Posted on

Tocht voor vrede tussen Europa en Rusland

In een periode van grote spanning tussen het Westen en Rusland vindt er op donderdag 9 mei in Arnhem een Vredestocht en Vredesconcert plaats om de impasse te doorbreken en een brug te bouwen tussen Oost en West.

Rond Arnhem is in de Tweede Wereldoorlog fel gevochten, zo schrijven de organisatoren. De meeste Nederlanders weten echter niet meer wat de Sovjet-Unie met zijn circa 28 miljoen doden voor de bevrijding van Europa betekend heeft.

Tocht

“9 mei is de dag waarop in de Sovjet-Unie de slachtoffers van de strijd tegen Hitler worden herdacht en de vrijheid wordt gevierd, te vergelijken met onze 4 & 5 mei, maar dan op dezelfde dag”, schrijft de organisatie. “We nodigen voormalige Sovjetburgers die in Nederland wonen uit om op 9 mei 2019 om 16.00 uur mee te doen en, samen met de Nederlandse bevolking, in Arnhem over de Nelson Mandelabrug te lopen, van P+R Gelredome naar het Audrey Hepburnplein, wel of niet met een bordje van uw dierbaren die in de Tweede Wereldoorlog om het leven zijn gekomen. De tocht wordt muzikaal omlijst door leden van de in Nederland gevestigde zanggroep Zarjanka.”

Concert

Na de tocht volgt om 20.00 uur een concert in de Parkzaal van Musis met het 12-koppige Russisch-orthodoxe koor Zlatoust (‘Gouden Stem’) onder leiding van dirigent Mikhail Borodyanski, dat speciaal overkomt uit Moskou en de jonge, Nederlandse toppianist Martin Oei.

Aanmelden

De Vredesdag 9 mei is een initiatief van de Rusland & Oost-Europa Academie (lees hier een interview met de oprichter van de academie). Voor meer informatie, kaarten voor het concert (€ 29,50) en aanmelden voor de Vredestocht: www.ruslandacademie.nl/vredesdag-9-mei-2019/ of vredesdag @ ruslandacademie .nl.

Posted on

Rusland en de leugens van De Standaard

In het stuk “Poetin test Zelenski met Russische paspoorten” van Roeland Termote in De Standaard van vandaag 2 mei staat “…. op wat in de afvallige Georgische regio’s Zuid-Ossetië en Abchazië gebeurde. Ook daar verstrekte Rusland paspoorten, om vervolgens in 2008 de aanwezigheid van zijn staatsburgers aan te grijpen als motief voor een militaire inval.”

Afscheiding

Wat uw medewerker hier schrijft is een flagrante leugen en typerend voor de wijze waarop De Standaard over Rusland bericht. Vooreerst ontstond het probleem toen Georgië zich met westerse steun afscheidde van Rusland en die twee deelrepublieken van Georgië zich dan op hun beurt afscheurden van Georgië. En als de ene deelstaat zich mag afscheuren dan logischer wijze mag ook de andere dat doen. Maar ja, de ene had de steun van de EU en de VS, de twee anderen niet.

Toen daaruit een gewapend conflict ontstond werd er tussen Rusland, Georgië, de Verenigde Staten en landen van de EU een vredesakkoord getekend waarbij Rusland in Zuid-Ossetië en Abchazië een gewapende vredesmacht mocht stationeren.

Georgische aanval

Het Georgische leger, geleid door een generaal met Israëlische en Georgische nationaliteit en gesteund door de VS, heeft na een serie incidenten dan Zuid-Ossetië aangevallen. Dit exact de dag dat in China de Olympische Spelen begonnen en Poetin in Beijing was. Een aanval die vermoedelijk dus niet toevallig was.

Daarbij vuurden Georgische troepen zelfs op het hospitaal in de Zuid-Ossetische hoofdstad. Een oorlogsmisdaad. Ook beschoot men uiteraard de Russische vredesmacht die dan terugvuurden en de Georgische troepen verjoegen.

Russische interventie

Bashar al Assad
Voor De Standaard is het berichtgeven simpel. Is iemand de vijand van de VS dan is dat ook zo voor die krant. Jarenlang bijvoorbeeld beweerde Jorn De Cock, hun correspondent in Libanon, dat de verhalen over de aanwezigheid van al Qaida in Syrië door de Syrische president Bashar al Assad (foto) verspreidde leugens waren. De vrouw van Jorn De Cock werkte bij het uitbreken van die oorlog in Syrië voor de regering van de Qatarese dictatuur. Diezelfde regering die al Qaida in Syrië bewapende. Of hoe De Standaard die terroristen die nadien in België en elders toe sloegen steunde. Als dat geen kwaliteitskrant is.

Rusland volgde hierbij exact de regels van het internationaal recht en viel bij die actie maar enkele kilometers dat land binnen om zich daarna, eens de zaak gestabiliseerd, terugtrok. Deze versie van de feiten wordt officieel door niemand betwist. Ook niet door de toenmalige Franse president Nicolas Sarkozy die poogde te bemiddelen.

Vijand van Washington dus van De Standaard

Maar ja, Rusland is tegenwoordig de vijand van Washington en dus is Rusland de vijand, de slechterik, voor De Standaard. Juist zoals dat met de Venezolaanse president Maduro is die recent in de krant voor dictator werd uitgescholden.

Hetzelfde met Syrië waar De Standaard jarenlang de aanwezigheid van al Qaida in Syrië als een leugen van president Bashar al Assad beschreef. Nog zo’n slechterik. De vernielingen in Syrië door die jihadisten – de ‘vrijheidsstrijders’ – kregen dan ook de steun van deze krant. En zonder die jihadisten waren er hier in België vermoedelijk geen aanslagen gepleegd. Om over na te denken.

Het is simpel: Is de VS kwaad op een regering en poogt deze die omver te werpen dan komt De Standaard af met moddergooien, leugens, halve waarheden en verdraaiingen richting dat land. De voorbeelden zijn legio. Zich een kwaliteitskrant noemen is poepsimpel, dat ook zijn is echter een gans ander verhaal.


Noot van de redactie

Meer over de Russische paspoorten leest u hier:

Meer over de Russisch-Georgische oorlog en de nasleep daarvan leest u hier:

Posted on 1 Comment

Tijd voor reflectie over anti-Rusland-houding NAVO en EU

Het is deze week precies 70 jaar geleden dat de NAVO is opgericht. De Atlantici waren de afgelopen jaren qua stemming nog euforisch, maar de laatste jaren lijkt hun invloed tanende te zijn. Daarbij moet worden opgemerkt dat de NAVO als instituut nog steeds één van de invloedrijkste machthebbers is als het er om gaat een agenda uit te stippelen voor buitenlands beleid. De opmars naar het oosten gaat gestaag door evenals de negatieve beeldvorming van het ‘Russische gevaar’.

Met de Europese verkiezingen in het oog is goed dat we eens stil staan bij ons lidmaatschap van de NAVO – over het lidmaatschap van de EU zelf is trouwens ook genoeg te zeggen. Hoeveel is het lidmaatschap van de NAVO nou echt waard?

Het ‘Russische gevaar’

Daar waar bij de oprichting van de NAVO nog vol trots een ‘Westers front’ werd gevormd tegen het ‘Russische gevaar’ – de angst dat de Sovjet-Unie heel Europa zou beïnvloeden met het marxisme – zien we nu dat de Atlantische mediamachine nog steeds de Russen als grootste gevaar afschildert. In de ogen van de links-liberale orde is het Rusland van Poetin een gevaar voor onze ‘Westerse waarden’ en probeert Poetin onze democratie te ondermijnen.

‘Westerse waarden’

Dat de NAVO zich al jaren naar het oosten uitbreidt wordt vaak voor het gemak achterwege gelaten. De Russen heten namelijk per definitie de agressor of de agressieve partij, het Westen is de onschuld zelve. Het Westen zou namelijk staan voor diverse waarden die de hele wereld zou moeten omarmen. Hierbij schuwen zowel media als overheid het niet om totaal ongefundeerde smaadcampagnes tegen Poetin en zijn ‘aanhangers’ te houden. In de ogen van de Atlantici staat Poetin aan het hoofd van de ‘boze blanke mannen’-beweging – lees populistische golf.

