Posted on

Jemen – Een catastrofale oorlog met steun van het Westen

De zeer succesvolle aanval van vorige zaterdag door de Houthi’s op de Saoedische olie-installaties vestigt nogmaals de aandacht op de gruwelijke oorlog in Jemen. Rond het land heeft het Westen een blokkade georganiseerd met intussen massale bombardementen op het land.

Drones
Dat Ansar Allah in Jemen over drones beschikt is al zeker een jaar bekend. Het heeft hen een enorme slagkracht gegeven die op militair vlak ook internationaal grote invloed zal hebben. Geen peperdure F-35’s maar goedkope en moeilijk te detecteren drones brengen kroonprins Mohammed bin Salman van Saoedi-Arabië in grote verlegenheid. Zijn oorlog keert als een boemerang terug in het gezicht van de strateeg van deze oorlog.

Het gevolg is een bijna iedere Jemeniet treffende hongersnood, een massale uitbraak onder de bevolking van cholera, tienduizenden doden en een infrastructuur met zijn door UNESCO beschermde gebouwenpracht die aan diggelen ligt.

Tanden stuk bijten op Jemen

Het is vermoedelijk nu zowat voor iedereen duidelijk dat de oorlog in Jemen voor de NAVO een grote catastrofe is. Wat men zoals in het geval van Afghanistan kon voorspellen, is ook waar voor Jemen.

Het zijn landen waar imperialistische mogendheden met bijna absolute zekerheid hun tanden op stuk bijten. In beide gevallen kan men er op dit ogenblik nog onmogelijk naast kijken dat dit een ramp is. Zelfs de klassieke media geven het al deels toe.

Nu blijkt ook dat de Amerikaanse en Europese militaire steun voor IS en al Qaida in Jemen zeker nog in 2018 is blijven voortduren. Ook is de alliantie voor Jemen tussen Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten uiteengevallen en schieten ze nu al met scherp op elkaar, inclusief met gebruik van luchtbombardementen.

Riaad staat alleen

De VAE weigerde bijvoorbeeld de standpunten van de Saoedi’s te volgen over die recente aanval op de Saoedische olie-installaties. Van een alliantie is hier dan ook geen enkele sprake meer. In wezen staat Riaad in deze zaak praktisch geheel alleen. Zelfs de Britse regering van Boris Johnson stapt niet mee in hun verhaal.

De chaos is dan ook compleet. De vraag is hoelang de VS en hun ‘vrienden’ in de EU dat lijden van de Jemenieten nog gaan laten voortduren. En gezien de aanvallen op de Saoedische olievelden zal ook de EU de gevolgen voelen. Wie tankt betaalt die waanzin nu al cash.

Jemen - Militaire Situatie - 13 - 22 juli 2019
De militaire toestand op 22 juli 2019 is ongeveer dezelfde als die op het einde van 2015. Merk vooral op dat aan de grens met Saoedi-Arabië het Saoedische leger al die jaren amper vooruitgang kon boeken. Dit terwijl het op papier oppermachtig zou moeten zijn. Op papier. In wezen is dit een kaart die te vergelijken is met de verdeling voor 1990 tussen Noord en Zuid-Jemen. Het geel gekleurde gebied van Ansar Allah is ook grotendeels het kerngebied van de zaidi.

Het al straatarme land is echter nog een groot stuk armer geworden. Met de groeten van de NAVO wiens genadeloze en oerdomme agressie rampen veroorzaakt en dat niet alleen in Jemen.

Jemen is niet te veroveren

Wie de erg complexe geschiedenis van Jemen – Er was met Himyar ooit zelfs in de vierde eeuw een joods koninkrijk dat oorlog voerde met het christelijke Abessinië, nu Ethiopië – zelfs maar oppervlakkig kent weet dat het land gewoon niet te veroveren is.

Alle veroveraars, van de Abessiniers over de Romeinen, Perzen, Turken en Egyptenaren tot en met in de vorige eeuw de Britten en Saoedi’s leden er uiteindelijk nederlagen. Het terrein is wegens zijn onherbergzaamheid blijkbaar gewoon ongeschikt voor grote veroveringsoorlogen. Met een bevolking die zich ook niet zomaar laat onderwerpen.

Zaidi en al Islah

De voorspelde mislukking van het Amerikaans/Saoedisch project om Jemen te veroveren is dan ook waarheid geworden. Al sinds de oorlog begon is de militaire situatie grotendeels stabiel. Het front situeert zich grotendeels in de gebieden die voor de eenmaking in 1990 Noord-Jemen vormden met Zuid-Jemen rond de ooit Britse havenstad Aden.

Cultureel is dit ook het gebied waar de zaidische vorm van islam overheerst, een erg gematigde versie van de islam die sterk in contrast staat met de salafistische visie komende van Saoedi-Arabië. Zaidi en traditioneel soennitische moslims bezoeken in Jemen trouwens dezelfde moskee. Gemakshalve wordt zaidi door velen in de massamedia op een hoop gegooid met het Iraanse sjiïsme. Maar dat is simplistisch want er zijn grote verschillen tussen zaidi en de sjiitische versie van Iran. Alleen zijn beide regio’s ooit onder invloed geraakt van de leer van Hoessein ibn Ali, kleinzoon van Mohammed als vorm van opstand tegen de dynastie van de Oemayyaden in Damascus.

Saoedische bekeringsijver

De huidige problemen in Jemen zijn trouwens vooral ontstaan door de bekeringsijver van Saoedi-Arabië die onder meer via de al Islah partij al veel jaren poogt er het salafisme te introduceren. Veelal wordt deze al Islah omschreven als de Jemenitische afdeling van de Moslimbroederschap. Maar terwijl de Saoedi’s de oorlog verklaarden aan de Moslimbroeders wereldwijd is dat anders in Jemen. Hier financiert ze de groep.

Deze al Islah, opgericht in 1990, was trouwens ook al van bij de stichting intern verdeeld tussen meerdere fracties waaronder een pro-Saoedi-Arabië en een andere pro-al Qaida. Al Islah had ook de steun van het Westen zoals bleek toen Tawwakol Karman, een prominent lid van deze organisatie, in 2011 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg van het Noorse Parlement.

Abdul Malik al Houthi
Abdul Malik al Houthi werd in 2004 na de dood van zijn broer Hoessein Badredddin de clanleider van de Houthi in Jemen. onder zijn leiderschap groeide beweging uit tot Ansar Allah en de belangrijkste militaire en politieke kracht van het land.

En Noorwegen is toch een lid van de NAVO met als secretaris-generaal Jens Stoltenberg, de man die toen in 2011 Noors premier was. Stoltenberg was trouwens ook premier toen de Amerikaanse president Barack Obama in 2009 eveneens de Nobelprijs voor de Vrede kreeg.

Arabische Lente

Zij kreeg die prijs voor haar werk rond de zogenaamde Arabische Lente. En dat was in het geval van Jemen gewoon een voorspel voor de latere vernieling van het land. Juist zoals in Libië, Syrië en bijna gebeurde met Tunesië en Egypte. Als gevolg van de betogingen tijdens de Arabische Lente begonnen de verschillende Jemenitische partijen gesprekken voor het zoeken naar een oplossing.

Een compromis bereikt bij deze onderhandelingen – die grotendeels in handen waren van Saoedi Arabië – zorgde ervoor dat vice-president Abed Rabbo Mansour Hadi als tijdelijk president werd aangeduid en dit voor maar twee jaar. Om de schijn op te houden organiseerde men zelfs presidentsverkiezingen met echter slechts een kandidaat, Hadi. President Ali Saleh die gehaat werd door vele clans en politieke fracties in het land verdween naar de achtergrond maar behield via het leger wel een grote invloed en macht.

Nieuwe staatsstructuur Jemen

De keuze in 2012 van Hadi voor het presidentschap was geen toeval. Voor het eerst werd een niet-zaidi president van het land dit terwijl voorheen alle heersers over Jemen meer dan 1200 jaar lang tot deze zaidi-geloofsgemeenschap behoorden. Hadi was namelijk soenniet en afkomstig uit het zuiden. De bedoeling was dat het nieuwe parlement waarin al Islah nu sterk vertegenwoordigd was, een nieuwe grondwet en structuur voor het land zou uittekenen.

Al snel echter kwamen de ware bedoelingen boven drijven en van het eensgezinde front tegen president Ali Saleh bleef vlug niets meer over. De nieuwe maar tijdelijke president leek zich samen met al Islah te keren tegen onder meer de clan van de Houthi’s. Voordien hadden al Islah, de Houthi’s en separatistische politici uit de zuidelijke regio Aden tijdens de Arabische Lente nog een front gevormd tegen Saleh maar dat klapte in elkaar.

Minimi - al Qaeda - Deutsche Welle - Detail Nummers
Een detail van een minimi (wat staat voor mini mitraillette) van FN in Herstal waarmee de groep van Aboe al Abbas vecht rond de stad Taiz. De groep van Aboe al Abbas is zoals ze zelf toegaven een onderdeel van al Qaida op het Arabisch Schiereiland en staat sinds 2017 op de terreurlijst van de VS. Zijn groep werd door de regering van president Hadi – die doet wat de Saoedi’s vragen want hij leeft er in ballingschap – opgenomen in hun regeringsleger. Bovendien beschikt ze ook over Amerikaanse gepantserde voertuigen. Deze wapens werden geleverd aan de Verenigde Arabische Emiraten en dan doorgegeven richting al Qaida. Amnesty International zei geen bewijzen te hebben over Belgische wapens bij al Qaida. (1)

Houthi’s in het noorden van Jemen

De Houthi’s wonen in het aan Saoedi-Arabië grenzende noorden met de provincies Amran en Saada als kerngebied en geraakten rond 2000 onder politieke invloed van de Libanese groep Hezbollah. Vermoedelijk zocht de clan van de Houthi’s een tegengewicht tegen de groeiende Saoedische invloed.

De Houthi’s verweten Saleh immers dat hij een pion was van het Huis van Saoed, Israël en de VS. Waarna de groep in 2004 in een gewapend conflict raakte met het Jemenitisch leger van Ali Saleh. Waarbij hun leider Hoessein Badreddin al Houthi dat jaar bij gevechten met het leger om het leven kwam. De clanleider is nu diens broer Abdel Malik al Houthi.

Toen de nieuwe voorlopige regering van president Hadi in het kader van de hervormingen de provinciegrenzen wou hertekenen raakte men in de problemen. Men stelde immers voor het gebied van de Houthi’s in stukken te hakken en de zeer dun bevolkte provincie Hadramaut met zijn olie te bevoordelen. Een totale marginalisering van de Houthi dreigde.

Geboorte Ansar Allah

En ondanks verzet van de Houthi’s kreeg Hadi in 2014 voor een jaar een verlenging van zijn mandaat. Waarna de opstand van de Houthi steeds grotere vormen aannam. Mede als gevolg van de drastische verhoging van de benzineprijs door de regering Hadi. Het eigenaardige is dat de Houthi er daarbij in slaagden bijna alle noordelijke clans achter zich te krijgen.

Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de Saoedi’s niet bepaald geliefd zijn bij de doorsnee Jemeniet. In de jaren dertig van de vorige eeuw vielen de Saoedi’s immers Jemen aan waarbij deze na vredesgesprekken er in slaagden om twee Jemenitische provincies voor dertig jaar te leasen. Tot woede van Jemen weigerden de Saoedi’s die achteraf echter terug te geven.

Samenwerking Jemenitische leger van Saleh met Houthi’s

En toen ook het leger, dat nog steeds in handen was van de vorige president Ali Saleh, de opstand tegen Hadi begon te steunen lag de hoofdstad Sanaa in het handbereik van de Houthi’s. En wat ooit een van de zovele Jemenitische clans was werd geleidelijk omgevormd tot Ansar Allah, letterlijk vertaald Fans van God. Een beweging die de clans overstijgt en volgens bronnen zelfs ook buiten de zaidi rekruteert.

Pro-Saoedische Al Islah-partij

De enige serieuze clan die op dit ogenblik vecht tegen Ansar Allah is die van generaal Ali Mohsen al Ahmar, topman van de clan al Ahmar en vice-president onder Hadi. Deze clan lag ook mee aan de basis van de creatie van al Islah, samen dan met aanhangers van al Qaida en de Moslimbroeders.

Minimi - al Qaeda - Deutsche Welle - brief Charles Michel
Toen de makers van de door Deutsche Welle uitgezonden documentaire aan premier Charles Michel vragen wilden stellen over wapenleveringen door FN uit Herstal aan al Qaida in het Arabisch Schiereiland in Jemen was dit het antwoord. Diezelfde groep was ook verantwoordelijk voor de bijna gehele uitroeiing van de redactie van Charlie Hebdo in Parijs. Dit zorgde toen voor een massale betoging waar ook Charles Michel bij aanwezig was. Toen had hij wel tijd.

Ze werd vanaf haar stichting ook duchtig gefinancierd door de al Saoedi’s, zelfs al is er officieel een open vijandschap van de al Saoed met de Moslimbroeders. Hier echter niet. Het toont dat dit hier geen soort religieuze oorlog is maar louter een om de macht.

Ahmar-clan leed zware nederlaag

De Ahmar-clan leed echter bij de opmars van Ansar Allah naar Sanaa een zware nederlaag en het ontbreekt haar op dit ogenblik duidelijk aan slagkracht. Ze opereert nu vanuit de provincie Marib gelegen ten oosten van het Jemenitische kerngebied rond de hoofdstad Sanaa. Zonder echter veel vooruitgang te boeken. Ondanks de vermoedelijk grote steun vanuit Saoedi Arabië.

Het feit dat het Saoedische leger in het grensgebied met Jemen amper vooruitgang boekt toont de zwakheid van dat leger. Het is trouwens ook zo voor haar bondgenoten van al Islah, zowel in de regio rond Aden en Taiz als elders. Zonder de vele duizenden huurlingen uit onder meer Soedan en de westerse steun zou Saoedi-Arabië vermoedelijk zelf het slachtoffer zijn van een invasie van Ansar Allah.

Al Qaeda terroristen verkleed cals vrouw - opgepakt in Sanaa - Juli 2015
Om te ontsnappen aan de troepen van Ansar Allah hadden deze leden van al Qaida zich vermomd als vrouwen. Tevergeefs.

Australische generaal-majoor

Het uitgelekte verhaal dat de VS in het naburige Oman gesprekken voert met de Houthi moet in Riaad dan ook alarmbellen hebben doen afgaan. Velen in de VS willen immers af van deze alleen voor Saoedi-Arabië nuttige oorlog die ook gezien zijn brutaliteit in de VS weinig populair is.

