Posted on 1 Comment

Waarom Russisch paspoort voor veel inwoners Donbass van levensbelang is

Rusland krijgt opnieuw felle kritiek uit het Westen. Ditmaal omdat het besloten heeft het voor inwoners van de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk gemakkelijker te maken om Russische paspoorten te krijgen. Westerse commentatoren vermoeden vooral geopolitieke motieven, er zijn echter ook humanitaire redenen voor het besluit. Een reisverslag uit 2016 geeft inzicht in de situatie waarmee de bevolking van Donbass te kampen heeft.

Na maanden voorbereiding kondigde het laatste deel van de reis zich aan: de taxirit van de Russische stad Rostov-aan-de-Don naar Donetsk, de hoofdstad van de niet-erkende Volksrepubliek Donetsk. Het spannendste onderdeel van de reis moest echter nog komen: de grensovergang. De angst zat er goed in dat de Russische beveiligingsambtenaar “NJET!” zou zeggen en daarmee in één keer alle moeite te niet zou doen. De grenswacht had deze angst waarschijnlijk opgemerkt en grapte naar zijn collega: “Kijk, ze maken zich zorgen! Rammel maar wat met je handboeien.” De grap brak het ijs. Later pas bleek hoeveel ellende de reis op dat moment werd bespaard.

Glimlach

De reis ging verder, richting Donetsk. Met een glimlach op zijn gezicht legde de taxichauffeur uit in welke situatie hij was beland (en met hem velen anderen) omtrent het terugbetalen van zijn leningen. “Voordat de oorlog begon waren er natuurlijk een boel mensen die leningen hadden afgesloten. Maar nadat de oorlog was begonnen, werden veel banken gesloten.”

De glimlach werd groter en hij zei “Ik wou mijn schulden terugbetalen, maar kon dat niet. Dus op een dag belde de bank en zei dat we onze schulden moesten terugbetalen. Ik legde uit waarom dat niet kon, de bank zei daarop dat ze iemand zouden sturen om het bedrag op te komen halen als ik niet zou betalen.” Hij op zijn beurt gaf zijn adres en zei dat ze welkom waren.

Toen de medewerker het adres had gekregen was hij een tijdje stil, vertelde dat de bank had heroverwogen en besloten had toch niemand te sturen. De hierboven beschreven situatie geeft goed aan in wat voor situatie veel mensen in Donetsk verkeren. Mensen vallen hier constant tussen wal en schip.

Gevangen in eigen land

“In de Sovjet-Unie was het makkelijk om te reizen”, legde een medepassagier ons uit. De vrouw vertelt: “Er waren geen grenscontroles [binnen de USSR] en we konden reizen wanneer we wilden.” Ze benadrukte dat “zij zich niet voelden als Russen, Oekraïners, Wit-Russen of wat dan ook. We waren allemaal deel van een groot land: De Sovjet-Unie.” Dit beeld blijft bestaan tot de dag van vandaag. Haar familie woont overal: in Oekraïne, in Rusland, in Wit-Rusland, waarmee ze nogmaals benadrukt hoe belangrijk het is om naar het buitenland te kunnen reizen.

Op het moment waarop ik dit stuk oorspronkelijk schreef waren er namelijk veel inwoners van de Donbass die in zekere zin gevangen waren in eigen land. Weliswaar waren er door deze niet-erkende landen al paspoorten uitgegeven, maar niemand erkende ze. Om naar het buitenland te reizen is er een Oekraïens paspoort nodig dat aan mensen is verstrekt voor de oorlog. Voor een hele generatie mensen die geen Oekraïense paspoorten hebben is het daarom onmogelijk geworden om naar het buitenland te reizen. Dit veranderde pas in het voorjaar van 2017, toen Poetin per decreet besloot officiële documenten uit de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk te erkennen.

De Russische erkenning van documenten uit LNR en DNR*

Voor de verordening waren veel mensen in de Volksrepublieken* afhankelijk van hun Oekraïense paspoorten. Zonder deze paspoorten was het onmogelijk om naar het buitenland te reizen, naar Rusland bijvoorbeeld. Als men niet beschikte over een Oekraïens paspoort omdat men het tijdens de burgeroorlog kwijt was geraakt, kon men de Volksrepublieken niet uit. De afhankelijkheid van een Oekraïens paspoort is zelfs nog groter als men bedenkt dat veel mensen er voor kiezen via Russisch territorium naar door Oekraïne gecontroleerd territorium te reizen. Evgenia van Amerongen, een manager die werkt voor een busbedrijf, legt de moeilijkheden uit:

“Men moet de oversteek maken via de scheidingslijn (tussen Donbass en Oekraïne – SB). De oversteek verloopt via een controlepost van de DNR/LNR en Oekraïne. Al deze controleposten bevinden zich in ‘instabiele gebieden’. Bijvoorbeeld Zaitsevo, Marinka, Stantisija Luganskaya.” Van Amerongen vervolgt: “Omdat veel mensen hun leven niet willen riskeren, kiezen ze ervoor te reizen via Rusland en dus hebben ze een Oekraïens reisdocument nodig. De situatie is veranderd nu de Russische Federatie besloten heeft paspoorten uit Donbass te erkennen. Inwoners van Donbass kunnen zelfs zonder visum naar Rusland reizen.”

Trouwaktes, diploma’s

De problemen beperken zich echter niet tot reisdocumenten. Ook andere officiële documenten uit de Donbass worden niet erkend. Te denken is aan trouw- en scheidingsaktes. Een soortgelijke situatie bestaat onder studenten. Voor het presidentiële decreet waren studenten die studeerden in Loegansk of Donetsk er nooit van verzekerd of de graad waarvoor zij leerden ooit iets waard zou zijn. Slechts recentelijk heeft het ministerie van Onderwijs van de Russische Federatie tijdelijke diploma’s uit de Volksrepublieken erkend.

Maar deze maatregel gaf studenten nog geen duidelijkheid of de diploma’s ook het volgende jaar nog erkend zouden zijn. “Voorheen waren onderwijscertificaten erkend door Russische universiteiten, op grond van een verordening van het ministerie van Onderwijs” legt Sana Samoylenko, een student aan de Universiteit van Loegansk uit. “De verordening was ondertekend voor een jaar, dus ieder komend jaar zou het ministerie van Onderwijs het moeten vernieuwen.” De nieuwe verordening haalt deze twijfel weg. Samoylenko: “Nu zijn studenten ervan verzekerd dat hun certificaten worden geaccepteerd, zonder de angst dat de vorige verordening van het ministerie van Onderwijs niet zou worden verlengd.”

Verder maakte het decreet van 2017 het mogelijk om voertuigregistratie uit de Volksrepublieken te accepteren in Rusland.

“Elena”

Met het geluid van een koffiezetapparaat op de achtergrond begonnen we ons eerste interview met Elena (pseudoniem), een journaliste die werkt voor een groot Russisch persbureau. Sinds het begin van het conflict werkt ze als journaliste in haar geboortestreek: de Donbass. Na de gebruikelijke inleidende vragen vroegen wij haar de voor de hand liggende vraag over persvrijheid in het rebellengebied: Waarom durf je je gezicht niet op camera te laten zien?

“In Oekraïne wonen mijn naaste verwanten”, antwoord ze. “Ik ben gewoon bang dat als ik mijn gezicht laat zien en mensen deze reportage zien, dat mijn familie problemen zal krijgen. Ze kunnen worden opgeroepen door de SBU (Oekraïense veiligheidsdienst) en worden verhoord. Ik wil niet dat zij vanwege mijn werk in problemen komen.” Het is echter niet de enige reden waarom Elena liever anoniem blijft. Ze is namelijk nog steeds burger van Oekraïne. “Ik zou graag willen reizen naar Oekraïne en niet dat ze mij vasthouden en zeggen, hier, we hebben een [strafwet]artikel bedacht over separatisme en terrorisme en dat ze mij daarna opsluiten.”

Intimidatie van journalisten

“Er zijn veel voorbeelden”, vertelt Elena over journalisten die werken in Donbass maar problemen hebben in Oekraïens gebied. “Er is in Oekraïne een website genaamd ‘Mirotvorjets’. Ze publiceren alle informatie over journalisten en hun verwanten met paspoorten, geboortedata. En mensen die daar familie hebben worden door hen onder druk te zetten naar Oekraïne gelokt, zodat ze hen gevangen kunnen zetten.”

Deze situatie gaat trouwens niet alleen op voor journalisten, maar ook voor soldaten in de volksmilitie (het de facto-leger van LNR en DNR) en zelfs voor lokale ambtenaren. Reizen naar Oekraïne om daar bijvoorbeeld een nieuw Oekraïens paspoort aan te vragen zit er om die reden voor veel inwoners van Oost-Oekraïne niet in.**


* In Rusland wordt doorgaans verwezen naar de DNR en LNR in officiële taal als ‘Bepaalde gebieden in de oblasten Donetsk en Loegansk’.

