkwam. De Poolse publieke televisie gaf Saakasjvili uitgebreid de tijd om deze complottheorie uit de doeken te doen. Saakasjvili lijkt met het debiteren van deze onwaarschijnlijke theorie, die niet strookt met de tot nu toe vastgestelde toedracht van de ramp, in het gevlei te willen komen bij de huidige Poolse regering en met name bij Kaczynski’s tweelingbroer die deze complottheorie eveneens aanhangt en achter de schermen grote invloed op het regeringsbeleid heeft.

 

Posted on

Complotdenken voor beginners (Deel 2)

In het eerste deel zijn de vier types complotdenkers uitgelegd; de samenzweringsfantast, de samenzweringsdenker, de samenzweringsideoloog en de complotrealist. Van deze vier types complotdenkers is eigenlijk alleen de complotrealist de moeite waard om serieus te nemen. De andere drie types zijn vooral nuttig om te leren herkennen, omdat ze doorgaans weinig zinvolle verklaringen geven. De complotrealist kan juist een interessante kijk op de realiteit geven; in het vorige stuk zijn onderzoeksjournalisten en klokkenluiders genoemd.

Helaas is de integriteit van de complotdenker zelf niet genoeg om een complot te accepteren als plausibel. Samenzweringsfantasten en samenzweringsdenkers zijn vaak sociaal bewogen. Als Micha Kat oprecht gelooft, dat voormalig topambtenaar Justitie Joris Demmink de spil is binnen een pedofielennetwerk van Dutroux-achtige proporties, dan moet hij als betrokken burger juist geroemd worden voor zijn waakzaamheid. (Zoals aangegeven in het eerste deel bestaat daar op dit moment nog steeds geen hard bewijs voor.) Het vermoeden van een complot kan dus per definitie niet bewezen worden, maar er kan wel gecheckt worden hoe waarschijnlijk dat vermoeden is. Indirect bewijs is in ieder geval beter dan afwezig bewijs. Om die reden zijn er een aantal indicaties na te gaan, die kunnen aangeven of de kans op een complot aanwezig is of zelfs waarschijnlijk.

Aanwijzingen

Pas Ockhams scheermes toe: als er verschillende hypotheses zijn, die een verschijnsel in gelijke mate kunnen verklaren, kies dan de hypothese, die de minste aannames bevat en de minste entiteiten veronderstelt. Hetzelfde geldt voor een complot. Als een Eerste Kamerlid lid is van de organisatie “Bouwend Nederland”[1] en vervolgens tegen ongunstig beleid stemt voor de organisatie “Bouwend Nederland” in de Eerste Kamer, dan is daar zeer waarschijnlijk een relatie tussen stemgedrag en lidmaatschap van die organisatie. Een andere reden kan natuurlijk zijn dat het Eerste Kamerlid gewetensbezwaren had, maar die reden is onwaarschijnlijker.

Wie een complot vermoedt, moet dat aannemelijk kunnen maken met concreet bewijs. Er zijn feiten, namen en relaties verzameld; er zijn historische parallellen te trekken, die het voorval aannemelijk maken; er is een chronologie van gebeurtenissen, een plausibel motief, etc., etc. Natuurlijk zijn er misdrijven die oncontroleerbaar zijn, zoals legereenheden, die zich misdragen op oorlogsmissie en dat vervolgens verdoezelen,[2] maar over het algemeen laten samenzweerders sporen achter en hebben andere mensen in het verleden vergelijkbare misdrijven gepleegd met vergelijkbare motieven in vergelijkbare omstandigheden. Een complotdenker die zijn verdenkingen kan staven op basis van bewijs moet serieuzer genomen worden dan een complotdenker die dat niet kan. De verzamelde feiten, namen, relaties, e.d. zijn controleerbaar voor anderen, die benieuwd zijn of er inderdaad sprake is van een complot. Het is bijvoorbeeld erg interessant dat een hele rits opeenvolgende ministers van justitie allemaal lid zijn geweest van hetzelfde studentendispuut in Leiden: Minerva[3]. Het is geen hard bewijs dat hier sprake is van vals spel, maar het is wel opmerkelijk. Belangrijker nog: iedereen kan voor zichzelf controleren of dit werkelijk het geval is.

Het beschreven complot slaagt voor de gezond verstand-test. Er is jarenlang beweerd dat er geen relatie was tussen gasboringen in Groningen en aardbevingen. Talloze Groningers voelden de bevingen echter aan den lijve; de bevingen zijn geregistreerd in de regio door onafhankelijke meetapparatuur; er was aantoonbare schade als gevolg van de bevingen; en er was een aannemelijke reden om de relatie te ontkennen: aardgasbaten voor de schatkist en winst voor de NAM. Dat deze partijen samen zouden werken om de waarheid te verhullen, was aannemelijk.

Er wordt niet verondersteld dat de samenzweerders bovenmenselijke competenties, sluwheid en intelligentie hebben om hun complot uit te kunnen voeren. Complotdenkers die daar wel vanuit gaan in hun theorie, zijn dikwijls samenzweringsideologen, samenzweringsdenkers of samenzweringsfantasten – en zij zijn de minst geloofwaardige groepen complotdenkers. Samenzweerders moeten juist als feilbare mensen gezien worden, die gezwicht zijn voor de verleiding om geld, macht, seks, e.d. op een oneerlijke manier toe te eigenen.

Mensen horen graag dingen die hun bestaande overtuigingen bevestigen. Greenpeace-leden zullen sneller denken dat Shell de oceanen vervuilt en arme regeringen omkoopt, dan mensen die de hele milieubeweging een worst zal wezen. Een complottheorie die aan de eigen persoonlijke ideologie voldoet, moet daarom extra kritisch benaderd worden. Als een complottheorie dus precies in je eigen ideologische straatje past, moet je extra zorg betrachten om deze theorie te checken.

De omstandigheden

Als een complot aannemelijk gemaakt kan worden, dan is dat nog geen reden voor verdenking van handelen te kwader trouw. De omstandigheden van een complot moeten de kans op succes aanzienlijk vergroten, zodat de samenzweerders daadwerkelijk tot actie over gaan en/of het complot uitlekt.

Een complot valt of staat bij de mensen, die het complot smeden. Hier geldt: kwantiteit laag, kwaliteit hoog. Hoe kleiner het aantal mensen dat aan het complot deelneemt, des te groter is de kans, dat een geheim bewaard blijft en het doel verhuld blijft. De aanloop naar een legercoup start meestal in kleine kring onder gelijkgestemden. Daarnaast moeten groepsleden wel competent zijn: dommeriken en roekeloze figuren[4] brengen het complot en de andere samenzweerders in gevaar, omdat ze te loslippig en te onhandig zijn. Een complot valt of staat bij de inspanning van de samenzweerders om de buitenwereld in het duister te houden over hun intenties. Overigens, complotverraders lopen grote kans op represailles van de samenzweerders. De maffia rekent hard af met maffiosi, die zich niet aan de omertà houden; zij worden simpelweg vermoord. Wie meedoet aan een complot, kan er vaak niet meer zomaar uitstappen.

Een complot is waarschijnlijker met het vooruitzicht van een enorme uitbetaling als het complot zou slagen. Mensen zijn erg vatbaar voor verlokkingen (geld, macht, seks, enzovoorts) en dat zet ze eerder aan tot actie, dan als die verlokkingen er niet zijn. In de jaren ’80 hebben Ivan Boesky[5], Michael Milken, Robert Freeman, Dennis Levine, Lowell Milken, John Mulheren, Martin Siegel, e.a. gebruik gemaakt van handelen met voorkennis. Het doel was simpelweg om geld te verdienen en de concurrentie te slim af te zijn. Op een gigantische financiële sector was het onvermijdelijk, dat er vroeg of laat een groepje mensen misbruik zou maken van de mogelijkheden die ze hadden om vals te spelen.

Bij afwezigheid van controle en sancties zal de kans op samenzweringen en machtsmisbruik groeien. Recentelijk is gebleken dat de topmannen van Fox News, zoals Roger Ailes[6] en Bill O’Reilly[7], jarenlang misbruik maakten van hun positie om vrouwen in bed te krijgen. Aangezien het hier om vele gevallen ging, over lange periodes plaatsvond, Fox News kennis had van de rechtszaken en de hoge schikkingen die betaald zijn en dezelfde mannen in opspraak zijn gekomen, is het niet mogelijk om deze zaak weg te zetten als opportunisme of een incident. Er lijkt bewust niets ondernomen te zijn tegen Ailes en O’Reilly, omdat andere belangen voorrang hadden (kijkcijfers, winst, continuïteit van het bedrijf). Fox News koos bewust en stelselmatig partij tegen de vrouwen, die niet gediend waren van deze praktijken, terwijl deze praktijken tegelijkertijd wel gewoon doorgingen.[8] Organisaties die herhaaldelijk negatief in het nieuws komen, met verschillende schandalen, laten de winst van het bedrijf prevaleren.

Wie van plan is om een complot te smeden, kan veel voordeel halen uit informatie.[9] [10] Wie over gevoelige, nuttige kennis beschikt en zich tegelijkertijd in een gunstig netwerk bevindt om van die kennis gebruik te maken, heeft meer mogelijkheden om een complot ten uitvoer te brengen, dan wie dat niet heeft. De kans op succes groeit met een goede voorbereiding. Er zijn de afgelopen jaren bijvoorbeeld nogal wat mensen[11] [12] in opspraak gekomen, die via hun functies bij de politie en veiligheidsdiensten toegang hadden tot zeer gevoelige informatie en daar misbruik van maakten.