En dan is er de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) die in deze oorlog officieel in een coalitie zitten met de Saoedi’s. Maar hun leger vecht al sinds 2018 tegen de pro-Saoedische milities. Hun luchtmacht staat onder leiding van de Australische generaal-majoor buiten dienst Michael Simon Hindmarsh, die bovendien ook hoofd is van de presidentiële wacht van de VAE.

Greep van het Westen op oorlog in Jemen

Het toont de ijzersterke greep van het Westen over deze oorlog. Want zonder Amerikaanse technische hulp zou vermoedelijk ook amper een Saoedisch vliegtuig kunnen opstijgen. Trekt de NAVO zich hier terug dan zal deze oorlog waarschijnlijk snel stoppen. Zo zijn er de door Frankrijk gebouwde en onderhouden oorlogsschepen die er de blokkade helpen in stand houden. Zonder Frans onderhoud varen die naar nergens.

Maar van de originele alliantie tussen de de VAE en Saoedi Arabië is niets meer overgebleven. Zo is er deze zomer een open oorlog uitgebroken tussen beiden voor de controle over de zuidelijke provincies rond de havensteden Aden, Mukalla – een oliehaven – en Zanjibar. Een oorlog waarbij de VAE aan de winnende hand is.

Separatisme in Zuid-Jemen

Deze oorlog entte zich immers op een ander Jemenitisch conflict namelijk die voor de controle over de havenstad Aden tussen de regering in Sanaa en separatisten van de Zuidelijke Overgangsraad.

De hereniging van Noord en Zuid-Jemen in 1990 heeft in de regio om Aden onder separatisten veel wrok veroorzaakt. Waarbij zij nog steeds woest zijn over het verraad van Abed Rabbo Mansour Hadi die om vice-president te worden als man van het zuiden de kant kost van Ali Saleh. Zoals men ook kwaad is op al Islah die eveneens meewerkte aan het onderdrukken van hun nationalistische aspiraties.

Emiraten benutten verdeeldheid

Van die tegenstellingen maakt de VAE nu gebruik om haar slag te slaan en zich meester te maken van de havens aan de Indische Oceaan. Zo bombardeerde de VAE met zijn Australische generaal-majoor deze maand zelfs de posities van de pro-Saoedische al Islah en de aanhang van Hadi rond de havenstad Aden. Waarna die Aden en omgeving  moesten ontvluchten.

Hongersnood - Stervend kind
De levensomstandigheden van de meerderheid van de Jemenieten is verschrikkelijk en een gevolg van de door onder meer België gesteunde Saoedische militaire interventie. Waarbij de door de VN mee georganiseerde blokkade van het land de toestand nog erger maakt. Dit kind raakte nog in een hospitaal wat van velen niet kan gezegd worden.

Blokkade van Jemen met steun van het Westen

Met andere woorden: De chaos in Jemen is nu compleet en dat is denkbaar ook wat de VS en Israël willen, een vernield, amper bestuurbaar land. Het land kreunt immers niet alleen onder de bombardementen en de oorlog in het algemeen maar ook onder een met steun van het Westen georganiseerde blokkade. Westerse oorlogsbodems bewaken immers mee de Jemenitische kust en havens en niets geraakt zonder hun toestemming door.

Het gevolg is een humanitaire ramp die nog erger is dan die in Syrië of elders. Het land was in de Arabische wereld reeds het armste en wordt nu met steun van de NAVO nog verder in de put geduwd. Hoeveel doden dit al veroorzaakte is niet bekend. Hier geen door Westerse media opgeblazen cijfers over het aantal doden zoals in Syrië maar veelal stilzwijgen.

Belgische wapens voor al Qaida in Jemen

En dan zijn er ook nog al Qaida van het Arabisch Schiereiland – de slachters van de redactie van het tijdschrift Charlie Hebdo – en IS in Jemen. Vooral al Qaida staat hier relatief sterk en zit tegenwoordig in een coalitie met de VAE. Zo krijgt al Qaeda via de VAE wapens uit alle mogelijke Europese landen toegestopt waaronder minimi ’s van het Belgische overheidsbedrijf FN met de Waalse regering als eigenaar. En dit zonder dat er over die uitvoer naar de VAE en zo al Qaida al veel protest is geweest.

Yugo-Kru-Rev-PL-82mm-HE-GXX_10500ea[1]
Alliant Technologies bestelde hier 7,5 ton mortieren, goed voor 10,500 stukken bij wapenfabrikant Krusik in de Servische stad Valjevo. Deze raakten naderhand bij IS in Jemen. Alliant Technologies is tegenwoordig een onderdeel van de wapenfabrikant Northrop Grumman. Het is naast Sierra Four Industries, Global Ordnance en UDC een van de vier firma”s die van het Pentagon niet-Amerikaanse wapens mogen kopen en verkopen aan derden. Hier betrof de bestemmeling officieel het Afghaanse leger.
Alhoewel die verkopen goed gedocumenteerd zijn en dus een publiek geheim weigeren de klassieke media dit te schrijven. Hetzelfde voor Amnesty International, dat ook hier een dubieuze rol speelt. Toen ze over die zaak een persbericht verspreidden, hadden ze het alleen over door België bewapende ‘extremistische groepen’. Over al Qaida of IS zwegen ze.

“Geen bewijzen”

Hierover ondervraagd wist de woordvoerder van deze ngo alleen maar te zeggen dat ze hiervoor geen bewijzen hadden. Het vermelden van al Qaida in plaats van het vage ‘extremistische groepen’ had hun persbericht normaal nochtans veel meer weerklank gegeven. Maar ja, dat zouden de Britten en de NAVO natuurlijk niet graag zien gebeuren. En dus de omerta dan maar?

Bij de recente Waalse regeringsvorming was die wapenuitvoer naar Saoedi-Arabië een groot heikel punt met Ecolo die hier wou scoren. Het werd voor zover bekend niets. En over het door de vorige Waalse minister-president Willy Borsu (MR) beloofde onderzoek naar die export hoort men ook niets meer. Het onderzoek krijgt blijkbaar een heel mooie begrafenis.

Amerikaanse wapens voor IS in Jemen

Maar er is niet alleen het vooral ten oosten van de stad Taiz actieve al Qaida. Ook het iets noordelijker opererende IS toont er zijn krachten en zou volgens berichten ook hier in gewapend conflict liggen met al Qaida. En deze heeft zo te zien evenmin een tekort aan wapentuig.

Uit recente openbaar geraakte Servische documenten blijkt IS zich vooral vanuit Servië te bewapenen. Vliegtuigladingen vol met onder meer mortiergranaten vlogen vanuit een Amerikaans depot in Kroatië tientallen tonnen mortieren van de Servische wapenfabrikant Krusik richting IS. Daarbij gebruikte men de Azerbeidjaanse luchtvaartmaatschappij Silk Way die voorheen ook al door de VS en de Saoedi’s gekochte Bulgaarse wapens leverden aan ISIS in Irak. (2)

IS Jemen - Krusik-Wapencontract Alliant Techsystems - p 2 - 2017
Hier een pagina van een eerder contract van 11 november 2017 met meer details over de levering van die mortieren. Het verhaal lekte enkele weken geleden uit. Geen reactie in de Amerikaanse massamedia en politiek. Amerikaanse wapenleveringen aan IS is geen nieuws hier. Alliant Technologies is een directe dochter van ATK Orbital dat dan weer een dochter is van Northrop Grumman.

Simpele truc

De truc is simpel. Het Pentagon bestelt bij Krusik wapens die officieel bestemd zijn voor het Afghaanse leger of de nationale politie. Het betreft een programma van het Pentagon, waarbij het niet-Amerikaanse wapens voor derden koopt. Materiaal dat niet geschikt is voor het Amerikaanse leger maar elders door bondgenoten gebruikt wordt. Allemaal officieel en legaal dus. Ogenschijnlijk.

De waarheid kwam aan licht toen IS in Jemen een propagandafilmpje online zette waarin zie fier haar wapenarsenaal toonde met o.m….. die Servische mortieren die eerder in de lente van 2018 door de VS waren aangekocht.

IS Jemen - Met mortieren 82MM M74 HE - Krusik Servië - 1
Op 27 juli 2019 plaatste IS in Jemen een propagandafilmpje online waarin te pronkten met hun vele wapens waaronder deze Servische mortieren. Vermoedelijk konden ze in Washington er niet om lachen dat hun militaire samenwerking op die wijze openbaar kwam. En dus zweeg Washington.

Het vliegtuig met die wapens aan boord vertrekt als afgesproken richting Afghanistan maar verliest bij het bijtanken op een van de vele Amerikaanse luchtmachtbasissen in de regio blijkbaar haar vracht. En wie zal het controleren?

Trouwens, ook al Qaida krijgt Amerikaanse wapens. Zo beschikt de aan al Qaida gelieerde groep van Aboe al Abbas over Amerikaanse voertuigen en wapens. Zelfs al staat hij officieel sinds 2017 op de terreurlijst van Washington. Maar geen zorg: Officieel maakt die groep ook deel uit van het nationale Jemenitische leger van president Hadi.

Patrick Cammaert in Hodeidah

En ondertussen is de oorlog zoals vooraf vermoed vastgelopen. De hoop om de havenstad Hodeidah op Ansar Allah te veroveren is mislukt. Na vele maanden van strijd was men tot vlakbij die haven geraakt, het knooppunt via welke internationale hulporganisaties zoals het Rode Kruis aan het land hulp leveren.

Men bereikte een staakt-het-vuren en poogde via de VN generaal Patrick Cammaert, een officier van NAVO-land Nederland, te sturen om het bewind er over te nemen. Een nieuwe Karremans en met ditmaal Hodeidah als het vervloekte Srebrenica?

Het idee was duidelijk om zo de Houthi’s verder te verzwakken door die internationale hulpverlening onder nog sterkere Westerse controle te plaatsen. Heel vermoedelijk om ook zo via die haven troepen en wapens aan te voeren voor een aanval op Sanaa.

Ansar Alah had het door

Ansar Allah had het echter door en hapte niet toe. Bovendien trokken de VAE vorige maand hun troepen hier terug, zodat ook dit front in elkaar klapte. Ondertussen gebruikt Ansar Allah nu ook bewapende drones om strategische doelwitten zoals de olie-industrie, luchthavens, legerbasissen en ontziltingsinstallaties in Saoedi-Arabië aan te vallen. Poets wederom poets.

De vraag hier is dan ook hoeveel tienduizenden doden er nog moeten vallen voor de NAVO hier stopt met deze oorlog. Want zonder de NAVO is Mohammed bin Salman, de Saoedische kroonprins en sterke man, machteloos. Zijn leger is immers ondanks de gigantische wapenaankopen waardeloos. Moest Iran het land aanvallen dan zou het zonder Westerse steun mogelijk op minder dan een maand geheel veroverd zijn.

Dit verhaal toont echter niet alleen de gewetenloosheid en barbaarsheid van de NAVO maar ook dat de westerse strijd tegen IS en al Qaida een schertsvertoning is. Om over na te denken bij de recente herdenking van de aanval op het World Trade Center in New York van 11 september 2001 en zijn 3.000 doden.


Noten

1) – Deutsche Welle, Kersten Knipp, 29 november 2018. https://www.dw.com/en/yemen-the-devastating-war-waged-with-european-weapons/a-46515199?fbclid=IwAR1UF3Mdn8n30UHn1CXZcZWvob8CK-C5ehcXq4dQE3wdoqFoUs3DjT3haiU,

– Deutsche Welle, ARIJ, 4 december 2018. https://www.youtube.com/watch?v=tkUv2R97I-Y&feature=youtu.be,

2) Arms Watch, Dilyana Gaytandzieve, 1 september 2019, Islamic State weapons in Yemen traced back to US Government: Serbia files. http://armswatch.com/islamic-state-weapons-in-yemen-traced-back-to-us-government-serbia-files-part-1/. Dit is de link voor deel 1. Deel 2 is via een link in dit artikel verder te lezen.

Posted on

Anti-Houthi-coalitie verdeeld: Zuid-Jemen wil onafhankelijkheid

Aden, Jemen

Martin Griffiths, de speciale gezant van de Verenigde Naties voor Jemen, bracht onlangs een somber verslag uit bij de Veiligheidsraad in New York. Griffiths vertelde dat “de situatie in Jemen snel veranderde en dat het vrijwel onmogelijk was geworden om te voorspellen waartoe dit alles zou leiden’’.

Maart 2015 begon een alliantie van soennitische landen onder leiding van Saoedie-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) met bombardementen in Jemen. Officieel om de legitimiteit te herstellen van de Jemenitische president Mansour Hadi. Die was namelijk begin dat jaar door Houthi-rebellen uit de hoofdstad Sanaa verjaagd.

‘Korte militaire campagne’

De Houthis die zichzelf ‘Ansar Allah’ oftewel ‘de helpers van God’ noemen, behoren tot de Zaydi-islam,die een vertakking vormt binnen de sjiitische islam. De thuisbasis van deze Houthi’s bevindt zich in het noorden van Jemen, ten zuiden van de grens met Saoedi-Arabië dat in deze Houthi’s de lange arm ziet van Iran. De werkelijke bedoeling van de oorlog die in maart 2015 begon, was dan ook om deze Houthi’s militair onschadelijk te maken. De Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman, die als de architect van deze oorlog geldt, was ervan overtuigd dat het een korte militaire campagne zou worden. Het bleek echter bepaald anders uit te pakken.

Houthi’s slaan terug tegen Saoedische olievelden

Afgelopen 17 augustus voerden de Houthi’s met tien onbemande vliegtuigen (drones) een massale aanval uit op Saoedi-Arabië. De drones bleken volgestopt te zijn met explosieven die tot ontploffing werden gebracht bij de Shaybah-olievelden. Hoe ernstig deze aanval was, bleek uit het feit dat de Saoediërs zich gedwongen zagen toe te geven dat er bij Shaybah sprake was geweest van een ‘beperkte brand’.

Het meest verontrustende was echter dat deze olievelden ruim 1000 kilometer verwijderd zijn van de grens met Jemen. Een onderzoek van de Verenigde Naties wees uit dat de Houthi’s thans beschikken over de zeer precieze UAV x drones, die een bereik van 1500 kilometer hebben. Dat betekent dat de Houthis in staat zijn om ieder doel in Saoedi-Arabië te treffen. In Israëlische media was daarom de afgelopen dagen te lezen dat de Mossad serieus overweegt om de Houthi’s in Jemen te bombarderen.