** Overigens hebben niet alleen lokale bewoners problemen met het reizen van en naar Oost-Oekraïne. Ook journalisten wordt het niet makkelijk gemaakt om naar de DNR en LNR te reizen. Een goed voorbeeld is dat van Oxana Chelysheva, een journalist die in ballingschap leeft uit angst om terug te keren naar Rusland, haar geboorteland. Daar het niet mogelijk was via Rusland te reizen moest ze de Oekraïne-route nemen. In ieder geval had ik verwacht dat een Russische dissidente doorgang zou worden gegeven naar rebellengebied door een land dat zo worstelt met ‘Russische agressie’, toch schrijft ze ironisch: “Terwijl ik in Donetsk had kunnen zijn, reisden alle westerse journalisten via de Russische Federatie.”

Posted on

Een schijnbaar onbegrijpelijke foto

Kijkt u eens goed naar de foto hierboven. Neem de tijd. Wat ziet u? De tekst zal ik u vertalen. De tekst die boven Poetins hoofd prijkt vertaalt zich als “De Krim is in mijn hart.” In het water staat groot “Rusland” geschreven. De twee moeilijk te plaatsen vlaggen op de schouders van de kinderen zult u niet terug kunnen vinden bij de Verenigde Naties: dit zijn de vlaggen van de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk.

Contrast

Dat de Donbass als een grauw en grijs concentratiekamp is afgebeeld lijkt te suggereren dat het hier om een pro-Oekraïense boodschap gaat. Maar waarom is de Krim dan een zee van pracht, praal en kleuren omringt door jachten? Poetin spreekt een massa mensen toe. Ook de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk, twee niet-erkende landen in het oosten van Oekraïne, worden afgebeeld, als twee onschuldige meisjes met alleen Christus die hen bijstaat.

Onbegrijpelijk

De poster is te positief over Rusland om Oekraïense propaganda te zijn. Tegelijkertijd is het te negatief over de Donbass om door te gaan voor een lofzang op het beleid van Rusland. Het is een foto die onbegrijpelijk lijkt voor journalisten van het type ‘Des te meer je weet over Rusland des te minder je haar begrijpt’.

Teleurstelling

De foto is geen hulde aan het patriottisme van Rusland, noch aan dat van Oekraïne. Het is een uitdrukking van teleurstelling van mensen, vaak wonende in Donbass, dat Rusland hen in de steek heeft gelaten. Dit komt de lezer mogelijk vreemd over: Was de Donbass niet dat gedeelte van Oekraïne wat Rusland heeft ingenomen door daar massaal Russische troepen naar toe te sturen en waarover constant wordt gesproken in termen van ‘hybride oorlog’?

In de steek gelaten

Niet volgens een deel van de bevolking. Het loon is er laag, werk is er weinig, veel bedrijven zijn vertrokken. Rusland heeft de helpende hand uitgestoken naar de Krim en dit werd deel van Rusland. Maar voor de Donbass wachtte een ander lot: het werd niet opgenomen in de Russische Federatie en ook erkenning van de Volksrepublieken bleef uit. Het ziet er ook niet naar uit dat die erkenning snel zal komen. Veel mensen in de Donbass voelen zich door Rusland verraden. Niet vanwege een grote militaire, economische steun, maar juist omdat Rusland in hun ogen te weinig heeft gedaan.

Vijf jaar Volksrepubliek Donetsk

Een twitteraar postte deze foto vijf jaar na het uitroepen van de Volksrepubliek Donetsk op 7 april 2019. Hij voorzag de foto van het bijschrift:

En God vroeg Kaïn:
“Waar is jouw broer Abel?”
En Kaïn antwoordde:
“Ben ik dan de beschermer van mijn broer?”

Cynisch voegde de twitteraar er nog aan toe: “Broeders en zusters, gefeliciteerd met de vijfde verjaardag van de Volksrepubliek Donetsk.”

Posted on

Oekraïne straft journalist voor vredesoproep

Als er niemand is om te vechten, geen kanonnenvlees, dan zal men wel móeten onderhandelen, zo dacht de Oekraïense journalist Ruslan Kotsaba. Nu wordt er 13 jaar gevangenisstraf tegen hem geëist, omdat hij zich in een video-boodschap op zijn YouTube-kanaal tegen de mobilisatie uitsprak.

In 2015 klaagde de Oekraïense staat de Oekraïense journalist Ruslan Kotsaba aan wegens landverraad. De reden was dat de uit West-Oekraïne afkomstige journalist, die in 2014 openlijk zijn steun had uitgesproken voor de EuroMaidan, zich op zijn eigen YouTube-kanaal tegen de mobilisatie had uitgesproken. Uiteindelijk werd de journalist vrijgesproken voor landverraad. Hoewel Amnesty International hem erkende als politiegevangenen werd Kotsaba wel een gevangenisstraf opgelegd voor het hinderen van het leger. Sinds januari 2019 staat Kotsaba opnieuw terecht opnieuw voor landverraad.

In het eerste deel van een tweetal interviews spraken we met hem over het conflict in Oekraïne van 2014 tot de dag van vandaag. In dit tweede deel van het interview met Kotsaba spreken we over zijn proces en de status van de journalistiek in Oekraïne.

Posted on

Azov-regiment keert terug naar front in Donbass

Het Azov-regiment,* dat onder het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken valt, keert naar eigen zeggen terug naar het front. Het regiment geeft aan de afgelopen jaren te hebben getraind om zich voor te bereiden op gevechten tegen de DNR en LNR. De woordvoerder van de volksmilitie** van de DNR bevestigt dat de troepen van ‘Azov’ in Donbass zijn aangekomen.

Het Azov-regiment werd in 2016 teruggetrokken van het front na te hebben gevochten in de regio van Marioepol. Volgens bronnen in de DNR vond deze terugtrekking effectief pas in 2017 plaats. In een verklaring schrijft het regiment:

“De strijders van onze eenheid zijn teruggekeerd naar de frontlinie om te vechten voor de onafhankelijkheid van Oekraïne en samen met hun gezworen broeders van het leger, voeren ze gevechtstaken uit in overeenstemming met de orders van het opperbevel.”

Azov geeft daarmee aan dat het het eerste vrijwilligersbataljon zou zijn dat direct tegenover de vijand is geplaatst.

Ministerie van Binnenlandse Zaken

Het Azov-regiment is een eenheid die onder het ministerie van Binnenlandse Zaken valt. Het regiment is berucht vanwege vermeende oorlogsmisdaden die het heeft begaan en neonazi-sympathieën van tenminste een aantal van hun leden.


* In het verleden werd er steevast over het ‘Azov-bataljon’ gesproken. Ik ben hier in Donbass vaak op terecht gewezen, aangezien ‘Azov’ nu eerder het formaat heeft van een regiment dan van een bataljon.

** Officieel heeft de DNR geen leger (meer). De facto is er echter weinig veranderd, behalve dat er nu aan de strijdkrachten van de DNR wordt gerefereerd als ‘volksmilitie’. Door de naamswijziging voldoet de DNR officieel aan het Minsk-akkoord.

Posted on

MH17 – Een ander scenario voor de BUK-beelden

In de dagen na de MH17-ramp doken een aantal fotos en videos op van een BUK-installatie in het oosten van Oekraïne. De beelden dienen als bewijs dat een BUK op de tragische dag onderweg was naar een lanceerplaats vanwaar het MH17 zou neerschieten. Het kritisch bekijken van een aantal details van deze beelden roept echter vragen op. Tezamen met onderzoek ter plaatse ontstaat het beeld dat een heel ander scenario mogelijk is en misschien zelfs waarschijnlijker.

In dit artikel zal een groot deel van het bewijsmateriaal onder de loep worden genomen dat naar buiten is gekomen over de aanwezigheid van de vermeende Russische BUK-installatie. Het gaat hier om audio-opnames, foto’s en video’s. Specifiek wordt er gekeken naar een aantal bijzonderheden die verband houden met dit bewijsmateriaal. Het gaat hier om zaken die moeilijk te verklaren vallen indien wordt aangenomen dat het materiaal is opgenomen op 17 juli 2014, de dag waarop vlucht MH17 werd neergeschoten. Aan de hand van deze bijzonderheden in het bewijsmateriaal schuiven we de hypothese naar voren dat een deel van het bewijsmateriaal eerder is gemaakt.

Het is goed om te benadrukken dat dit artikel niet gaat over wie of wat MH17 heeft neergeschoten. Zelfs in het geval het bewijsmateriaal inderdaad op een eerdere dag is gemaakt, dan zegt dan nog steeds niets over wie wel of niet vlucht MH17 heeft neergeschoten. Dit artikel trekt ook niet in twijfel dat er een trailer met daarop een BUK-TELAR-installatie heeft gereden tussen Donetsk en Snezjnoe op 17 juli 2014. Wij melden dat meerdere journalisten, waaronder ook Novini, met mensen hebben gesproken die een dergelijke BUK-installatie hebben zien rijden op de 17e.