Een complot is waarschijnlijker als de mensen binnen het complot familie zijn of uit dezelfde etnische groep komen, vooral als ze uit traditionele, tribale samenlevingen komen. Complotten zijn beter bestand tegen uitlekken als er een heel hechte band is; er is geen hechtere band dan bloed. Misdaadbendes en terreurgroepen vormen zich dus vaak rondom families of vriendenkringen, zeker als die teruggaan tot de jeugd. De Australische onderzoeker Frank Salter heeft hier uitvoerig over geschreven.[13] [14] De Heineken-ontvoerders waren jeugdvrienden. Er is een goede reden waarom mensen die solliciteren op “gevoelige functies” een antecedentenonderzoek moeten ondergaan; voor zover ze zelf niet corrupt zijn, zijn ze onder bepaalde omstandigheden in verlegenheid te brengen via of door hun omgeving.

Concluderend kan gesteld worden, dat complotten daadwerkelijk plaatsvinden, maar dat er meer nonsens in omloop is dan nuttige informatie. Een verstandige lezer dient dus kritisch te zijn. Bij voorkeur dienen alleen complotrealisten (bijvoorbeeld klokkenluiders en onderzoeksjournalisten) het voordeel van de twijfel te krijgen. Samenzweringsfantasten, samenzweringsdenkers en samenzweringsideologen moeten juist herkend en genegeerd worden. Vervolgens moet gekeken worden naar de mate van waarschijnlijkheid van het complot; Ockhams scheermes, hard bewijs, praktische mogelijkheid van complot, feilbare samenzweerders en bias-check van de lezer of toehoorder. Ten slotte, de omstandigheden van het complot vergrootten de kans op samenzweren; kleine competente groep mensen betrokken, grote uitbetaling bij succes, afwezigheid van sancties en controle, toegang tot nuttige informatie die de kans op succes vergroot en de onderlinge relatie van de samenzweerders. Als aan al die voorwaarden is voldaan, dan is de kans aanzienlijk aanwezig dat er daadwerkelijk een complot gaande is.


[1] https://www.ftm.nl/artikelen/lobby-eerste-kamer-is-intransparant

[2] Of opdracht wordt gegeven om dat te verdoezelen: https://www.nytimes.com/2015/09/21/world/asia/us-soldiers-told-to-ignore-afghan-allies-abuse-of-boys.html?_r=0

[3] https://www.nrc.nl/nieuws/2014/06/28/het-subtiele-voordeel-van-minerva-1394126-a456900

[4] http://icsr.info/wp-content/uploads/2016/10/ICSR-Report-Criminal-Pasts-Terrorist-Futures-European-Jihadists-and-the-New-Crime-Terror-Nexus.pdf (PDF!)

[5] https://en.wikipedia.org/wiki/Den_of_Thieves_(Stewart_book)

[6] http://motto.time.com/4400914/fox-roger-ailes-gretchen-carlson-harassment/

[7] http://www.amny.com/news/bill-o-reilly-sexual-harassment-scandal-explained-1.13367681

[8] Fox News is hier niet uniek in. Over actrices, boybands en kindsterretjes in de entertainmentindustrie en modellen in Parijs, Milaan en New York (zowel vrouwen als mannen) verschijnen er voortdurend vergelijkbare verhalen.

[9] http://web.archive.org/web/20070829163014/http://iq.org/conspiracies.pdf (PDF!)

[10] Julian Assange omschreef het als volgt; “Complotten zijn intellectuele constructies. Ze kunnen een groep individuen, die alleen handelen te slim af zijn. Complotten ontlenen informatie aan de wereld waarin ze uitgevoerd worden (de samenzweringsomgeving), geven die informatie door aan de samenzweerders, die vervolgens gefocust naar hun doel toewerken. We kunnen complotten zien als een construct zien met input (informatie over de omgeving), rekenomgeving (de samenzweerders en hun onderlinge relaties) en output (acties met de intentie om de omgeving te manipuleren in de gewenste richting of te bevriezen in de gewenste houding).”

[11] https://www.nrc.nl/nieuws/2016/12/16/hoe-een-mol-bij-de-politie-zijn-gang-ging-5809475-a1537182

[12] http://nieuws.tpo.nl/2016/07/14/politiemol-van-marokkaanse-afkomst-tipt-criminelen-sloopt-diversiteitsbeleid-politie/

[13] https://www.amazon.com/Risky-Transactions-Trust-Kinship-Ethnicity/dp/1571813195

[14] http://www.vdare.com/articles/godfather-part-xvii-ethnic-mobs-on-the-rise

Posted on

Complotdenken voor beginners (Deel 1)

In het algemeen hebben complottheorieën de schijn tegen, omdat ze de simpelste verklaring van een voorval per definitie lijken af te wijzen. Er is altijd iets anders gaande. Complotdenkers gaan dan voorbij aan andere mogelijkheden, die meer voor de hand liggen. Ten eerste, stupiditeit en egoïsme zijn vaak veel betere verklaringen voor immoreel, onrechtvaardig en anderszins abject gedrag van gezagsdragers, politici, managers, e.d. Als iemand de Oscar-kaartjes[1] voor beste film per ongeluk door elkaar haalt, dan zijn er direct allerlei mensen, die hier vervolgens een doorgestoken kaart in zien. Na de Bijlmerramp werden er bij de opruiming mannen in witte pakken[2] gezien en dat werd gekoppeld aan de verdenking dat het vliegtuig giftige stoffen zou hebben vervoerd. Uiteindelijk bleken het gewoon mannen in witte overalls geweest te zijn, die de boel kwamen opruimen.

Ten tweede, de meeste complottheorieën moeten, bij nadere beschouwing, steeds verder aangepast worden aan de realiteit, omdat de feiten toch een stuk genuanceerder liggen. Van het complot blijft na kritische checks uiteindelijk niet veel over. Het zijn vooral de complotdenkers zelf, die primair verantwoordelijk zijn voor hun slechte reputatie; zij blijven immers irrationele, vergezochte en zelfs absurde verklaringen bij hoog en bij laag verdedigen. Voor sommige mensen is een voorval nooit wat het is. Als er ergens een vliegtuig neerstort,[3] dan accepteren ze per definitie de gangbare verklaring niet. Niet sappig genoeg: het moet altijd iets anders zijn dan de officieel geldende verklaring. Hiermee maken complotdenkers zich belachelijk voor het grote publiek.

Alhoewel complotdenkers vaak de schijn tegen hebben, is daarmee niet aangetoond, dat ze ongelijk hebben. Het blijkt namelijk dat er genoeg complotten voorkomen. Hoe valt dit te rijmen? Essentieel is dan om filters te hanteren waarmee onzin en realiteit gescheiden kunnen worden. Er is een spectrum van complotten, variërend van onmogelijk tot hoogst waarschijnlijk; deze glijdende schaal valt gelijk met het type complotdenker, dat het complot probeert te openbaren. Complotdenkers zijn dan te onderscheiden in vier types; de samenzweringsfantast, de samenzweringsdenker, de samenzweringsideoloog en de complotrealist. Met de fantast en realist als uitersten van het spectrum.

Samenzweringsfantasten

David Icke[4] en Jeff Rense[5] zijn te typeren als samenzweringsfantasten – hoe absurder het complot, hoe meer aantrekkingskracht het op dit type complotdenker lijkt te hebben. Voor de neutrale toeschouwer lijken deze mensen vaak rijp voor psychiatrische zorg (of worden er cynisch van verdacht hun geld te verdienen aan mensen, die rijp zijn voor psychiatrische zorg). Maar een gek hoeft niet gevaarlijk te zijn, integendeel. Het is zeer wel mogelijk, dat dit type complotdenker juist heel oprecht is en daarmee dus zeer sociaal bewogen: ze willen hun medeburgers waarschuwen voor misstanden, waar ze grote vrees voor hebben.

Samenzweringsfantasten geloven bijvoorbeeld in Reptilianen[6], mythische reptielmannen die zich in mensenhuiden schuil houden. Deze Reptilianen willen de macht overnemen van de mensheid en de mensheid veroordelen tot slavernij. Samenzweringsfantasten zijn niet te overtuigen met empirische gegevens, logica, natuurwetten of wat dan ook. In al die zaken zijn ze niet geïnteresseerd, want ze geloven in complotten als een religie; ze geloven, omdat het absurd is.[7] Absurd, zeker, maar wel sociaal bewogen. Complotten lijken voor samenzweringsfantasten ook vaak te dienen als niet-godsdienstige verklaringen voor de ellende in de wereld. Het geeft een zekere rust om te geloven dat de wereld hopeloos en verdorven is, dat alles doorgestoken kaart is, want dan valt er ook niets te verbeteren – en hoef je ook niet uit je luie stoel te komen. Wat de precieze motieven van mensen zijn om in bovennatuurlijke complotten te geloven, gaat te ver voor dit stuk, maar zou interessant kunnen zijn voor psychologen.

Samenzweringsdenkers

De samenzweringsfantast verschilt van wat de klassieke “samenzweringsdenker” genoemd kan worden. Samenzweringsdenkers keren zich niet tegen natuurwetten, logica, empirie of chronologie en consistentie, zoals irrationele, paranoïde fantasten. Micha Kat is een goed Nederlands voorbeeld van een echte samenzweringsdenker.[8] Kat richt zich niet tegen buitenaardse wezens, hij probeert een rationeel verhaal te maken van allerlei losstaande feiten. Kat is zodanig overtuigd van een pedofielennetwerk binnen “de elite”, dat hij elk feit aangrijpt om dit netwerk te kunnen aantonen. Vooral voormalig topambtenaar van ministerie van justitie Joris Demmink ziet Kat als het centrum van dit netwerk. Nu is het natuurlijk mogelijk dat zo’n netwerk bestaat, maar op Demmink na zijn er niet veel namen genoemd – en zelfs als Demmink schuldig is, dan kan hij nog steeds geen netwerk vormen in zijn eentje. Maar zo’n tegenwerping zal voor Kat niets uitmaken, het bevestigt slechts dat het complot nog veel groter is dan hij eerder dacht.

