Posted on

Georgië houdt militaire oefening rond tiende verjaardag oorlog

Op de tiende verjaardag van de oorlog tussen Georgië en Zuid-Ossetië waarbij ook Rusland zou interveniëren is een militaire oefening in Georgië in volle gang. Aan de oefening doen ook een aantal andere landen mee, waaronder diverse NAVO-landen en Oekraïne.

In totaal nemen meer dan 3.000 soldaten deel aan de oefening. Naast 1.300 uit Georgië zelf doen ook zo’n 1.200 Amerikaanse soldaten mee. Naast dat zowel Azerbeidzjan als Armenië troepen hebben afgevaardigd voor de oefening, heeft ook Oekraïne soldaten gestuurd om deel te laten nemen aan de oefening in Georgië. Naast manschappen hebben de VS ook enkele Abrams-tanks en Strykers- en Bradley-pantservoertuigen naar de oefening gestuurd, evenals Blackhawk-helikopters en Apaches. Duitsland heeft eveneens pantservoertuigen naar de oefening gestuurd.

In een verklaring van het Georgische ministerie van Defensie werd vermeld wat het doel was van de oefening ‘Noble Partner 2018’:

Het doel van de oefening is om onze paraatheid en interoperabiliteit te versterken tussen de strijdkrachten van Georgië, de VS en partnerlanden. Het verbeteren van vaardigheden in stabiliteit, defensie en offensieve operaties en bij te dragen aan een veilige omgeving in het Zwarte Zeegebied.

De Georgische president Giorgi Margvelasjvili opende de oefening door de deelnemers toe te spreken. Hoewel het gebruikelijk is niet te suggereren dat in een militaire oefening tegen een bepaald land wordt getraind verklaarde Margvelasjvili:

Vandaag bevinden wij ons op het territorium van een land waarvan 20 procent volkomen illegaal wordt bezet door onze buur Rusland.

Rusland

In Rusland wordt met zorg gekeken naar de Georgische samenwerking met de NAVO. Konstantin Kosatsjev, hoofd van de commissie Internationale Zaken van de Federatieraad (de Russische senaat), heeft pas nog verklaard dat:

De nieuwe landen worden betrokken in allerlei programma’s die tot doel hebben Rusland vast te zetten. Het duidelijkste voorbeeld is het ontwikkelen van een Europees raketschild… Dit alles zal allerlei extra spanningen opleveren in de zuidelijke Kaukasus en dit alles zal natuurlijk om een reactie vragen van de militaire planning vanuit de Russische Federatie. Dit hoeft voor niemand een verrassing te zijn.

Ook de Russische premier Dmitri Medvedev – die tijdens de oorlog in Georgië president was – liet zich scherp uit over een eventueel NAVO-lidmaatschap van Georgië:

Het lid worden van Georgië van de NAVO kan een vreselijk conflict teweegbrengen. Het is onbegrijpelijk waarom ze dit zouden moeten doen.

De aanloop naar de oorlog

In april 2008 op de NAVO-conferentie van Boekarest werd Georgië en Oekraïne toegezegd dat ze in de toekomst lid zouden worden van de NAVO. Het laat zich denken dat de toenmalige Georgische president Saakasjvili mede hierdoor overmoedig is geworden en besloten heeft Zuid-Ossetië binnen te vallen. Landen met een territoriaal conflict kunnen namelijk volgens de regels van de NAVO zelf geen lid worden van het bondgenootschap. Ironisch genoeg heeft de neoconservatief Saakasjvili de kwestie, door het met een militair offensief te willen forceren, alleen maar verergerd.

In de maanden na de NAVO-conferentie begonnen de spanningen al op te lopen tussen Georgië en Abchazië, een niet-erkend land dat officieel op Georgisch grondgebied ligt. Uiteindelijk brak er oorlog uit, niet tussen Abchazië en Georgië, maar tussen Georgië en Zuid-Ossetië, een ander niet-erkend land op Georgisch grondgebied. De oorlog begon toen Saakasjvili zijn leger beval Zuid-Ossetië binnen te vallen. De aanval op Russische vredestroepen zorgde ervoor dat Rusland vervolgens in zou grijpen in de oorlog met een gigantische inzet van reguliere troepen inclusief haar luchtmacht. Deze inzet van Russische troepen werd door veel landen veroordeeld.