Verder pretendeert dit artikel niet het Alfa en Omega te zijn over het audio-, video- en fotomateriaal dat van de BUK zou zijn gemaakt noch over de conclusies die hieruit worden getrokken. We spreken hier bewust van een hypothese, omdat vooralsnog niet valt uit te sluiten dat de bijzonderheden op een andere manier te verklaren zijn. Hoe het ook gegaan mag zijn, om een sluitend verhaal te krijgen kunnen de bijzonderheden in het bewijsmateriaal niet worden genegeerd.

Inleiding

Het zijn de dagen na de 17 juli; MH17 is net neergeschoten, de wrakstukken van het toestel liggen in de velden rondom Petropavlovka en Rossypnoe. Het toestel is neergekomen op een slagveld, midden in een nog woedende burgeroorlog. Het is een vreemde wereld, massa’s journalisten doen verslag van de ramp, terwijl veel inwoners van het gebied gebukt gaan onder een oorlog. Tezelfdertijd vindt een leger aan journalisten, bloggers en twitteraars langzaam hun weg naar een reeks tweets, foto’s en video’s die stuk voor stuk wereldberoemd zullen worden. Op de foto’s en video’s is te zien hoe een BUK-TELAR wordt getransporteerd op een vrachtwagen vanuit Donetsk naar Snezjnoe. De link wordt al snel gelegd tussen deze BUK en de MH17 die eveneens die dag werd neergeschoten. Daar blijft het niet bij. De Oekraïense geheime dienst (SBOe) publiceert niet lang na de ramp een reeks telefoongesprekken die  van soldaten zouden zijn die een rol zouden hebben gehad bij het neerschieten van vlucht MH17. Wereldwijd pakken media een telefoongesprek op, eveneens gelekt door de SBOe, van een rebellencommandant die toegeeft het toestel te hebben neergeschoten. De BUK op de foto’s wordt in de tijd volgende op de ramp door Bellingcat (BC) geïdentificeerd als behorende tot de 53. Luchtdoelraketbrigade in Koersk. Het Joint Investigation Team (JIT) zou deze conclusie laten overnemen.

Rusland en een wederom twijfel wekkende presentatie

Tot op de dag van vandaag ontkent Rusland dat het de BUK heeft geleverd aan de pro-Russische rebellen in het Donbass gebied. Sindsdien heeft Rusland al vaak gewezen op een andere uitleg van de feiten, met weinig succes. Veelal heeft het informatie verstrekt die deels twijfelachtig was. Zo gaf het een satellietfoto vrij van wat Oekraïense BUKs zouden moeten zijn geweest. Er is echter een probleem met deze foto’s: zowel social media-onderzoek van Bellingcat als onderzoek van Novini ter plaatse suggereert sterk dat het gebied onder controle was de pro-Russische rebellen. Hoewel niet uitgesloten kan worden dat de voertuigen door de (zwak verdedigde) frontlinie zijn gereden, stond de BUK wel zo’n kilometer noordelijk van posities die vanwege hun ligging op de heuvel eigenlijk alleen de pro-Russische rebellen een tactisch voordeel geven.

Het gevolg van dit soort blunders van de kant van de Russische Federatie, is dat haar persconferenties slechts weinig serieus worden genomen door westerse media. Dit was niet veel anders voor de meest recente presentatie van het Russische ministerie van Defensie over MH17. In het kort presenteerde het ministerie het volgende: 1. Het liet archiefdata zien dat raketdelen die eerder waren gepresenteerd door het JIT naar Oekraïne waren getransporteerd voor het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. 2. Het ministerie van defensie presenteerde een onderschept gesprek van een Oekraïense officier die uit woede zei dat ze nog een Boeing neer zouden schieten. 3. Het ministerie wees erop dat de foto’s van de BUK bewerkt waren omdat lijnen die parallel zouden moeten zijn niet op hetzelfde punt uitkwamen in het oneindige. 4. Er werd gewezen op bijzonderheden van een foto van de BUK die in Snezjnoe is gemaakt.

Zowel het telefoongesprek als de archiefdata zijn moeilijk te controleren. Het argument over de parallelle lijnen is echter simpelweg incorrect: De voorgestelde methode mag weliswaar juist zijn. Maar, als de lijnen in eerste instantie niet parallel waren, is het niet meer dan logisch dat de lijnen ook niet uitkwamen in hetzelfde punt in het oneindige. Met andere woorden de kijkers van de presentatie werd een rad voor ogen gedraaid met onjuiste informatie.

Snezjnoe – Een Moonwalkende BUK

Nog een fout wordt gemaakt door het Russische ministerie van defensie door erop te wijzen dat de BUK achteruit zou rijden. Het ministerie gebruikt namelijk dezelfde foute locatie als het JIT in haar presentatie van 2016.  Burgeronderzoeker Max van der Werff wees al op de fout van het JIT in zijn artikel 1000 dagen. Bijgevolg klopt de conclusie dat de BUK achteruit zou rijden niet.

Route die de BUK-TELAR aflegde volgens het JIT in rood. Groene ster geeft aan waar de eerdergenoemde foto is gemaakt. Groene pijl waar de BUK-TELAR is gefilmd in Snezjnoe. De rode ster geeft de locatie aan waar, volgens het JIT, de BUK-TELAR is ontladen van de Volvo-trailer (kaart: Max van der Werff.) https://youtu.be/Sf6gJ8NDhYA?t=279            

Snezjnoe – Zon en schaduwen

Wat echter vreemd is, is het moment waarop de bovenstaande foto is genomen ten opzichte van een video die wat verder op zou zijn genomen. De tijd waarop de foto is genomen kan namelijk worden achterhaald aan de stand van de zon die met schaduwen kan worden bepaald. Volgens dergelijke schaduwanalyse die is uitgevoerd door burgeronderzoeker Misha Kobs, zou de foto zijn gemaakt om 13:45 uur.

Een tweede beeld van de BUK in Snezjnoe is wat verder op weg richting de lanceerlocatie gemaakt. Kobs dateerde deze video als zijnde gemaakt ergens tussen 12:30 en 13:00 uur. Bijgevolg wees een andere burgeronderzoeker, Hector Reban, erop dat deze video eerder moet zijn gemaakt dan de eerdergenoemde foto (13:45 uur). De foto die dus intuïtief eerder zou moeten zijn gemaakt dan de video, blijkt uit de stand van de zon op de foto en de video dus later te zijn genomen. Eveneens is het interessant te noemen dat een tweet van 12:53 uur beschrijft dat erop dat moment een BUK de stad Snezjnoe binnenrijdt. Slecht zeven minuten later is de vrachtwagen gestopt, de BUK afgeladen en al een eind op weg richting de rampplek.

Makejevka – Een onbelangrijke video

Een auto wordt plots aan de kant gezet. De video waar het geheel op is vastgelegd lijkt in eerste instantie niet te verraden wat de motieven van de bestuurder zijn geweest om zijn auto ineens in de berm tot stilstand te brengen. Dan klinkt er van buiten: “NIET FILMEN!” terwijl een legerjeep voorbij de auto rijdt. Onze cameraman is inmiddels op de achterbank gekropen en verstopt waarschijnlijk zijn camera. Dan pas wordt duidelijk wat er aan de hand is: drie Gvozdika’s, een type mobiele houwitser, rijden langs de stilstaande auto voorbij. Vlak daarna volgen twee tanks. Ze laten duidelijk sporen achter op het wegdek. “Heb je het gefilmd?”, vraagt vervolgens een vrouwelijke stem. “Ja, is het antwoord.”

Het lijkt een schijnbaar onbelangrijke video te zijn, gemaakt twee dagen voor de ramp, op de 15e. Alleen de stemmen van twee burgers die, net als zoveel van hun medebewoners, zich verbazen en onder de indruk zijn van zwaar oorlogstuig terwijl de wereld om hen heen snel verandert.

Twee dagen later (17 juli) zou naar verluidt weer een video worden opgenomen op deze weg. Weer begint de video weinig zeggend. Een auto die op een kruising links afslaat. En al rijdende langs deze weg, passeert de filmende auto een colonne voertuigen. Een van de voertuigen is een vrachtwagen. En op de vrachtwagen staat de BUK die wereldberoemd zou worden.

Er is echter iets bijzonders aan de hand met de weg. Burgeronderzoeker Max van der Werff merkte op dat de sporen die de tanktracks achterlieten plotseling waren verdwenen in de BUK-video die twee dagen later was opgenomen.