Het probleem met de samenzweringsdenker is dus dat de samenzwering zelf niet falsifieerbaar is. Hoe vaak details van het verhaal ook ontkracht worden, hoe vaak nieuwe feiten ook nuanceren; voor een samenzweringsdenker verandert er niets aan de waarachtigheid van het complot. Samenzweringsdenkers proberen orde te creëren in chaos. Hierdoor creëren ze uit ruis een verhaal, dat in theorie waar zou kunnen zijn en op eerste gezicht zelfs plausibel kan lijken. Zowel de samenzweringsfantast, als de samenzweringsdenker hebben een heilig geloof in het eigen gelijk. Wie tegen hen ingaat, loopt het risico om als onderdeel van het complot gezien te worden. Ontkenners zijn obstakels, die de waarheid willen verhullen.

De huidige Trump-Poetin complottheorie is een perfect voorbeeld van een samenzweringstheorie. Bewijs maar eens, dat Trump en Rusland niet ergens hebben afgesproken om de handen ineen te slaan.[9] Iedereen die deze Rusland-koorts tracht te beteugelen, wordt als verdacht gekenmerkt – van de FBI tot aan freelance-journalisten. Wie niet gelooft, dat er sprake is van anti-Russische hysterie, moet voormalig Tory-politicus Louise Mensch[10] eens een tijdje volgen op Twitter. Voor Mensch is werkelijk niets te gek. Niets. Zo heeft Mensch de verkiezingsuitslag van Ecuador[11], ISIS-aanslagen en de dood van de Amerikaanse rechtspopulist en Breitbart News-oprichter Andrew Breitbart[12] aan Poetin toegeschreven. Overigens blijft het niet bij Twitter, Mensch schrijft inmiddels artikelen voor de New York Times en de Washington Post en ze komt regelmatig op de Engelse en Amerikaanse tv-kanalen. Geen kleine vis dus.

Waarom Mensch’ beschuldigingen richting Rusland populair zijn, blijven en nu door elitemedia zelfs serieus worden genomen, kan maar deels worden toegeschreven aan de huiver die er is ontstaan voor Rusland na de annexatie van de Krim. Er hebben zich in 2016 natuurlijk historische gebeurtenissen (Brexit,[13] Trump[14]) voltrokken, die voor heel veel mensen onverklaarbare en onacceptabele fenomenen waren. Een zondebok als Rusland is dan meer dan welkom. Samenzweringsdenkers als Mensch vertellen deze mensen precies wat ze willen horen. Niet hun ideeën over de wereld waren fout, maar het zijn dus die verdraaide Russen geweest! De populisten hebben helemaal niet gewonnen! Het geval Mensch is natuurlijk grotesk. Maar vergeet niet dat er natuurlijk belangengroepen zijn, die Mensch’ gedachtenspinsels voor hun eigen karretje spannen. Er is natuurlijk een enorm veiligheids- en defensieapparaat in Washington opgebouwd sinds de Koude Oorlog, dat leeft van spanningen met Rusland. Types als Trump, die genormaliseerde relaties met Rusland willen, daar zitten ze niet op te wachten. Daarnaast willen de leiders van de Democratische partij Trump natuurlijk zoveel mogelijk tegenwerken; niets werkt dan beter dan om Trump te beschuldigen van samenwerking met een “vijandige macht”.

De anti-Russische samenzweringsdenkers vergissen zich echter op een cruciaal punt. Ze stellen dat Rusland liever omringd wordt door zwakke buurlanden en daarom aanstuurt op destabilisatie van haar buurlanden. Nu zijn landen als Frankrijk, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk ontegenzeggelijk zwakker dan 10-20 jaar geleden, maar dat komt niet door de Russen. Zij zijn verzwakt, omdat ze vasthouden aan allerlei contraproductieve idealen. Het Europese geloof in diversiteit, de euro, derde wereldimmigratie, verzorgingsstaten en supranationale bureaucratie hebben Europese landen veel meer verzwakt dan de Russen met hun kwaadste bedoelingen ooit zouden kunnen bewerkstelligen. Als Poetin Europese landen werkelijk wil verzwakken via destabilisatie, dan zal hij eerder tot de conclusie komen: “Gaat goed zo, niets meer aan doen!”

Samenzweringsideologen

Een derde type complotdenker is de samenzweringsideoloog. Ideologen leggen hun eigen blauwdruk van de wereld over de realiteit heen. Alle verschillen tussen ideaal en realiteit ontkennen ze als niet-bestaand of zijn de schuld van kwade krachten. Complotdenken bij de samenzweringsideoloog is een gevolg van cognitieve dissonantie[15]: de realiteit is te pijnlijk om onder ogen te zien, het ideaal te geliefd om los te laten en dus moet de realiteit aangepast worden.[16]

Een treffend voorbeeld: al sinds de jaren ’60 is er de feministische aanklacht van de “gender wage gap”.[17] Vrouwen zouden per uur minder betaald krijgen dan mannen voor hetzelfde werk en dat ontstaat als gevolg van chauvinistische organisaties, bestuurd door mannen, die vrouwencarrières zouden willen saboteren. De realiteit zit echter anders in elkaar. Talloze onderzoeken tonen aan dat vrouwelijke keuzes met betrekking tot zwangerschap, carrièreplanning (deeltijd vs. voltijd), assertiviteit bij salarisonderhandelingen en dergelijke de verschillen tussen ideaal en realiteit afdoende verklaren. Mannen en vrouwen hebben andere voorkeuren, omdat ze simpelweg biologisch van elkaar verschillen. Het doel zou moeten zijn, dat mannen en vrouwen gelijke kansen krijgen, maar dat is niet genoeg voor feministes: ze eisen gelijke uitkomsten. Om die reden verzinnen feministes liever een sinister mannencomplot – “het patriarchaat”,[18] dat erop gericht zou zijn vrouwen achter te stellen.

De acceptatie van een complot biedt meer geestelijke rust voor de samenzweringsideoloog, dan acceptatie van de realiteit; in die zin verschilt de samenzweringsideoloog dus zelfs niet van de samenzweringsfantast. De samenzweringsideoloog moet vroeg of laat de realiteit passend maken aan zijn ideaalbeeld. Hierdoor ontstaat een perverse situatie: de ideoloog gaat samenzweren met andere ideologen om de realiteit te verdoezelen. Ideologie leidt tot samenzwering!

Zo blijkt in het geval van de vluchtelingencrisis: overheden, media en mensenrechtenorganisaties schuwden geen superlatief om de grootsheid van de Syrische vluchteling te duiden: “moedigst”, “hoogst opgeleid”, “hardst werkend”, “bovenlaag van de bevolking”, “verrijking” enz., enz. Ondertussen zweeg dezelfde media, in letterlijk alle talen, toen bleek, dat deze Syrische vluchtelingen ook minder prettige kantjes hadden – iets waar tegenstanders van de ruimhartige vluchtelingenopvang herhaaldelijk op hadden gewezen. Misstanden in asielcentra, criminaliteit onder asielzoekers, het geïmporteerde extremisme en andere ongemakkelijke feiten (kindhuwelijken, intolerantie naar christenen en homo’s) bleven vervolgens bedekt. In landen als Zweden en Duitsland kunnen (en worden!) politieagenten zelfs vervolgd, als ze ingaan op de afkomst en religie van daders.

Een ander extreem voorbeeld in hetzelfde genre is het Rotherham-schandaal. In de jaren ’90 kregen een aantal Britse maatschappelijk werkers van de regio Rotherham door, dat Pakistaanse moslimmannen minderjarige meisjes seksueel misbruikten. Vooral Britse en Sikh-Indiase meisjes werden actief benaderd. Met charme en cadeaus werden de minderjarige meisjes ingepakt, met de intentie om seks met ze te hebben. Als deze meisjes geen seks (meer) wilden, werden ze gedwongen met geweld of bedreiging. Vaak werden de meisjes ook nog geprostitueerd aan familie, vrienden en kennissen. Enfin, toen de maatschappelijk werksters aan de bel trokken, volgde er geen grootschalig politieonderzoek met arrestaties en rechtszaken. In plaats daarvan werden de Rotherham-klokkenluiders hard terug gefloten door hun superieuren. Het probleem was dat de daders moslims van Pakistaanse afkomst waren. Negatief nieuws over etnische minderheden of moslims zou kunnen leiden tot xenofobie, islamofobie, etnische spanningen en vergelding van verontwaardigde burgers. Zwijgen of ontkennen werden als betere respons gezien. Om die reden kon het misbruik gewoon door blijven gaan; tussen 1997 en 2013 zijn er naar (voorzichtige) schatting maar liefst 1400 meisjes stelselmatig misbruikt.[19] Ideologie diende opnieuw als voedingsbodem om de realiteit te ontkennen en samen te zweren tegen de bevolking door ongemakkelijke feiten van ze te weerhouden.