Trumps ‘samenspanning met Rusland’

Voor bijna 2 jaar zocht het team van Mueller naar een samenzwering tussen het campagneteam van Trump en het Kremlin. Het complotdenken van het anti-Trump-kamp (Democraten,  links-liberale media, buitenlandse overheden) bereikte werkelijk zeer diepe dalen. WikiLeaks postte een korte video die pijnlijk laat zien dat de media hun rol als criticasters al lang kwijt zijn.[1] Als drammende kinderen die hun gelijk willen halen en zich laten leiden door emotie in plaats van ratio hebben zij zich compleet voor schut gezet. Waarom zij hiervoor niet ter verantwoording worden geroepen is een raadsel.

Ongefundeerde hetze

Ook in Nederland doen we mee met de vaak ongefundeerde hetze tegen Rusland. Met minister Kajsa Ollongren voorop grossieren ook de Nederlandse politiek en media in de demonisering van Poetin. Sinds haar aanstelling als minister is zij een lastercampagne begonnen tegen de Russen. De Russen zouden namelijk ook hier in Nederland proberen de kiezers te beïnvloeden. Thierry Baudet werd tijdens en na het Oekraïne-referendum al vaak ‘spottend’ een spion van Poetin genoemd bijvoorbeeld.

‘Groot Rusland’

Oud-minister Halbe Zijlstra produceerde een compleet onzinverhaal over een besloten toespraak waarin Poetin sprak over de ambities van een ‘groot Rusland’. Dit verhaal werd gelukkig snel ontkracht, maar de schade was aangericht. Nederland onderging een internationale blunder, maar waarschijnlijk is het gros van de Nederlanders dit alweer vergeten. Men krijgt immers niets anders te horen dan dat de Russen altijd alles fout doen.

‘Pro-Russische’ populisten

Binnen de EU zien we eenzelfde trend als het gaat om de anti-Russische houding. Bij een groei of overwinning van populistische partijen wordt al direct gespeculeerd over Russische bemoeienis of geldfondsen. In de VS zagen we dat met de verkiezing van Trump. In andere landen zien we het ook bij ‘pro-Russische’ bewegingen of personen. Denk maar aan Lega Nord, AfD, en in Frankrijk bij Le Pen maar ook Fillon. De oud-premier was immers voor betere relaties met Rusland, iets wat bijna taboe is tegenwoordig.

Na 70 jaar hoog tijd voor reflectie

Nu de NAVO 70 jaar bestaat is het wellicht eens goed dat we meer aandacht gaan besteden aan het nut van de NAVO tegenwoordig. Zowel de NAVO als de EU zijn anti-Russisch. De EU en diverse Europese regeringsleiders menen dat de tijd rijp is om zelf deel te nemen aan het geopolitieke schaakbord. Plannen voor een Europees leger worden bijvoorbeeld steeds concreter. Een andere Europese koers ten aanzien van Rusland tekent zich daarbij echter nog niet af.

Nord Stream 2

Zo neemt het Europees Parlement net als de Amerikaanse regering en de NAVO scherp stelling tegen de aanleg van de Nord Stream 2-pijpleiding. Bedrijven uit Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk en Nederland nemen deel aan de pijpleiding omdat ze de toevoer van goedkoop gas veilig willen stellen en niet te afhankelijk willen zijn van het instabiele Oekraïne. Voor het Europees Parlement is het echter van groter belang om in alle opzichten anti-Russisch te zijn.

Is samenwerking met Rusland nog mogelijk?

Een open en kritisch gesprek over de te varen koers van de EU is hard nodig, zeker met de economische ontwikkeling die we nu zien. De komende verkiezingen gaan een klap worden voor het eurofiele establishment, de ‘populistische trein’ is de komende maand zeker niet te stoppen. Wellicht dat het ervoor zorgt dat we kritisch gaan kijken naar onze huidige koers en dat pijnlijke vragen worden gesteld. Want is die anti-Russische retoriek terecht? Kunnen we nog zorgen voor betere samenwerking met de Russen of hebben we dat definitief verspeeld?

Poetin heeft het gedaan

Zaterdag 20 april organiseert de Nieuwe Zuil een themabijeenkomst in de Oosterkerk in Amsterdam. Sander Boon en Arno Wellens zullen gaan spreken over de EU, de euro en de gele hesjes. Meer informatie over het evenement vindt u hier: https://denieuwezuil.nl/dnz-sprekersmiddag-in-amsterdam/

Er zijn genoeg vragen die de politieke elite zichzelf mag stellen, want het neo-McCarthyisme wat we zien neemt steeds extremere vormen aan. Bij iedere hobbel op de weg voor de politieke elite wordt het anti-Rusland-paard van stal gehaald. Van de gele hesjes tot de opkomst van FvD, het moet en zal de schuld van de Russen zijn. Dit is een zorgwekkende ontwikkeling die totaal niet constructief is voor ons continent.


[1] https://www.facebook.com/watch/?v=405381826945379

 

Posted on

Opnieuw Nederlands fregat naar Zwarte Zee

Het Nederlandse fregat Evertsen (F805) is de Zwarte Zee binnen gevaren als commandoschip van Standing NATO Response Force Maritime Group 2 (SNMG2). Kortgeleden heeft ook het Amerikaanse schip de USS Fort McHenry de Zwarte Zee bezocht.

Vanaf 5 januari werd het luchtverdedigings- en commandofregat Evertsen aangesteld als stafschip van de SNMG2. De groep wordt verder gevormd door schepen van Canada, Turkije en Spanje. De groep valt onder het commando van de Nederlandse Commandeur Boudewijn Boots. Een aantal van deze schepen zal ook de haven van het Oekraïense Odessa bezoeken.

Niet de eerste keer

Het is niet de eerste keer dat een Nederlands fregat de Zwarte Zee bezoekt. Eerder bezocht het fregat De Ruyter de Zwarte Zee op een moment dat de spanningen tussen Oekraïne en Rusland al toenamen. Toen had Rusland haar controle van vrachtschepen in de Zee van Azov al opgevoerd naar aanleiding van Oekraïense dreigementen naar de Russische Kertsj-brug en het door Oekraïne innemen van 15 Russische schepen.

Het huidige bezoek aan de Zwarte Zee door Zr. Ms. Evertsen is het eerste sinds het incident in de Straat van Kertsj waarbij Russische schepen een drietal Oekraïense schepen overnamen nadat deze de Russische territoriale wateren doorkruisten.

Toename

Defensie over SNMG2:
“De SNMG2 vormt de maritieme component van de NATO Response Force. Met deze permanente snelle reactiemacht reageert het bondgenootschap snel en flexibel op veiligheidssituaties. Voor Nederland werd de veiligheidsomgeving de laatste jaren minder stabiel en voorspelbaar. Dat komt onder andere doordat machtsverhoudingen in de wereld veranderen. Zo is Rusland de afgelopen jaren bijvoorbeeld bereid gebleken militaire middelen in te zetten in bijvoorbeeld Georgië, Oekraïne en Syrië.”

De aanwezigheid van de NAVO-schepen is een aanzienlijke steun voor de positie van Oekraïne in de regio aangezien Oekraïne zelf niet beschikt over een marine van betekenis. Des te meer daar de aanwezigheid van NAVO-schepen in de Zwarte Zee is toegenomen van 80 dagen in 2017 naar 120 dagen in 2018. De verwachting is dat dit getal verder zal toenemen in 2019. In de eerste drie maanden van het jaar 2019 heeft de Amerikaanse torpedobootjager Donald Cook de Zwarte Zee al tweemaal bezocht. Ook een Amerikaans amfibisch transportschip USS Fort McHenry bezocht de Zwarte Zee begin dit jaar, net als de Franse mijnenjager Capricorne en het Duitse bevoorradingschip FGS Werra.