De Makejevka-video en een bijzonder gesprek

Het Oekraïense leger en de pro-Russische rebellen zijn op het moment van de MH17-ramp verwikkeld in een gevecht op leven en dood. Een grote hoeveelheid troepen van het Oekraïense leger dreigt te worden ingesloten tussen de Russische grens en door rebellen gecontroleerd gebied. De enige corridor die open is voor het Oekraïense leger ligt vlak ten zuiden van een belangrijke heuvel: Saoer Mogila. Als de rebellen de grens met Rusland bereiken betekent dat dat de Oekraïense troepen zullen worden ingesloten, het is dan alleen een kwestie van tijd voor hun munitie en andere voorraden op zijn.

Zover is het echter nog niet. Aan beide kanten wordt hard gevochten en één van de mensen die daar op dat moment vecht aan de kant van de rebellen is Chmoerij. Hij belt een andere rebel op, Botsman. Wat hij dan niet weet, is dat zijn gesprek wordt opgenomen door de SBOe die het later ook naar buiten zou brengen. Volgens de makers van de opname, de SBOe, vindt het gesprek plaats om 09:08 uur ’s morgens. Op het moment dat de BUK nog in Donetsk moet zijn geweest en volgens de video zou ook Chmoerij daar zijn. Dat levert echter een opmerkelijk telefoongesprek op.

(Vertaling door Novini omdat de oorspronkelijke vertaling in het Engels door de SBOe het aan finesse ontbrak)

Chmoerij: Ja, Boltsman, ik luister.
Botsman: Hallo (oudere) broer, hoe gaat het?
Chmoerij: Hallo. Nou, niet heel erg (goed). We zitten nu in Marinovka, daarom niet zo heel erg (goed). We houden vol.
Boltsman: Wat gebeurt daar?
Chmoerij: Nou, wat denk je? Ze schieten contact op ons met GRAD(-raketten). Alleen nu is er een onderbreking. We hebben ook zojuist een vliegtuig neergeschoten, een Soechoj. We hebben tenminste een BUK-M ontvangen. Ze proberen weg te breken uit Zelenopole en ze hebben maar één route, via mij. Gisteren hebben we twee Soechojs neergeschoten. Vandaag een tweede. Godzijdank is er in de ochtend een BUK-M aangekomen. Het is wat makkelijker geworden. Maar in het algemeen, natuurlijk, is het moeilijk.

Botsman: Wat kan ik zeggen? Als je iets nodig hebt, bel me en ik komt direct.

Chmoerij: Dank je wel broer. Ik ga… in een uur of twee, het lijkt alsof het nu even stil is. Ik ga binnen twee uur naar Donetsk. Omdat er daar drie Gvozdika’s zijn aangekomen. Ik neem de Gvozdika’s hier naartoe, omdat het we hier nu heel moeilijk hebben.

Er zijn een heleboel dingen aan te merken op dit gesprek. Volgens de SBOe zou Chmoerij zich bevinden in Donetsk op het moment dat het telefoongesprek plaatsvindt. Hij geeft in het gesprek echter aan in Marinovka te zijn, vlakbij de grens met Rusland bij Saoer Mogila en daarmee nabij de plek waar de BUK zou hebben gestaan volgens het JIT toen het de MH17 uit de lucht zou schieten. Eveneens is opmerkelijk dat Chmoerij zegt dat over een uur of twee naar Donetsk te zullen gaan waar hij drie Gvozdika’s wil gaan halen. Over de BUK-M die zich daar op dat moment ook bevindt zegt hij niets.

Over de BUK, die zich dus volgens JIT op dat moment nog in Donetsk bevindt, zegt hij dat ze die al hebben ontvangen en lijkt de BUK haast in verband te brengen met een Soechoj die ze in de ochtend hebben neergeschoten. (Opmerkelijk is overigens ook dat Oekraïne beweert die dag niet te hebben gevlogen.) Eveneens klinkt de uitspraak van Chmoerij dat ze ‘in de loop van de morgen’ een BUK-M hebben ontvangen wel vreemd omdat het nog maar negen uur zou zijn volgens de SBOe.

Beelden van een rookpluim gemaakt een dag voor de ramp met de MH17. De rookpluim toont sterke gelijkenissen met een rookpluim van een BUK-raket. Het is echter ook niet uit te sluiten dat het gaat om het lanceren van (slechts) een enkele Smerch-raket.

En tot slot terug naar onze video die op de 15e is gemaakt. Zoals gezegd zijn op de video drie Gvozdika’s te zien die Donetsk binnen rijden. Hoewel een scenario denkbaar is waarin er meerdere groepen van Gvozdika’s hebben rondgereden in die dagen, lijkt dit ook wat verbazingwekkend. Veel lokale bewoners geven namelijk aan dat in die dagen zwaar militair materieel een zeldzaamheid was, dat werd pas later gebruikelijker. Bovendien vond op de 17e een ander transport plaats vanuit Donetsk naar het oosten. Namelijk een transport van een tweetal tanks en een soort ‘Mad Max’-achtige vrachtwagen van het Diesel Bataljon.

Russische commandant, zijn tijd ver vooruit

Bijna drie jaar is hij voor de wereld niets meer geweest dan een vraagteken. Een man die eerder alleen bekend was onder zijn pseudoniem ‘Orion’ kreeg plots een gezicht. Het onderzoekscollectief Bellingcat wist door middel van het speuren door telefoondatabanken uiteindelijk het nummer van Orion terug te vinden bij een aankoop die hij had gemaakt. Zodoende wisten ze hem te koppelen aan een eveneens mysterieuze Ivannikov. Een man die een officier zou zijn van de GRU, met specialisatie in luchtdoelsystemen en die werkzaam zou zijn geweest als minister van Defensie van Zuid-Ossetië. De ontdekking van Bellingcat werd wereldnieuws omdat er weer een Russische officier werd gekoppeld aan de BUK die in verband wordt gebracht met de MH17-ramp.

De mysterieuze ‘Orion’ kwam voor het eerst in beeld doordat de SBOe een telefoongesprek van hem naar buiten had gebracht. In het telefoongesprek belt Orion met de onderminister van Defensie van de Volksrepubliek Loegansk (LNR), ‘Oleg’, het volgende wordt gezegd:

Oleg: Ik heb het vliegtuig eruit gewerkt in ‘Stanitsa’ (hiermee wordt hoogstwaarschijnlijk bedoeld de plaats ‘Stanitsa Loeganska’), ik heb gemist. (Ook mogelijk: ‘Hij heeft gemist’)
Orion: Uitstekend. Ze nemen wraak voor (neergeschoten) vliegtuigen. Maar we hebben nog een paar dagen over. We hebben al een BUK en we zullen ze naar de hel schieten.
Oleg: Ja, ik weet het.

Opmerkelijk is dat de SBOe dit gesprek dateert op 14 juli 2014. Dat wil zeggen dat het gesprek is opgenomen twee dagen voordat de BUK het door rebellen gecontroleerde gebied zou binnenrijden. Indien de interpretatie klopt dat de BUK zich al in de Oekraïne bevindt op de 14e, zou de BUK veel eerder aanwezig zijn geweest dan tot nu toe wordt aangenomen.

De BUK gaat terug en geen front die het tegenhoudt

De wereld is in schok door de MH17-tragedie. De video’s en foto’s van de BUK zullen al snel als een puzzel in elkaar vallen. De eerste kranten die Rusland beschuldigen liggen al bij de drukker. Maar er is één vrachtwagenchauffeur die zijn taak hoe dan ook uit zal voeren. Zijn taak is de BUK, die volgens het JIT MH17 uit de lucht schoot, terug naar Rusland te brengen. Dat zou echter niet onopgemerkt blijven, zijn vrachtwagen met BUK wordt vastgelegd terwijl hij door Loegansk rijdt. Alleen de vertrouwelijkheid van zijn missie zou hem kunnen doen terugdeinzen: De vrachtwagen, met BUK en al, reed namelijk dwars door een gebied dat door Oekraïne wordt gecontroleerd.

De video van de BUK bleek te zijn gemaakt door een Oekraïense informant en naar buiten gebracht door Oekraïne. Aan de hand van de achtergrond van de video werd het mogelijk vast te stellen dat de video was gemaakt in Loegansk. De BUK maakte vanaf de lanceerlocatie, via een behoorlijke omweg, zijn weg naar Rusland. De snelweg waarover de BUK reed, ging echter dwars door door Oekraïne gecontroleerd gebied.

De verdeling van het gebied maakt het dus op zijn minst zeer merkwaardig dat de vrachtwagen met BUK deze route heeft afgelegd. Het verdient ook genoemd te worden dat Lysenko, woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad van Oekraïne, de dag ervoor meldde dat er een video was gemaakt van een BUK in Loegansk. Een andere BUK-video uit Loegansk is niet bekend, indien hij het had over de hierboven genoemde video, zou deze volgens de algemeen aangenomen volgorde van de gebeurtenissen nog niet zijn gemaakt.