Saoedische streven om Iraanse invloed in Jemen te beperken werkt averechts

Het Saoedische streven om door middel van een oorlog de Iraanse invloed in Jemen te beperken had duidelijk averechts uitgewerkt. Wat recentelijk bevestigd werd door de ontvangst van een Houthi-delegatie in Teheran door niemand minder dan ayatollah Khamenei. Deze prees bij die gelegenheid uitbundig het “verzet van het Jemenitische volk’’. Khamenei zei tevens dat hij de Houthi’s steunde in hun ‘’verzet tegen het Saoedische plan om Jemen op te splitsen’’. Een merkwaardige uitspraak omdat een eventuele opdeling van Jemen voor de Saoediërs net een nachtmerrie vormt. Toch kan dit scenario niet langer worden uitgesloten. Toen Martin Griffiths sprak over de snel veranderende situatie in Jemen had hij dit waarschijnlijk in zijn achterhoofd. Er is namelijk een soort van oorlog uitgebroken binnen de anti-Houthi alliantie zelf.

Verdeeldheid in anti-Houthi-coalitie

De aftrap hiervoor werd gegeven op 28 juni jongstleden, toen de VAE plotseling aankondigden dat ze hun troepen wilden terughalen uit Jemen. De VAE waren vooral in het zuiden van Jemen actief geweest, waar milities en stammen zich hadden aangesloten bij de anti-Houthi coalitie. Probleem was echter dat deze zuiderlingen weliswaar tegen de Houthi’s vochten, maar niet vanwege de legitimiteit van president Hadi. De huidige republiek Jemen ontstond pas in 1990 en de zuiderlingen voelden zich er nooit helemaal in thuis. Er ontstond een separatistenbeweging die een eigen staat nastreefde.

Noord- en Zuid-Jemen
Noord- en Zuid-Jemen werden pas in 1990 verenigd, nu zijn er echter krachten aan het werk om het land weer op te delen.

De huidige oorlog bleek hiervoor een uitgelezen kans te bieden. Er werd een ‘Zuidelijke Overgangsraad’ opgericht, die afgelopen 10 augustus de controle kreeg over de stad Aden. Ze verjaagden de milities van president Hadi. Saoedi-Arabië eiste dat de separatisten onmiddellijk Aden zouden verlaten. Maar deze zouden in de daaropvolgende weken integendeel andere regio’s veroveren. En dit alles met de zegen van de VAE.

Emirati’s trainden ‘Security Belt’ in Jemen

De VAE trainden de afgelopen jaren een leger van milities, dat de ‘Security Belt’ wordt genoemd en 90.000 man sterk is. Het staat onder leiding van Tareq Saleh, de neef van de voormalige Jemenitische president Abdullah Saleh. De Emirati’s hadden allang begrepen dat de legitimiteit van president Hadi een wassen neus was. Ze moesten met lede ogen aanzien hoe de al-Islah partij in Jemen de belangrijkste Saoedische bondgenoot was geworden. Deze al-Islah partij wordt door de VAE echter beschouwd als een terroristische organisatie, omdat ze de Jemenitische tak is van de Moslimbroeders. De VAE begonnen daarom hun eigen plan te trekken in Jemen. Een onafhankelijk Zuid-Jemen dat de VAE vriendelijk gezind was, werd opeens een aantrekkelijk alternatief.

Nieuwe fase in de oorlog in Jemen

In Jemen is momenteel een nieuwe fase aangebroken waarin niet het elimineren van de Houthi’s maar het uitroepen van een zuidelijke republiek centraal staat. Om dit te realiseren bestrijdt het leger van de zuidelijke Security Belt de milities die trouw bleven aan president Hadi. De ironie wil dat dit ook precies is wat de Houthi’s doen. Die zouden trouwens in geval de zuiderlingen erin slagen om onafhankelijk te worden weleens voor een eigen Zaydi-emiraat in het noorden kunnen gaan. Voor Het Saoedische koninkrijk lijkt er geen enkele positieve uitkomst meer mogelijk in Jemen. Iran is net als elders in het Midden-Oosten wederom de lachende derde.

Posted on

Nadert oorlog in Jemen zijn einde?

Er gloort hoop aan de verre horizon voor Jemen dat sinds jaren verscheurd wordt door een rampzalige oorlog.

Een oorlog die in eerste instantie nog overzichtelijk leek. Houthi-rebellen waarvan werd beweerd dat ze door Iran werden gesteund vochten tegen troepen van de Jemenitische president Mansour Hadi die in ballingschap verbleef in Saoedie-Arabië. Maart 2015 begon een militaire door Saoedie-Arabië geformeerde alliantie daarom posities van de Houthis te bombarderen om de terugkeer van de legitieme regering van president Hadi mogelijk te maken.

Situatie eind september 2018. in groen het gebied onder controle van de Houthi’s, in rood de Arabische coalitie en de regering van Hadi, wit Al Qaida en co., in geel de zuidelijke separatisten. Het eiland Socotra is hier geel gekleurd, maar effectief bezet door de Emirati’s.

Het was een vuile oorlog die lange tijd onder de radar bleef maar in Jemen voltrok zich een humanitaire catastrofe. Zelfs naar Midden-Oosterse begrippen waar men toch wel wat gewend is.

Oorlogsslachtoffers

In ieder conflict wordt er gegoocheld met statistieken wat deel uitmaakt van de psychologische oorlogsvoering. De Syrische president al-Assad die men weg wilde werken werden in een mum van tijd 500.000 doden in de schoenen geschoven. In Jemen echter bedraagt het aantal slachtoffers volgens de Verenigde Naties na jaren oorlog nog steeds 10.000.

Een getal dat aan alle kanten rammelt volgens het ‘Armed Conflict Location and Event Data’-project van de Universiteit van Sussex. Uit hun onderzoek zou blijken dat het werkelijke aantal oorlogsslachtoffers in Jemen minstens vijf maal hoger ligt. En zelfs dit cijfer camoufleert dat de meeste Jemenieten sterven als gevolg van honger en ziektes waaronder cholera. Vorig jaar bijvoorbeeld stierven er in Jemen 50.000 kinderen door ondervoeding en gebrek aan medische verzorging.

Khashoggi

Het was de moord op de Saoedische journalist Khashoggi die uiteindelijk de oorlog in Jemen weer onder de aandacht bracht. Dat de Saoediërs een dissidente journalist waarschijnlijk in stukken hebben gezaagd ging zelfs senatoren in Washington een beetje te ver. Een commissie van zowel Republikeinse als Democratische senatoren wil momenteel Saoedie-Arabië straffen voor ondermeer de oorlog in Jemen. Steeds meer westerse regeringen worden onder druk gezet om de wapenleveranties aan Saoedie-Arabië op te schorten.

Wapenstilstand

De oorlog in Jemen concentreert zich sinds maanden op de havenstad Hodeidah. Saoedie-Arabië riep hier echter onlangs een wapenstilstand uit voor twee weken. Een aankondiging die door de Houthi-rebellen werd verwelkomd en de hoop is thans dat dit een eerste stap zal zijn naar een politieke oplossing voor het Jemenitische conflict. Martin Griffiths, die de speciale gezant van de Verenigde Naties voor Jemen is, bereidt momenteel vredesbesprekingen voor die in Zweden moeten plaatsvinden.

De laatste keer dat de strijdende partijen in Jemen met elkaar aan de onderhandelingstafel zaten was in 2016 in Koeweit. Besprekingen die hopeloos mislukten omdat er internationaal gezien geen draagvlak voor was.

Alternatieve straf

Dit keer lijken de voortekenen echter gunstiger. Veel westerse regeringsleiders zitten met de Khashoggi-affaire in hun maag omdat ze gewoon willen doorgaan met zakendoen met Saoedie-Arabië. In Jemen zagen ze echter een mooie afleidingsmanoeuvre. Aandringen op het beëindigen van de oorlog in Jemen wordt gezien als een soort van alternatieve straf voor de zagende Saoediërs. Internationaal staat het licht dus op groen om het Jemenitische conflict vreedzaam te beëindigen.

Drie verschillende oorlogen

Probleem is echter dat de oorlog in Jemen uit verschillende lagen en niveaus bestaat. In Jemen woeden namelijk drie verschillende oorlogen en wel op internationaal, regionaal en lokaal niveau. Op internationaal niveau is er de oorlog tegen al-Qaida die reeds begon voor de aanslagen van 9 september 2001 in New York. Op 12 oktober 2000 werd in de Jemenitische havenstad Aden de USS Cole door al-Qaida aangevallen met 17 dode Amerikaanse mariniers als resultaat. De Verenigde Staten begonnen toen al-Qaida in Jemen te bestrijden en kregen hierbij de hulp van toenmalig Jemenitisch president Saleh. Probleem was echter dat deze Saleh – inmiddels door de Houthi-rebellen gedood vanwege verraad – er tegelijk geen probleem mee had om al-Qaida te gebruiken tegen de afscheidingsbeweging in het zuiden van zijn land. Deze oorlog tegen al-Qaida duurt voort tot op heden en werd zelfs geïntensiveerd doordat Washington onbemande drones ging inzetten.

Regionale grootmachten

De tweede oorlog in Jemen betreft de strijd van Saoedie-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten tegen de vermeende Iraanse expansie in Jemen. Er waren nooit werkelijk bewijzen geweest dat Iran de Jemenitische Houthis steunde maar deze Saoedische beschuldiging bleek een ‘self-fulfilling prophecy’ te worden. Anno 2018 bewapent Iran inderdaad de Houthis om een Saoedische overwinning in Jemen te voorkomen. Het is deze tweede – regionale – oorlog waarover we voortdurend horen in de media.

Stammen, bendes, rivaliserende facties

De Houthis vormen echter slechts één partij in een derde conflict dat zich binnen Jemen zelf afspeelt. Bewapende stammen, criminele bendes, corrupte politici en een nationaal leger dat in twee verschillende onderling rivaliserende delen is uit elkaar gevallen vormen de andere ingrediënten voor wat in principe een burgeroorlog is. Het is een gefaseerde oorlog die reeds in 1990 begon toen de huidige republiek Jemen ontstond en die nooit werkelijk gestopt is.

Noord- en Zuid-Jemen voor 1990

Al Qaida afgekocht

De oorlog in Jemen wordt bovendien gecompliceerd door een aantal bijkomende factoren. De door Saoedie-Arabië geleide militaire alliantie in Jemen heeft altijd beweerd dat ze in dit land tevens tegen al-Qaida streed. Er deden succesverhalen de ronde over steden en regio’s in Jemen die door deze alliantie op al-Qaida waren terugveroverd. Onlangs bleek echter uit een onderzoek van ‘The Associated Press’ dat de realiteit bepaald anders was. De Saoedische militaire coalitie bleek al-Qaida namelijk grote sommen geld te hebben betaald om bepaalde regio’s te verlaten. In een aantal gevallen mochten ze zelfs met wapens én buit vertrekken. De coalitie bleek bovendien honderden al-Qaida-leden geronseld te hebben om tegen betaling als huurlingen in Jemen te vechten.

Zuidelijke afscheidingsbeweging

En dan is er nog de zuidelijke afscheidingsbeweging in Jemen die de ‘Southern Transitional Council’ (STC) heeft opgericht die reeds functioneert als de regering van een onafhankelijke staat. Deze STC wordt trouwens gesteund door de Verenigde Arabische Emiraten en naar sommigen speculeren potentieel ook door Rusland. Het feit dat deze STC uitdrukkelijk niet is uitgenodigd in Zweden vermindert aanmerkelijk de kansen voor het welslagen van de vredesbesprekingen in dat land.

Posted on

Jamal Khashoggi – Veel herrie over één man

Het is zeer merkwaardig hoe de westerse media en diplomatie al wekenlang begaan zijn met het lot van de Saoedische journalist Jamal Khashoggi. Deze werd op 2 oktober in Istanbul tijdens zijn bezoek door een 15-koppig naar ginds gezonden Saoedisch doodseskader vermoord. Volgens het Turkse gerecht werd zijn lichaam zelfs in stukken gehakt. Wat heel vermoedelijk wel eens kan kloppen. Zo is diens lichaam nog steeds niet gevonden. De Saoedi’s zwijgen hier en weten ongetwijfeld veel meer.

De grote herrie die deze moord veroorzaakte is, zachtjes uitgedrukt, zeer opvallend te noemen. Het vermoorden van mensen omdat ze kritiek uiten op het politiek en religieuze karakter van deze feodale staat is voor de familie al Saoed immers nog nooit een probleem geweest. En evenmin voor het Westen. Net zoals het sturen van salafistische terreurgroepen naar andere landen of het voeren van oorlog zelf nooit een discussiepunt was.

Jamal Khashoggi
Het in stukken gesneden lichaam van Jamal Khashoggi zou volgens de laatste berichten uit Turkije opgelost zijn in zoutzuur. Of hoe één moord al wekenlang de westerse media beroert. Jemen daarentegen….

Wie de geschiedenis van de familie al Saoed wat kent weet dat ze overal een spoor van dood en vernieling achter zich hebben gelaten. Alleen al de wijze waarop ze op 21 april 1802 de nu in Irak liggende stad Karbala veroverden spreekt boekdelen.

Aan het hoofd van een moordzuchtige groep salafisten overvielen ze deze voor vele moslims heilige stad want hier ligt het schrijn van Iman Hoessein ibn Ali, de enige kleinzoon van de profeet Mohammed. Veel heiliger voor moslims kan het behoudens Medina en Mekka moeilijk zijn. Maar geen zorg voor de familie al Saoed.

Alles werd kort en klein geslagen door de troepen van Abdul Aziz bin Muhammed, de tweede vorst van de eerste Saoedische staat, waarbij tussen de 3 tot 5.000 burgers het leven lieten. Ook werden op grote schaal graven, moskeeën en heiligdommen vernield. Een schande voor de moslims die niets wilden weten van die extremisten, de vertegenwoordigers van wat men nu nog steeds de woestijnislam noemt.

Psychopaten

De uiterst brutale moord op Jamal Khashoggi is dan ook zeker geen verrassing. Iemand als koning Salman bin Abdul Aziz en zijn geprefereerde zoon en kroonprins Mohammed bin Salman achten zich immers onschendbaar en doen wat ze willen. En met geld koopt men in Europa en de VS gewoon iedereen om. Geen bedrijf, politicus, instelling of krant met naam die voor hen niet plooit.