http://www.novini.nl/georgie-onderzoekt-oorlogsmisdaden-in-zuid-ossetie/

Saakasjvili gaf het bevel aan te vallen op 7 augustus 2008. Amper 5 dagen en bijna 800 doden later op 12 augustus was de oorlog ten einde. Zowel Abchazië als Zuid-Ossetië zijn de facto geheel niet meer onder controle van de Georgische regering, terwijl dit voor de oorlog grotendeels ook al niet het geval was. Niet veel tijd na de oorlog erkende Rusland (als één van de weinige landen in de wereld) zowel Abchazië als Zuid-Ossetië als onafhankelijke landen.

Ironisch genoeg is de enige manier waarop Georgië het zichzelf mogelijk kan maken om daadwerkelijk lid te worden van de NAVO om de onafhankelijkheid van Abchazië en Zuid-Ossetië te erkennen. Dat lijkt echter onwaarschijnlijk. Dit alles had voorkomen kunnen worden als Georgië Abchazië en Zuid-Ossetië al bij het opbreken van de Sovjet-Unie had laten gaan.

Posted on

Oekraïne en Hongarije in de clinch over taalwet

Een wet die de Oekraïense taal verplicht stelt in Oekraïense scholen leidt tot spanningen tussen Oekraïne en Hongarije. De wet regelt dat, naast de Russische, ook de Hongaarse minderheid onderwijs in het Oekraïens moet volgen in plaats van in hun moedertaal. Er wordt openlijk gesproken over het opleggen van een inreisverbod voor Oekraïne voor de Hongaarse minister die zich met het dossier moet bezighouden. Ook is er sprake van het stationeren van een extra bataljon militairen nabij de Hongaarse grens.

Het onderwerp van het geschil is een Oekraïense taalwet die eerder dit jaar is aangenomen. Waar het voor etnische minderheden voorheen mogelijk was onderwijs in eigen taal te ontvangen als tien procent van de lokale bevolking die taal sprak, is de drempel nu verhoogd naar 33% van de plaatselijke bevolking. Hoewel de moedertaal nog wel geleerd kan worden op school, worden vakken als wiskunde en geschiedenis gegeven in het Oekraïens.

Eind vorige maand heeft de Hongaarse minister voor Buitenlandse Zaken Peter Szijjarto in een interview verklaard:

“Volgens internationale regelgeving kunnen aan nationale minderheden geen rechten worden ontnomen die hen al zijn toegekend (…) In een vorige wet stond dat als een minderheid 10% van de bevolking uitmaakte van een regio, dat betekende dat die taal één van de officiële talen werd van het dorp, de stad, het district of de plaats waar de leden van de minderheid de meerderheid vormden van een lokale bevolking. (…) De nieuwe wetgeving verhoogt dat naar 33% van de bevolking. Natuurlijk zullen wij ons verzetten tegen zulke veranderingen.”

Oekraïne beschouwt dit als inmenging van Hongarije in de binnenlandse aangelegenheden van Oekraïne. Des te meer daar Hongarije bekend heeft gemaakt een ministerspost te zullen creëren die gewijd is aan de ontwikkeling van Transkarpatië, het Oekraïense gebied met een grote Hongaarse minderheid grenzend aan de Hongaarse grens. Er werd door Oekraïne bekend gemaakt dat de Hongaarse minister een inreisverbod kan krijgen voor Oekraïne indien geen uitleg zal worden gegeven aan Oekraïne over de situatie. Tevens kwam op dezelfde dag nieuws naar buiten over een gesprek tussen Oekraïense minister van Defensie Stepan Poltorak en de gouverneur van Transkarpatië over het mogelijk stationeren van een extra bataljon militairen in de provincie.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Oekraïne legde er de nadruk op dat de opmerkingen van de Hongaarse premier Viktor Orbán over de Europese integratie en NAVO-aspiraties van Oekraïne onacceptabel zijn omdat ze af zouden wijken van het beleid van de EU en zouden doen denken aan de benadering van een agressor. Hongarije heeft vanwege de kwestie reeds de totstandkoming van enkele gezamenlijke initiatieven van Oekraïne en de NAVO tegengewerkt en besloten de Europese integratie van Oekraïne voorlopig niet te ondersteunen.