Getuigen in Torez

De trailer en de BUK wegen gezamenlijk meer dan 50 ton. Een behoorlijke opgave voor een vrachtwagen om te trekken, maar ook zeker niet onmogelijk. De wit met blauwe Volvo heeft het waarschijnlijk het zwaarst gehad op het moment dat de vrachtwagencombinatie een heuvel opklom in Torez. Vlak daarna heeft de trailer naar alle waarschijnlijk even halt gehouden. Hoe het ook zij, in Torez is nog een foto gemaakt van de BUK met trailer en wel bovenop die heuvel vlakbij een benzinestation. De foto toont de BUK op een zonnige dag, geen wolkje aan de lucht. De BUK mag wel wat ver weg zijn van de fotograaf, hij staat er duidelijk op, inclusief de details van het camouflagenet.

Het was bij ditzelfde benzinestation dat burgeronderzoeker Van der Werff zijn speurtocht zou voortzetten. Een van de mensen die hij daar sprak bleek inderdaad het tafereel te hebben gezien. Er was slechts één klein detail dat niet klopte: de dag was niet juist. De man had de vrachtwagencombinatie niet gezien op de dag van de ramp, maar ervoor.

Onvermijdelijk bracht het onderzoek ook Novini naar deze plek. Novini wist een getuige te vinden die misschien nog wel interessanter was dan die van Van der Werff. Uit veiligheidsoverwegingen is het niet verantwoord de identiteit van de man bekend te maken. Wel kan Novini deze getuige en zijn/haar waarneming met zekerheid koppelen aan de bovenstaande foto. Daarmee wordt bedoeld dat met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid is vast te stellen dat de getuigenis van deze getuige overeenkomt met het moment waarop de foto is genomen.

Andere dag

Het zou vier jaar duren voor iemand met deze getuige zou spreken. Allereerst kan Novini aan de hand van zijn getuigenis vaststellen dat de foto zo goed als zeker authentiek moet zijn geweest. De man is erg nauwkeurig in zijn woorden; na vier jaar durft hij niet te bevestigen dat het een BUK was die hij zag. Wel leek het erop: een aantal ‘buizen’ bovenop, het camouflagenet en de truck. Gevraagd of het een Strella-10 of misschien een Uragan was, ontkende de man. Over één ding was hij echter zeker: Hetgeen hij heeft gezien was twee à drie dagen vóór de ramp met de MH17. Als de man zich niet vergist zou het ook verklaren waarom het weer zo mooi is op de foto. Op de dag van de ramp was het droog, maar bewolkt. Op de foto is er geen wolkje aan de lucht.

Als de Torez-foto inderdaad op een andere dag is gemaakt, dan is er een hele grote kans dat de video die in Torez is gemaakt van de BUK (https://www.youtube.com/watch?v=MuLd1YQXqi4) ook in de dagen voor de ramp is gemaakt. Door de overeenkomstige plooien van het camouflagenet (zie gele cirkel) in de Torez-foto en de Torez-video, is het aannemelijk dat dit beeldmateriaal vlak na elkaar is genomen. Dit wordt verder ondersteund door een overeenkomstige stand van de een na laatste velg van de BUK. Het vergelijken van de stand van de velgen van de Torez-video met die van de Donetsk-foto laat eenzelfde gelijkenis zien. De stand van de wielen wijst erop (maar is geen sluitend bewijs) dat de BUK-TELAR niet van de vrachtwagen af is gekomen tussen de tijd dat de foto in Donetsk is genomen en de tijd dat de video in Torez is genomen. Een derde argument dat erop duidt dat alle drie de foto’s niet lang na elkaar zijn genomen komt eveneens van het camouflagenet. Te zien is dat een deel van het camouflagenet naar achter is gehangen (zie blauwe pijl). Het deel van het camouflagenet maakt op dit punt dus een omgekeerde boog.

Dit betekent dat als de twee getuigenverklaringen juist zijn in ieder geval de Torez-foto verkeerd is gedateerd. Waarschijnlijk is dan dat de Torez-video op dezelfde dag is gemaakt. En tot slot is het goed mogelijk dat de Donetsk-foto niet veel voor de Torez-video is gemaakt.

Geen definitieve conclusie

Alle bovengenoemde feiten maken een zeer onsamenhangend verhaal dat zelfs tegenstrijdig is als wordt aangenomen dat de genoemde feiten zich op 17 en 18 juli 2014 hebben voorgedaan. Om de tegenstrijdigheden op te lossen dienen de video’s op een andere manier te worden geïnterpreteerd. Overeenkomstig met de Chmoeri-Botsman-video, de Orion-video en de twee getuigen in Torez, bestaat er een goede mogelijkheid dat ten minste een deel van de video’s en foto’s op een andere datum is gemaakt.

Het zou echter voorbarig zijn om resoluut voor dit scenario te kiezen. Andere scenario’s zijn eveneens mogelijk, bijvoorbeeld dat een deel van de video’s is vervalst, of dat er zelfs een heel ander scenario bestaat waar nog niet aan is gedacht. Wel moeten de tegenstrijdigheden die hierboven genoemd worden opgelost worden, want momenteel zijn de feiten over de foto’s en video’s niet consistent.

Makers van de foto’s en video’s

Het bovengenoemde scenario eist een zekere coördinatie van de makers van video’s en foto’s om hun materiaal op een bepaald moment naar buiten te brengen. In het kader van dit toch al lange artikel zal niet lang op alle makers worden ingegaan. Maar wel willen we noemen dat de maker van de Torez-video een lid was van een ultra-nationalistisch bataljon Tornado, een vrijwilliger van het Kyiv II-bataljon wordt in verband gebracht met de Torez-foto. De video in Loegansk was rechtstreeks afkomstig van de SBOe. Een video gemaakt in Zugres werd gepubliceerd op Youtube, een stil uit deze video werd gepresenteerd op een persconferentie, samen met nog twee andere stills van een tank en een vrachtwagen gemaakt vanaf dezelfde locatie, maar die video’s verschenen niet op YouTube.

‘Andere dag’-hypothese

We benadrukken nog eens dat, als deze ‘andere dag’-hypothese waar blijkt te zijn, dit nog niets zegt over wie wel of niet vlucht MH17 heeft neergeschoten. De foto’s en video’s kunnen van een andere datum zijn, maar het is nog steeds mogelijk dat de BUK de MH17 heeft neergehaald. Zij het dat de BUK in dat geval al langer aanwezig was in het oorlogsgebied. Een reden waarom de beelden verkeerd gedateerd zijn door hun makers (al dan niet gecoördineerd), kan verband houden met het willen maken van propaganda die Rusland in verband zou brengen met de ramp. Een dergelijk scenario zegt nog steeds niets over een rol die Oekraïne zou hebben gespeeld in de ramp, hoewel het natuurlijk wel leidt tot bijkomende verdachtmakingen.

Al met al is meer onderzoek nodig. Het is goed mogelijk dat het JIT op dit moment reeds over bewijsmateriaal beschikt dat het hierboven geschetste scenario uitsluit (of mogelijk bevestigt). Toch moet gezegd worden dat door de zeer beperkte tijd dat het officiële onderzoek zich heeft begeven in het gebied rond de crashsite en haar afhankelijkheid van het zich bij hen melden van getuigen, de mogelijkheid niet uitgesloten kan worden dat het onderzoek wordt gestuurd. Gezien deze omstandigheden is het weinig waarschijnlijk dat het JIT het bovengenoemde scenario uit kan sluiten.


Voor dit artikel is gebruik gemaakt van de volgende artikels van anderen:

Posted on

Europese landen veroordelen situatie Zee van Azov en verkiezingen in Donbass

Het Europees Parlement heeft een resolutie aangenomen waarin het de EU oproept om Rusland strengere sancties op te leggen indien de situatie in de Zee van Azov verslechtert. Daar bovenop hebben een aantal Europese landen Rusland opgeroepen om de verkiezingen van 11 november in Donbass tegen te houden.

In de resolutie van het Europees Parlement wordt het handelen van Rusland in de Zee van Azov veroordeeld. Het Europees Parlement stelt dat de inspecties die Rusland in de Zee van Azov uitvoert in strijd zijn met VN-Zeerechtverdrag.

“Hoewel de situatie in de Zee van Azov werd aangekaart in het bilateraal verdrag van 2003 tussen Oekraïne en Rusland, die deze gebieden als interne wateren van de twee staten oormerkt en beide partijen de mogelijkheid geeft om verdachte schepen te inspecteren, garanderen de overeenkomst van 2003 en het VN-Zeerechtverdrag vrijheid van navigatie.”