Neem de oorlog in Jemen die al vele tienduizenden mensen het leven heeft gekost en miljoenen mensen dreigt om te brengen van hongersnood en ziekte. Zonder westerse steun zou die oorlog zelfs nooit gestart zijn.

Het is immers dankzij Amerikaanse technologische hulp zoals tankervliegtuigen en andere materiele steun en materiaal dat er bommen op het land gegooid kunnen worden. Van een blokkade rond het land zoals nu zou er zelfs geen sprake zijn.

Behoudens sinds kort Duitsland weigert ook geen enkel westers land om aan de Saoedi’s wapens te verkopen. Zie maar naar de Waalse en Belgische regering die aan deze door en door corrupte familie via overheidsbedrijf FN oorlogstuig blijven leveren.

En als Duitsland tegen hen een wapenembargo invoert reageert de Franse president Emmanuel Macron kwaad als een gebeten hond. Dezelfde Macron die de Syrische president zit uit te schelden als de man die zijn eigen volk vermoord.

Kroonprins Mohammed bin Salman komt stilaan in het vizier van de westerse pers die hem steeds meer verbinden met de moord op Jamal Khashoggi. En zo komt ook zijn zeer goede vriend Jared Kushner, de schoonzoon van Donald Trump, in de VS in het nauw.

Het verhaal en de reactie op de moord op Khashoggi toont dan ook perfect dat de westerse wereld in handen is van psychopaten die zonder er een seconde over na te denken ganse naties laten verwoesten met desnoods miljoenen doden tot gevolg. De voorbeelden zijn legio.

Clanoorlog

Trouwens ook de nu als held omschreven Jamal Khashoggi was tot een goed jaar geleden een fanatieke verdediger van deze feodale staat en haar moordzucht. Toen de oorlog tegen Jemen uitbrak moedigde hij dan ook de koning en zijn kroonprins aan om die duivelse Jemenieten een lesje te leren. Ook wat betreft Syrië en Afghanistan stond hij achter het Saoedische en westerse beleid. Hoeveel dood en vernieling dit ook veroorzaakte.

Wat hem naar de de oppositie dreef waren dan ook geen hogere principes zoals mensenrechten, democratie of het welzijn van de Saoedische burgers maar is simpelweg het gevolg van een totaal uit de hand aan het lopen ruzie binnen de familie al Saoed.

Werd het land tot over drie jaar geregeerd door een verzameling hoger geplaatste stokoude prinsen met daarboven de koning dan is dat nu in wezen alleen nog zoonlief kroonprins Mohammed bin Salman. Deze deelt als verantwoordelijke voor de olie-inkomsten, de financiën en de veiligheid er alle lakens uit.

En man die op 29-jarige leeftijd – in de westerse media had men bij zijn aantreden zelfs het raden naar zijn leeftijd – al kroonprins werd en nooit, in tegenstelling tot zijn vele neven en broers in het buitenland studeerde. Wat natuurlijk een eenzijdige kijk op de wereld veroorzaakt. Abdoelaziz bin Saoed, zijn grootvader en stichter van het land, had 45 zonen bij 22 vrouwen soms zelfs binnen de familie.

Het verklaart mede waarom de man de ene blunder na de andere begaat en denkt alles met geld te kunnen oplossen. Hij komt bij Donald Trump en vertelt hem dat hij in de VS voor 110 miljard wapens gaat kopen. En Trump blij want hij kan voor de camera’s nog eens stoefen. Maar ach, de kroonpins ondertekende toch maar een MOU, een Memorandum Of Understanding, een soort veredelde belofte.

Ruzie met de buren

Sinds hij de facto alleenheerser is stapelt de kroonprins dan ook de ene misstap na de andere op. Zo begon hij de oorlog tegen Jemen die nu militair in een bijna totale impasse zit en dat land voor lang instabiel zal maken want in stukken gevallen.

Elke kenner van de Jemenitische geschiedenis wist dat een invasie van dit land met zekerheid zou mislukken. Het land is een gigantisch kerkhof voor de imperiale ambities van de Abessiniërs tot nu de Saoedi’s en de VS.

Militaire toestand - 31-10-2018
De militaire toestand op dit ogenblik in Jemen. Het groene oostelijke deel is in essentie alleen woestijn met aan de kust enkele havenstadjes waarvan de grootste Mukala is. Het groene westelijke deel is in essentie het vroegere Zuid-Jemen met Aden als hoofdstad. Het gebied rond Mukala en Aden is deels bezet door de Verenigde Arabische Emiraten. Maar de vroegere onafhankelijkheidsbeweging is er militair ook actief tegen de troepen van de Emiraten. Merk ook de aanwezigheid op van al Qaeda en ISIS. (zwart en donkerrood). Paars is het gebied bezet door de regering van de Ansar Allah (Houthi) die zich verzet tegen de Saoedische invasie.

Met bovendien ook nog volop ruzie over die oorlog met de vermeende partner de Verenigde Arabische Emiraten, vooral Aboe Dhabi. In het zuiden spelen de Emiraten deels de baas terwijl de Saoedische troepen, veelal huurlingen, zich in het noorden vastrijden. Jemen is een gigantische chaos geworden.

En dan is er Qatar waartegen hij een blokkade invoerde hopende die dwarsliggers zo voor hem te doen buigen. Het grandioze plan – men spreekt zelfs van het graven van een kanaal om er een eiland van te maken – raakte mede dankzij Turkse en Iraanse hulp nergens.

Met Qatar dat deze week zelfs de wereldkampioenschappen turnen organiseerde en in 2022 daarbij nog de wereldkampioenschappen voetbal. Met andere woorden: Het is Qatar dat positief de westerse pers haalt niet Saoedi-Arabië. Een blokkade?

En dan is er de ontvoering van de Libanese premier Saad Hariri. Prins Mohammed bin Salman was kwaad over het bijna totaal verlies aan invloed in Libanon en ontvoerde daarom Hariri en deed hem ontslag nemen als regeringsleider. Wat de al fragiele eenheid van Libanon in groot gevaar bracht. Onder buitenlandse druk moest hij de man echter laten gaan. Waarna eens die in vrijheid was hij zijn ontslag nog diezelfde dag introk.

Typerend voor de mentaliteit van de kroonprins was dat hij vorige week tijdens een via de televisie uitgezonden debat met o.m. Hariri stelde dat hij binnen twee dagen huiswaarts zou kunnen keren en men hem dus zeker niet ging kidnappen. Waarna een geschokte Hariri na het debat onmiddellijk huiswaarts keerde. Humor op zijn Saoedisch?

At the Ritz

En dan was er de episode waarbij de kroonprins zeker 300 zakenlui en prinsen opsloot in het hotel The Ritz-Carlton met de bedoeling ze onder het mom van de corruptiebestrijding geld af te persen. Het moesten er 100 miljard dollar worden dat richting Istidama, een door de kroonprins beheerd fonds, ging gaan.

Ritz-Carlton Hotel - Riyad
De Ritz Carlton in de Saoedische hoofdstad Riyad, recentelijk de meest luxueus ogende gevangenis ter wereld. Men is dan ook in Saoedi-Arabië. Nu deed het dienst als congrescentrum voor het Forum Investment Initiative waarop men de top van het westerse zakenleven en regeringen hoopte te verwelkomen. Dat viel wat tegen.

In hoeverre het lukte is echter twijfelachtig. Veel van dat geld zit immers in allerlei buitenlands vastgoed en bedrijven of komt van geleend geld. En dat maak je niet zomaar liquide. Wel zou de praktijk nog verder gaan. Met als gevolg dat de buitenlandse investeringen officieel van 7,45 miljard dollar in 2016 naar 1,42 miljard vorig jaar gingen.

Die heren mogen nu wel het land niet verlaten maar investeren in Saoedi-Arabië doen ze niet of amper. Hetzelfde voor buitenlandse bedrijven die de bui zien hangen en dan maar elders hun geluk gaan zoeken. Wie is nu zo dom in zo’n land geld te steken als het zo gemakkelijk door een machtshongerige prins kan gestolen worden?

En dan is er zijn project Visie 2030 om het land sociaal en economisch om te vormen tot een zogezegd moderne staat die voor haar inkomsten niet meer afhankelijk zou zijn van de olie. Iets waarvan het nu voor praktisch 100% afhangt. En dat eveneens grandioze plan ging men financieren met het naar de beurs brengen van Aramco, de nationale en ook enige oliemaatschappij en de melkkoe voor die vele duizenden prinsen.

Fata morgana

Voor insiders met enige realiteitszin was dit een illusie want geldbesef is iets dat die prinsen vreemd is. En een transparant beheer van Aramco was in wezen ondenkbaar. En dus krabbelde men in de hoofdstad Riyad stilletjes terug. De belofte aan de Amerikaanse zakenbanken, advocatenbureaus en boekhoudkantoren om via die beursgang enorme winsten te boeken bleek een fata morgana. Men zit dan ook in de woestijn.

Eerst ging men Aramco voor 100% op de beurs gooien en dat zou, stelde de kroonprins 2.000 miljard dollar opbrengen. Een onwaarschijnlijk getal dat intern binnen de internationale zakenwereld werd weggelachen. Publiek echter durfde geen enkele ‘grote’ krant zoals de Financial Times, New York Times, Bloomberg of de Wall Street Journal dat toen schrijven. In plaats kreeg men daar wierook.

En dan werd het plots maar 5% meer dat naar de beurs ging. Waarna de entourage van de kroonprins ook begon te stellen dat men nog niet wist welke stad men voor die beursgang ging nemen. Was het New York, Hong Kong of Londen? Men treuzelde verdacht lang.

Tot twee maanden geleden de koning publiek liet weten dat er voorlopig (lees nooit) geen beursgang van Aramco ging komen. In alle stilte waren al die vet betaalde Amerikaanse banken en zakenkantoren reeds in april bedankt voor hun werk rond die ‘beursgang’. Van gans de met veel toeters en bellen aangekondigde plannen voor een nieuw modern Saoedi-Arabië komt dan ook niets in huis. Of de kroonprins die nog maar eens naakt staat.

Ook wat betreft de samenwerking met Israël kreeg de kroonprins het deksel op de neus. In stilte had hij onder leiding van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en samen met Jared Kushner, de al even onervaren schoonzoon van Trump, een ‘oplossing’ gevonden voor het voor hen alleen maar vervelende Palestijns probleem.

Koning Salman bin Abdoelaziz heeft problemen met zijn lievelingszoon Mohammed en moest hem al een paar maal in het openbaar over belangrijke zaken terechtwijzen. Wat nu?

Waardoor Netanyahu Jeruzalem ten geschenke kreeg en de Palestijnen in wezen achterbleven met wat aalmoezen. Tot de Saoedische koning na protesten ook hier tussenbeide kwam en de zaak in de prullenmand kieperde. Een tweede publieke reprimande voor de kroonprins vanwege zijn stokoude en zieke vader.

En nu Koeweit

En dan is er sinds een paar jaar ook heibel met Koeweit dat naar dit Saoedische Forum Investment Initiative slechts een beperkte en lage vertegenwoordiging stuurde. Probleem is hier de afbakening van de grenzen (1) en vooral de kwestie van de zogenaamde neutrale zone die beide landen beheren en erg olierijk is. Het probleem hier is dat er al wat jaren geen olie meer wordt gewonnen.

Tot onvrede van de kroonprins die op 30 september naar Koeweit zonder resultaat trok en woedend en versneld huiswaarts keerde. Waarna een Saoedische prins schreef dat men maar eens komaf moet maken met de familie al Sabah, de eigenaars van Koeweit.

En in plaats van de VS om bijstand te vragen zoals gebeurde met de Iraakse bezetting in 1990 riep de familie al Sabah, heersers over Koeweit, ditmaal de hulp in van Turkije, tegenwoordig zowat de aartsvijand van de heersers in Riyad. Een voorval dat nog maar eens toont hoe de VS haar ooit almachtige positie in de regio tegen sneltreinvaart aan het verliezen is.

Prins Ahmed bin Abdoelaziz, de jongere broer van de koning, liet blijken niet zo tevreden te zijn met het beleid van zijn neefje de kroonprins.

Een typerend voorbeeld voor de mentaliteit van prins Mohammed bin Salman is dat hij op zeker ogenblik Jalal Khashoggi, een zoon van Jamal, bij zich riep en voor de camera’s de lijkbleek uitziende jongen de hand schudde en zijn innige deelneming over de moord op zijn vader betuigde. Waarna Jalal Khashoggi toch het land mocht verlaten naar de VS waar veel andere familieleden wonen. Een deel der familie blijft echter achter. Een interessant chantagemiddel.

Het hoeft dan ook niet te verbazen dat er binnen de groep van vele honderden prinsen enorm veel woede heerst over de toestand in het land en hun verlies aan macht. En inkomen? Zo is er het verhaal van een aanval dit voorjaar met een drone op een paleis van de kroonprins.

De kritiek van de oom

En dan was er het opmerkelijke incident in Londen aan de woning van de in 1942 geboren prins Ahmed bin Abdoelaziz al Saoed (2). Deze is de drie jaar jongere broer van koning Salman en komende van dezelfde moeder Hassa al Sudairi. Met andere woorden: Hij behoort tot wat men al eens de Sudairi-clan noemt. Een groep die sommigen ook veel macht toeschrijven.

Hij werd echter in 2012 geschrapt als mogelijke troonopvolger. Normaal immers worden de zonen van Abdoelaziz al Saoed troonopvolger. En toen koning Abdoellah in 2015 stierf zouden dan de prinsen Salman, Ahmed en Muqrin normaal kandidaten voor het koningschap geweest zijn. Ook Muqrin werd echter na het aantreden van koning Salman in 2015 vrij onceremonieel geschrapt van het lijstje van mogelijke kroonprinsen.

Prins Ahmed leeft tegenwoordig in Londen in een soort ballingschap en werd er op 4 september aan zijn residentie geconfronteerd met een kleine groep betogers die protesteerden tegen de politiek van de familie al Saoed rond de bezetting van Bahrein en de oorlog in Jemen.

Waarop Ahmed aan de betogers stelde dat hij er niet verantwoordelijk voor is en de familie al Saoed al evenmin. Zijn advies was dat ze moesten gaan praten met de verantwoordelijken hiervoor, de koning en de kroonprins.

En verder hoopte hij dat de oorlog in Jemen snel gedaan zal zijn. Consternatie natuurlijk bij de betogers en anderen die hierin moeilijk iets anders konden zien dan een kritiek op het Saoedische beleid. En dat komende van de broer van de koning.