Hongarije reageerde met een verklaring dat “Oekraïne faalde om vooruitgang te maken met het toetreden tot de EU en NAVO door haar eigen schuld (…) Hongarije heeft er niets mee te maken.” Verder reageerde de pas aangestelde Hongaarse afgevaardigde voor Transkarpatië op insinuaties over zijn functie vanuit Kiev met te zeggen: “Er is geen enkele grond voor beschuldigingen (van separatisme, red.). Er zijn geen verholen separatistische bedoelingen Het doel is slecht het ondersteunen van mensen die in Transkarpatië wonen ongeacht hun nationaliteit.”

De controversiële nieuwe taalwet is niet alleen door Hongarije, maar ook door Roemenië en Rusland bekritiseerd, alsmede door de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa. Oekraïne stelt dat de wet bedoeld is om de kansen van de nationale minderheden te vergroten door ze Oekraïens te leren op school. Ook wil Oekraïne met de taalwet de invloed van Rusland op Oekraïne verminderen. Rusland beschouwt de taalwet als discriminerend. De parlementaire vergadering van de Raad van Europa nam een resolutie waarin onder andere gesteld wordt dat de wet “geen gepaste balans heeft tussen de officiële staatstaal en de talen van de nationale minderheden. (…) In het bijzonder betekent de wet een sterke beperking van de rechten als voorheen toegekend aan de ‘nationale minderheden’ aangaande hun eigen onderwijstaal.”

Oekraïne kent diverse grote etnische minderheden, doordat de Oekraïense staat relatief jong is en de grenzen tussen diverse staten in dit gebied historisch herhaaldelijk verlegd zijn. De Hongaarse minderheid in Oekraïne is vooral gevestigd in Transkarpatië, dat van 896 tot 1918 deel van Hongarije was.

Posted on

Nederlands fregat houdt oefening met Oekraïense marine

Na eerder te hebben aangemeerd in de Oekraïense havenstad Odessa heeft het Nederlandse fregat Zr. Ms. De Ruyter deelgenomen aan een oefening waaraan ook de Oekraïense Marine deelnam. Het Nederlandse fregat maakte tijdens deze oefening deel uit van de Standing NATO Maritime Group 2 (SNMG2) waarvan ook Duitsland, Turkije en Roemenië deel uitmaakten.

Oekraïne, dat geen lid is van de NAVO, deed mee aan de oefening met haar fregat Hetman Sagaydachniy. Het doel van de oefening is om de interoperabiliteit te verbeteren en interactie te oefenen binnen een multinationale tactische eenheid volgens NAVO-standaarden. De oefening bestond uit een aantal manoeuvres en er werden artillerie-aanvallen uitgevoerd tegen gevechtseenheden van multi-purpose-schepen.

Hoewel de oefening van de SNMG2 en de Oekraïense marine al eerder was gepland, valt de oefening samen met oplopende spanningen tussen Oekraïne en Rusland in de Zee van Azov. In dit opzicht is het belangrijk te vermelden dat de Oekraïense marine van bescheiden formaat is. De Oekraïense marine bestaat, naast kleinere en ondersteunende schepen, uit één fregat en één korvet. Ter vergelijking: De Nederlandse Marine beschikt over vier korvetten en zes fregatten. Doordat de NAVO (inclusief Nederland) gezamenlijk oefent met Oekraïense schepen geeft NAVO Oekraïne een sterkere positie, ook in de Zee van Azov.

Het fregat Hetman Sagaydachniy is het vlaggenschip van de kleine Oekraïense marine (foto: NAVO).

De aanwezigheid van marineschepen van niet-Zwarte Zeelanden in de Zwarte Zee ligt gevoelig. Dit heeft onder andere te maken met het Verdrag van Montreux dat uit de jaren ’30 stamt. Dit verdrag legt sterke beperkingen op aan de soort en hoeveelheid oorlogsschepen van niet-Zwarte Zee-landen en de duur van hun verblijf, ook indien er sprake is van een uitnodiging. Daarmee is het een soort binnenlandse zee van de verschillende Zwarte Zee-landen. De aanwezigheid van marineschepen van NAVO-landen van buiten de regio in de Zwarte Zee kan dan ook als een bedreiging voor Rusland gezien worden.