Het wegmoffelen van het Rotherham-misbruik en asielzoekersproblematiek toont aan, dat er dus (groepen) mensen – i.c. regeringsleiders, vluchtelingenorganisaties en multiculturalistische opiniemakers en beleidsmakers – samenzweren tegen de onwetende massa. In dit geval gaat het om het redden van het multiculturele ideaal. Naast idealisme zijn er natuurlijk tal van andere belangrijke redenen; zelfverrijking, machtsvergaring, machtsbehoud en ontwijking van justitie. Wie hier over schrijft of bericht, riskeert zonder meer om belasterd te worden en, jawel, weggezet te worden als complotdenker – ondanks een correcte duiding en identificatie van het complot.

Complotrealisten

Dit vierde type “complotdenker” kan het best omschreven worden als de “complotrealist”. De complotrealist heeft zijn matige reputatie voor een gedeelte te danken aan het chaotische, feitenvrije, alarmistische denken van de andere types complotdenkers. De analyses van de complotrealist kunnen gemakkelijk verdacht gemaakt worden door ze te koppelen aan fantasie, hysterie en angstdromen. Het is een vergissing om complotten op voorhand te ontkennen: er wordt heel wat bekokstoofd achter de rug van argeloze burgers. Hieronder volgt een korte opsomming van complotten, die plaatsvinden of hebben plaatsgevonden:

  • De Federal Reserve (de Amerikaanse centrale bank) is opgericht door een consortium van Wall Street-banken op Jekyll Island.[20] De directeuren van de 6 grootste banken kwamen in het diepste geheim samen om zo een bankkartel te smeden en de geldvoorraad op uitgekiende wijze te kunnen inflateren;[21]
  • De Sovjetarchieven toonden aan, dat er zich een enorme infiltratie van communisten en pro-Sovjet sympathisanten bij de Amerikaanse overheid had voorgedaan.[22] De verguisde Joe McCarthy blijkt achteraf een stuk dichter bij de waarheid te hebben gezeten dan vaak wordt gedacht;
  • Snowden, Greenwald en Wikileaks onthulden een enorm NSA-surveillance programma (PRISM);[23]
  • Sigarettenfabrikanten probeerden sigaretten te vermarkten alsof ze goed waren voor de gezondheid in plaats van kankerverwekkend (wat bekend was); [24]
  • Stalin en Hitler smeedden het Molotov-Ribbentrop-pact[25] om gezamenlijk Polen binnen te vallen en op te delen;
  • Willem Oltmans is door de Nederlandse staat consequent tegengewerkt om zijn beroep van journalist uit te oefenen, als vergelding voor zijn opstelling richting Papoea Nieuw Guinea.[26] Interessant genoeg, ook Oltmans werd destijds weggezet als complotdenker.
  • De Duitse geheime dienst hielp ten tijde van WOI om Lenin Rusland in te smokkelen[27] en zo het land te destabiliseren met (de Bolsjewistische) revolutie; en
  • Ook Watergate[28], de Iran-Contra affaire[29], het Oost-Duitse dopingprogramma[30], Mossad Kidon squads[31], match-fixing in de profsport[32], operatie paperclip[33], Gladio[34], ODESSA[35], Volkswagen emissieschandaal[36] etc. waren allemaal echt.

Absurd klinkende complotten, zoals dat de CIA abstracte kunst[37] en feminisme[38] heeft gepromoot, bleken achteraf waar te zijn, maar in realiteit blijken absurd klinkende complotten uitzonderingen. Precies zoals gezond verstand zou voorspellen. Het is logisch dat sigarettenfabrikanten onderzoek naar longkanker als een bedreiging voor hun bedrijfsmodel beschouwden. Schandelijk wellicht, maar niet onlogisch of irrationeel.

De complotrealist is veelal een onderzoeksjournalist of een klokkenluider, die een complot van binnenuit heeft gadegeslagen of die van een nabije afstand zoveel signalen heeft waargenomen, dat hij er verslag van doet. Zo nam Arthur Gotlieb corruptie bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)-top en ongeregeldheden rondom privacy waar; vervolgens meldde hij dit bij zijn organisatie. In plaats van deze moed te belonen, keerde de organisatie zich hard tegen hem. Gotlieb kreeg vervolgens opzettelijk onterechte, negatieve beoordelingen van zijn unitmanager en werd beetje bij beetje weggepest. De NZa was vastberaden om Gotliebs klokkenluiden in de doofpot te stoppen en wilde zich ontdoen van deze lastpost. Uiteindelijk pleegde Gotlieb zelfs zelfmoord,[39] radeloos als hij was geworden. Pas na zijn dood werd hij gerehabiliteerd door de NZa.

Doofpotten komen in Nederland heel regelmatig voor (de bouwfraude,[40] de verdwijning van het Srebrenica-fotorolletje,[41] de bonnetjesaffaire[42] etc.), evenals de vervolging van klokkenluiders. De militair Victor van Wulfen[43] meldde bijvoorbeeld, dat de piloten van luchtbasis Eindhoven de veiligheidsvoorschriften van en voor Hercules-vliegtuigen vaak niet goed opvolgden. Dit zorgde voor veel wrevel binnen zijn organisatie en uiteindelijk verplichtte zijn werkgever Defensie hem zelfs om een psychiatrisch onderzoek te ondergaan; er werd bewust geprobeerd om Van Wulfens integriteit te beschadigen. Van Wulfen kwam vier jaar thuis te zitten, maar uiteindelijk won hij en werd hij volledig gerehabiliteerd. Zowel bij Gotlieb als van Wulfen werd dus geprobeerd om de klokkenluider weg te zetten als psychiatrisch geval: fantast. En de realiteit is dat het meestal lukt.

Zo kwam Rechten-promovenda Machteld Zee eind 2016 in opspraak, omdat ze in een interview[44] met AD-journalist Wierd Duk had beweerd, dat er “een plan achter islamisering” zit. Zee doelde daarmee op de enorme hoeveelheid geld, die Saoedi-Arabië en de golfstaten beschikbaar stellen voor de bouw van moskeeën in Europa en de sponsoring van imams, die het intolerante Salafisme komen prediken. De “plan”-quote leverde haar het verwijt “complotdenker” op, als eerste uit de mond van de linkse Sargasso-blogger Marcel Hulspas.[45] Opvallend was dat Hulspas Zees verdenkingen richting Saoedi-Arabië probeerde te ontkrachten, maar dat hij zelf geen alternatieve verklaring gaf waarom een land als Saoedi-Arabië dan wel zoveel geld stopt in het bouwen van moskeeën in het buitenland. Als de Saoedi’s gedreven worden door medeleven voor moslims, dan hadden ze een uitstekende kans gehad om zich te ontfermen over de ontheemde Syrische vluchtelingen, maar daar is geen animo voor in Saoedi-Arabië. Een alternatieve verklaring zou Hulspas ook slecht uitkomen, omdat hij heel goed weet dat Zee gewoon gelijk heeft, maar Zees ideeën passen gewoon niet zo goed in zijn ideologische straatje. De beschuldiging “complotdenker” is qua uitwerking sterk vergelijkbaar met de beschuldiging van racist of antisemiet, in de zin dat er geen adequate verdediging tegen is. Ook als je valselijk beschuldigd bent, ben je altijd nog schuldig aan het feit dat je beschuldigd bent.[46] Het is de beschuldiging die blijft plakken.

Complotanalyses zijn dus niet vrij van risico’s en het is dikwijls ondankbaar werk. Integriteit is niet genoeg, de complotrealist moet echt een passie voor waarheidsvinding hebben en daar voldoening uit halen. Prijzen, faam, baantjes en publieke waardering zullen aan diens neus voorbijgaan. De gevestigde machten houden per definitie niet van “lastposten”, maar willen de eigen belangen verdedigen. Complotrealisten moeten er dus van uitgaan, dat ze te maken zullen krijgen met actieve tegenwerking en intellectueel oneerlijke lastercampagnes. Meestal blijft het niet bij retoriek, dan eindigt een lastercampagne zelfs met ontslag, permanent verlies van status en verpaupering.


[1] https://www.thesun.co.uk/living/2963858/theres-a-bizarre-oscars-conspiracy-theory-about-how-la-la-land-got-called-out-for-best-picture/

[2] http://www.nu.nl/algemeen/2069877/mysterie-witte-pakken-bijlmerramp-ontrafeld.html

[3] http://listverse.com/2014/07/23/10-controversial-air-crash-conspiracy-theories/

[4] https://www.davidicke.com/headlines

[5] http://www.rense.com/

[6] https://en.wikipedia.org/wiki/Reptilians

[7] Credo quia absurdum, zie http://www.tertullian.org/works/de_carne_christi.htm

[8] http://revolutionaironline.com/

[9] http://www.independent.co.uk/news/world/americas/donald-trump-lawyer-michael-cohen-russia-officials-prague-kremlin-dossier-claims-president-elect-a7521776.html

[10] https://heatst.com/author/louise-mensch/

[11] http://www.telesurtv.net/english/news/Journalist-Russia-Putin-Behind-Ecuador-Lefts-Election-Win-20170403-0022.html

[12] https://www.youtube.com/watch?v=2rHFZKxuFf0

[13] http://www.independent.co.uk/news/uk/politics/russian-interference-brexit-highly-probable-referendum-hacking-putin-a7472706.html

[14] http://putintrump.org/

[15] https://www.youtube.com/watch?v=9Y17YaZRRvY

[16] https://meervrijheid.nl/?pagina=2339

[17] https://www.youtube.com/watch?v=JBFfI9925Q4

[18] https://i.ytimg.com/vi/SZNZGLnHz8E/hqdefault.jpg

[19] http://www.rotherham.gov.uk/downloads/file/1407/independent_inquiry_cse_in_rotherham