Het EP wijst er verder op dat de brug in Kertsj tussen de Krim en (de rest van) Rusland illegaal gebouwd zou zijn en dat door de brug 20% van de schepen niet meer door zou kunnen varen. Eveneens stelt het dat de brug ecologische schade teweegbrengt. De resolutie waarschuwt verder voor het risico dat Rusland gasvelden in de Zee van Azov in kan nemen. De resolutie veroordeelt verder ook het ongerelateerde bloedbad op een school in Kertsj.

Situatie in Zee van Azov

In maart van dit jaar heeft Oekraïne een vissersboot, de Nord, vastgezet. De vissersboot had haar thuishaven in de door Rusland gecontroleerde Krim. Ondanks dat Oekraïne geen controle meer uitoefent over de Krim, beschouwt Kiev het schiereiland nog altijd als haar eigen grondgebied en wil zodoende nog altijd bepalen wie er wel en wie niet mag komen. Het reizen naar de Krim (net als naar Donbass overigens) via Russisch territorium geldt volgens de Oekraïense wet als ‘illegaal de Oekraïense grens oversteken’. Dit heeft al tot veel bijzondere situaties geleid, waaronder dat een Russische zangeres die in de Krim heeft opgetreden de toegang tot Oekraïne werd geweigerd om daar deel te nemen aan het Eurovisiesongfestival in Oekraïne in 2017. Een dergelijk verbod om de Krim of de Donbass via Russisch territorium binnen te reizen is daarmee ook een verkapte sanctie tegen deze gebieden.

Hoewel de Krim de facto Russisch is en ook uit een referendum en meerdere onafhankelijke peilingen is gebleken dit feit ook door de bevolking wordt ondersteund, geldt de Krim voor verreweg de meeste landen nog altijd als onderdeel van Oekraïne. De situatie die door het vastzetten van de Nord is ontstaan, namelijk het aantasten van economische belangen op grondgebied dat Rusland als haar eigen beschouwt, kan dus niet via internationale organen worden aangekaart omdat zij de Krim als Oekraïens beschouwen. Bijgevolg werd er geantwoord door een groot deel van de schepen die naar Oekraïense havens varen te inspecteren. De inspecties leverden de desbetreffende rederijen tijdverlies en daarmee kosten op. De inspecties gelden als legaal, aangezien Oekraïne en Rusland een verdrag hebben gesloten dat zij de Zee van Azov als een gedeelde binnenlandse zee zien. Het gevolg is dus dat de Russische inspecties een de facto sanctie is voor het vasthouden van de Nord door Oekraïne.

http://www.novini.nl/met-marinebasis-en-navo-oefening-wil-oekraine-rusland-onder-druk-zetten-in-zee-van-azov/

De situatie leidt tot spanningen in de Zee van Azov tussen Oekraïne en Rusland. Beide landen hebben al meerdere marineschepen naar de zee verplaatst. Aangezien Oekraïne zelf geen marine van betekenis heeft, heeft de steun van het EP en ook een aantal oefeningen die NAVO-landen met de bescheiden Oekraïense marine hebben gedraaid een aanzienlijke betekenis. Daarnaast wordt er door de VS momenteel overwogen om Oekraïne Oliver Hazard Perry-klasse fregatten te leveren. Hier moet echter nog over besloten worden.

http://www.novini.nl/nederlands-fregat-houdt-oefening-met-oekraiense-marine/

Verkiezingen Donbass

Na de aanslag op het hoofd van de Volksrepubliek Donetsk (DNR), Zachartsjenko, werden snel daarna verkiezingen georganiseerd voor een opvolger voor Zachartsjenko. Deze verkiezingen staan momenteel gepland voor 11 november. Tegelijk met de verkiezingen in de DNR worden ook de in Volksrepubliek Loegansk (LNR) soortgelijke verkiezingen gehouden.

In de aanloop naar een zitting van de VN-veiligheidsraad heeft een aantal Europese landen, waaronder ook Nederland, de verkiezingen in een verklaring veroordeeld. In de verklaring van de landen wordt Rusland opgeroepen haar invloed aan te wenden op de DNR en LNR om deze verkiezingen tegen te houden.

“Als deze illegitieme ‘verkiezingen’ doorgang vinden, dan is het een overtreding van het Minsk-akkoord en de wet van Oekraïne. Alle soortgelijke illegale verkiezingen zijn niet-compatibel met de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Oekraïne.”

De Nederlandse vertegenwoordiger voor de VN, Karel van Oosterom, verklaarde namens Nederland:

“Mijn eerste aandachtspunt betreft het aankondigen van lokale verkiezingen in gebieden die niet door de overheid worden gecontroleerd in het oosten van Oekraïne. We veroordelen deze illegitieme zogenaamde verkiezingen. Als ze worden gehouden, zullen deze nep-verkiezingen afspraken overtreden die onder het Minsk-akkoord zijn gemaakt en de Oekraïense wet overtreden. In overeenkomst met de Minsk-akkoorden, kunnen lokale verkiezingen in bepaalde delen van de regio’s Donetsk en Loegansk alleen plaats vinden in overeenstemming met de Oekraïense wet.”

Minsk-akkoord

Het vervangend hoofd van de DNR, Dennis Poesjilin, heeft inmiddels gereageerd op de stellingname van de landen. Hij wijst erop dat er in het Minsk-akkoord enkel over wordt gesproken dat beide partijen (Oekraïne en de DNR+LNR), zijn overeengekomen lokale verkiezingen te houden in de Donbass. Over een verbod wordt niet gerept in de akkoorden.

Rusland had voorgesteld om de vertegenwoordigers van de DNR en LNR aanwezig te laten zijn bij het debat over de verkiezingen. Het Russische voorstel werd echter van de hand gewezen. Dit overigens tot ergernis van zowel Rusland als de DNR:

Financiële en militaire steun

Rusland werd verder opgeroepen haar steun voor de DNR en LNR stop te zetten. De Nederlandse vertegenwoordiger voor de VN Karel van Oosterom verklaarde: “Rusland moet haar rol vervullen door haar financiële en militaire steun aan de separatisten te stoppen en haar militaire krachten en militair materieel terug te trekken uit het territorium van Oekraïne.”

Een dergelijke oproep is opmerkelijk; het noemen van de plaatsing van Russisch militair materieel suggereert dat Rusland het territorium veroverd zou hebben. Volgens het Verdrag van Den Haag  is de oorlogvoerende partij die een gebied bezet heeft echter verantwoordelijk voor de zorg voor de bevolking. Gezien de economische blokkade die Oekraïne het gebied heeft opgelegd zou een dergelijke oproep om de financiering van de DNR en LNR een humanitaire ramp betekenen. Een dergelijke oproep zou verder een oproep zijn het bovengenoemde verdrag te overtreden, wanneer men Rusland als oorlogvoerende partij beschouwt.

http://www.novini.nl/de-omvang-van-de-russische-aanwezigheid-in-donbass/

Posted on

MH17 – “Er vloog een raket die kant op”

Kort voor de ramp met vlucht MH17 zat een groep soldaten van de Volksrepubliek Donetsk (DNR) op een terras totdat plots één van hen opviel dat er een raket door de lucht vloog. De raket vloog naar zeggen van een getuige, Nurik Romanovitsj Simonyan, waarmee Novini sprak, in de richting van wat de rampplek zou worden. De richting waar de raket vandaan kwam was het gebied dat eerder door het Russische ministerie van Defensie was aangewezen als locatie waar zich een aantal Oekraïense BUKs zouden hebben bevonden.

Zaroshchenskoe, het gebied dat is aangewezen door het Russische ministerie als plaats waar BUKs zouden hebben gestaan, is controversieel. Zo blijkt bijvoorbeeld uit navraag van Novini bij de lokale bevolking dat het dorp Zaroshchenskoe (de plaats waar de BUKs zouden hebben gestaan volgens het Russische ministerie van Defensie) en ook het zuidelijker gelegen dorp Sjapasjnikovo, onder controle waren van de DNR. Wel was het gebied zuidelijk van Sjapasjnikovo zeer waarschijnlijk onder controle van het Oekraïense leger.

Er moet gezegd worden dat in het dunbevolkte gebied slechts weinig mensen iets van een raketlancering hebben gezien of iets anders dat het Russische verhaal ondersteunt (Bron: https://www.youtube.com/watch?v=X0fDTuuco9A https://www.youtube.com/watch?v=dyEkwBLNla8 ). Van degenen die iets hebben gezien meldt één getuige installaties te hebben gezien veel zuidelijker dan wat het Russische ministerie van Defensie aangeeft. Zelfs onder Sjapasjnikovo.

Van belang om te vermelden is dat Nurik Romanovitsj heeft gediend in het leger van de DNR. Ook is zijn zoon vermoord door Oekraïense ultra-nationalisten, overigens als één van de eersten in het conflict.