Posted on

Spanningen tussen Rusland en Oekraïne in Zee van Azov nemen toe

De controle over territoriale wateren rond de Krim is inzet geworden van spanningen tussen Rusland en Oekraïne. Sancties, het inspecteren en zelfs in beslag nemen van schepen, worden hierbij niet geschuwd. Tezelfdertijd voltrekt zich nabij een eerder geplande militaire oefening waaraan ook NAVO-schepen deelnamen, waaronder een Nederlands fregat.

Aanleiding voor de toename van spanningen in de Zee van Azov is dat Oekraïne in maart beslag heeft gelegd op een vissersboot die in de Krim geregistreerd staat. De vissersboot stak volgens de Oekraïense wet illegaal de grens over naar de Krim, een gebied dat Oekraïne als haar territorium beschouwt ondanks dat ze geen controle heeft over het grondgebied van de Krim. Rusland beschouwt de Krim als haar territorium en bijgevolg beschouwt Rusland de actie van Oekraïne om de boot in beslag te nemen als het niet respecteren van haar grondgebied.

Als repercussie heeft de Russische overheid het aantal schepen wat zij doorzoekt verhoogd. Waren er in april nog slechts vier van dergelijke doorzoekingen, in mei is dit aantal gestegen naar meer dan 30, in juli naar meer dan 100. Formeel is er niets in te brengen tegen het handelen van Rusland, omdat Oekraïne en Rusland reeds in 2003 hebben besloten gezamenlijk de Zee van Azov te controleren. De boodschap die van de stijging van het aantal doorzoekingen uitgaat is echter wel duidelijk. Daarnaast heeft Rusland een Oekraïense vissersboot in beslag genomen, vanwege illegale visserij.

De Oekraïense minister van infrastructuur Vladimir Omeljan beschouwt de controles van Rusland als een blokkade voor schepen die de Oekraïense havensteden Berdjansk en Marioepol aan willen doen. Omeljan heeft verklaard sancties op te willen leggen tegen Russische Zwarte Zeehavens: “We zijn aan het onderhandelen met onze Europese en Amerikaanse partners om passende sancties in te voeren tegen Zwarte Zeehavens van de Russische Federatie vanwege de blokkade van de Zee van Azov en Oekraïense havens in de Zee van Azov.”

Rusland heeft inmiddels haar militaire aanwezigheid in de Zee van Azov verhoogd naar 40 patrouilleboten en twee raketboten.

NAVO-oefeningen in Zwarte Zee

De Oekraïense oproep tot sancties tegen Russische Zwarte Zeehavens valt samen met twee marine-oefeningen in de Zwarte Zee waar ook NAVO-landen aan mee doen: het Bulgaarse Breeze en het Amerikaans-Oekraïense Sea Breeze 2018. Beide oefeningen worden jaarlijks gehouden. Naast Turkije, Roemenië en Oekraïne deden ook een aantal niet-Zwarte Zeelanden mee aan de oefeningen. Twee Amerikaanse schepen deden mee aan de Oekraïnse oefening en het Nederlandse fregat Zr. Ms. De Ruyter nam deel aan de Bulgaarse Breeze-oefening. Er is geen informatie dat het Nederlandse fregat ook meedeed aan het Oekraïnse Sea Breeze. Wel heeft het fregat de Oekraïense havenstad Odessa aangedaan.

Video vermoedelijk van de Bulgaarse oefening Breeze, naam Sea Breeze in de titel is waarschijnlijk onjuist.

Boudewijn Boots, commandant van de Standing NATO Response Force Maritime Group 2, lichtte de aanwezigheid van de NAVO-schepen als volgt toe:

“Dit is het derde bezoek van de groep NAVO schepen aan Oekraïne sinds de annexatie van de Krim in 2014 dat steun laat zien voor Oekraïne als een onafhankelijke partner en oprichter van het Partnership for Peace-programma. Het bezoek laat ook het commitment van de NAVO zien om de gespannen situatie in het Zwarte Zeegebied te adresseren. We zullen doorgaan met het versterken van onze partnerschap met Oekraïne dat de belangen dient van zowel onze bondgenoten als partners.”

De aanwezigheid van schepen van niet-Zwarte Zeelanden in de Zwarte Zee ligt gevoelig in verband met het Verdrag van Montreux dat sterke beperkingen oplegt aan de soort en hoeveelheid oorlogsschepen van niet-Zwarte Zeelanden en de duur van hun verblijf in de Zwarte Zee.