[20] https://www.amazon.com/Creature-Jekyll-Island-Federal-Reserve/dp/0912986212

[21] https://mises.org/library/origins-federal-reserve

[22] http://www.frontpagemag.com/fpm/212053/setting-record-joe-mccarthy-straight-harvey-klehr

[23] https://www.theguardian.com/world/2013/jun/06/us-tech-giants-nsa-data

[24] http://www.cbsnews.com/news/big-tobacco-kept-cancer-risk-in-cigarettes-secret-study/

[25] https://www.britannica.com/event/German-Soviet-Nonaggression-Pact

[26] https://www.historischnieuwsblad.nl/nl/artikel/26706/onafhankelijk-persmuskiet.html

[27] https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1954/10/when-lenin-returned/303867/

[28] https://en.wikipedia.org/wiki/Watergate_scandal

[29] http://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/reagan-iran/

[30] https://www.swimmingworldmagazine.com/news/exclusive-shirley-babashoff-breaks-30-year-silence-on-east-germanys-systematic-doping-of-olympians/

[31] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Other_Side_of_Deception

[32] http://www.huffingtonpost.com/2013/02/05/soccer-match-fixing-investigation-betting-scam_n_2622092.html

[33] https://www.cia.gov/library/center-for-the-study-of-intelligence/csi-publications/csi-studies/studies/vol-58-no-3/operation-paperclip-the-secret-intelligence-program-to-bring-nazi-scientists-to-america.html

[34] http://www.globalresearch.ca/operation-gladio-cia-network-of-stay-behind-secret-armies/9556

[35] http://www.jewishvirtuallibrary.org/organization-of-former-ss-members-odessa

[36] http://www.bbc.com/news/business-34324772

[37] http://www.independent.co.uk/news/world/modern-art-was-cia-weapon-1578808.html

[38] http://www.chicagotribune.com/news/opinion/commentary/ct-gloria-steinem-cia-20151025-story.html

[39] https://www.nrc.nl/nieuws/2014/12/24/nza-rehabiliteert-klokkenluider-arthur-gotlieb-a1419993

[40] https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/28244/kst-28244-6?resultIndex=111&sorttype=1&sortorder=4

[41] https://www.deblauwetijger.com/product/de-doofpotgeneraal-edwin-giltay/

[42] http://www.volkskrant.nl/binnenland/-bonnetjesaffaire-is-politiek-op-z-n-lelijkst~a4452691/

[43] https://www.bnr.nl/nieuws/politiek/10052522/klokkenluider-ze-hebben-alles-gedaan-om-mij-kapot-te-maken

[44] http://www.ad.nl/nieuws/achter-islamisering-zit-een-plan~a88e1806/

[45] http://sargasso.nl/complotdenken-machteld-zee/

[46] http://www.sobran.com/articles/leads/2006-07-lead.htm

Posted on

Herhaalt Donald Trump het ware kunststuk van Richard Nixon?

‘Kan Trump het dubieuze kunstje van Nixon nadoen?’ kopte de Volkskrant onlangs. Dat kunstje waar de krant voor vreest is, dat als Donald Trump de 45ste president wordt, hij een speciale aanklager zal benoemen om Hillary Clinton te vervolgen. Waar de journalist echter beter over had kunnen schrijven is de stormachtige en uiteindelijk succesvolle carrière van Richard M. Nixon. Een waar kunststukje.

In 1962 leek de politieke loopbaan van Richard Nixon (1913-1994) voorbij. De gevierde vice-president van Dwight Eisenhower verloor op desastreuze wijze de verkiezing van gouverneur van Californië. Twee jaar daarvoor moest hij het onderspit delven tegen John F. Kennedy, die in 1960 de presidentsverkiezingen won. Nixon was politiek uitgerangeerd, zo leek het.

Nixon groeide op in een arm gezin in Californië. De financiële situatie in het Quakergezin was er de oorzaak van dat de intelligente Richard niet aan een universiteit kon studeren. In 1948 kreeg Nixon – twee jaar eerder gekozen in het Huis van Afgevaardigden – nationale bekendheid door Alger Hiss van spionage te beschuldigen. Hiss werd in 1950 voor hoogverraad veroordeeld, hetzelfde jaar waarin Nixon op overtuigende wijze een senaatszetel wist te veroveren. Het anticommunisme van de Californiër sprak de Republikeinse Partij aan. Hij werd in 1952 vice-president onder oud-generaal Dwight Eisenhower en dwong bij vriend en vijand bewondering af voor zijn standvastigheid en vechtlust. Nixon maakte veel buitenlandse reizen, waaronder het beruchte bezoek aan een aantal Latijns-Amerikaanse landen in 1958. In Venezuela belaagden demonstrerende studenten de vice-president en zijn vrouw. Maar Nixon stapte uit de auto en ging de discussie met de betogers aan.

Mede vanwege zijn politieke ervaring in binnen- en buitenland was het voor Nixon moeilijk te verteren dat de jonge John F. Kennedy hem in 1960 versloeg. Naast de negatieve invloed van het televisiedebat – Nixon was ziekjes en kwam niet overtuigend over – zijn er ook aanwijzingen dat de Kennedy’s door verkiezingsfraude de winst binnen wisten te halen. In 1962 verloor de Quaker de gouverneursverkiezingen in zijn thuisstaat Californië van de rooms-katholieke Democraat Pat Brown. Op een haastig belegde persconferentie sprak Nixon de legendarische woorden “You won’t have Nixon to kick around anymore because, gentlemen, this is my last press conference”. Teleurgesteld en verbitterd geloofde Nixon zijn eigen woorden,  en met hem zo’n beetje alle Amerikanen.

Niets bleek minder waar. In het roerige verkiezingsjaar 1968 – moorden op Martin Luther King en Robert Kennedy, de oorlog in Vietnam op een hoogtepunt, en opstandige studenten – won Richard Nixon nipt van de Democratische kandidaat Hubert Humphrey. Vier jaar later maakte Nixon een ware ‘landslide’. Op binnen- en buitenlands terrein boekte hij vele successen. Watergate maakte een einde aan dit alles en in 1974 werd Nixon gedwongen het Witte Huis te verlaten. Eind jaren zeventig volgde eerherstel. President Ford verleende hem gratie en hij verscheen weer op politieke bijeenkomsten. Onder andere bij het officiële bezoek van de Chinese leider Deng Xiaoping aan de Verenigde Staten in 1979. Deng had erop gestaan dat Nixon aanwezig zou zijn bij de ontvangst in het Witte Huis; anders zou het staatsbezoek niet doorgaan! Hij overleed op 22 april 1994.

Een politieke carrière van vallen en opstaan. Als één politicus in de Amerikaanse politiek meerdere keren is afgeschreven, is het Richard Nixon. Een ware ‘comeback kid’. Hij werd beschuldigd van harde campagnes, afluisterpraktijken en bedrog. Maar Amerikaanse presidenten vanaf Roosevelt luisterden hun politieke tegenstanders af. Campagnes van Roosevelt en Johnson waren ongemeen vuil. De Kennedy’s kochten verkiezingen, hadden nauwe banden met de maffia en fraudeerden verkiezingsuitslagen. John F. Kennedy pleegde overspel tot in het Witte Huis. Bill Clinton liet een spoor van verdachte sterfgevallen en seksueel belaagde vrouwen na, kon niet van stagiaires afblijven, maar bleef in de Oval Office.

the-bush-order

Zijn hele leven heeft Nixon een diep wantrouwen gehad tegenover intellectuelen en gevestigde politici, afkomstig uit rijke families aan de Oostkust. Nixon had door dat mensen liever tegen dan voor iets kiezen. Politiek is verdeeldheid. “Het is wij tegen hen: de elites, de overheid, de bevoorrechten, de liberals, zij die macht erven.”

Dit jaar kent de Verenigde Staten eenzelfde politieke strijd. ‘Wij tegen hen’. Een kandidaat die vecht tegen de gevestigde, geërfde politieke macht. Een macht die zich gesteund weet door intellectuelen, die de arrogantie van vanzelfsprekendheid heeft: “We rule this country”. In binnen- en buitenlandse politiek zou de Verenigde Staten heel goed een Richard Nixon kunnen gebruiken. Wie weet is Donald Trump die man. Men vindt hem vulgair en ordinair, net als Nixon. Hij wordt afgeschreven, net als Nixon. Het was echter diezelfde Nixon die ooit zei: “Defeat doesn’t finish a man, quit does. A man is not finished when he’s defeated. He’s finished when he quits.”

Posted on

IS-leider mogelijk in Amerikaanse foltergevangenis Abu Ghraib geradicaliseerd

Volgens een reportage van het journalistieke platform The Intercept, zou de IS-leider Ibrahim Awad Ibrahim al-Badry, beter bekend onder zijn nom de guerre Abu Bakr al-Baghdadi, in de Amerikaanse foltergevangenis Abu Ghraib geradicaliseerd kunnen zijn.

In 2004 leidde de publicatie van beeldmateriaal uit deze gevangenis in Irak internationaal tot een schandaal. Op foto’s en film was vastgelegd hoe Irakese gevangenen door hun Amerikaanse bewakers zwaar mishandeld, misbruikt en gefolterd werden.

De beelden zorgden destijds wereldwijd voor ontsteltenis bij regeringen en media, waarop zich de toenmalige Amerikaanse president George W. Bush en zijn minister van Defensie Donald Rumsfeld zowaar publiek verontschuldigden. De verantwoordelijke gevangenisbewaarders werden weliswaar veroordeeld, niemand weet echter wat er van de gevangen die het betrof precies geworden is.