Posted on

“De VS en Rusland vechten tot de laatste Oekraïense patriot”

Aan beide kanten in het gewapende conflict in Oekraïne vechten patriotten, aldus de Oekraïense journalist Ruslan Kotsaba. Veel gewone mensen hebben zich in 2013 laten misleiden door propaganda. Zelf heeft Kotsaba zich verontschuldigd voor zijn deelname aan de Euromaidan die een staatsgreep mogelijk maakte. Inmiddels wordt hij door Kiev reeds voor de tweede maal vervolgd wegens landverraad.

De Oekraïense journalist Ruslan Kotsaba werd in 2015 door de Oekraïense staat aangeklaagd wegens landverraad. De uit West-Oekraïne afkomstige journalist, die in 2013 openlijk zijn steun had uitgesproken voor de EuroMaidan, had zich op zijn eigen Youtube-kanaal tegen de mobilisatie uitgesproken. Uiteindelijk werd hij vrijgesproken voor landverraad. Maar hoewel Amnesty International hem erkende als politieke gevangene, werd Kotsaba wel een gevangenisstraf opgelegd voor het hinderen van het leger. Sinds januari 2019 staat hij opnieuw terecht voor landverraad.

Tijdens Kotsaba’s korte verblijf in Nederland zocht Novini hem op. In dit eerste deel van een tweetal interviews spreken we met hem over het conflict in Oekraïne van 2014 tot de dag van vandaag. Kotsaba kan zich hierbij beroepen op zijn verslaglegging van de Maidan. Hij heeft als één van de weinige Oekraïense journalisten de burgeroorlog van beide zijden laten zien.

Posted on

Gevolgen confrontatie over straat van Kertsj

Naar aanleiding van het incident nabij de Straat van Kertsj hebben zowel Oekraïne als Rusland een reeks  maatregelen genomen. Zo heeft Rusland een raketsysteem geplaatst op de Krim. Oekraïne heeft van haar kant Russische mannen van 16 tot 60 jaar de toegang tot haar grondgebied ontzegd. Inmiddels is ook meer informatie naar buitengekomen die een ander licht werpt op het incident in de Zee van Azov.

Volgend op het incident van afgelopen zondag kondigde Oekraïne een staat van beleg af. De duur van de staat beleg werd echter door het parlement beperkt van 60 dagen naar 30 dagen. Bij een duur van de oorspronkelijke 60 dagen zouden namelijk de verkiezingen van eind maart moeten worden verplaatst.Het huidige besluit om voor 30 dagen de staat van beleg in te voeren, betekent echter wel dat in tien regio’s de lokale verkiezingen uitgesteld worden. De staat van beleg is namelijk niet geldig in heel Oekraïne maar is beperkt tot de provincies die grenzen aan Rusland, de Zee van Azov, de Zwarte Zee en aan Transnistrië (een gebied dat zich begin jaren ’90 onafhankelijk verklaarde van Moldavië en waar een contingent Russische troepen is gestationeerd).

Onder de staat van beleg hebben machtsorganen zoals politie en leger meer bevoegdheden en kunnen bijvoorbeeld controleposten worden opgesteld. Verder worden verkiezingen opgeschort en is het mogelijk persorganen te ‘reguleren’ en demonstraties en stakingen te verbieden. Transnistrië en de van Oekraïne afgescheiden Volksrepublieken Donetsk en Loegansk hebben als antwoord op het invoeren van de staat van beleg hun burgers opgeroepen voorzichtig te zijn met bezoeken aan Oekraïne.

Raketsystemen

Als antwoord op o.a. het Oekraïense uitroepen van de staat van beleg heeft Rusland een vierde luchtdoelraketsysteem gestationeerd op de Krim. Het gaat om een S400-systeem. Eerder, in september werd het derde S400-systeem gestationeerd op de Krim. Eveneens verscheen er een video van een BAL kustverdedigingsraketsysteem dat werd gestationeerd op de Krim. Elk BAL-lanceervoertuig is in staat acht Kh-35 raketten af te vuren, ieder uitgerust met 145 kg aan explosieven.

Het stationeren van dergelijke wapensystemen en het ook publiekelijk presenteren van de aanwezigheid van dergelijke systemen benadrukt hun A2AD-functie. Deze boodschap is zowel bedoeld voor Oekraïne als voor eventuele NAVO-landen. Vooral voor Oekraïne betekent de aanwezigheid van de S400-luchtdoelraketten een sterke beperking op haar militaire handelen daar zij, door haar beperkte marine, erg afhankelijk is van haar luchtmacht.

Russische mannen niet welkom

Naast het uitroepen van de Staat van Beleg heeft Oekraïne ook afgekondigd dat zij geen Russische mannen in de gevechtsleeftijd meer toelaat via haar grenzen. Alle Russische mannen in de leeftijd van 16 tot en met 60 jaar worden daarom geweigerd aan de grens.

Dit is een ingrijpende beslissing aangezien er veel families zijn in Oekraïne met familie in Rusland. Ook heeft Oekraïne ondanks alles nog altijd sterke zakenrelaties met Rusland die hierdoor onder druk komen te staan.

De reden die vanuit Oekraïne wordt gegeven voor het inreisverbod is dat zij wil voorkomen dat Rusland paramilitaire cellen op kan zetten op Oekraïens grondgebied.

Verbod op reizen naar de Krim

Daarnaast heeft het land ook de toegang tot de Krim ontzegd aan alle niet-Oekraïners. Er bestaat natuurlijk voor niet-Oekraïners de optie om de Krim via Rusland te bereiken. Maar omdat Oekraïne de Krim als haar grondgebied beschouwt, ziet het land een dergelijke reis als het illegaal oversteken van haar landsgrenzen. Op een reis naar de Krim (overigens ook naar Donbass) via Rusland staat een gevangenisstraf in Oekraïne. Het reisverbod naar de Krim geldt ook buitenlandse journalisten.

Bosporus

President Porosjenko heeft volgend op het incident Turkije opgeroepen om de Bosporus, de doorgang van de Middellandse naar de Zwarte Zee te blokkeren. Het lijkt op dit moment onwaarschijnlijk dat Turkije aan deze oproep gehoor zal geven, aangezien Rusland samen met Turkije in het kader van Turkish Stream bezig is met de aanleg van een nieuwe pijpleiding en het verder ook een S-400-systeem aan Turkije levert.

Blokkade straat van Kertsj

Er zijn op dit moment berichten dat de Straat van Kertsj is afgesloten voor schepen die een Oekraïense haven als eindbestemming hebben. Dit werd ook gesteld door president Porosjenko. Het is duidelijk te zien op sites als Marine Traffic dat aan beide zijden van de Krim-brug grote hoeveelheden schepen liggen. Door vaak lange controles die worden uitgevoerd op schepen door Rusland in de Zee van Azov is het vooralsnog onduidelijk of schepen ook daadwerkelijk vastgehouden worden. In ieder geval is wel duidelijk dat er niet alleen schepen in de wacht staan die als eindbestemming een Oekraïense haven hebben.

Incident straat van Kertsj

Inmiddels is meer informatie naar buitengekomen over het incident dat zich heeft voortgedaan tussen Oekraïense en Russische schepen nabij de straat van Kertsj.

Hoewel het al langer duidelijk was dat één van de Oekraïense patrouillevaartuigen is beschoten door een Russisch schip, zijn inmiddels foto’s vrij gekomen over de schade. Hoogst waarschijnlijk is het Oekraïense schip geraakt door een HE 30mm kanon. Minsten drie leden van de bemanning zouden hierbij verwondingen hebben opgelopen.