Maar nog bijna dezelfde dag kwam er zowel van prins Ahmed als vanuit Saoedi-Arabië een verduidelijking. Neen, dat was geen kritiek maar een verwijzing naar het feit dat hij het beleid niet voert maar dat de koning en de kroonprins dit doen.

Begrijpelijk want Nayef bin Ahmed, de zoon van prins Ahmed en dus directe neef van Mohammed bin Salman, is immers kolonel in het Saoedische leger en kan dus zo opgepakt worden. En zoiets is uiteraard geen enkel probleem voor de kroonprins.

Woensdag echter trok prins Ahmed totaal onverwacht terug naar zijn land. Wat men hierachter moet zoeken is voorlopig nog onduidelijk. Is het al of niet tijdelijk? Men kan wel vermoeden dat hij van zijn broer garanties heeft gekregen voor zijn veiligheid. In hoeverre het echter een zet is in de interne machtsstrijd onder prinsen die ongetwijfeld bezig is nu nog onzeker.

Interne machtsstrijd

De vraag is of we gezien het falen van de kroonprins zijn projecten en de harde wijze waarop hij heerst afstevenen op een grote periode van instabiliteit in het land. Na het overlijden in 1953 van Abdoelaziz bin Saoed, stichter des vaderlands, werden zijn twee zoons, Saoed en Faisal afgezet met Saoed die in maart 1964 verplicht in ballingschap trok en Faisal die men dan in 1975 om het leven bracht.

In juli 2015, bijna onmiddellijk na zijn aantreden tot kroonprins, kocht de toen 29-jarige Mohammed bin Salman zich dit jacht, goed voor 350 miljoen euro. In december 2017 kocht hij dan het Franse kasteel Louis XIV voor 275 miljoen euro en in diezelfde maand ook voor 400 miljoen euro een schilderij van Leonardo de Vinci Christus voorstellende als de Salvator Mundi, de redder der wereld. een voor de man toepasselijke naam. Tezamen goed voor 1.025 miljoen euro. Na de koop van dat schilderij beweerde de Saoedische regering dat de kroonprins hier had opgetreden als  tussenpersoon voor het ministerie van Cultuur van Aboe Dhabi. Zowel het jacht, het kasteel als de schilderij staan bekend als de duurste koop ooit in hun soort.

Saoed ging daarna zelfs bij de Egyptische president Gamel Abdel Nasser, toen de Saoedische aartsvijand waarmee het over Jemen in oorlog lag, via de radio propaganda voeren tegen zijn vaderland.

Vermoed wordt dat de kroonprins de veiligheidsdiensten goed onder controle heeft en de rest van de koninklijke familie zoals de voormalige kroonprins Mohammed bin Nayef geïsoleerd zijn van de buitenwereld. Volgens bepaalde berichten zou deze ooit machtige figuur na zijn afzetting op 21 juni 2017 als kroonprins zelfs onder huisarrest zijn gezet.

En zoals met Jalal Khashoggi moest ook deze op de thee bij Mohammed bin Salman om hem dan hartelijk te feliciteren met zijn benoeming. Waarna van prins Nayef niets meer werd gehoord. Qua transparantie doet het land dan ook soms denken aan Noord-Korea waarvan de buitenwereld evenmin veel weet.

Het vermoeden is dat de prins de zaak goed onder controle heeft. Zo gaat het verhaal dat de koning pas meer dan een week na de moord op Jamal Khashoggi op de hoogte raakte van de feiten. Zoonlief had hem op een dieet van Saoedische propaganda gezet kwestie dat hij niet ging morren.

Jemen

Duidelijk is wel dat men de kroonprins in de Westerse kanselarijen kotsbeu is. Het lijkt wel of alleen Donald Trump en zijn privé hofhouding met schoonzoon Jared Kushner hem nog min of meer steunen. Maar de kroonprins is erg gul en sponsort zowat iedereen van enig belang in Washington en Londen. Zelfs universiteiten, pr-bureaus en instellingen zoals The Brookings Institute leven van het manna dat men vanuit Riyad kwistig rondstrooit. (3)

De Noord-Koreaanse dynastie van Kim Il-sung is voor onze media en regeringen een stel smeerlappen, de al Saoed zijn vrienden. Zelfs al bestoken zij ons al decennia met het salafistische gedachtengoed, bron van terreur en zo de oorzaak van instabiliteit wereldwijd.

Overal wordt Mohammed bin Salman ontvangen als eregast en in de media probeerde men hem, gesteund door een serie pr-bureaus, weg te zetten als de hervormer, de man die het land ging bevrijden van zijn salafistische oerconservatieve ketens. De prins die vrouwen met de auto liet rijden en de bioscopen heropende. Wow!

De man mag honderden miljoen spenderen aan een schilderij, het duurste jacht ter wereld kopen alsmede een peperduur Frans kasteel. Geen probleem. Bijna allen, van regeringen tot de vermeende kwaliteitsmedia en de top van grote multinationals wilden naar zijn deze maand gehouden Forum Investment Initiative komen. Tot de zaak Khashoggi alles verknoeide.

Hongersnood - Stervend kind
Een tot op het bot uitgemergeld Jemenitisch kind. Dankzij de westerse en ook Belgische hulp aan de familie al Saoed.

Men wou er niet heengaan om zaken te doen, want dat doet er nog amper iemand, maar vooral om de kroonprins te plezieren. Je weet maar nooit. Een beter bewijs voor de corrupte natuur van onze heersers is er niet. Zelfs media als de Financial Times, Bloomberg, CNN en de Wall Street Journal deden mee om zo aan deze massamoordenaar eer te betonen.

De vraag is dan natuurlijk waarom men al die kranten nu plots al wekenlang vult met die gruwelverhalen rond Jamal Khashoggi. Waarbij de man zelfs een heldenstatus krijgt. Dit terwijl hij tot vorig jaar geen enkel probleem maakte met al die moorden van Mohammed bin Salman. Zoals de slachtpartijen in Syrië en Jemen nooit echt een probleem waren voor onze pers en regeringen.

Mogelijks heeft het te maken met de uitzichtloze toestand in Jemen waar de VS via logistieke en diplomatieke steun en de levering van wapens in wezen de leiding heeft van deze ‘Saoedische oorlog’. Is dat de verklaring waarom de Amerikaanse minister van Defensie John Mattis en de minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo woensdag plots bijna simultaan opriepen om een einde maken aan de oorlog in Jemen?

In die zin is het verhaal van 28 oktober in de Britse Sunday Express (4) merkwaardig. Zo wist de krant gebaseerd op een lek bij de Britse veiligheidsdiensten, vermoedelijk afluistercentrum GCHQ, dat de Britten al weken vooraf op de hoogte waren van die Saoedische plannen met Khashoggi.

Volgens die bron had men de Saoedi’s afgeraden iets tegen de journalist te ondernemen. Waarom echter verwittigde men die man niet? Ook liet het krantenbericht in het midden of de Britten zoals intern met Washington afgesproken, de VS hadden verwittigt want Khashoggi heeft ook de Amerikaanse nationaliteit. En waarom organiseerde men dit voor de Britse regering toch erg gênante lek?

Het zou trouwens niet verbazen dat ook de VS wisten wat ging gebeuren. Bepaalde krantenberichten wijzen erop. En toch blijkt  niemand Khashoggi te hebben verwittigd. Wat toch crimineel is. Met als vraag: Liet men hem heel bewust in de val lopen om daarna via de media keihard tegen de in de weg lopende kroonprins terug te slaan? Een mogelijke verklaring.

Verder blijkt meer en meer dat men in Washington de zaak ook gebruikt om de positie van Jared Kushner te ondermijnen. Deze was nauw bevriend met de kroonprins en zorgde er voor dat Donald Trump zijn eerste buitenlandse reis als president naar Riyad was bij de kroonprins.

En toen Mohammad bin Salman die ongeveer 300 zakenlui en prinsen arresteerde kwam dat twee dagen na een erg geheim gehouden reis van Kushner naar zijn Saoedische vriend. Volgens de Washington Post wisten velen in het Witte Huis dat zelfs niet eens. Het privaat onderhoud tussen beiden duurde volgens die krant zelfs urenlang.

Embassy Dedication Ceremony
Jared Kushner, de schoonzoon van Donald Trump en de zeer nauwe vriend van Mohammed bin Salman. Samen met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu gingen zij het Palestijns probleem oplossen. Uiteraard op de voorwaarden van Israël. Zorgt de moord op Jamal Khashoggi ook voor het verder kortwieken van Kushner?

Ook was er deze week een lek in The Washington Post stellende dat de kroonprins tijdens een telefonisch gesprek met John Bolton, de Nationale Veiligheidsadviseur, Khashoggi een gevaarlijk islamist genoemd had. Wat men in de krant dan in contrast plaatste met de lovende woorden nadien van innige deelneming nadien van de prins over Khashoggi. Operatie beschadiging dus door Bolton.

Rusland

Wat aan die Saoedische conferentie van vorige week ook opviel was dat er wel een stevige Russische handelsdelegatie maar wel geen regeringslid aanwezig was. Ook dreigde men in Riyad zelfs het oliewapen tegen het Westen boven te halen.

En Saoedi-Arabië is samen met Rusland en de VS ‘s werelds grootste olieproducent. Waarop men in het land nog diezelfde dag stelde dat nooit te zullen doen. Het was hoe dan ook wel een waarschuwing die kan tellen.

Eveneens opvallend is dat de Syrische Hoge Onderhandelingsraad, een stel door Saoedi-Arabië gefinancierde opposanten, zich nu ineens niet meer verzetten tegen het aanblijven van de Syrische president Bashar al Assad. Waarop de andere groepen salafisten in de provincie Idlib hen uitscholden voor verraders. Ook hier slaagt Rusland er dus in te scoren en de positie van de VS in de regio verder te ondermijnen.

Of hoe de dood van Jamal Khashoggi door die kleine en grote machten gebruikt wordt om elkaars positie in de regio te ondermijnen en de hunne te verstevigen. Vandaar de erg publieke ruzie om de dood van één man en men liefst zoveel mogelijk zwijgt over de tienduizenden doden in Jemen en de hongersnood en ziektes die men vanuit Washington over het land heeft doen neerdalen.

In wezen herkauwen de media trouwens al vier weken lang steeds hetzelfde verhaal over de dappere Jamal Khashoggi en de duivelse Mohammed bin Salman. Of hoe men in de media op desnoods één dag van held kan veranderen in de verpersoonlijking van al het kwaad op aarde.


1) De grenzen van Koeweit werden op 29 juni 1913 een eerste maal getrokken via een verdrag tussen de Britten en het Ottomaanse rijk. Waardoor het ‘land’ een Brits protectoraat werd. De eerste Britse claims dateren echter al van 23 januari 1899 toen men ingreep in een lokaal dispuut over de macht onder lokale families en Londen met de winnaar een geheim verdrag sloot.

Op 2 december 1922 kwam er dan het zogenaamde Uqair Protocol tussen het Verenigd Koninkrijk en de toen met steun van de Britten op veroveringstocht zijnde familie al Saoed. Die waren toen de baas over het sultanaat Nejd gelegen in het oosten van het schiereiland rond onder meer de huidige hoofdstad Riyad.

Zonder iemand in Koeweit of elders in de regio te raadplegen – Koeweit viel toen officieel onder de nu Iraakse provincie (Velayat) van Basra – stonden de Britten 2/3 van het Koeweitse grondgebied af aan de familie al Saoed. Die vrij grote ten zuiden van Koeweit gelegen neutrale zone bleef buiten dit akkoord. Er was nog geen olie gevonden. Ook van Jemen stal de familie al Saoed in de jaren dertig van de vorige eeuw twee provincies.

De indruk heerst dan ook dat Mohammed bin Salman datgene wil doen waar zijn grootvader Abdoel Aziz bin Saoed niet in slaagde en dat is het veroveren van het ganse Arabische schiereiland. Een zaak die weinig buitenlandse mogendheden zullen aanvaarden.

De huidige herrie tussen de families al Sabah en al Saoed draait vooral rond de aanwezigheid van de Amerikaanse oliemaatschappij Chevron. Opvallend is dat ook Jared Kushner zich hier bij de protesten van Saoedi-Arabië tegen Koeweit voegde en het de Koeweiti’s ook een reprimande gaf.

2) Bloomberg, Vivian Nereim, 5 september 2018, Saudi Prince Addresses Questions of Loyalty After London Video. https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-09-05/saudi-prince-addresses-questions-of-loyalty-after-london-video

3) Een van de genieters van deze vrijgevigheid is het Britse International Institute for Strategic Studies dat mee gefinancierd wordt door de familie al Khalifa, eigenaars van het nu feitelijk door Saoedi-Arabië bezette Bahrein. Een gevolg van een opstand in 2011 van vooral jongeren tegen de dictatuur van de familie al Khalifa.

Een gekend figuur bij deze studiedienst is de Libanees Emile Hokayem die men in de grote media regelmatig tegenkomt als commentator over de toestand in Syrië. Het typeert de corrupte natuur van de media en van dit type van instellingen. Men koopt gewoon een zogenaamde specialist als Emile Hokayem en Le Monde. Waarna die slechts zeggen wat men in Bahrein en Saoedi-Arabië wil horen.

De man steunde dan ook zoals men kon verwachten de oorlog tegen Syrië. Dit Brits instituut hield deze week in de hoofdstad Manama een internationale conferentie waarop ook Benjamin Barthe, journalist van de Franse ‘kwaliteitskrant’ Le Monde aanwezig was.

Deze schreef hierover in de krant van 30 oktober een heel groot verhaal met als titel ‘L’ affaire Khashoggi sape les ambitions saoudiennes’ (De zaak Khashoggi ondermijnt de Saoedische ambities) maar ‘vergat’ de link tussen de familie al Khalifa, Saoedi Arabië en die Britse studiedienst te vermelden. Informatie op niveau dus.

4) Express, 29 oktober 2018, Marc Giannangeli, ‘Khashoggi BOMBSHELL: Britain ‘KNEW of kidnap plot and BEGGED Saudi Arabia to abort plans’. https://www.express.co.uk/news/world/1037378/Khashoggi-murder-news-saudi-arabia-chemical-weapons-use

Nagekomen:

Volgens Georges Malbrunot, de normaal zeer goed ingelichte Franse journalist en medewerker bij de krant Le Figaro, hebben de Egyptische president Abdoel Fatah al Sissi en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu het Witte huis opgeroepen om de kroonprins te redden omdat hij … een belangrijke rol speelt in het stabiliseren van de toestand in de regio. Commentaar overbodig.