Posted on

Hoe zou een soeverein buitenlandbeleid eruitzien? (video)

In kwesties van buitenlands beleid is Europa niet leidend maar volgend. De diverse Europese landen kijken in de eerste plaats naar Amerika. De meeste Europese landen zijn dan ook aan Amerika gebonden via de NAVO of daaraan gerelateerde partnerschapsprogramma’s. Alleen al daarom kan er geen sprake zijn van een soeverein Europees buitenlandbeleid gemeenschappelijk of individueel. Als Europa een keer afwijkt van de Amerikaanse lijn, bekritiseert ze die echter slechts voorzichtig en gaat ze uiteindelijk vaak alsnog door de pomp. Hoe dan ook is het doorgaans Europa dat het meest geconfronteerd wordt met de gevolgen van het Amerikaanse beleid in het Midden-Oosten en Afrika. Zo wordt duidelijk dat de belangen van Amerika en Europa lang niet altijd samenvallen.

De vraag dringt zich dan ook op hoe een soeverein buitenlandbeleid eruit zou kunnen zien. Manuel Ochsenreiter, hoofdredacteur van het Duitse geopolitieke magazine Zuerst, formuleerde in zijn toespraak tot het Institut für Staatspolitik  getiteld ‘Rußland, USA, Europa. Von Souveränität und Hegemonie’ een antwoord op deze pertinente vraag. Bekijk de video hieronder:

Lees ook:

Posted on

Zweden: Burgerlijke oppositie wil NAVO-lidmaatschap

De burgerlijke oppositiepartijen in Zweden, dat al sinds de Napoleontische Oorlogen formeel neutraal is, zijn het er over eens dat het land lid moet worden van de NAVO.

Terwijl er parlementsverkiezingen op de rol staan voor september van dit jaar, zijn de vier partijen van het centrumrechtse oppositieblok in Zweden het er over eens dat hun land lid zou moeten worden van de NAVO. De liberaalconservatieve Gematigden en de Liberalen waren dit al langer van mening, maar de agrarisch-liberale Centrumpartij en de Christendemocraten hebben zich hier nu bij aan gesloten, zogezegd vanwege de toegenomen dreiging die uit zou gaan van Rusland (steekwoord: imaginaire onderzeeër).  Daarmee zijn alle partijen in de centrumrechtse verkiezingsalliantie voor toetreding tot de NAVO en is dit scenario een stap dichterbij gekomen.

Een gelopen race is het echter allerminst, aangezien NAVO-lidmaatschap voor de Sociaaldemocratische Arbeiderspartij van premier Stefan Löfven en zijn coalitiepartners van de Milieupartij nog altijd een brug te ver is. Ook de socialistische Linkspartij, die Löfvens minderheidskabinet gedoogd, is tegen NAVO-lidmaatschap. Ook op rechts is men het echter nog niet eens, aangezien de nationalistische Zweden Democraten tegen zijn.

Of de centrumrechtse oppositie er in september in slaagt de parlementsverkiezingen te winnen is echter nog zeer de vraag. Hoewel de Sociaaldemocraten in de peilingen enkele procentpunten hebben ingeboet ten opzichte van 2014, gaan ze nog altijd aan kop. Daarnaast voelen de Gematigden de hete adem van de Zweden Democraten in hun nek en is het maar de vraag of de Christendemocraten opnieuw de kiesdrempel van 4 procent weten te overstijgen.

Sinds Zweden in de Napoleontische Oorlogen grote delen van zijn territorium, waaronder Finland, aan het Russische Rijk verloor, was Zweden formeel neutraal, totdat het in 2009 verschillende defensieverdragen sloot met de Europese Unie en andere Noordse staten. De Zweedse strijdkrachten werken in toenemende mate samen, niet alleen met het eveneens formeel neutrale buurland Finland, maar ook met de NAVO. Vorig jaar voerde Zweden opnieuw de militaire dienstplicht in.

Posted on

NAVO wil Oekraïense vloot versterken

De NAVO wil haar militaire aanwezigheid in de Zwarte Zee versterken en rekent daarbij op Oekraïne.