Inmiddels zijn twee belangrijke documenten naar buitengekomen. Een betreft een bevel aan de Oekraïense schepen om ongezien naar de Zee van Azov te varen. De andere betreft een opgenomen radiogesprek tussen de Russische en Oekraïense schepen, hieronder besproken. Eveneens zijn een aantal verklaringen afgelegd door Oekraïense matrozen aan de Russische geheime dienst FSB waarin zij stellen dat ze de Russische grens zijn overgestoken. Oekraïne spreekt de verklaringen tegen en stelt dat de ze onder extreme druk tot stand zijn gekomen.

Geluidsopnamen

Een populaire Oekraïense blogger en onderzoeksjournalist, Anatolij Sharij, bracht de opname naar buiten van de schepen vlak voordat de Russische marine het vuur opende op Oekraïense schepen. De Russische Douane roept op de opname de Oekraïense schepen meerdere keren op zich buiten de territoriale wateren van Rusland te begeven en daar te wachten terwijl er op een hoger niveau tussen Oekraïne en Rusland wordt besloten wat er moet gebeuren. De douane meldt daarbij dat hun doorgang niet is aangevraagd bij Kertsj. Dit is belangrijk omdat het hier om een doorgang door een zeestraat, hetgeen vermoedelijk wordt bemoeilijkt door stromingen, tegenverkeer en een relatief nauwe doorgang. De Russen wijzen er ook op dat eerder ook Oekraïense schepen mochten passeren, zij het onder een escorte.

Na enige tijd veranderen de Russen hun houding en verbieden de Oekraïense schepen de territoriale wateren van Rusland te verlaten. De Oekraïense schepen stellen dat de straat van Kertsj Russisch én Oekraïens is. Op een gegeven moment geeft het Oekraïense schip aan te vertrekken terug naar Odessa. De Russen blijven echter eisen dat de schepen stoppen. Het Oekraïense schip wijst erop dat zij geen wapengeweld gebruikt en blijft stellen dat de straat van Kertsj en Zee van Azov Russisch én Oekraïens zijn. De Russische schepen herhalen nu hun eis dat het moet stoppen. Het Oekraïense schip begint nu te herhalen dat het geen geweld gebruikt, wijst op het gedeelde bezit van de straat van Kertsj van Oekraïne en Rusland en dat het terug gaat naar de Zwarte Zee en begint dit ook alle andere schepen in de buurt dit te melden. Overigens tot de frustratie van andere schepen in de buurt.

Tijdens het Kertsj-incident bleek zich overigens ook een voor de Russische marine gênant incident te hebben voorgedaan. Zo is zeer waarschijnlijk het Russische douaneschip Don tegen haar zusterschip aangevaren nadat de Don de Oekraïense sleepboot ramde. Dit wordt duidelijk doordat in de film het andere Russische douaneschip, niet zichtbaar, zich aan bakboordzijde bevindt van de Don. Ook zijn foto’s te vinden van na het incident met daarop een duidelijk zichtbare beschadiging op de het zusterschip van de Don, ongeveer op de hoogte van de boeg van de Don.

Eveneens geeft een geluidsopname van de generale staf van het Oekraïense leger inzicht in hetgeen er is gebeurd. Er moet wel rekening mee worden gehouden dat hier bepaalde aspecten uit zijn gesneden die onvoordelig zijn voor Oekraïne.

Incident Straat van Kerst en Zeerecht

Direct na het incident hebben beide partijen elkaar beschuldigd van het over treden van het VN-zeerechtsverdrag. Zo stelt artikel 17 van het verdrag dat onschuldig verkeer door de straat niet opgeschort mag worden. Ook hebben onder het verdrag van de Zee van Azov zowel Oekraïne als Rusland vrije doorgang naar de Zee van Azov via de straat van Kertsj.

De Oekraïense schepen hadden echter hun kanonnen niet afgedekt, en het feit dat één foto zeer waarschijnlijk is gemaakt door het vizier van het boordkanon, doet vermoeden dat haar vuurgeleidingscomputer aanstond. Dit alles heeft weinig weg van de onschuldige passage als genoemd in het VN-zeerechtsverdrag.

Genoemd moet worden dat eerder in september een aantal Oekraïense schepen uit de Zee van Azov is vertrokken via de Straat van Kertsj. Destijds werd dit in de Oekraïense media met veel poeha gepresenteerd als het door die Oekraïense schepen doorbreken van een Russische marine-blokkade. De schepen werden destijds echter geëscorteerd door een Russisch douaneschip terwijl ze door de straat van Kertsj voeren.

Achtergrond

De spanningen tussen Rusland en Oekraïne in de Zee van Azov spelen al sinds maart toen een Russische vissersboot (Nord) werd vastgezet door Oekraïne omdat het een haven in de Krim had aangedaan. Rusland reageerde daarop door tijd- (en daarmee geld) rovende inspecties in te stellen voor vrachtschepen met Oekraïense havens als bestemming. Kortgeleden werd bekend dat inmiddels al 15 schepen zijn vastgehouden door de Oekraïense douane voor bezoeken aan de Krim. In ieder geval liggen sommige van die schepen tot op de dag van vandaag nog in Oekraïne. Afgelopen zondag escaleerde de situatie in de regio doordat Rusland drie Oekraïense schepen vastzette voor het illegaal oversteken van de Russische grens.

Posted on

Confrontatie in Zee van Azov heeft voorgeschiedenis

Opnieuw heeft zich een serieus incident voorgedaan vlakbij de Zee van Azov. Ditmaal heeft Rusland beslag gelegd op een aantal schepen van Oekraïne. De reden hiervoor zou zijn dat de schepen, die zich binnen de territoriale wateren van Rusland bevonden op het moment van het incident, weigerden bevelen van de Russische douane op te volgen. Bij het incident zou door Russische schepen geschoten zijn op de Oekraïense.

Op zondag gaf de Russische marine een aantal foto’s vrij van manoeuvres uitgevoerd door Russische en Oekraïense marineschepen. Op de foto is duidelijk te zien dat één van de Oekraïense schepen op ramkoers lag naar een (bijna) stilliggend Russisch douaneschip. Pas op het laatste moment brak het Oekraïense schip haar koers af.

Rammen

Ook de Oekraïense marine publiceerde een foto van het rammen van een Oekraïense sleepboot door een Russisch schip van de kustwacht. Gemeld moet worden dat de foto waarschijnlijk is genomen vanaf het beeldscherm van een wapensysteem. Kort daarop publiceerde de Russische marine een video gemaakt vanaf de brug van het Russische douaneschip. Op de video is duidelijk te zien dat het Russische schip opzettelijk de Oekraïense sleepboot ramt. Direct na het incident werden twee SU25-grondaanvalsvliegtuigen en een KA52-gevechtshelikoper ingezet in het gebied rond de brug over de Straat van Kertsj.

Tijdens de confrontatie tussen de Russische en Oekraïense schepen zouden de Russische schepen hebben gevuurd op de Oekraïense. Hierbij zouden 3 tot 6 mensen gewond zijn geraakt. De drie Oekraïense marineschepen, inclusief de sleepboot werden vervolgens in beslag genomen door de Russische marine. De schepen liggen op het moment van schrijven in de haven van Kertsj en hun bemanning is gearresteerd.

Verklaring Rusland

De Russische FSB op de Krim verklaarde dat de Oekraïense schepen illegaal de grens over waren gestoken. De schepen zouden volgens de FSB gevaarlijke manoeuvres hebben uitgevoerd, ook zouden ze niet zijn opgenomen in een rooster voor doorgang van de straat. Doorvaart verloopt volgens persbureau TASS via een schema.

In een recente verklaring van de Russische minister van buitenlandse zaken, Sergej Lavrov, (overigens gemaakt de dag vóór het incident), stelde hij:

“Laat me jullie eraan herinneren dat de straat van Kertsj (waar het incident plaats zou vinden), geen straat is die wordt gereguleerd door de internationale wet. Het is een straat die Russisch is, en niet toevallig waren we daar genoodzaakt onze grenscontrole en militaire krachten te versterken in de regio, nadat Oekraïense overheidsfunctionarissen eenzijdig beloofden de brug op te blazen.”