Tot nog toe werd vermoed dat IS-leider Ibrahim Awad Ibrahim al-Badry in Camp Bucca, een Amerikaans gevangeniskamp nabij de havenstad Umm Qasr in het zuiden van Irak gevangen was. Nu heeft het Amerikaanse leger tegenover journalisten van The Intercept echter bevestigd dat hij onder het nummer US9IZ-157911CI acht maanden in Abu Ghraib was.

Van de levensloop van al-Badry is vrij weinig bekend, wat een analyse van zijn persoonlijkheid en motivatie bemoeilijkt. De Verenigde Staten hebben aan die vaagheid echter ook bijgedragen. Zo waren er tot nog toe veel tegenstrijdige gegevens over de duur van zijn gevangenschap en de locatie in Irak waar hij gevangen gehouden werd.

De Verenigde Staten hebben inmiddels een prijs van 10 miljoen dollar staan op het hoofd van ‘kalief Ibrahim’ zoals al-Badry zichzelf noemt. Hij wordt verantwoordelijk gehouden voor misdaden tegen de menselijkheid, etnische zuiveringen en executies door onthoofding, kruisiging, verdrinking en levende verbranding, die in het ‘kalifaat’ hebben plaats gevonden.

Het feit dat al-Badry in Abu Ghraib gevangen heeft gezeten, zou mede kunnen verklaren hoe hij geradicaliseerd is. Wie de beelden van de toestanden in de Amerikaanse gevangenis in Irak kent (googelen op eigen risico), kan het niet verbazen dat deze na de oorlog de reputatie van ‘djihad-universiteit’ kreeg.

Posted on

Hoe Bill en Hillary Clinton hun politieke posities financieel uitmelken

In januari 2001 verliet Bill Clinton het Witte huis na zijn tweede ambtstermijn als Amerikaans president. Voor de buitenwereld een joviale, welbespraakte en charismatische man die links en rechts wel een bijverdienste er op nahield. Zijn vrouw, Hillary Rodham Clinton, werd bekeken als een sterke en onafhankelijke vrouw, die echter wel bij haar man bleef en hem zijn affaires vergaf.

Degenen die in de periode van de presidentiële termijn van Bill Clinton ook regelmatig in het Witte Huis vertoefden, vertellen echter een ander verhaal. Hillary Clinton komt over als een paranoïde machtswellusteling, Bill als een paranoïde polygamist. Zo lieten zij een nieuw telefooncircuit aanleggen zodat personeel eventueel niet zou kunnen meeluisteren via andere toestellen. Wanneer personeel de kamer betrad, maakten zij zich vlug uit de voeten of viel er snel een doodse stilte. Agenten van de staatsveiligheid werden met evenveel argwaan bekeken. Na het uitbreken van de affaire Lewinsky werd de paranoia nog erger en werd elk personeelslid of elke agent een potentiëel lek. Dingen die u trouwens niet in Clinton Cash zult lezen, maar in The Residence. Het boek is een verzameling van interviews die de schrijfster, Kate Andersen Brower, had met voormalige personeelsleden van het Witte Huis. Het boek geeft via korte anekdotes, aangezien de overgrote meerderheid van personeelsleden zich aan een morele zwijgplicht houdt, een inzicht in de mentaliteit van de Clintons.

The residenceEigenlijk waren zij parvenu’s. Idealistische progressievelingen die zich naar de top hebben kunnen knokken door Bill (echte naam: William) Clintons charisma en Hillary’s meedogenloos achter-de-schermen aansturen van haar man. Wanneer zij, tegen de verwachtingen in, het Witte Huis betreden, komen zij in een wereld terecht die voor hen vreemd is. In tegenstelling tot de Bush-dynastie zijn zij geen personeel gewend (George Bush senior was veruit de meest geliefde president onder het personeel) en ook geen echte grote macht. Clinton was gouverneur van Arkansas geweest, niet direct de meest bekende of flitsende Amerikaanse staat. Vanuit die functie zorgde hij voor lucratieve banden voor het advocatenkantoor waar Hilary voor werkte waardoor ze zich toen reeds aan de vetpotten van de macht laven konden. Waarmee we van The Residence zijn aangekomen bij het eigenlijke onderwerp: Clinton Cash, uit de pen van Peter Schweizer.

Peter Schweizer

De schrijver van het boek Clinton Cash is te situeren aan de rechterkant van het Amerikaanse politieke spectrum. Waarmee niet gezegd is dat hij zich enkel richt op de Democratische Partij (DNC) hondstrouw is aan de Republikeinse Partij (GOP: Grand Old Party) en corruptie daar met de mantel der liefde bedekt. Zo werd zijn onderzoekswerk naar corruptie gebruikt voor de documentaire Insiders:  the road to the STOCK act, waarin de onethische beursactiviteiten van politici werden aangeklaagd. Door voorkennis, verkregen door deelname aan gesloten commissies, konden zij bepaalde beursbewegingen voorspellen en daarop speculeren. Benoemingen tot die commissies konden gebeuren door betalingen aan machtige figuren binnen zowel de DNC als de GOP. Op basis daarvan zijn snelle politieke hervormingen gebeurd die, in theorie, dit onmogelijk zou moeten maken.

Op dit moment is Peter Schweizer een schrijver voor Breitbart News en voorzitter van het Goverment Accountability Institute (GAI). Daarvoor heeft hij geadviseerd in het schrijven van toespraken voor George W. Bush en diende hij als adviseur voor Sarah Palin tijdens haar kort bestaan als potentiële vice-presidente.

The Clinton Foundation

De Clinton Foundation werd in 2001 opgericht, kort na het vertrek van Bill Clinton uit het Witte Huis. Hillary Clinton schreef over die periode dat ze platzak waren. Al is dat een grove overdrijving, we mogen de kosten van het verblijf van het Witte Huis niet onderschatten. In tegenstelling tot de Europese vetpotten die klaar staan voor de top van het establishment, is dit in de Verenigde Staten veel minder het geval. Zo betalen presidenten en hun gezin zelf voor de maaltijden die zij nuttigen en de boodschappen die gedaan dienen te worden. Voor een lid van de Bush-dynastie is dit geen probleem, voor twee parvenu’s met dochter uit Arkansas zal het toch krapper zijn geweest. De Clinton Foundation was in het begin opgebouwd rond de persoon Bill Clinton die door het geven van lezingen geld zou inzamelen voor de Clinton Foundation. Die zou op haar beurt dit dan schenken aan goede doelen. In de praktijk waren die goede doelen Bill en Hillary Clinton.

Het boek “Clinton Cash” zegt niet luid en duidelijk dat de Clinton Foundation een middel tot corruptie was, maar duidt op verdachte overeenkomsten en gedragingen van donoren. Net als Peter Schweizers onderzoek naar onethische beursactiviteiten zegt het niet duidelijk “Er is een misdaad begaan”, maar legt het patronen bloot. Dit doet het door zich te richten op 7 punten, naast de bedenkingen die Obama zelf al had bij zijn aantreden als president. Beginnen doen we echter met de oprichting van de Clinton Foundation zelf.

De oprichting van de Clinton Foundation

In juni 1999, anderhalf jaar voor het einde van zijn presidentstermijn, zat Bill Clinton samen met zijn chief fundraiser en veertig CEO’s in La Grenouille (Manhattan). Hier gaf Bill Clinton zijn visie op de op te richten Clinton Foundation waarbij Hillary een belangrijke rol zou spelen. Volgens de New York Times als volgt te omschrijven: “an important role in shaping both the foundation’s organization and the scope of its work”. Karen Tramontano, eerste personeelschef van de Clinton Foundation, merkte snel dat de Clinton Foundation de facto rond Hillary zou draaien met Bill als uithangbord. Nog voor de officiële oprichting was er achter al controverse rond machtige zakenmensen en Bill Clintons daden als president in zijn laatste maanden.

In september 1999 gaf Clinton opdracht aan zijn regering om reguleringen van bier, wijn en sterke drank niet door te voeren. Deze reguleringen waren erop gericht om minderjarigen van de fles te houden. Desondanks annuleerde Clinton deze. Een maand later stortte Anheuser-Busch Companies (een drankconcern) de eerste van vijf betalingen van in totaal USD 1.000.000 voor de bouw van de William J. Clinton Presidential Library and Museum. In augustus 1999 liet het ministerie van justitie weten dat William A. Brandt Jr., een bankroete advocaat en fundraiser voor Clinton die verdacht werd van meewerken aan corruptie, vrij van vervolging zou worden verklaard. Drie maanden eerder zorgde hij voor een bijdrage van USD 1.000.000 aan de Clinton Library. Tevens in 1999 keurde Clinton een verandering aan Medicare (onderdeel van de Amerikaanse sociale zekerheid) aan. Hierbij zouden betaalde hospitaalkosten toch mee vergoed worden. Het kwam goed uit voor dr. Richard Machado Gonzalez en diens advocaat Miguel Lausell. Die eerste was eigenaar van een privaat ziekenhuis dat goed zou boeren bij het doorvoeren hiervan. Acht maanden voor deze wijziging stortte advocaat Lausell USD 1.000.000 voor de Clinton Library. Twee maanden voor de wijziging stortte dr. Machado USD 1.000.000.