Posted on

Rusland start onderzoek naar moord op president Volksrepubliek Donetsk

De Russische Veiligheidsdienst FSB is in Donetsk aangekomen om een onderzoek uit te voeren naar de aanslag op Aleksandr Zachartsjenko, het hoofd van de Volksrepubliek Donetsk (DNR). Intussen blijft een reactie op de aanslag vanuit zowel de EU als de VS zo goed als uit.

De aanslag op Zachartsjenko is niet de eerste aanslag op een hooggeplaatste bewindspersoon in de volksrepubliek. Eerder werden al aanslagen gepleegd op de beroemde commandanten Motorola, Givi en Mozgovoj en mislukte een aanslag op de minister van Defensie van de DNR. Ondanks de bekendheid die deze mensen genieten in de Russische wereld is dit pas de eerste keer dat Rusland een onderzoeksteam naar de DNR stuurt.

Het Russische onderzoek is verder van betekenis omdat de DNR al naar Oekraïne heeft gewezen voor de verantwoordelijkheid voor de aanslag. De Russische woordvoerster voor Buitenlandse Zaken Maria Zakharova, verklaarde:

“Het hoofd van de DNR is vermoord in een terreuraanval in Donetsk. Er bestaat elke reden om aan te nemen dat het Kiev-regime achter de aanslag zit. De wereldgemeenschap moet een onafhankelijk onderzoek eisen en leiden naar die misdaad.”

Sergej Beseda, woordvoerder van de FSB, heeft al verklaard dat de Oekraïense veiligheidsdienst SBU waarschijnlijk achter de aanslag zit.

Het FSB-onderzoek is van betekenis omdat het onderzoek mogelijk kan dienen voor de bewijsvoering naar internationale organen toe voor de eventuele betrokkenheid van Kiev bij de aanslag. Dit suggereert op zijn beurt  dat Moskou nog niet klaar is met de zaak. Tot dusverre heeft Rusland opvallend duidelijk op de aanslag gereageerd, waarbij er zelfs een verklaring op presidentieel niveau is uitgegeven, hetgeen het belang onderstreept dat Moskou aan deze zaak hecht.

Op de foto: Links Russisch parlementslid en voormalig procureur-generaal van de Krim, Nataliya Poklonskaja en de bij de aanslag aanwezige minister van Financiën van de Volksrepubliek Donetsk, Alexander Timofeev, brengen laatste eer bij de kist van de vermoorde Aleksandr Zachartsjenko. Rechts een foto genomen bij de Russische Ambassade in Kiev. De foto’s zijn van de pas overleden Russische zanger Joseph Kobzon, Aleksandr Zachartsjenko en de Russische president Poetin. De kippen op de flessen verwijzen naar een kippenvleesfabriek die Zachatsjenko naar verluidt zou bezitten en hem in Oekraïne de bijnaam ‘Kippenmaarschalk’ opleverde.

Internationale reactie

De reactie van andere landen is tot nu toe zeer beperkt geweest. Ook vanuit Duitsland, Frankrijk (landen die hebben geholpen met het tot stand komen van het huidige staakt-het-vuren: ‘Minsk II’) is er amper een reactie gekomen, hetzelfde geldt voor de Verenigde Staten.

Dat is bijzonder omdat het hier een aanslag betreft op het hoofd van één van de partijen in het conflict en één van de ondertekenaars van het Minsk-verdrag. Hoewel nog niet zeker is wie er achter de aanslag zit, is de aanslag nog door geen enkel ministerie van Buitenlandse Zaken veroordeeld. Op de websites van het State Department, het Franse en Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken, van de OVSE, het twitterkanaal van Kurt Volker of de OVSE is niets te vinden. Voor zover er reacties waren, waren die kort en alleen in antwoord op directe vragen van journalisten.

Een Russisch artikel citeert een woordvoerder van de Europese unie als volgt:

“Wij als EU blijven werken aan de volledige implementatie van de Minsk-akkoorden, die een betrouwbare basis blijven voor een duurzame politieke oplossing voor het conflict, die de territoriale integriteit, souvereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne respecteert.”

Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Frankrijk verklaarde:

“Het is niet waarschijnlijk dat de laatste ontwikkelingen in het oosten van Oekraïne de verplichtingen van de partijen onder de Minsk-verdragen of de relevantie van de bijeenkomsten in het Normandië-format  tussen Frankrijk, Duitsland, Rusland en Oekraïne zullen ondermijnen. Juist als er spanningen ontstaan moeten er in goed vertrouwen onderhandelingen begonnen worden.”

Ook de OVSE heeft afgezien van observaties over de feitelijke situatie niet gereageerd, zo meldt de organisatie  dat volgens lokale autoriteiten Zachartsjenko is omgekomen bij een aanslag en er enkele duizenden mensen op de been waren. Dat de OVSE zich verder niet uitlaat over de aanslag is des te opmerkelijker iomdat het restaurant waar Zachartsjenko is omgebracht zich op slechts enkele honderden meters bevindt van het hotel waarin OVSE-medewerkers verblijven.

“We hebben tot onze grote spijt moeten constateren dat er geen enkele reactie op de moord op de leider van de DNR, A. Zakharchenko, is geweest van de leiding van de OVSE”, aldus de Russische permanente vertegenwoordiger bij de OVSE, Alexander Loekasjevitsj.

Schuldvraag

Er bestaat in principe altijd de mogelijkheid dat de aanslag is gepleegd door een derde partij. Zo wordt er vanuit Oekraïense bronnen veel gewezen naar interne ruzies binnen de volksrepublieken. Ook bestaat de mogelijkheid dat de aanslag is gepleegd door Oekraïense ultranationalistische groeperingen zoals bijvoorbeeld de ‘Rechtse Sector’.

Feit blijft dat de DNR vrij snel bekend heeft gemaakt de daders van de aanslag te hebben opgepakt, zodoende werd het in- en uitreisverbod in de DNR ook snel weer opgeheven. De DNR wijst ook na de arrestaties uitsluitend naar Oekraïne en de verhouding met de LNR noch andere partijen is zichtbaar veranderd.


Meer over de herdenking van Zachartsjenko hier: Het laatste eerbetoon aan Alexander Vladimirovich Zakharchenko

Posted on

Hoofd Volksrepubliek Donetsk gedood in aanslag

Het hoofd van de Volksrepubliek Donetsk (DNR), Aleksandr Zachartsjenko, is bij een aanslag in een restaurant in Donetsk om het leven gekomen. Oekraïne ontkent betrokkenheid.

De raad van ministers van de DNR is bijeengekomen om de situatie te bespreken. De noodtoestand is inmiddels afgekondigd en het is iedereen verboden de DNR in of uit te reizen. Het leger van de Volksrepubliek heeft alle eenheden in de hoogste staat van paraatheid gebracht.

“Deze terroristische daad heeft tot doel  om de situatie in de republiek te destabiliseren en is uitgevoerd door een speciale operatie van Oekraïne onder de controle van de geheime diensten van de VS. (…) Alle eenheden van de militie zijn overgeplaatst naar de hoogste staat van gevechtsparaatheid. De vijand heeft geen mogelijkheden om de gecreëerde situatie te gebruiken en onze grenzen aan te vallen. Het Oekraïense regime zal bitter betalen voor de vuile slag die ons is toegebracht.”

De Oekraïense veiligheidsdienst (SBU) ontkent betrokkenheid. Igor Goeskov van de SBU zegt dat hij aanwijzingen heeft dat de aanslag het gevolg zou zijn van een interne machtsstrijd tussen de huidige regering in Donetsk en mensen die in 2014 uit de macht zijn verstoten. Ook sluit hij tussenkomst van de Russische geheime dienst niet uit.

Na de dood van Zachartsjenko treedt Dmitry Trapeznikov als waarnemend president van de Volksrepubliek op. Trapeznikov heeft voorheen gewerkt als manager bij de voetbalclub Sjachtyorsk Donetsk en heeft zich in 2014 aangesloten bij de milities tegen de Maidan-regering. Sinds 2014 bekleed Trapezhnikov een hoge functie binnen de regering van Zachartsjenko en is vanaf 2016 vicevoorzitter van de raad van ministers.

Inmiddels heeft ook het Kremlin gereageerd op de aanslag op Zachartsjenko, hoewel Rusland de Volksrepubliek niet officieel erkent. Woordvoerster Maria Zacharova van het ministerie van buitenlandse zaken verklaarde:

“Er is alle reden om te geloven dat (de moord op Zachartsjenko) door het Kiev-regime is georganiseerd, dat herhaaldelijk zulke methoden heeft gebruikt om dissidenten en ongewensten te elimineren. In plaats van het Minsk-akkoord uit te voeren en een manier te vinden om het interne conflict op te lossen, voert de Kievse oorlogspartij een terroristisch scenario uit, dat de toch al moeilijke situatie in het gebied verergert.”