Afsluiten Straat van Kertsj voor scheepvaart

Na het incident sloot Rusland de doorgang naar de Zee van Azov af. Rusland deed dit door een vrachtschip onder de brug te plaatsen waardoor doorvaart onmogelijk werd. Veel vrachtschepen (de meesten met Russische havens als eindbestemming) waren daardoor gedwongen te wachten tot hen doorvaart werd verleend. Inmiddels is de doorgang naar de Zee van Azov weer vrijgegeven. Op maandagmorgen om 10.00 uur was de doorvaart naar de Zee van Azov onder de Kertsj-brug door weer geopend.

Staat van beleg

Als antwoord op de beslaglegging op de Oekraïense schepen hebben de Oekraïense veiligheidsraad en de president en vanochtend aan het parlement voorgesteld een staat van beleg af te kondigen over geheel Oekraïne. De staat van beleg geldt vooralsnog voor een duur van 60 dagen.

Onder de staat van beleg zijn demonstraties en stakingen verboden. Ook worden verkiezingen uitgesteld onder de staat van beleg. Daarmee zou de staat van beleg zo’n twee maanden voor de presidentiële verkiezingen van 31 maart 2019 ten einde komen. Ook kunnen onder de staat van beleg media worden gesloten indien ze een grondwettelijke bedreiging vormen voor Oekraïne.

Verder meldde de generale staf van Oekraïne op Facebook dat de Nationale Veiligheidsraad het bevel had gegeven alle Oekraïense troepen in de hoogste staat van paraatheid te brengen.

Internationale reacties

Ook de VS, Canada en de NAVO veroordeelden het Russische handelen. De VN Veiligheidsraad komt vandaag bijeen over het incident. Een NAVO-woordvoerder verklaarde:

“De NAVO steunt Oekraïnes soevereiniteit en territoriale integriteit volledig, inclusief haar vrijheid van navigatie in haar territoriale wateren. We roepen Rusland op om ongehinderd toegang te geven tot Oekraïense havens in de Zee van Azov in overeenstemming met het internationale recht.”

Voorzitter van de Europese Commissie Donald Tusk liet zich in vergelijkbare termen uit:

“Ik veroordeel het Russische gebruik van geweld in de Zee van Azov. Russische autoriteiten moeten de Oekraïense matrozen en schepen teruggeven en zich onthouden van verdere provocaties. Ik heb de situaties besproken met president Porosjenko en zal zijn vertegenwoordiger later vandaag ontmoeten. Europa is verenigd in haar steun voor Oekraïne.”

Voorgeschiedenis

De situatie in de Zee van Azov is al lange tijd gespannen. In maart legde Oekraïne beslag op een Russisch schip omdat het de Krim had aangedaan. Rusland begon als antwoord met het uitgebreid inspecteren van vrachtschepen in de Zee van Azov. Recentelijk maakte de Oekraïense douane bekend dat inmiddels 15 schepen zijn vastgezet in Oekraïense havens voor het bezoeken van de Krim.

Posted on

De ondermijning van het INF-verdrag en de nucleaire pariteit

Met de recente aankondiging dat de Verenigde Staten uit het INF-verdrag willen stappen, lijkt een einde te komen aan de beperking op het ontwikkelen en inzetten van middellangeafstandsraketten. Het besluit van Trump om uit het verdrag te stappen volgt op een vermeende overtreding van het verdrag door Rusland. De opzegging van het INF-verdrag slaat weer één van de pijlers weg onder de non-proliferatie in een steeds instabieler wordende wereld. Een overzicht van een aantal gebeurtenissen die hebben geleid tot het begin en het nakende einde van het INF-verdrag.

Brussel, 2 oktober, de Amerikaanse ambassadrice voor de NAVO Kay Bailey Hutchison doet een uitspraak waarvan u waarschijnlijk niets weet, maar die kort daarna tot scherpe reacties uit Moskou leidt. Tegenover de pers verklaart Hutchison dat als Rusland besluit een gloednieuwe raket in gebruik neemt, de VS zal “gaan zoeken naar mogelijkheden om raketten uit te schakelen die andere landen kunnen raken.” Hutchison zei verder: “De tegenmaatregelen (van de VS) zouden zijn om de raketten uit te schakelen die ontwikkeld worden door Rusland.”

De uitspraken van Hutchison werden kort daarna al flink op de hak genomen door de woordvoerster van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken Maria Zacharova: “Mensen die zulke uitspraken doen zijn niet bekend met de mate van hun verantwoordelijkheden en het gevaar van agressieve retoriek.”

Hutchison lichtte haar uitspraak later nader toe: “Ik sprak niet over een preventieve aanval op Rusland. Mijn punt is: Rusland moet zich weer houden aan het INF-verdrag. Anders moeten wij hun capaciteiten evenaren om de belangen van de VS en de NAVO te beschermen.” De situatie is een schoolvoorbeeld van hoe een verkeerd gekozen uitspraak wereldwijd de spanningen op scherp kan zetten.

Nieuwe Russische raket

De reden van de spanningen bij de VS is de Russische 9M729-raket. Volgens zowel de Amerikaanse minister van Defensie, James Mattis, als secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg, zou de 9M729-raket het INF-verdrag overtreden omdat deze een groter bereik zou hebben dan 500 km. “Volgens de VS is Rusland begonnen met het inzetten van die raket. Ze hebben die informatie met ons gedeeld”, aldus Stoltenberg. De Amerikaanse minister van Defensie Mattis was rond die tijd in Europa om te praten over de vraag wat er met het INF-verdrag moest gebeuren als Rusland zich niet aan het verdrag zou houden. “Ik kan niet voorspellen waar het naartoe zal gaan”, vertelde Mattis de pers, “dat is een beslissing voor de president.”

De reactie kwam amper een maand later, toen president Trump verklaarde het verdrag te willen opzeggen omdat Rusland zich niet aan het verdrag zou houden. Trump verklaarde: “Wij zijn degenen die zich aan het akkoord hebben gehouden. Maar Rusland heeft, helaas, het verdrag niet geëerbiedigd. Dus we gaan het verdrag beëindigen en we trekken ons terug.”

Totstandkoming INF-verdrag

Het Intermediate Nuclear Forces Treaty, oftewel INF-verdrag kwam tot stand aan het einde van de Koude Oorlog en werd opgesteld door de regeringen van Reagan en Gorbatsjov. Het verdrag legt een verbod op het ontwikkelen en gebruiken van middellangeafstandsraketten met een bereik van 500 tot 5500 kilometer die vanaf het land worden afgevuurd op. Het verdrag is ondertekend door de VS en de USSR, andere landen hebben het verdrag dus niet ondertekend en zijn in principe vrij om dergelijke wapens te ontwikkelen en gebruiken.

Gorbatsjov en Reagan ondertekenen het INF-verdrag in 1987.

Een van de belangrijkste redenen voor het verdrag was dat het niet duidelijk was of een dergelijke raket een conventioneel wapen bij zich droeg of een nucleaire. Als een dergelijk wapen werd gebruikt was het voor de andere partij met andere woorden niet duidelijk met wat voor soort wapen ze werden aangevallen. In de gespannen sfeer van de Koude Oorlog waren politici bekend met het feit dat een klein misverstand kon leiden tot een eventuele fatale beslissing en daarmee een nucleaire oorlog. Het gebruik van een middellangeafstandsraket met een conventionele kop zou dus kunnen leiden tot een vergeldingsaanval met een nucleair wapen, met een eventuele nucleaire oorlog tot gevolg.

Het is ook belangrijk te benadrukken dat het INF-verdrag alleen geldt voor raketten die vanaf land worden afgevuurd. De reeds ontwikkelde Amerikaanse Tomahawk-raketten die vanaf zee worden afgevuurd vielen dus buiten het verdrag. Ook heeft de USSR besloten om haar Oka-raketten uit dienst te doen. Ondanks dat deze raketten een bereik hadden van 450 kilometer, en daarmee dus buiten het verdrag vallen, werden ze toch buiten dienst gesteld.