Oekraïne is weliswaar geen NAVO-lidstaat, maar wel een partner van de NAVO. Eerder wees Bulgarije het idee voor een gezamenlijke NAVO-vloot in de Zwarte Zee van de hand. Zo’n NAVO-vloot zou namelijk gevormd moeten worden door landen die aan de Zwarte Zee grenzen, omdat het Verdrag van Montreux de permanente aanwezigheid van marineschepen van niet kustlanden in de Zwarte Zee verbiedt. Roemenië, dat zelf geen noemenswaardige vloot heeft, was een groot voorstander van een gezamenlijke NAVO-vloot in de Zwarte Zee. Bulgarije was echter allerminst enthousiast en wilde van zo’n tegen Rusland gerichte vloot niets weten. Ook NAVO-lidstaat Turkije heeft inmiddels de banden met Rusland juist weer enigszins aangehaald.

Gezien de beperkingen die het Verdrag van Montreux oplegt, is het echter ook geen optie om marineschepen van andere NAVO-landen in het Zwarte Zeegebied te stationeren. Omdat marineschepen van niet kustlanden maximaal drie weken in de Zwarte Zee mogen verblijven, zou rotatie ook flink in de papieren lopen. Met behulp van Kiev heeft de NAVO nu echter een manier bedacht om de beperkingen te omzeilen.

De sleutel is gelegen in de overdracht van NAVO-schepen aan kustland Oekraïne. Details daarover zouden onlangs door een commissie van de NAVO die Odessa bezocht besproken zijn met de Oekraïense minister van Defensie, generaal Stepan Poltorak.

Volgens de opperbevelhebber van de Oekraïense marine, viceadmiraal Igor Vorontsjenko, overweegt Oekraïne schepen aan te kopen die in westerse landen uit dienst worden genomen. Er is sprake van 20 à 30 schepen die binnenkort onder Oekraïense vlag zouden kunnen gaan varen.

Voor het gebruik van de oorlogsschepen zijn specialisten nodig. Deskundigen houden er daarom rekening mee dat op de nieuwe toevoegingen aan de Oekraïense oorlogsvloot gemengde bemanningen uit Oekraïne en NAVO-lidstaten zullen opduiken.

De Verenigde Staten willen bovendien voor de modernisering van Oekraïense oorlogsvloot enkele tientallen miljoenen dollars uittrekken, zo deelde Vorontsjenko mee.

 

Posted on

Finland: Weerstand tegen NAVO neemt toe

Terwijl de Finse regering recent tot nauwere defensiesamenwerking met de NAVO heeft besloten, blijkt de weerstand tegen NAVO-lidmaatschap onder de Finse bevolking alleen maar toegenomen.

Uit een begin deze maand door Yle gepubliceerde peiling blijkt dat slechts 25 procent van de Finse bevolking voor NAVO-lidmaatschap is. In 2015 peilde het zelfde onderzoeksbureau nog 27 procent steun voor aansluiting bij de NAVO. De tegenstand is over het zelfde jaar toegenomen van 58 naar 61 procent.

Het is des te opmerkelijker dat de weerstand tegen aansluiting bij de NAVO onder Finse bevolking is toegenomen gezien de aanhoudende propaganda over een vermeende Russische dreiging. De centrumrechtse regering zet vanwege die vermeende dreiging in op intensivering van de defensiesamenwerking met de NAVO en diverse NAVO-lidstaten.

Finland is formeel echter neutraal en heeft een lange en diepgewortelde traditie van neutraliteit, die onder de bevolking evident breed gedragen wordt. Zodoende lijkt de propaganda over een Russische dreiging, die zou moeten leiden tot een toename van steun voor een eventueel NAVO-lidmaatschap, juist averechts te werken.

Finland is niet de enige EU-lidstaat met een traditie van neutraliteit en zonder NAVO-lidmaatschap, Zweden, Oostenrijk en de Ierse Republiek kennen een vergelijkbare traditie.

Terwijl alle genoemde landen reeds samenwerkten met de NAVO in het zogeheten Partnership for Peace, zoeken Zweden en Finland sinds kort verdere toenadering tot de NAVO, terwijl Oostenrijk meer neigt naar een onafhankelijke koers.

Lees ook:

Posted on

EU-leger gaat Oostenrijk te ver

Hoe verdeeld Oostenrijk ook mag zijn over de vraag wie de volgende president moet worden, over één ding lijken de verschillende politieke partijen het eens: Oostenrijk voelt niets voor een gezamenlijk EU-leger.