Volgens Een andere bron zou prins Ahmed, broer van koning Salman naar Saoedi Arabië zijn teruggekeerd voor een gesprek met zowel zijn broer de koning als met prins Muqrin. Dit zijn de laatste drie overlevende zonen van Abdoelaziz al Saud, de stichter van het land. De kroonprins werd volgens dat verhaal niet uitgenodigd. Ahmed zou voor zijn terugkeer garanties hebben gekregen van Londen en Washington.

Posted on

Jemen – Met steun van het Westen

Terwijl men in Thailand terecht kosten noch moeite spaart om de 12 voetballertjes en hun coach uit de kilometerslange onderwater gelopen grot te halen is er gelijktijdig de onvoorstelbaar dramatische toestand van de kinderen in Jemen.

Al drie jaar voeren Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten daar een niets ontziende oorlog en organiseerden ze zelfs een cordon rondom het land veel te weinig voedsel en andere dagelijkse benodigdheden het land binnen raken.

Waardoor miljoenen mensen honger lijden, waarbij dan honderdduizenden kinderen, of sterven aan cholera. In wezen echter is dit een oorlog van de NAVO waarbij Westerse generaals, met Franse, Britse en Amerikaanse special forces en duizenden huurlingen en jihadisten van ISIS en al Qaida, de leiding erover hebben en zorgen voor de moord op mogelijk honderdduizenden Jemenieten.

Dit terwijl datzelfde Westen het maar steeds blijft hebben over de Syrische president Bashar al Assad die volgens Parijs, Brussel, Londen en Washington, zijn eigen bevolking blijft uitmoorden. Met miljarden euro’s aan wapens die vanuit het Westen aan het Huis van Saoed worden geleverd om die slachtpartij toch maar te kunnen verder zetten.

Een stervend Jemenitisch kind. Dankzij de uitgebreide hulp van het Westen met onder meer België en zijn wapens uit Herstal. Dank U premier Charles Michel, Didier Reynders, minister van Buitenlandse Zaken, en Willy Borsu, Waals minister-president (allen MR). Dit kind en haar ouders zullen uw ‘generositeit’ levenslang blijven herinneren. Als ze het tenminste overleven.

Met ook België en de Waalse overheid die via het overheidsbedrijf en wapenproducent FN flink poen scheppen door de Saoedische salafisten wapens te verkopen. En onze vele parlementen en regeringen zwijgen en zijn dus medeplichtig.

Een zinloze oorlog want nooit is er iemand in geslaagd om het land te veroveren, noch de Abessiniërs, de Romeinen, de Turken, de Saoedi’s, de Egyptenaren of de Britten. Het land is taai, te taai voor imperialisten.

Maar ondertussen steunt men bloeddorstige monsters als prins Mohammed bin Salman al Saoed met zijn zinloze oorlog want de Saoedi’s hebben heel veel geld waar ze graag mee zwaaien. Walgelijk is een veel te braaf woord voor wat in Jemen al sinds 2015 gebeurt.

Posted on

Amerikanen mogelijk betrokken bij foltergevangenissen in Jemen

Jemen is momenteel het toneel van een bloedige oorlog die in grote mate door Saoedi-Arabië gevoerd wordt. Maar ook de Amerikanen zijn er actief en de laatste berichten zijn dat zij opnieuw betrokken zouden zijn bij het folteren van gevangenen.

Sinds 2016 voeren de Verenigde Staten in Jemen niet alleen drone-aanvallen uit, maar hebben ze ook speciale eenheden op de grond ingezet, die met eenheden van de eveneens in de oorlog betrokken Verenigde Arabische Emiraten samenwerken en gezamenlijke aanvallen uitvoeren.

Onder de nieuwe Amerikaanse president Donald Trump is daarin geen beleidsverandering ten opzichte van de vorige regering te zien. Zo vond in januari 2017 een dergelijke aanval op een vermeend steunpunt van Al Qaida op het Arabisch Schiereiland (AQAP) in al-Bayda plaats, waarbij een Amerikaanse soldaat en ten minste 14 burgers, waaronder 9 kinderen, gedood werden. Trump loofde de actie en vierde de gevallen soldaat als held.

Intussen publiceerde persbureau AP een video over een netwerk van zeker 18 geheime clandestiene gevangenissen in Jeman die door de Verenigde Arabische Emiraten of hun milities gerund worden. Honderden of volgens families en hun advocaten in totaal zo’n tweeduizend mannen zijn daar naartoe gebracht en gefolterd. Volgens AP bevestigden medewerkers van het Pentagon, dat Amerikaanse soldaten aan verhoren deelnamen. Ze bestrijden echter dat ze deelnamen aan mensenrechtenschendingen of daarvan iets vernomen hebben.

Getuigen stellen echter dat er soms wel degelijk Amerikanen in de buurt waren. Gevangenen werden onder andere met grote aantallen opgesloten in zeecontainers, lange tijd geblinddoekt en ingesmeerd met uitwerpselen of boven een vuur gehangen.

Het Pentagon reageert zoals gebruikelijk: “We hanteren de hoogste maatstaven van persoonlijk en professioneel gedrag”, aldus Pentagon-woordvoerder Dana White. Iets dergelijks is in het verleden ook over Abu Ghraib en Guantanamo Bay gezegd. De Verenigde Arabische Emiraten waren eerder ook betrokken bij het Amerikaanse ‘torture and rendition’-programma.

Hoewel er geen aanwijzingen zijn dat Amerikanen direct betrokken waren bij foltering in geheime gevangenissen in Jemen, stellen anonieme zegslieden van AP binnen de Amerikaanse strijdkrachten, dat de Amerikanen wel gebruik maken van informatie die door de Emirati’s door middel van foltering is verkregen. Ook dat zou een schending inhouden van het Verdrag tegen Foltering, dat de VS hebben ondertekend en geratificeerd.

Posted on

“We doen alsof Poetin Hitler is, en knijpen een oogje dicht bij Saoedi-Arabië”

Harry van Bommel vindt dat Nederland een hypocriete houding aanneemt in haar buitenlandbeleid. Mensenrechten doen er niet toe. Alles draait om het behagen van de Amerikanen en het ‘grootkapitaal’.

Een gesprek met het tot voor kort langstzittende Kamerlid Harry van Bommel. Over zijn afscheid van Den Haag, het verlies van de SP bij de Tweede Kamerverkiezingen, de uitbreidingsdrang van de NAVO, de Nederlandse steun aan gewapende groepen in Syrië, het associatieakkoord met Oekraïne, de Nederlandse handelsbelangen in Saoedi-Arabië, de The Hague Invasion Act – en de onmogelijkheid van een Europees leger.

U heeft na achttien jaar afscheid genomen van de Tweede Kamer. Dat was omdat u zich niet opnieuw verkiesbaar had gesteld. Waarom?

Ik wil graag voor een internationale organisatie gaan werken. Dan moet je niet te lang wachten met de overstap. Ik ben nu 54, bijna 55 jaar.

Het zal geen licht besluit zijn geweest. U had nog niks nieuws op het oog toen u vorig jaar aankondigde de Tweede Kamer te zullen verlaten.

Het werk in de Tweede Kamer doe je voor 100 procent. Het is dan niet doenlijk actief om je heen te kijken. En het is bovendien een ongeschreven regel dat je je Kamerperiode afmaakt. Ik heb wel aanbiedingen gehad, en die waren soms ook verleidelijk, maar ik heb steeds de vier jaar uitgezeten.

Emile Roemer heeft niet geprobeerd u over te halen u opnieuw verkiesbaar te stellen?

Dat werkt anders. Ik heb vorig jaar de afweging gemaakt, en die was dat ik niet wilde bijtekenen voor vier jaar.

U bent een belangrijk aanspreekpunt geweest voor verdrukte en stateloze volkeren: de Oeigoeren, Tibetanen, Koerden, Palestijnen, Papoea’s, Molukkers. Misschien dat we u terugzien bij Unrepresented Nations and Peoples Organization (UNPO)?

Als ze daar een voorman nodig hebben, dan ben ik zeker geïnteresseerd. Veel van de organisaties waarmee ik heb samengewerkt zijn ook aangesloten bij UNPO.

Uw opvolger als buitenlandwoordvoerder is Sadet Karabulut. Zij is een Koerdische. Is dat niet riskant? Er zullen Turken zijn die er aanstoot aan nemen dat zij namens de SP het buitenlandbeleid over Turkije bepaalt.

Dat oordeel is aan de fractie. Je moet niet je opvolgster voor de voeten gaan lopen.

The New York Times beschuldigde u ervan een campagneteam te hebben geleid dat bijna volledig bestond uit Russen, en dat misschien zelfs wel werd aangestuurd vanuit Moskou.

Die journalist van The New York Times noemde mensen die helemaal niet in ons campagneteam zaten. Dat waren bezoekers van publieke debatten over het referendum. Dat die mensen bij de debatten verschenen was niet zo vreemd, want die stonden overal aangekondigd.

Maar er zaten wel Russische Oekraïners in uw campagneteam.

Er zaten drie Oekraïense dames in het campagneteam. Die hadden zich bij mij gemeld met de boodschap: wij zijn lid van de SP, wij zijn Oekraïens, wij willen het associatieakkoord niet en wij willen graag samenwerken met jou.

En u heeft ze niet gevraagd of ze een Russische achtergrond hadden?
Nee, ik heb niet gevraagd naar hun paspoorten. Ik heb ze alleen gevraagd, uit belangstelling: Waar komen jullie vandaan? Elena Tarnavskaya uit Lviv, Elena Plotnikova uit Donetsk en een derde, Anastacia, die liever alleen bij haar voornaam genoemd wil worden in verband met haar werk.

De dame uit Lviv heeft overigens geen enkele relatie met Rusland. En zij is bedreigd door Oekraïners. We hebben haar daarom niet prominent naar voren gebracht op bijeenkomsten en in onze publicaties.

Waar het fout ging was op de uitslagenavond van het referendum. Toen verscheen er op Twitter een groepsfoto van mij met een aantal mensen die niet tot mijn campagneteam behoorden, Russen en Oekraïners, met het bijschrift: ‘Hier viert @harryvandesp de overwinning met de Oekraïeners met wie hij campagne heeft gevoerd. V for Victory’.

Waarom verscheen het artikel in The New York Times pas tien maanden na het referendum?

Het verscheen in de aanloop naar de verkiezingen voor de Tweede Kamer, en het paste binnen het frame dat inmiddels was ontstaan in de VS van Russen die zich mengen in buitenlandse verkiezingen. Alles wat ingaat tegen de officiële lijn van westerse landen, wordt aangestuurd vanuit het Kremlin.

U sprak over die campagnemedewerkster van u die bedreigd werd. Een andere campagnemedewerker van u, Younis Lutfula, een Iraakse Koerd, is van de weg gereden, onder verdachte omstandigheden.

Die aanrijding vond inderdaad plaats onder zeer verdachte omstandigheden. Younis was op weg naar een avond waar hij een documentaire zou inleiden, Masks of Revolution, die de Oekraïense overheid liever niet vertoond zag. Hij eindigde in het ziekenhuis, en de vertoning werd afgelast.

De vrachtwagenchauffeur die hem had aangereden is aangehouden door de politie, en heeft schuld bekend. Is het bij een verzekeringskwestie gebleven, of heeft de politie nog een vervolgonderzoek ingesteld?

Volgens mij is dat ongeluk van Younis inderdaad afgedaan als verzekeringskwestie. Meer heb ik er niet over gehoord. Zijn auto was overigens total loss en hij heeft lang last gehad van fysieke klachten.

GroenLinks heeft het kabinet aan een meerderheid geholpen voor ondertekening van het  associatieakkoord. Hoe verklaart u het dat GroenLinks en de SP zo anders denken over associatie met Oekraïne? Uit onderzoek van het Transnational Institute blijkt duidelijk dat het akkoord in het voordeel is Oekraïense oligarchen en westerse multinationals, en in het nadeel van de Oekraïense en Europese bevolking.

GroenLinks heeft een andere oriëntatie op de Europese Unie. Ze houden vast aan het standpunt van de ever closer union, een steeds hechtere samenwerking binnen Europa.

Het associatieakkoord met Oekraïne is overigens niet te vergelijken met andere associaties. Het is het meest vergaande akkoord dat de EU ooit gesloten heeft. Ik kan het niet anders zien dan als een alternatief voor het lidmaatschap, dus eigenlijk gemodelleerd naar de wens van president Porosjenko om uiteindelijk lid te worden van de EU. Zo heeft hij het in eigen land ook verkocht.

Dat GroenLinks het kabinet aan een meerderheid heeft geholpen voor het akkoord met Oekraïne heeft ze misschien bij de VVD op de kaart gezet als potentiële coalitiepartner?

Zeker. GroenLinks is een partij die er een gewoonte van heeft gemaakt handreikingen te doen aan kabinetten nog voordat de onderhandelingen zijn begonnen. Zie ook de Nederlandse missie in de Afghaanse provincie Kunduz. GroenLinks weet: je diskwalificeert jezelf voor regeringsdeelname als je het kabinet voor de voeten loopt bij buitenlandse missies.

De SP heeft tijdens de laatste verkiezingen niet geprofiteerd van het verlies van de PvdA. GroenLinks wel. Hoe verklaart u dat?
De eenzijdige focus misschien op de zorg. Daarmee bind je geen jonge kiezers aan je. De zorgcampagne was op zichzelf goed, maar mensen vroegen zich af: wat wil de SP nog meer behalve een stelselherziening en het eigen risico naar nul?

En natuurlijk was er het Jesse Klaver effect. Niet dat Emile Roemer het slecht heeft gedaan. Integendeel. Ik vind dat hij het heel goed heeft gedaan.

Maar sowieso vind ik dat de SP een onderzoek zou moeten doen onder de PvdA-kiezers, waarbij je ze de vraag voorlegt: waarom bent u niet bij de SP terecht gekomen?

Een veelgehoord verwijt aan het adres van de SP is dat de partij het onbehagen van de eigen natuurlijke achterban negeert over de immigratieproblematiek. Uit het Nationale Kiezersonderzoek blijkt dat maar liefst één op de drie PVV-kiezers zichzelf ziet als behorend tot de arbeidersklasse; bij de SP is dat één op de vier kiezers. Hoe ziet u dat?

Het verbaast mij niet. Ik begrijp die mensen goed: het zijn slachtoffers van de globalisering; ze lijden onder het Europese beleid, dat zich richt op het grote bedrijfsleven en de vrijhandel, en als SP verzetten we ons daar dan ook tegen. Maar het grote verschil is: de PVV zet zich heel duidelijk af tegen de komst van asielzoekers, en dat doen wij niet.