Kers op de taart was echter Marc Rich. Een zakenman in olie en kredietverstrekker die gezocht werd voor een waslijst aan feiten en de VS ontvlucht was. Zijn zakelijke belangen omvatten o.a. Fidel Castro, Muammar Khadaffi en ayatollah Khomeini. Zo had Rich olie verhandeld met Iran toen dat verboden was. Meer dan USD 48 miljoen aan belastingen was hij de Amerikaanse staat verschuldigd en hij werd geconfronteerd met de mogelijkheid van 325 jaar gevangenis. Hij stond dan ook op de Most Wanted List van de FBI. Op zijn laatste dag als president verleende Bill Clinton de man echter gratie. Dit vond plaats kort nadat de ex-vrouw van Mar Rich USD 100.000 aan de campagne voor de verkiezing van Hilary tot senator in 2000 had gestort, USD 450.000 aan de Clinton Library en USD 1.000.000 aan de DNC. Na zijn presidentschap zou Bill Clinton met de Clinton Foundation echter pas echt beginnen met het bijeen harken van geld. Tussen 2001 en 2012 bracht hij voor de Clinton Foundation USD 105,5 miljoen binnen aan lezingen en verzorgde hij honderden miljoenen dollars aan donaties voor de Clinton Foundation.

CEO van de Clinton Foundation was in het begin Bruce Lindsey die daarvoor belangrijke functies bekleedde in het Witte Huis onder Clinton. Een ander belangrijk bestuurslid doorheen de jaren was onder andere Doug Band. Hij is een professor aan de New York University en bestuurslid bij Coca-Cola. Voor hij zich bezighield met de Clinton Foundation hielp hij meerdere staatshoofden wereldwijd de overgang weer te maken van het politieke naar het private leven. Hij zou dit netwerk omzetten voor de Clinton Foundation naar het Clinton Global Intiative dat tegelijkertijd met VN-bijeenkomsten plaatsvindt. Hier zijn reeds meer dan 150 staatshoofden, 20 Nobelprijswinnaars en honderden voorname CEO’s samengekomen onder deze paraplu. Bilderberg lijkt er haast een dwerg bij. Doug Band is echter ook belangrijk vanwege zijn functie als onderhandelaar met Obama.

Toen Barack Obama president werd was hij goed op de hoogte van de mogelijke controverse rond de Clinton Foundation. Voordat hij Hillary tot Secretary of State (minister van buitenlandse zaken) wou benoemen, werd er onderhandeld over een MOU (Memorandum of Understanding). Daarvoor had senator John Kerry reeds gezegd dat er het gevaar was dat buitenlandse overheden en andere entiteiten zouden kunnen denken dat zij beslissingen van Hillary Clinton als Secretary of State kunnen beïnvloeden via de Clinton Foundation. Obama zag dit ook goed in en eiste daarom een MOU. Hierin eiste hij transparantie met betrekking tot de Clinton Foundation. Bill en Hillary Clinton moesten elke lezing die zij zouden geven eerst ethisch laten doorlichten voor zij enige betaling zouden aanvaarden. Ook de donoren aan de Clinton Foundation moesten bekend gemaakt worden. Zij hielden zich hier af en toe aan. Zo vermeldde de Clinton Foundation geen schenking van USD 500.000 van de Algerijnse overheid, zogezegd voor steun na de aardbeving in Haïti. Deze schenking vond plaats in 2010 en werd pas bekend gemaakt in 2015. Tevens moest de Clinton Foundation stoppen met het aannemen van donaties van buitenlandse donoren (private personen of overheden). Wat geen groot succes was, gezien de persoon van Gulnora Karimova.

Gulnora is de oudste dochter van de president van Oezbekistan. Haar vader wordt omringd met verhalen dat hij zijn politieke tegenstanders zou hebben laten koken. Desondanks is het niet haar vader, maar zij die de eerste plaats bezit als meest gehate persoon in het land. Zij wou een mode- en juwelenketen voet aan de grond doen krijgen in Europa en Amerika. Volgens een diplomatiek bericht, gelekt via Wikileaks, wou zij dit doen door een goede relatie op te bouwen met Bill Clinton. Hoe deed zij dit? Zij zorgde voor een fundraiser in Monaco voor de Clinton Foundation, poseerde daar met Bill Clinton en al snel stond zij bekend als een vriend van Bill Clinton. Of zij hier effectief iets mee gedaan zou krijgen is onbekend aangezien zij in 2013 door haar vader onder huisarrest werd geplaatst. Zij toonde echter wel wat meerdere niet-Amerikaanse oligarchen en andere belanghebbenden wisten: de Clinton Foundation is een weg naar de gunst van de Clintons. Men kan dat naïef noemen in het beste geval, maar dat is geen adjectief dat door tegenstanders of bondgenoten voor de Clintons wordt gebruikt…

Amerikaans uranium voor de Russen

De schrijver gaat in op enkele opvallende patronen waarbij donaties en beslissingen van Hillary Clinton samenvallen. Ook merkt de schrijver op dat Bill Clinton steeds grotere vergoedingen krijgt naargelang de beslissingen die Hillary kan nemen groter worden. Het zou teveel tijd kosten, en niet passen in een boekbespreking, om heel het boek hier samen te vatten. Toch is het interessant om dieper in te gaan op één specifiek punt, gezien de Amerikaanse hysterie over het land de laatste tijd: de Russen.

In 2008, terwijl Hilary Clinton een eerste poging deed om de presidentskandidate te worden van de DNC, verweet ze Poetin geen ziel te hebben. Waarop Poetin reageerde dat een staatshoofd toch op z’n minst een hoofd zou moeten hebben. Presidente werd ze niet, maar haar baan als Secretary of State vanaf januari 2009 hield toch regelmatige contacten in met die zielloze Poetin. In 2005 was Bill Clinton reeds naar Kazachstan gereisd. Zogezegd om te spreken over de rol van de Clinton Foundation in de strijd tegen AIDS. In zijn kielzog was echter Canadees zakenman Frank Giustra meegereisd. Al is kielzog weinig gezegd aangezien Bill Clinton en Frank Giustra samen naar Kazachstan vlogen in een vliegtuig van Giustra. In 2006 zou Giustra tegen de New Yorker dan ook duidelijk zeggen: “All of my chips, almost, are on Bill Clinton. He’s a brand, a worldwide brand, and he can do things and ask for things that no one else can”. Reeds in 1987 hadden de twee gemeenschappelijke belangen. Beiden waren verbonden aan mijnbouwondernemer Jean-Raymond Boulle. Clinton stond toe aan Boulle om een diamantmijn te openen in een staatspark en zorgde ervoor dat dit openging in 1987. Deze contacten waren geregeld via tussenpersoon Jim Blair, die later Hillary zou helpen om USD 1.000 aan beursproducten om te zetten in  USD 100.000. Ook Giustra was als mijnondernemer hieraan verbonden.

Na Bill Clintons bezoek aan Kazachstan, waar hij de president prees voor zijn inzet voor mensenrechten, ondanks zijn zeer autoritair regime, werd een bedrijf van Giustra gekozen om concessies met betrekking tot mijnbouw van uranium, uit te baten. Dit bedrijf was UrAsia Energy en had niet de minste ervaring in deze sector. Desondanks slaagde die erin om bedrijven met véél meer ervaring opzij te duwen. Deze concessies werden vervolgen overgegeven aan offshore constructies waar Giustra later van zou zeggen dat hij zelf niet wist wie eigenlijk de concessies in handen had. Uiteindelijk zou een bedrijf met de naam Uranium One een controlerend aantal aandelen van UrAsia Energy opkopen. Dit zou de basis vormen voor een opmerkelijk besluit van Hillary Clinton als Secretary of State.

Hillary Clinton pleitte als Secretary of State voor een “reset” van de Amerikaans-Russische relaties. Moskou was tevreden met de keuze voor Clinton als Secretary of State. Zij zagen haar als iemand die een evenwichtige visie bood op de Amerikaanse relaties met Rusland. Op hetzelfde moment hadden de Russen plannen om hun aandeel op de wereldmarkt voor kernenergie uit te breiden. Zo wilden zij vanaf 2006 USD 10 miljard uitgeven om de Russische jaarlijkse uraniumproductie op te drijven met 600%. Poetin, destijds afgestudeerd met een studie naar energiebevoorrading als geopolitiek wapen, noemde dit één van zijn prioriteiten. Alles wat betrekking heeft tot kernenergie in Rusland is in handen van Rosatom (het Russische staatsagenschap voor nucleaire energie). Zij zijn ook actief in Noord-Korea, Iran, Venezuela en Myanmar. Een staatsagentschap dat duidelijk past in Poetins geopolitieke visie op energiebevoorrading. In juni 2009 kocht Rosatom 17% van Uranium One. Op dat moment produceerde Uranium One bijna 3 ton uranium per jaar. Uranium One breidde ook sterk uit in de VS. In 2010 had het 61 lopende of geplande projecten in Wyoming. Daarnaast bezat het ook concessies in Utah, Texas en South Dakota. Tegen 2015 werd verwacht dat Uranium One de helft van de Amerikaanse uraniumproductie in handen zou hebben. Wat goed paste in de plannen van Rosatom dat erop mikte om zoveel mogelijk buitenlandse uraniumreserves in handen te krijgen. Waarbij het Kremlin voor het nodige geld zou zorgen.

Eind 2009 was Hillary Clinton verwikkeld in onderhandelingen met Rusland over het toestaan van commerciële handelingen tussen Amerikaanse en Russische bedrijven m.b.t. nucleaire projecten (waaronder de productie van uranium). In mei 2010 werd een regeringsvoorstel aangenomen in het Amerikaanse congres dat commerciële handelingen m.b.t. nucleaire projecten met Russische bedrijven werden toegestaan. Enkele weken later kondigde Rosatom aan dat zij 52% van Uranium One zouden kopen, waardoor zij uiteindelijk de helft van de Amerikaanse uraniumproductie in handen van het Kremlin kregen.