Door de verkiezing van Donald Trump tot president van de Verenigde Staten en zijn standpunt dat Europese landen meer op eigen benen moeten staan voor hun defensie, zijn Europese defensieplannen in een stroomversnelling gekomen, zodat er nu opnieuw serieus sprake is van een EU-leger.

Anders dan de meeste andere EU-lidstaten is Oostenrijk echter geen lid van de NAVO. Dat gaat terug op de Koude Oorlog, toen Oostenrijk een strikte neutraliteit probeerde te bewaren. Zodoende is de Alpenrepubliek ook pas in 1995 lid geworden van de Europese Gemeenschappen.

Inmiddels is Oostenrijk dan wel lid van de Europese Unie, maar niet van de NAVO. In de praktijk werkt Oostenrijk net als andere EU-lidstaten die geen NAVO-lid zijn – zoals Finland, Zweden en de Ierse Republiek – echter wel samen met de NAVO, bijvoorbeeld in het zogeheten ‘Partnership for Peace’ en in VN-missies.

Waar Finland en Zweden recent geneigd zijn tot sterkere samenwerking met de NAVO of individuele NAVO-lidstaten, lijkt militaire integratie in NAVO- of EU-structuren voor Oostenrijk duidelijk een brug te ver. Zo heeft bondskanselier Christian Kern (SPÖ) gezegd dat hij zich niet voor kan stellen dat (delen van) het Oostenrijkse leger onder buitenlands bevel zouden komen. Ook zijn partijgenoot en minister van Defensie Hans Peter Doskozil moet er niets van weten. In de top van de Oostenrijkse krijgsmacht is er ook grote weerstand.

Vice-premier Reinhold Mitterlehner (ÖVP) heeft door laten schemeren een EU-leger een interessante gedachte te vinden, maar zijn partijgenoot en minister van Buitenlandse Zaken Sebastian Kurz benadrukt dat de formele neutraliteit van Oostenrijk op geen enkele manier in gevaar gebracht mag worden.

Ook de beide presidentskandidaten, Norbert Hofer van de FPÖ en Alexander van der Bellen van de Groenen, die het in december opnieuw tegen elkaar opnemen, wijzen een EU-leger beiden van de hand. Alleen in de eurofiele centrumrechtse ÖVP zijn er voorzichtige voorstanders van een EU-leger te vinden, maar de kans dat deze partij op afzienbare termijn weer een regering kan gaan leiden is gering.

Lees ook:

Posted on

Amerika stationeert gevechtsvliegtuigen in ‘neutraal’ Finland

Vanaf mei wil de Amerikaanse luchtmacht een zestal gevechtsvliegtuigen van het type F-15 in Finland stationeren, op het steunpunt van de Finse luchtmacht bij de luchthaven van Kuopio.

Kuopio ligt in het oosten van het Finse merengebied, op zo’n 160 kilometer van de Russische grens. De stad staat verder bekend om haar ijsmarathon, bij Nederlanders wel bekend als ‘alternatieve elfstedentocht’ en als zetel van de primaat van de Fins-Orthodoxe Kerk, de aartsbisschop van Karelië en heel Finland.

Majoor Sheryll Klinkel, woordvoerster van de Amerikaanse luchtmacht in Europa, lichtte tegenover de pers nader toe, dat er op het initiatief van Washington gemeenschappelijke oefeningen met de Finse luchtmacht gehouden zullen worden.

Het formeel neutrale Finland behoort niet tot de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) en heeft een landsgrens van zo’n 1300 kilometer met Rusland.

[contextly_sidebar id=”6DLgS8G8FWaw0sFpcbKrViTzzhZwfzvR”]Finland kent een lange geschiedenis van neutraliteit, maar sommige politici, waaronder president Sauli Niinistö zijn voorstander van aansluiting bij de NAVO.

Vooralsnog is daarvoor echter in de politiek noch onder de bevolking een meerderheid te vinden. Inmiddels werkt Finland militair echter wel in toenemende mate samen met de NAVO en met Zweden dat evenmin NAVO-lid is.

Intussen heeft het Pentagon de Europese “NAVO-partners” opgeroepen om hun financiering van de strijd tegen de “Russische agressie” te verviervoudigen.