De immigratie bestaat uit meer dan alleen asielzoekers. Via de Europese Unie komen ook veel arbeidsmigranten onze kant op.

Dan heb je het over ‘vrij verkeer van werknemers’, niet over immigratie in de vorm van landverhuizing, want de meesten zijn hier maar voor tijdelijk. Maar als SP hebben we ons altijd duidelijk uitgesproken tegen dit vrije verkeer, omdat het verstorend werkt op de arbeidsmarkt. Het kabinet heeft ons wat dat betreft ook flink zand in de ogen gestrooid. Het kabinet zei: het worden er maximaal 20.000, maar het werden er meer dan 100.000.

Hoe dan ook. Een groot deel van jullie natuurlijke achterban wil minder migranten, en ze hebben het idee dat de SP zich daar niks van aantrekt.

Wij gaan niet een standpunt overnemen van een andere partij alleen omdat het electoraal lekker ligt. Voor ons geen hek om Nederland en weg uit de EU.

Tot 2006 pleitte de SP in haar verkiezingsprogramma voor vertrek uit de NAVO en afschaffing van de monarchie. Waarom zijn die standpunten geschrapt? Heeft u daar zelf een rol in gespeeld?

In 2006 was ik voorzitter van de programmacommissie. We hebben toen in het programma opgenomen dat we het lidmaatschap van de NAVO als politiek feit accepteerden. Dat was een logische stap, omdat we eerder de Nederlandse deelname aan NAVO-operaties, waaronder in Kosovo, hadden goedgekeurd.

Ons verkiezingsstandpunt over de monarchie hebben we uit meer praktische overwegingen aangepast. In een verkiezingsprogramma neem je op wat je de komende vier jaar kunt realiseren. Voor afschaffing van de monarchie is een grondwetswijziging nodig en dus nieuwe verkiezingen. We vinden overigens nog steeds dat alle bestuurders in Nederland gekozen moeten worden, inclusief het staatshoofd. Dat standpunt staat ook nog steeds in onze beginselverklaring.

De SP stond in 2006 heel hoog in de peilingen. Jan Marijnissen zei dat hij een mogelijkheid zag een kabinet te vormen met CDA en PvdA. Misschien dat de SP de kans op regeringsdeelname wilde vergroten door afstand te doen van de meest omstreden partijstandpunten?

Het verkiezingsprogramma was al klaar voordat we zo hoog kwamen te staan in de peilingen. Het stond al een half jaar voor de verkiezingen vast.

In 2009 schreef u het discussiestuk Waarheen met de NAVO? Daaruit sprak weinig enthousiasme voor die organisatie. U stelde dat de NAVO zich, na de opheffing van het Warschau Pact, overbodig had gemaakt, maar zich desondanks uitbreidde, met een nieuwe Koude Oorlog tot gevolg. En ook sprak u uw zorgen uit over de ontwikkeling van de NAVO van territoriale verdedigingsorganisatie tot mondiale politieagent. Was u inmiddels van inzicht veranderd?

Nee. Want wij hebben ons consequent verzet tegen de uitbreiding van de NAVO, zowel in de richting van de Balkan, als in de richting van Rusland. Ik zie daar geen inconsequentie in.

U memoreerde net zelf dat de SP de NAVO-missie in Kosovo heeft gesteund. Kosovo ligt op de Balkan. Daar heeft de NAVO het bommen laten regenen.

Wij hebben niet het ingrijpen van de NAVO daar gesteund. Alleen de vredesmissie KFOR.

U heeft vorig jaar op een spreekbeurt gezegd dat de SP graag mee wil kunnen praten over de NAVO. En dat de partij daarom niet langer streeft naar vertrek van Nederland uit de NAVO.

Er wordt van tijd tot tijd gediscussieerd over de oriëntatie van de NAVO, zoals in 2009 over het Strategisch Concept. Je plaatst jezelf buiten die discussie als je zegt: ‘Wij willen deze club opheffen, maar zolang dat niet gebeurt, willen we wel meepraten over de koers van de NAVO’. Je kunt pas serieus meepraten over beleid van een organisatie als je het lidmaatschap daarvan accepteert.

U heeft zes jaar meegepraat in de Parlementaire Assemblee van de NAVO. Heeft dat iets uitgehaald?

De Assemblee heeft in meerderheid partijen in zich die het beleid van de NAVO steunen. Ik zal je zeggen: Het is best prettig daar af en toe een steen in de vijver te gooien, mensen aan het denken te zetten.

Maar natuurlijk is de Assemblee niet een organisatie die het beleid van de NAVO vaststelt. Vergelijk het met de Tweede Kamer. Die controleert het kabinet, maar het is het kabinet dat bepaalt.

Heeft Nederland, of hebben andere EU-lidstaten, überhaupt iets te vertellen binnen de NAVO? Het militaire opperbevel ligt al sinds de oprichting bij de Amerikanen.

Nederland heeft wel degelijk iets in te brengen in de NAVO-Raad. Denk aan 2001. De Amerikanen in de NAVO zeiden toen: De terroristische aanslagen in de VS van 9/11 zijn een aanval op allen. Toen werd voor het eerst artikel 5 van het Handvest van de NAVO ingeroepen. Nederland heeft toen in de NAVO-Raad zijn hand opgestoken en gezegd: Moeten we ons niet eerst afvragen of deze casus op het Handvest van toepassing is? Maar Nederland is uiteindelijk wel meegegaan met de Amerikanen. Als Nederland consequent was geweest, dan had het gezegd: Wij beschouwen dit niet als een artikel 5 situatie, en daarom blokkeren wij de besluitvorming. Je kunt dus wel invloed uitoefenen, maar dan moet je wel voet bij stuk houden.  

Zijn er voorbeelden dat Nederland of een ander land wel met succes is ingegaan tegen de Amerikaanse lijn binnen de NAVO?

Dat is moeilijk vast te stellen. Neem het Membership Action Plan voor Georgië en Oekraïne. Daar werd heel kritisch over gedacht door sommige NAVO-lidstaten. Heeft dat geleid tot een minimumvariant van het plan? We weten het niet, omdat het voor Kamerleden zoals ik ondoorzichtig is wat er aanvankelijk op tafel lag.

U sprak in Waarheen met de NAVO? de wens uit de NAVO onder auspiciën te plaatsen van de VN. We zijn inmiddels acht jaar verder. Blijkt dat achteraf een illusie te zijn geweest?

Ik zie dat inderdaad niet meer gebeuren.

Wat betekent dat inmiddels voor het standpunt van de SP over de NAVO?

De discussie  over het lidmaatschap van de NAVO en de oriëntatie van de NAVO is volop gaande in onze partij. Daar zijn mensen bij die zeggen: we hebben het lang genoeg geprobeerd, voorstellen gedaan, en de huidige ontwikkeling van de NAVO is er geen die door ons gesteund wordt, we moeten er uit. Die discussie is nog gaande en leidt op termijn misschien tot een nieuwe stellingname.

Er wordt binnen de EU gesproken over de oprichting van een Europees leger. Zou dat een alternatief kunnen vormen voor de NAVO?

De SP is niet voor een Europese defensie, omdat het onmogelijk is die aan te sturen vanuit de huidige EU. Het kan alleen als de EU een politieke unie zou zijn, met een Europese regering en een Europese minister van Buitenlandse Zaken. Een federaal Europa dus. En met nationale krijgsmachten die zichzelf volledig ondergeschikt hebben gemaakt aan de Europese besluitvorming.

Een Europees buitenlandbeleid en defensiebeleid wordt wel gezien als een manier ons onafhankelijker te maken van de VS.

Dat gaat uit van het rare idee dat de VS anders zouden opereren op het wereldtoneel als Europa een zelfstandige defensiecapaciteit zou hebben. Ik geloof daar helemaal niets van. De Amerikanen hebben vrij spel omdat zij de enig overgebleven militaire grootmacht zijn. Het zou eigenaardig zijn te denken dat het ingrijpen in Irak, en recent Syrië, niet zou zijn gebeurd als Europa had gezegd, vanuit een eigen defensiepolitiek: Daar zijn wij het niet mee eens.

Maar dan zouden de Europese landen misschien niet hebben meegedaan aan de buitenlandavonturen van de NAVO en de VS?

Het punt is dat daar binnen Europa dus verschillend over gedacht wordt.

Landen hebben geen vrienden, maar alleen maar belangen, zoals de Franse president De Gaulle zei. En dat betekent dat wanneer de belangen uiteen lopen er geen gezamenlijk besluit kan worden genomen. Je kunt geen buitenlands beleid afdwingen dat tegen de belangen van de grote landen in Europa ingaat.

Maar dat probleem ondervang je dus met een federaal Europa, met een gezamenlijk buitenland- en defensiebeleid en een gezamenlijke defensiecapaciteit.

Dan zul je alle landen in Europa bereid moeten vinden om hun eigen buitenland- en defensiebeleid op te geven, en militairen te leveren die onder Europees bevel komen te staan. Dat gaat niet gebeuren. Nooit.

En dus blijven we voor onze veiligheid afhankelijk van de Amerikanen?

In belangrijke mate wel.

Maar voor wie moeten we in Nederland bang zijn, zonder de bescherming van Amerika? We zullen niet snel door Duitsland aangevallen worden, of door België.

Ik heb niet gezegd dat we voor iemand bang moeten zijn. Maar er zijn conflicten denkbaar waar wij mee te maken kunnen krijgen. Kijk bijvoorbeeld naar de spanningen rond Iran of Turkije.

Dat zijn landen die ver van ons bed liggen.

Maar het zijn wel landen in de periferie van Europa. Oorlogen in die landen kunnen een gevaar vormen voor de Europese Unie. Neem Turkije. Als daar een groot conflict dreigt, dan heeft dat zijn neerslag op Nederland, want kijk alleen al naar het grote aantal Turken in Nederland. Het is de grootste migrantengroep. We hebben gezien wat er gebeurde toen  er Turkse ministers naar hier kwamen om Turkse Nederlanders toe te spreken. We kregen rellen in Rotterdam.

Zegt u daarmee dat we moeten kunnen interveniëren in Turkije of andere landen in de periferie van Europa? Dat lijkt me in het geval van Turkije trouwens lastig, omdat dat een NAVO-lidstaat is.

Daar ligt niet mijn grootste zorg. Maar ik vind wel dat, zeker binnen de NAVO, het uitgangspunt van collectieve veiligheid zeker iets waard is. Want neem de Baltische staten waar grote Russische minderheden zitten. Daar zal niet zomaar de vlam in de pan slaan, maar het is niet ondenkbaar dat er afscheidingsbewegingen ontstaan. Dan krijgen we daar direct mee te maken, omdat die landen bij ons in de EU zitten.

Door wie wordt de Nederlandse buitenlandpolitiek het sterkst bepaald? Door onze multinationals? De VS? Of de Europese Commissie?

Het zijn allemaal grote spelers. Het zou groot wetenschappelijk onderzoek vergen om dat te kwantificeren. Het zal in elk geval verschillen per thema. En dat zul je dus per geval moeten onderzoeken.

Bij TTIP zie je vooral de invloed van de multinationals. Dat gaat over vrijhandel, en dat is primair in het belang van de internationale ondernemingen, het grootkapitaal. En die hebben dat aangekaart bij de Amerikaanse overheid, die het op haar beurt heeft aangekaart bij de Europese Commissie.

Doen wij altijd alles wat de Amerikanen van ons vragen? Of zeggen we ook wel eens ‘nee’?

Jazeker zeggen wij wel eens ‘nee’.  Zo wilden de Amerikanen heel graag dat onze militairen langer in Uruzgan bleven. Maar dat hebben we niet gedaan, en dat werd ons flink verweten. En om dat een beetje goed te maken zijn we later wel iets anders gaan doen in Uruzgan.

Kunt u meer voorbeelden noemen?

Uruzgan is wel het meest duidelijke voorbeeld.

Overigens gaat het anders dan de gemiddelde krantenlezer misschien denkt. Als er vanuit Amerika een formeel verzoek binnenkomt voor deelname aan iets, dan zijn de kaarten eigenlijk al geschud. Zo’n verzoek komt namelijk niet uit het niets. Er is dan al veel vooroverleg geweest. De Amerikanen hebben dan al gevraagd of we willen meedoen – en zo ja, wat we kunnen leveren. Als dus het formele verzoek binnenkomt, heeft de Nederlandse regering al gezegd: ‘Ja, we willen meedoen en we kunnen dit en dat leveren, onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring’. Als er dus ‘nee’ wordt gezegd, dan is dat ook voor ons een probleem, omdat dan eigenlijk al de verwachting is gewekt bij de Amerikanen dat we meedoen.

Als wij ‘nee’ zeggen tegen de Amerikanen, kan dat dan leiden tot repercussies?

Zeker. Nederland kan dan uitgesloten worden van deelname aan belangrijke besprekingen, zoals de G20. Het kan ook leiden tot repercussies bij de benoeming van functionarissen op internationale posten, zoals bij de NAVO en de VN.

Hoe verklaart u de goede betrekkingen tussen Nederland en Saoedi-Arabië? In Saoedi-Arabië doen ze alles wat de Nederlandse regering ISIS verwijt: het stenigen, onthoofden, kruisigen, en doodzwepen van onteerde vrouwen, homo’s, activisten en andersgelovigen. Bovendien is Saoedi-Arabië de belangrijkste financier van terroristische organisaties als ISIS en extremistische moskeeën, scholen en welzijnsorganisaties overal in Europa. En ook richt het land momenteel een humanitaire ramp aan in buurland Jemen.

De economische betrekkingen met Saoedi-Arabië zijn leidend voor het Nederlandse buitenlandbeleid. Het Nederlandse bedrijfsleven verdient miljarden in Saoedi-Arabië.

Als wij de mensenrechten als uitgangspunt van beleid nemen, dan zouden we eerder sancties bepleiten tegen Saoedi-Arabië dan onze koning sturen voor het uiten van onze deelneming aan de familie van een overleden lid van het Huis van Saoed.

De SP heeft samen met D66 gepleit voor een wapenembargo tegen Saoedi-Arabië. Daar is niks uit voortgekomen?

Onze motie ter bevriezing van de wapenexport naar dat land werd breed gesteund in de Kamer, maar coalitiepartijen PvdA en VVD stemden tegen. En dat terwijl onze wapenexport naar Saudi-Arabië zeer beperkt is: in 2014 een paar miljoen aan materieel. We hadden dus gedacht dat minister Bert Koenders daar wel een grens zou trekken, maar niets bleek minder waar.