ABM-verdrag

Het proces dat zou leiden tot het opzeggen van het INF-verdrag werd in gang gezet met het opzeggen van een ander verdrag. In december 2001 zegde toenmalig president Bush het Anti-Balistic Missile (ABM) -verdrag op. De reden die hiervoor gegeven werd, was dat er in die tijd in de VS angst bestond voor een nucleaire aanval van een ‘schurkenstaat’ en/of terroristische groeperingen. Specifiek werd er gesproken over Noord-Korea en Iran. Hoewel Iran in die tijd Iran niet beschikte over een ballistische raket met voldoende bereik, noch was aangetoond dat Iran een nucleair programma had voor niet-vreedzame doeleinden, werd gesteld dat de dreiging bestond dat Iran mogelijk Europa of zelfs de VS zou aanvallen.

De VS verklaarde bijgevolg dat het Antiballistische raketten wou stationeren in Europa zodat zij in staat zou zijn ballistische raketten uit Iran te kunnen onderscheppen en vernietigen. Deze ABM-installaties zouden moeten worden geplaatst in Polen en Tsjechië. Dit was echter tegen het zere been van Rusland. Het zou immers veel logischer zijn geweest om deze ABM-installaties verder naar het zuiden te plaatsen en niet tussen Rusland en Europa. In Rusland werd het ABM-systeem – ook wel raketschild genoemd – waargenomen als tegen Russische ballistische raketten gericht. Ruslands tegenvoorstel voor de VS was om een Russisch radarstation te gebruiken in het veel dichter bij Iran gelegen Azerbeidzjan.  De VS wees het Russische voorstel echter van de hand en het ABM-systeem werd uiteindelijk gebouwd in Polen en Roemenië. Hier werd een AEGIS-systeem gebouwd dat doorgaans alleen geïnstalleerd wordt op schepen.

De weerzin van Rusland over het opzeggen van het ABM-verdrag door de VS werd niet begrepen in Europa en andere delen van de wereld. Het ging hier om een antiballistisch raketsysteem, met andere woorden een systeem dat moest beschermen tegen een nucleaire aanval. En wie is nou tegen een bescherming tegen nucleaire wapens?

Mutually Assured Destruction (MAD)

De reden voor de Russische weerwil is dat een raketschild het MAD-principe ondermijnt. Dat principe houdt In dat kernmachten op voorhand weten dat als ze een kernoorlog beginnen ze zelf ook volledig verwoest zullen worden. Hoe luguber dit ook mag klinken, dit principe lag aan de grondslag van de relatief vreedzame periode waarin wij de afgelopen decennia hebben geleefd. Het idee dat beide nucleaire machten elkaar volledig zouden vernietigen, het zogenaamde Mutually Assured Destruction (MAD, wederzijds gegarandeerde vernietiging), maakt een potentiële oorlog voor beide partijen onaantrekkelijk. Een nucleair conflict zou immers enkel verliezers kennen. Het idee is dus dat zolang er een zeker evenwicht bestaat tussen beide partijen met kernwapens, beide partijen niet geneigd zijn elkaar aan te vallen. Dit evenwicht wordt nucleaire pariteit genoemd.

Door de ban op ABM-systemen op te heffen, is het niet meer zeker dat beide partijen de ander kunnen vernietigen. Met andere woorden, één partij heeft in principe de mogelijkheid om een oorlog te beginnen zonder daarbij zelf te worden vernietigd. Een van de partijen heeft in zo’n situatie een groot strategisch voordeel ten opzichte van de andere partij. De nucleaire pariteit wordt zo verbroken.

De partij zonder een raketschild zal bij een dreiging, wetende dat zij zich in het nadeel bevindt, voorzorgsmaatregelen moeten nemen. Haar strategische wapens zijn immers minder effectief. Bij een vermeende dreiging zal zij dus eerder geneigd zijn om het initiatief te nemen door bijvoorbeeld preventief aan te vallen. Het gebrek in nucleaire pariteit leidt dus tot situaties waarin de partij die zich in het nadeel bevindt eerder geneigd is om haar nucleaire wapens in te zetten.

Dit was voor Rusland overigens begin jaren 2000 meer het geval dan nu. Dit komt omdat haar conventionele strijdkrachten zich toen in een zeer slechte toestand bevonden en de Russische Federatie voornamelijk afhankelijk was van haar nucleaire wapens ter verdediging. Met een beter georganiseerd leger, is Rusland nu ook minder afhankelijk van zijn nucleaire wapens voor zijn verdediging.

Naast dat het wegvallen van nucleaire pariteit leidt tot een situatie waarin landen eerder geneigd zijn hun nucleaire wapens in te zetten, leidt het ook tot een nieuwe wapenwedloop. Het land dat zich in het nadeel bevindt moet haar militaire potentieel verbeteren om de pariteit te herstellen. Deze verbeteringen in wapensystemen van land A leiden weer tot verbeteringen in wapensystemen in land B. Het gevolg is een peperdure wapenwedloop. Het zijn precies de enorme kosten van een dergelijke wapenwedloop die de Sovjet-Unie en de VS destijds deden besluiten om dergelijke ABM-systemen in de ban te doen.

De 9M729 Een overtreding van het INF-verdrag?

Het Amerikaanse antiraketschild heeft in Rusland precies tot de reactie geleid die door Poetin was voorspeld. Misschien wel het meest herkenbare element hiervan kwam in maart dit jaar toen Poetin een zestal gloednieuwe wapens presenteerde die allen het Amerikaanse ABM-systeem op hun eigen wijze wisten te omzeilen. Een wapen dat niet in de presentatie van Poetin zat is de 9M729.

Zoals hierboven al genoemd zijn de VS en ook NAVO Secretaris-Generaal Stoltenberg ervan overtuigd dat de 9M729-raket een bereik heeft dat voorbijgaat aan de 500 kilometergrens opgelegd door het INF-verdrag. Rusland spreekt dit tegen. De informatie van zowel de VS als van de Russische Federatie is, vanwege haar militaire aard, moeilijk te controleren.

Dat Rusland de knowhow in huis heeft om dergelijke raketten te produceren is bekend sinds 2015. De wereld werd wakker geschud toen vier relatief kleine Russische schepen vanuit de Kaspische Zee ISIS-doelwitten bombardeerden in Syrië. Westerse bronnen vermoeden dat de 9M729-raket een gemodificeerde versie van de Ch-101 of van de 3M-54 Kalibr-raket is aangepast voor lanceerinstallaties op land. Indien dat laatste waar is, is de Amerikaanse claim dat de raket verder kan vliegen dan 500 kilometer zeer waarschijnlijk waar.

De 9M729-raket zou afgevuurd worden vanaf een aangepaste versie van de mobiele Russische raketinstallatie Iskandr-M. Omdat het platform dat de 9M729-raket afvuurt veel zou lijken op dat van de Iskandr-M is het moeilijk vast te stellen wat voor soort wapen ergens is gestationeerd. De raketten zouden tijdens hun vlucht in staat zijn te manoeuveren. Hierdoor wordt het erg moeilijk om dergelijke raketten neer te schieten omdat op voorhand niet duidelijk is wat hun doel is en dus ook niet wat hun baan is. Het neutraliseren van potentiële inkomende raketten wordt verder bemoeilijkt doordat een typische brigade van de Iskandr-M lanceerinstallaties bestaat uit 12 van dergelijke voertuigen, elk met twee raketten. Het gelijktijdig afvuren van zoveel raketten verzadigd een anti-raketsysteem waardoor het nog moeilijker is te beschermen voor een dergelijke raketaanval.

Overtredingen INF door VS?