Een slimme zet van de Russen die niet verwacht werd door Washington? Enkele transacties doen anders vermoeden. Bestuursraadvoorzitter van Uranium One Ian Telfer was een donor van de Clinton Foundation en vanaf 2009 zorgde hij via een Canadees bedrijf voor een instroom van USD 2,35 miljoen naar de Clinton Foundation. Dit deed hij door meerdere donaties aan het Clinton Giustra Sustainable Growth Intitiave (een samenwerking tussen Bill Clinton en, jawel, Frank Giustra) dat op zijn beurt alles doorstortte naar de Clinton Foundation. Deze donaties werden niet meegedeeld door de Clinton Foundation, ondanks het MOU met president Obama. Uranium One nam ook twee financiële adviseurs onder de arm, Robert Disbrow en Paul Reynolds. Ook zei doneerden miljoenen aan de Clinton Foundation. Een belangrijke aandeelhouder van Uranium One was US Global Investor Funds wiens CEO Frank Holmes was. Frank Holmes was, u raadt het al, een donor van de Clinton Foundation en tevens adviseur m.b.t. grondstoffenhandel in ontwikkelingslanden. Endeavour Financial, een bedrijf van Giustra, begleide deze overname. CEO van Endeavour Financial was Eric Nonancs. Nonancs was senior adviser bij de Clinton Foundation en had daarvoor als buitenlandexpert gediend onder Bill Clinton.

De overname werd goedgekeurd door het Committee on Foreign Investment in the United States (CFIUS) op 22 oktober 2010. Had Hillary Clinton vanuit haar functie bezwaar aangetekend, was dit op het bureau van de president beland en waarschijnlijk afgevoerd. Kort hierna kreeg een klein Canadees bedrijf, Salida Capital, een anonieme donatie van USD 3,3 miljoen voor goede doelen. USD 780.220 hiervan ging in 2010 naar de Clinton Foundation. In totaal zou tussen 2010 en 2012 Salida Capital USD 2,6 miljoen naar de Clinton Foundation sturen. Op 21 mei 2010 sprak Bill Clinton ook voor Salida Capital in Canada en kreeg in ruil een vorstelijke vergoeding. Waarom is dit belangrijk? Omdat Salida Capital verschijnt in een jaarverslag van Rosatom als een dochterbedrijf van dit Russische staatsbedrijf. Ook kort na het goedkeuren van de overname werd Bill Clinton uitgenodigd om in Moskou te komen spreken. Vergoeding; USD 500.000 betaald door organisator RenCap (Renaissance Capital). RenCap heeft zijn zetel in Cyprus en staat bekend als een mantelorganisatie van de Russische FSB. Uitvoerend directeur van RenCap is Yuri Kobaladze, met 32 jaar ervaring in KGB en SVR. Morgen een zielloos man, vandaag goed om zaken mee te doen.

Conclusie

clinton-cash-coverHet boek geeft een uitgebreid overzicht van enkele stinkende potjes van de Clinton Foundation. Men mag nooit vergeten dat het uit Amerikaans perspectief geschreven is. De deal met Rusland, die ik hierboven heb uitgelicht, is daar een deal met een aartsvijand. Daarnaast heeft men nog deals die Afrikaanse warlords ten goede komen, het ondersteunen van de Indiase kernwapenlobby, gesjoemel met centen bestemd voor het herbouwen van Haïti, etc… Zodra Hillary Clinton beslissingen kan nemen, verschijnen grote bedragen voor lezingen van Bill Clinton of grote spontane donaties direct aan de Clinton Foundation. De auteur is eerlijk en slim genoeg om er meerdere malen op te wijzen dat hij geen directe bewijzen aanreikt. Hij duidt echter wel op patronen die een verdachte correlatie tonen tussen donaties en belangrijke beslissingen door Hilary genomen.

Men kan sommige dingen toeval noemen of een naïef vertrouwen van Hillary Clinton dat de Russen opeens vanuit een filantropische visie aan geopolitiek gaan doen. Naïviteit is echter geen rode lijn die men doorheen haar leven kan trekken. Telkens zijn er steeds toevalligheden die allen samen een andere rode lijn aanwijzen: een cynische drang naar het vergroten van macht. Een progressief gedreven vrouw die macht wou verwerven om zichzelf te bewijzen en om haar progressieve agenda uit te voeren. Doorheen de jaren is dit gemuteerd naar het gebruiken van een progressieve agenda om macht te verwerven.

Wie dit cynische manipulatieve gedrag van Clinton wil zien, hoeft enkel maar te kijken naar haar keuze voor running mate. Tim Kaine was voorzitter van de DNC van 2009 tot 2011. Hij gaf deze functie op nadat hij, niet met volle zin, had besloten campagne te voeren voor het ambt van senator. Het leek alsof hij plotseling een stap opzij deed waarbij men zich kon afvragen welke prijs hij hiervoor had gevraagd. In zijn functie als voorzitter van de DNC werd hij opgevolgd door Debbie Wasserman Schultz. Daarvoor was zij één van de topfiguren in de campagne van 2008 van Hillary Clinton om presidentskandidate te worden. Debbie Wasserman Schultz werd tot aftreden gedwongen in 2016 en direct opgenomen in de campagne van Hilary Clinton. In 2016 werd het ook duidelijk voor welke prijs Tim Kaine was afgetreden als voorzitter van de DNC. Op 27 juli 2016 werd hij gekozen tot kandidaat vice-president voor Hillary Clinton.

En zo doet Hillary Clinton denken aan de serie House of Cards. U mag het passende Frank Underwood-citaat zelf kiezen: “When money is coming your way, you don’t ask questions.”, “For those of us climbing to the top of the food chain, there can be no mercy. There is but one rule: hunt or be hunted”, “Don’t let a little dirt stop you”. Of gezien de situatie is misschien Claire Underwood beter gepast: “Am I really the sort of enemy you want to make?

Posted on

Dilma Rousseff: zondebok voor corrupte politici

Afgelopen zondag stemde het Lagerhuis van het Braziliaanse parlement voor het starten van een afzettingsprocedure voor de president van Brazilië, Dilma Rousseff. De senaat zal hier naar verwachting mee instemmen.

Het is veelzeggend dat de afgevaardigde die het voorstel om de afzettingsprocedure in gang te zetten over de drempel van 342 hielp Bruno Araújo was, die zelf onder verdenking staat vanwege een document dat er op wijst dat hij illegale fondsen ontvangen zou hebben van het grote bouwbedrijf dat centraal staat in het corruptieschandaal waarover momenteel zo veel te doen is in Brazilië. Daar komt bij dat Araujo lid is van de PSDB die vier keer op rij de nationale verkiezingen verloren heeft van Rousseffs PT, voor het laatst zo’n anderhalf jaar geleden, toen 54 miljoen Rousseff opnieuw hun stem gaven.

Deze twee feiten onderstrepen de ongeziene, haast onwerkelijke aard van de feiten die zich zondag voltrokken in Brasília, de hoofdstad van het op vier na grootste land ter wereld. Politici en partijen die twee decennia gepoogd hebben en gefaald zijn om de PT in democratische verkiezingen te verslaan, sloegen triomfantelijk de handen ineen om in feite de verkiezingsuitkomst uit 2014 ongedaan te maken, door Rousseff af te zetten op gronden die, zoals bijvoorbeeld de New York Times opmerkt, op zijn best zeer dubieus zijn. Zelfs The Economist, die lange tijd van niets dan minachting heeft laten zien voor het beleid van de PT en haar aandacht voor armoedebestrijding en het liefst zou zien dat Rousseff opstapt, stelde in een commentaar dat, nu bewijzen van criminaliteit ontbreken, een afzettingsprocedure “niet gerechtvaardigd” is en het lijkt op een “voorwendsel om een impopulaire president af te zetten”.

De parlementaire handelingen van zondag, die voltrokken werden uit naam van de bestrijding van corruptie, werden voorgezeten door een van de meest onverholen corrupte politici in de democratische wereld, de voorzitter van het Lagerhuis, Eduardo Cunha, van wie onlangs naar buiten kwam dat hij miljoenen dollars op Zwitserse bankrekeningen heeft staan, die hij onmogelijk op non-corrupte wijze verkregen kan hebben. Hij heeft bovendien meineed gepleegd door in een parlementaire hoorzitting te ontkennen dat hij buitenlandse bankrekeningen had.

Van de 594 leden van het Lagerhuis staan 318 onder de verdenking van corruptie, zoals The Globe and Mail onlangs meldde, terwijl hun doelwit, president Dilma Rousseff niet beschuldigd wordt van financiële misstappen.

In Brazilië geloven velen ter linker zijde dan ook dat de Verenigde Staten de huidige instabiliteit in hun land actief bevorderen om zo af te komen van een linkse regeringspartij die sterk leunt op de handel met China, en in plaats daarvan een meer op Amerika georiënteerde regering in het zadel te helpen die langs electorale weg weinig kans zou hebben.

Daar is weliswaar vooralsnog geen echt bewijs voor, maar dat een sleutelfiguur uit het anti-Rousseff-kamp de dag na het inzetten van de afzettingsprocedure in Washington DC arriveerde, spreekt voor menig Braziliaan boekdelen. Oppositieleider Aloysio Nunes is drie dagen in Washington om met allerlei politici, hoge ambtenaren, lobbyisten en adviseurs van Clinton te spreken.

Zie voor uitgebreidere achtergronden The Intercept.