Het is niet de eerste keer dat er een moordaanslag plaatsvindt in de Volksrepubliek Donetsk. Eerder dit jaar werd een mislukte moordaanslag gepleegd op de minister van Defensie. Ook een aantal beroemde commandanten zijn om het leven gebracht door aanslagen.

De vraag is wat de aanslag zal doen met de stabiliteit in de Volksrepubliek Donetsk. In de afgelopen tijd zijn een aantal ministers uit hun functie gezet vanwege corruptie. Ook heeft zich vorig jaar een staatsgreep voorgedaan in de naburige Volksrepubliek Loegansk, waar destijds het leger van de DNR tussen kwam. Dit duidt op interne problemen die verergerd kunnen worden door de dood van Zachartsjenko. Oekraïne kan op zijn beurt van een dergelijke verdeeldheid eventueel voordeel trekken in de burgeroorlog in Donbass.

De aanslag komt op een moment dat Moskou meerdere malen heeft gewaarschuwd voor een provocatie met chemische wapens in Syrië en een nieuwe bombardement van de VS op het land. In de afgelopen dagen zijn er in de buurt van Syrië een groot aantal NAVO-schepen gesignaleerd, waaronder drie Amerikaanse torpedobootjagers en een B1-bommenwerper. Als gevolg van de situatie heeft Rusland een groot deel van haar Zwarte Zeevloot (inclusief drie moderne Admiral Grigorovich-klasse fregatten) en een groot deel van de Noordelijke vloot naar de Middellandse Zee gestuurd. Deze inzet van militaire middelen in het gebied is hoogstwaarschijnlijk uitgevoerd ter afschrikking van een potentiele aanval op Syrië.

Posted on

Wonen op de frontlinie in Oekraïne

Toegang Zaitsevo Oekraine

Een monument voor de Tweede Wereldoorlog, middenin het dorp, trek direct de aandacht. Doordat het vlakbij een vernietigd gebouw staat valt de verse verflaag meteen op. “We hebben het monument al drie keer gerestaureerd. Ze weten waar ze schieten, het is een monument ter ere van de veteranen van de Tweede Wereldoorlog”, zo legt Irina Dikoen, de burgemeester van Zaitsevo uit. “Wanneer 9 mei, Bevrijdingsdag, dichterbij komt, worden alle monumenten vernietigd.”

Het vernietigde huis waar we naar kijken was vroeger het gemeentehuis van Zaitsevo. De vorige burgemeester werkte vroeger in dit gebouw. Hij verliet het dorp, maar niet voordat hij het gemeentegebouw had vernietigd met de hulp van drie tanks. Een ‘nieuw’ gemeentehuis staat vlakbij, maar de toestand van het gebouw laat veel te wensen over. De buitenkant is bezaaid met kogelgaten en gebroken ramen. In het kantoor van Dikoen zijn de meeste ramen gesloten met behulp van houten borden. Alleen een deel van het venster is afgeschermd met transparant plastic. Ondanks de moeilijkheden hangt er een vlag van de Volksrepubliek Donetsk (DNR) aan de muur. Twee foto’s zijn aan de vlag gespeld; één van Aleksandr Zachartsjenko, het hoofd van de DNR, de andere is een foto van president Poetin.

“Kijk. Gisteren, het mag dan wel niet een zwaar gevecht zijn geweest, maar het vuurgevecht duurde de hele nacht”, legt Dikoen uit. Zaitsevo ligt in Oekraïne, niemand zal het daar mee oneens zijn. Toch, een ander deel van het dorp ligt in een land dat geen ander land in de wereld erkent: De Volksrepubliek Donetsk (DNR). Het dorp ligt niet alleen vlakbij de frontlinie, de frontlinie gaat midden door het dorp heen. Het gevolg is dat het dorp bijna dagelijks onder vuur ligt. Wanneer Dikoen, zelf moeder van twee kinderen, wordt gevraagd hoe mensen in het dorp leven, antwoord ze: “Hier leven we niet, we overleven. Hoe kan je leven wanneer je bang bent naar buiten te gaan? Hoe kan je je kinderen naar buiten laten gaan als al drie keer mortieren zijn geland op de speelplaats?”

“Het gelach van kinderen hangt niet langer in de lucht. We vragen onze kinderen: ‘Wat moeten wij doen zodat jullie in orde zullen zijn?’ Er is alleen maar één antwoord: ‘Dat de oorlog moet eindigen’. Terwijl Dikoen vertelt begint ze te huilen. “De kinderen weten met wat voor kaliber er wordt geschoten. Ze weten wanneer een tank schiet, wanneer een BMP (een infanteriegevechtsvoertuig, red.) schiet, wanneer zware wapens worden gebruikt. Is dat een leven voor kinderen? Is dat een jeugd voor kinderen?”

Eén van de families in het dorp vertelt hun verhaal. Het is een familie van vier: een moeder met haar twee dochters en hun grootmoeder. De familie vertelt over hun leven in Zaitsevo en hoe de kinderen naar school gaan. “Ze hebben een busdienst gecreëerd van en naar school.” De dienst werd ingesteld omdat de school in Zaitsevo in een slechte staat verkeert, in het bijzonder sinds het dorp onder vuur kwam te liggen. Eén van de meisjes vertelt zelfs dat glas door de school vloog. Haar moeders woordgebruik imiterend: “Dank God dat niemand gewond is geraakt.”

De twee meisjes vertellen verhalen van mortiergranaten die rondom hen zijn gevallen terwijl ze op de schoolbus wachtten. Verhalen van kogels die door hun tent vlogen terwijl ze speelden in de tuin of verhalen over hoe ze van de speeltuin wegrenden toen er werd begonnen met schieten. De vraag die zich opdringt is: ‘Waarom verhuizen jullie niet naar elders?’ Tanya, de moeder van de meisjes antwoordt: “Maar waar moeten we naartoe? We hebben geen pensioen, we hebben niets. Alleen één persoon werkt, dat geeft ons 500 roebel (ongeveer 7 euro, red.) eens per twee weken. Dat is alles. Waar kan ik naartoe? Hier heb ik mijn eigen aardappelen. Maar als ik naar een appartement verhuis, moet ik dan mijn hand ophouden?”

 

Zaitsevo is misschien wel één van de meest bekende frontlinie-dorpen in de DNR. Ondanks dat, klaagt Svetlana over het gebrek aan interesse in het dorp. “Niemand komt naar ons toe.” Ze doelt daarmee echter niet op journalisten, die hier best vaak komen. Ze heeft het over de OVSE-missie. Sarcastisch voegt ze toe: “Daar, daar zijn mensen, maar hier niet. Hier zijn geen kinderen, geen mensen, geen vrouwen. Hier zijn alleen ‘separs’ (een Oekraïens scheldwoord voor de inwoners van de volksrepublieken,red.)”. De grootmoeder gaat verder: “Wat zijn separs? De separ die vrede wil, die een normaal leven wil zodat zijn kinderen in vrede kunnen leven? Is dat een separ? Ik zal niet rondrennen met een pan op mijn hoofd terwijl ik schreeuw ‘Glorie aan Oekraïne!’ (deel van een veelgebruikte leus van Banderisten, red.). Ja, laat er voorspoed zijn in Oekraïne, maar laat ze ons niet aanraken.”

Dit sentiment lijkt te worden gedeeld door de burgemeester. Iets eerder maakte zij eenzelfde opmerking. Ze vertelde over burgers die dagelijks naar de DNR rezen vanuit Oekraïne. Toen deze mensen werden gestopt op de grens en werden ondervraagd waarom ze niet in Oekraïne werkten, was het antwoord: ‘Geef me werk hier en ik zal in Oekraïne blijven!’ De burgemeester vertelt over een vader, ook op Oekraïens territorium, terwijl er een geweer op hem werd gericht werd hij met de dood bedreigd. Hij werd alleen vrijgelaten toen hij smeekte te worden vrijgelaten, niet voor hemzelf, maar voor het belang van zijn kinderen. “Toen het Oekraïense leger hier was, werden dat soort gevallen niet waargenomen. Toen Aidar, Dnjepr, Rechtse Sector (ultranationalistische vrijwilligersbataljons die inmiddels in het Oekraïense leger geïntegreerd zijn, red.) hier kwamen, toen begonnen de klachten. Toen begonnen de tranen te stromen.”

Terwijl het einde van het interview met de burgemeester naderde, vroeg ik haar wat haar hoop was voor de toekomst. Ze begon herinneringen op te halen over hoe prachtig het dorp vroeger was, dat mensen er kwamen voor vakantie, de prachtige bossen, het schone water. “Ik hoop dat mijn dorp zal bloesemen.”, verteld Irina Dikoen, “Ik weet dat de Volksrepubliek Donetsk zal helpen om huizen en de rest te herstellen. We leven met deze hoop: dat alles goed zal zijn. En dat we dit allemaal zullen herinneren als een vreselijke droom.”