Rusland wijst van zijn kant al enige tijd op een overtreding van het INF-verdrag door de VS, namelijk op de ABM-installaties die zijn geïnstalleerd in Roemenië en Polen. Het systeem wat hiervoor is gebruikt is het AEGIS-systeem, een anti-luchtdoelraketsysteem dat veelal wordt gebruikt op Amerikaanse marineschepen. De lanceerinstallaties die voor het ABM-systeem worden gebruikt zouden volgens de VS een zuiver kinetische werking hebben, d.w.z. ze halen raketten neer door er tegenaan te botsen. Volgens Rusland zijn deze ABM-systemen echter makkelijk om te bouwen, zodat de lanceerinstallatie ook kruisraketten kunnen lanceren. Onlangs verklaarde Poetin hierover nog:

“En de VS hebben (het INF-verdrag) al overtreden door ABM-raketsystemen te plaatsen in Roemenië en daarvoor AEGIS-systemen te gebruiken en die op land neer te zetten. Wat hebben ze gedaan? Deze AEGIS-systemen kunnen worden gebruikt om aanvalsraketten te lanceren, niet alleen voor ABM-raketten. Daarvoor hoeven ze alleen een computerprogramma aan te passen. Dat is alles. Het is een werk van enkele uren. We zullen zelfs niet weten wat er gebeurd. (…) En aanvalsdrones zijn ook overtredingen (van het INF-verdrag – SB). Ze verschillen niet van raketten van korte en middellange afstand. (Beiden verboden door het INF – SB)”

Net als de claims die de VS over de Russische raketten maakt, zijn ook deze beweringen moeilijk te controleren.

Europa en het INF-verdrag

Hoewel de VS vrij makkelijk afstand lijken te hebben genomen van het INF-verdrag lijkt het opzeggen van het verdrag bij Europa op meer weerstand te botsen. De reacties zijn veelal afkeurend. Immers, anders dan voor de VS, zijn het de raketten van middellange afstand die juist een bedreiging vormen voor de Europese staten. De grote angst is dat de 9M729 raketten worden gestationeerd in het Russische Kaliningrad waarvandaan de raketten, indien ze daadwerkelijk het voorspelde bereik hebben, veel Europese landen kunnen bereiken.

De VS worden door het opzeggen van het INF-verdrag veel minder benadeeld dan Europese landen. Afgezien van het dunbevolkte Alaska, grenzen de VS vooral aan vriendelijke staten, waardoor het zeer onwaarschijnlijk is dat Russische middellangeafstandsraketten in de nabijheid van de VS worden gestationeerd. Hoogstens een (onwaarschijnlijke) stationering van dergelijke raketten op Cuba zou eventueel een mogelijkheid zijn. Waardoor overigens een herhaling van de Cubacrisis op zou kunnen treden, toen het stationeren van Amerikaanse raketten in Turkije ertoe leidde dat de USSR soort gelijke raketten op Cuba plaatste.

Het risico ligt dus voornamelijk bij Europa. Dit werd Europese landen ook duidelijk gemaakt door Poetin. Op een recente persconferentie verklaarde de Russische president het volgende:

“Wat Europa betreft, als de VS zich uit het INF-verdrag terugtrekken, dan is de belangrijkste vraag wat ze zullen gaan doen met deze opnieuw verschenen raketten. Als ze worden geleverd aan Europa dan, natuurlijk, zullen we op een overeenkomstige manier reageren. En de Europese landen die daarmee akkoord gaan, als het zover komt, moeten begrijpen dat ze hun territorium onder het risico plaatsen van een mogelijke vergeldingsaanval (op een aanval met Amerikaanse raketten).”

Met het nakende einde van het INF-verdrag wordt weer een stap gezet naar de verdere afbraak van nucleaire non-proliferatie, nadat eerder al het ABM-verdrag was gesneuveld. Als volgende lijkt het New START-verdrag aan de beurt te zijn, aangezien zowel Trump als zijn Nationale Veiligheidsadviseur, John Bolton, zich al kritisch over dat verdrag hebben uitgelaten. In ieder geval benadrukt het opzeggen van het INF-verdrag de slechte (diplomatieke) relatie tussen Rusland en de VS. Het wegvallen van het INF-verdrag betekent eveneens dat de optie weer open is dat het afvuren van een conventionele raket kan worden geïnterpreteerd als een nucleaire aanval. In de schaarse momenten die dan overblijven voor het beslissingsproces voor het bepalen van een tegenreactie kan dit zomaar leiden tot de fout die de mensheid heel duur kan komen te staan.

Posted on

Amerikanen onderzoeken biologische wapens onder diplomatieke status

In het Lugar Centrum in Georgië doet de VS onderzoek naar biologische wapens, zo meldt de Bulgaarse journaliste Dilyana Gaytandzhieva. Tenminste een deel van de onderzoekers werkt onder een diplomatieke status in het land in de Kaukasus. Ook blijken pathogenen (ziekteverwekkers) te zijn vervoerd als diplomatieke vracht door de VS.

In een recent verschenen publicatie toont Gaytandzhieva dit aan. De Bulgaarse journaliste laat documenten zien waaruit blijkt dat pathogenen zijn getransporteerd naar Georgië als diplomatieke vracht. Door de vracht als ‘diplomatiek’ te bestempelen wordt de vracht vrijgesteld van belasting en bovendien van inspectie.

Gaytandzhieva laat zien dat, naast particuliere aannemers, biologen van de US Army Medical Research Unit-Georgia (USAMRU-G) werkzaam zijn in het Lugar Centrum. Één van hen, Joshua Bast, onderdirecteur van het USAMRU-G en entomoloog, is zelfs door Gaytandzhieva gevraagd of hij werkzaam is in het Lugar Centrum. Dit wordt door Bast ontkend, ondanks dat uit een gelekte mailwisseling tussen het Pentagon en het Georgische ministerie van Gezondheid blijkt dat hij daar werkzaam is via het Walter Reed Army Institute. Het is verder interessant dat Basts auto en nog vijf andere voertuigen nummerplaten hebben van de Amerikaanse ambassade. Doordat de onderzoekers officieel zijn geoormerkt als diplomaten genieten ze bijgevolg diplomatieke onschendbaarheid.

Een mysterieuze ziekte

In 2014 was er in Georgië een uitbraak van Krim-Congo-Hemorragische Koorts (KCHK) een ziekte die wordt overgebracht door teken. Een rapport van een lokale dierenarts suggereerde echter dat de uitbraak niet natuurlijk was. Van alle teken die door hen waren verzameld was er slechts één geïnfecteerd. Ook de bloedmonsters van dieren bleken allen negatief voor KCHK te zijn. Er zijn met andere woorden amper teken gevonden die de ziekte bij zich en ook het vee was niet besmet. Uit vertrouwelijke correspondentie tussen de Georgische minister van Gezondheid en de directeur van het Lugar Centrum bleek dat er in totaal 34 mensen geïnfecteerd zijn geraakt in 2014. (Sinds 2009 zijn er een totaal van slechts 60 gevallen van KCHK bekend in Georgië.) Het is verder interessant maar niet doorslaggevend te melden dat de epidemie van 2014 samenvalt met het openen van de entomologie (‘insectenleer’) afdeling in het Lugar Centrum.

Naast onderzoek naar teken werd ook onderzoek gedaan naar muggen en zandvliegen in het Lugar Centrum.

‘Internationaal recht niet van toepassing’

De Bulgaarse journaliste heeft verder documenten verkregen die aantonen dat het Walter Reeds Army Institute en het Georgische Nationale Centrum voor Ziektebestrijding het Pentagon toegang hebben gegeven tot een verzameling van dodelijke biologische agentia. Hieronder bevinden zich de pest, Brucella, hazenpest en Anthrax. De overeenkomst die deze toegang regelt bevat verder clausules dat:

De partijen komen overeen dat geen gerecht, tribunaal of vergelijkbare juridische of administratieve lichamen van de landen van beide partijen of enig andere internationale entiteit of land jurisdictie of autoriteit heeft om te beschouwen, recht te spreken over of een oordeel te vellen in geschillen die ontstaan tussen de partijen van deze overeenkomst.

En wordt in de overeenkomst genoemd dat ‘Het internationale recht niet van toepassing is’ op de overeenkomst.

‘Hoe heeft ze mijn e-mailadres gekregen?’

De Georgische minister van gezondheid, David Sergejenko, weigerde te antwoorden op vragen van Gaytandzhieva. Dit ondanks dat het zeker is dat Sergejenko de e-mail met de vragen heeft gezien. In een e-mail naar zijn perswoordvoerder schrijft hij namelijk: “Who the hell is she and where did she get my e-mail from?”

Het gebied rondom het Lugar Centrum blijkt streng beveiligd te zijn. Mensen die zich in een gebied van 100 meter van het centrum bevinden worden op film vastgelegd. Toen Gaytandzhieva zelf nabij het centrum onderzoek deed is zij eveneens gefilmd en gedwongen haar paspoort te laten zien. Bewoners die nabij het onderzoekscentrum wonen melden ’s nachts gekleurde rook te hebben zien opstijgen van het onderzoekscentrum en klagen over hoofdpijn. Gaytandzhieva zelf meldt ‘een chemische geur’ te ruiken. Ook melden meerdere bewoonsters dat er twee incidenten zij geweest met Filipijnse burgers die werkten op het centrum en plots ernstig ziek zijn geworden.

Andere biowapens

De publicatie van Gaytandzhieva is niet de enige die bio-onderzoek van de VS in een kritisch licht plaats. Zo zetten onderzoekers van het Max Planck Instituut en de Universiteit van Montpellier deze week vraagtekens bij een militair programma van het DARPA (VS) genaamd ‘Insect Allies’, waarin het er om zou gaan via virussen planten genetisch te modificeren. Het doel zou zijn om zo sneller genen te kunnen verspreiden die landbouwproductie ten goede komen. De onderzoekers plaatsen echter vraagtekens bij het programma. Ze zeggen dat er maar weinig informatie beschikbaar is over het programma. Daarnaast lijkt er maar weinig te zijn nagedacht over praktische bezwaren en regulering van zulke projecten. Hetgeen de wetenschappers doet vermoeden dat het hier om het ontwikkelen van biologische agentia voor militaire doeleinden zou kunnen gaan, wat een overtreding zou betekenen van het Verdrag Biologische Wapens.

Daarbovenop kwam het Russische ministerie van Defensie gisteren met een bespreking van een aantal documenten die gelekt zijn door een voormalige Georgische minister. Het Russische ministerie van Defensie wijst er op dat een middel tegen Hepatitis C dat in Georgië is getest op mensen tot een hoog aantal sterfgevallen heeft geleid.

“De documenten laten veel dodelijke aflopen zien onder de patiënten. Ondanks de dood van 24 mensen in december 2015 alleen, werden klinische testen doorgezet in overtreding van internationale standaarden en de wensen van de patiënten. Dit heeft geleidt tot de dood van meer dan 49 mensen.”

Het ‘medicijn’ werd geproduceerd door Gilead Sciences, een Californisch biomedisch bedrijf waarvoor ook Donald Rumsfeld – minister van Defensie van 1975 tot 1977 en van 2001 tot 2006 – heeft gewerkt. Ook in deze zaak bleek het Lugar Centrum in Georgië een rol te hebben gespeeld.

Posted on

Oekraïne houdt opnieuw civiel Russisch schip vast

Opnieuw heeft de Oekraïense veiligheidsdienst een Russisch vrachtschip vastgezet, ditmaal in de haven van Cherson. Over de precieze reden bestaat onduidelijkheid. In de dagen na het incident heeft Rusland een marine-oefening aangekondigd waardoor een deel van de Zwarte Zee tijdelijk werd afgezet. Tegelijkertijd heeft Oekraïne aangekondigd militaire scenarios te ontwikkelen voor de nabijgelegen Zee van Azov en de NAVO gevraagd om schepen in de Zee van Azov te escorteren.

Op 10 augustus zou het Russische vrachtschip Machanic Pogodin de haven van Cherson in Oekraïne hebben aangedaan. Kort daarna heeft de Oekraïense veiligheidsdienst (SBU) het schip vastgezet. Waarom is niet duidelijk, omdat de SBU geen verklaring heeft gegeven voor haar handelen. Wel is bekend dat de Oekraïense president van de Autonome Republiek Krim, Borys Babin (president alleen in naam omdat Oekraïne geen controle heeft over de Krim) op facebook het incident in verband heeft gebracht met het feit dat het bedrijf waartoe het schip behoort op de Oekraïense sanctielijst staat.

“Ik ben er zeker van dat [het schip] deze haven niet snel zal verlaten. Ik ben er ook zeker van dat deze keer niemand deze zaak kan verpesten. Omdat sanctiekwesties zaken en zaken van het strafrecht verschillende dingen zijn valt de controle van deze zaak binnen de kaders van onze autoriteit”, aldus Babin.

Babin beweert verder dat Russische rederijen minder schepen sturen naar Oekraïne uit vrees dat hun schepen ook worden ingenomen.

Militaire oefening

Eergisteren werd gemeld dat Rusland op 15 augustus het westelijke gedeelte van de Oekraïense kust  voor het grootste deel van de dag effectief zou hebben geblokkeerd. Verschillende vrachtschepen hebben daardoor tijdelijk hun reis moeten onderbreken. Hoewel dit bericht door diverse Oekraïense media verspreid werd, lijkt het  niet te kloppen, aangezien diverse schepen konden doorvaren. Wel moesten schepen hun koers aanpassen vanwege een Russische en een Oekraïense oefening.

Militair scenario voor Zee van Azov

De Oekraïense staatssecretaris voor ‘de tijdelijk bezette gebieden’, George Tuka kondigde in een interview aan dat er werd gewerkt aan een scenario voor ‘het opheffen van de Russische blokkade’ in de Zee van Azov, inclusief scenario’s waar geweld kon worden gebruikt. Rusland heeft sinds kort het aantal controles op vrachtschepen in de richting van Oekraïne verhoogd nadat Oekraïne een Russische vissersboot had vastgezet. Hoewel de schepen met als bestemming Oekraïne enige tijd worden opgehouden, kunnen ze na een lange controle doorvaren. Anders dan een aantal Oekraïense ministers beweren, is er dus geen sprake van een blokkade.

Hoewel het normaal is dat landen allerlei militaire scenario’s paraat hebben, ook al is er geen dreiging van oorlog, is het niet gebruikelijk om ook openlijk toe te geven dat deze scenario’s bestaan of worden ontwikkeld.

Naast de melding dat er een scenario wordt ontwikkeld waar mogelijk geweld bij kan worden gebruikt heeft Tuka ook gemeld dat er aan wordt gedacht om vrachtschepen in de Zee van Azov te laten begeleiden door schepen vanuit de VN Veiligheidsraad of NAVO. Een dergelijke marine-operatie kan Oekraïne niet zelf uitvoeren, aangezien de schepen van de Oekraïense marine daar niet modern genoeg zijn en te klein voor zijn. De slagkracht die Oekraïne eventueel zelf ten tonele kan brengen in de Zee van Azov zal daarom voornamelijk haar luchtmacht zijn.

Tezelfdertijd zijn er wederom twee Amerikaanse schepen in de Zwarte Zee aangekomen, het gaat om een transportschip en de Arleigh Burke-klasse torpedobootjager USS Carney. De aanwezigheid van deze schepen volgt op die van een aantal andere schepen die vorige maand aan oefeningen hebben deelgenomen in de Zwarte Zee.

Eerder werd een Russische vissersboot door Oekraïne vastgezet in de Zee van Azov. Het schip was naar de door Rusland gecontroleerde Krim toe gevaren. Oekraïne beschouwde dit als illegaal de Oekraïense grens oversteken omdat Oekraïne de Krim nog steeds als haar grondgebied beschouwt. Als reactie heeft Rusland het aantal schepen dat zij controleert in de de Zee van Azov fors opgevoerd waardoor schepen die naar Oekraïense havens varen vertraging oplopen.