Dan zal het op Europees niveau helemaal moeilijk zijn zo’n embargo van de grond te krijgen?

Als landen de Europese criteria zouden volgen, dan zouden ze geen wapens leveren aan Saoedi-Arabië. Er is Europees wapenexportbeleid, en dat zegt: Niet leveren aan landen die de mensenrechten schenden. Niettemin zijn landen als het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en België grootexporteurs van wapentuig naar Saoedi-Arabië.

Wie zijn de lobbyisten die ons kabinet influisteren dat we Saoedi-Arabië te vriend moeten houden? Wapenhandelaren? Shell? Ballast Nedam? VNO-NCW?

In de eerste plaats VNO-NCW. Dat is een werkgeversorganisatie die, anders dan je misschien zou vermoeden, zich niet bezighoudt met de motor van de Nederlandse economie, het midden- en kleinbedrijf, maar uitsluitend lobbyt voor het internationale bedrijfsleven, dus ook voor Shell en Ballast Nedam.

De economische sancties tegen Rusland leken de EU, en ook onze regering geen enkele moeite te kosten. Was de inschatting dat er met dat land minder op het spel staat?

Er staat wel degelijk iets op het spel met dat land. Rusland is als buurland van de EU een belangrijke economische speler. Onze boeren en tuinders zijn inmiddels een half miljard aan inkomsten kwijtgeraakt vanwege de Russische tegenmaatregelen.

De sancties van de EU tegen Rusland vanwege de annexatie van de Krim hebben ook geen enkele zin, want de Krim krijg je er niet mee terug. We moeten in de relatie met Rusland aansturen op de-escalatie.

Maar hoe is het dan te verklaren dat we met Rusland zo anders omgaan dan met Saoedi-Arabië?

Het is hypocrisie. We doen alsof Poetin Hitler is, en we knijpen een oogje dicht bij Saoedi-Arabië. De rapporten van Amnesty International liegen er niet om. En Amnesty roept dan ook op strikter beleid te voeren tegen Saoedi-Arabië.

Maar we gaan in het geval van Rusland in tegen onze eigen economische belangen.

Dat is omdat Saoedi-Arabië gezien wordt als een bondgenoot. Ze verlenen diensten aan de VS, bijvoorbeeld in de strijd in het Midden-Oosten.

Zouden we niet juist Rusland moeten zien als een bondgenoot in de strijd tegen het terrorisme? Saoedi-Arabië is nota bene een van de belangrijkste financiers van ISIS.

ISIS wordt niet gefinancierd door de Saoedische overheid.

Uit een gelekte e-mail van Hillary Clinton blijkt dat de Saoedische overheid ISIS financiert.

Ik dacht dat het alleen Saoedische particulieren waren die fondsen beschikbaar stelden aan ISIS.

In 2002 namen de Amerikanen een wet aan, de The Hague Invasion Act, die de Amerikaanse president machtigt met geweld Amerikanen te bevrijden die worden vastgehouden door het Internationaal Strafhof in Den Haag om te worden berecht. Er is niet of nauwelijks over bericht in de media en het lijkt geen enkele opschudding te hebben gewekt. Hoe is dit mogelijk? Waarom is het van geen enkele invloed geweest op onze relatie met de VS?

Dat is omdat journalisten, zoals wel vaker gebeurt, meegaan in de redenering van de regering. Als het kabinet een bepaald onderwerp doodverklaart, dan is het voor de media meteen niet interessant meer. Want dat is precies wat er gebeurd is met de The Hague Invasion Act. De Nederlandse regering heeft elk debat hierover in de kiem gesmoord door het af te doen als een bagatel. ‘Dat zal nooit gebeuren’, werd er gezegd. ‘Die wet is voor binnenlandse consumptie in Amerika.’ Vragen uit de Kamer werden afgedaan met: ‘Wat wilt u wat we doen? Dat we troepen gaan stationeren in Scheveningen?’ Het viel dus al publicitair dood nog voordat er over gepubliceerd was.

Kun je een land dat jou met geweld bedreigt nog wel als een bondgenoot of bevriende natie beschouwen?

Zeker wel. Want het is geen directe bedreiging. Het is een indirecte bedreiging. De Amerikanen zeggen: Onder bepaalde omstandigheden behouden wij het recht voor om dit of dat te doen.

Maar zo praat je toch niet met je vrienden?

Dat is wel zo. Maar het wil niet zeggen dat je dan meteen de relatie moet opzeggen.

Wat moet je er dan mee?

Dan moet je als Nederlandse regering duidelijk maken dat je het ‘onaanvaardbaar’ vindt en er op geen enkele manier aan mee zult werken. Dat je dus, als de VS vraagt om uitlevering van een Amerikaan die terecht staat bij het Strafhof, daar onder geen enkele voorwaarde aan mee zult werken.

Heeft het Internationaal Strafhof nog toekomst zolang militaire grootmachten als de VS, Rusland en Israël, die verantwoordelijk worden gehouden voor mensenrechtenschendingen, niet zijn aangesloten? Een aantal Afrikaanse landen heeft zijn vertrek al aangekondigd.

Dat laatste zie ik als een grotere bedreiging dan het eerste. Het is altijd zo met internationale verdragsorganisaties dat je begint met een kleine club, de voorhoede, dat vervolgens steeds meer landen zich aansluiten en dat uiteindelijk ook de grote landen zich aansluiten.  Het Verdrag Chemische Wapens is hier een goed voorbeeld van.

Hoe ziet u de oorlog in Syrië? Er zijn er die de oorzaak leggen bij de Syrische overheid die keihard zou zijn opgetreden tegen mensen die vreedzaam demonstreerden. En er zijn er die de oorlog zien als een gevolg van een poging tot regime change van de VS en bondgenoten. Volgens een ooggetuige, pater Frans van der Lugt, die later in Homs vermoord werd, begon het geweld met demonstranten die op de politie schoten.

In 2011 zei de Nederlandse regering de EU en de VS na: ‘Assad moet weg’. Dat was zeer kwalijk, omdat de oorlog hierdoor verlengd en verdiept is.

De oppositie werd aangemoedigd door te vechten, niet alleen met woorden, maar later ook praktisch, door het leveren van wapens en militaire trainingen.

U vindt niet dat president Assad het veld moet ruimen?

Iedere realist zal zeggen: Assad is in belangrijke mate verantwoordelijk voor veel slachtoffers in Syrië, maar Assad is ook nodig voor de transitie. Want wat als je zegt: ‘Eerst moet Assad weg, en dan gaan we praten?’ Dat is hetzelfde als tegen de kalkoen zeggen: ‘We willen met jou praten over het kerstmaal, maar uiteindelijk eindig je in de pan.’ Dan zegt die kalkoen: ‘Dan ga ik niet met jou praten, dan ga ik vechten.’

Je kunt ook niet voorbijgaan aan de betrokkenheid van de Russen in het conflict. Zolang de Russen Assad blijven steunen, kun je blijven roepen dat Assad weg moet, maar dan leidt dat alleen maar tot een verlenging van het conflict.

De Verenigde Naties beschouwden Aleppo als een stad die bezet was door Al Nusra, een terroristische broederorganisatie van Al Qaida. Maar dit feit bleef onvermeld in de reguliere nieuwsmedia. Men sprak stelselmatig over ‘rebellen’ in plaats van ‘terroristen’. Hoe ziet u dat?

De geschiedenis van alle conflicten leert dat wij mensen die wij zien als onze bondgenoot aanduiden met termen als ‘opstandelingen’, ‘het verzet’,  ‘oppositie’ of ‘rebellen’ . En mensen die aan de andere kant vechten, noemen we ‘terroristen’. Je ziet daarbij dat de media het jargon van de politiek overnemen. Want het plakken van labels op strijdende partijen begint vrijwel altijd bij de politiek.

U heeft deelgenomen aan een demonstratie bij de Russische ambassade tegen de bombardementen op Aleppo in Syrië, georganiseerd door Amnesty International, Pax Christi en Save The Children. Is er bij uw weten al zo’n demonstratie georganiseerd bij de Amerikaanse ambassade vanwege de bommen op Mosul in Irak, of bij de Saoedische en Amerikaanse ambassades vanwege de bommen op Jemen?

Ik heb wel deelgenomen aan een demonstratie bij de Saoedische ambassade, vanwege Jemen. Voor een demonstratie bij de Amerikaanse ambassade vanwege Mosul ben ik niet uitgenodigd. Ik weet ook niet of er zo’n demonstratie is gehouden.

Een zoekactie op Google, leverde mij geen resultaten op. Misschien vinden Amnesty, Pax Christi en Save The Children de bommen op Aleppo kwalijker dan die op Mosul?

Er zijn overeenkomsten tussen Aleppo en Mosul. Maar conflicten zijn natuurlijk nooit helemaal hetzelfde.

Er zijn in Mosul in een paar weken tijd honderden burgerdoden gevallen, als gevolg van Amerikaanse bombardementen. Meer dan honderdduizend mensen zijn op de vlucht geslagen.

De werkwijze van ISIS in Mosul is anders dan die van Al Nusra in Aleppo. ISIS is uit op zoveel mogelijk burgerdoden.

In Aleppo werden ook burgers als menselijk schild gebruikt.

Dat is zo. Maar wat ISIS doet gaat nog een stapje verder. Zij drijven burgers bijeen op plekken waar gebombardeerd wordt, en trekken zich daarna dan zelf terug in schuilkelders. Dat gaat dus verder dan burgers als menselijk schild gebruiken, waarbij je zelf ook een risico loopt.

Maar er is alle reden om ook de demonstreren bij de Amerikaanse ambassade.

De Nederlandse overheid steunt gewapende groeperingen in Syrië, zonder te willen zeggen wie het zijn, alleen dat ze ‘gematigd’ zijn. Ze ontvangen weliswaar geen wapens, maar wel dekens, tenten, medicijnen en communicatieapparatuur. Wat vindt u daarvan?

Steun aan gewapende groepen wijs ik af. Die steun komt neer op een aanmoediging om door te vechten.

En er zijn al jarenlang berichten over zogenaamde gematigde groeperingen die alles wat ze aan wapens en overig materieel krijgen stelselmatig afgeven aan ISIS en Al Nusra, of in elk geval nauw hiermee samenwerken of hiernaar overlopen. Bestaat er in Syrië überhaupt nog een gematigde oppositie?

Er is enige tijd sprake geweest van Nederlandse steun aan de Syrian National Council. Dat proces heeft overigens niet lang geduurd. De Syrian National Council bleek geen succes en tegenwoordig is er een lappendeken aan oppositiebewegingen in Syrië. En ja, het is inderdaad moeilijk te voorkomen dat humanitaire hulp bij terroristische groepen terecht komt. De situatie in Syrië is zeer onoverzichtelijk.

Posted on

Jemen: Houthi-rebellen vallen doelen in Saoedi-Arabië aan (video)

De aanhoudende luchtbombardementen van de door Saoedi-Arabië aangevoerde coalitie op delen van Jemen waar de Houthi-rebellen zich ophouden, heeft voor een uitbreiding van het conflict naar het Saoedische territorium zelf gezorgd.

Houthi-rebellen vielen deze week militaire doelwitten in twee steden aan de andere kant van de grens aan, zo bericht persbureau Reuters. Daarbij werden meerdere Saoedische soldaten gedood of verwond.

De Houthi-rebellen strijden in Jemen tegen aanhangers van de gevluchte president Abed Rabbo Mansour Hadi en worden daarbij vermoedelijk ondersteund door het sjiitische Iran, wier soennitische aartsvijand Saoedi-Arabië al maanden luchtaanvallen op haar zuiderbuur uitvoert. De Houthi-rebellen brengen nu de grondoorlog die de Saoedi’ s vooralsnog vermeden naar hun eigen grondgebied.

 

Posted on 1 Comment

Bereidt Saoedi-Arabië invasie Jemen voor?

Nadat een coalitie van Arabische landen onder leiding van Saoedi-Arabië en ondersteund door de Verenigde Staten de bombardementen op Jemen sinds enkele dagen heeft hervat, lijkt een verdere escalatie van het conflict te dreigen. Naast de voortdurende bombardementen lijkt een grondoffensief voorbereid te worden.

Volgens onbevestigde berichten uit de regio staan 150.000 Saoedische militairen aan de grens met Jemen gereed voor een aanval. Het is dan niet vreemd de hernieuwde luchtbombardementen als tactische voorbereiding voor een invasie te zien. Naast een invasie over land, behoort ook een aanval vanuit het zuiden tot de mogelijkheden, daarvoor zou de coalitie de haven van Aden in handen moeten krijgen. In dit scenario zouden dan tegelijk soennitische stammen en Al-Qaida vanuit het oosten naar de hoofdstad Sanaa op moeten rukken. Hoe het ook zij, de Saoedische bombardementen op Jemen heeft de positie van Al-Qaida in dit land duidelijk versterkt.

Het zijn uitsluitend de aan Amerika verbonden Arabische staten die aan deze oorlog meedoen, de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Qatar en Koeweit, en ook de militaire junta van Egypte is van de partij. Tekenend is ook dat Israël voor het eerst aan de zijde van een Arabische coalitie aan een oorlog deelneemt. Doelwit van de meest recente luchtaanvallen was onder andere de internationale luchthaven van Sanaa. In een andere aanval zouden “ballistische wapens van de Houthi-milities en van ex-president Ali Abdullah Salih” vernietigd zijn, aldus het Saoedische ministerie van Defensie. Koning Salman heeft voor de volgende operatie, getiteld ‘Herstel der hoop’, de mobilisatie van de Nationale Garde, die als de elitetroepen van het Saoedische leger gelden, bevolen. Momenteel concentreert de strijd zich rond de strategisch belangrijke stad Taiz, die tussen de belangrijkste havenstad Aden en de hoofdstad Sanaa ligt. Binnen een maand hebben de bombardementen op Jemen reeds aan 1000 burgers, waaronder zo’n 100 kinderen, het leven gekost. De Wereld Gezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties (WHO) gaat in totaal van zo’n 4.400 burgerslachtoffers uit.

De Houthi-milities lijken echter nog een paar troefkaarten te hebben. Ze controleren nog altijd grote delen van het land en naar eigen zeggen hebben ze tientallen precieze en verreikende raketsystemen weten te bemachtigen. Daarmee zouden ze zowel Saoedische aardolie-installaties als schepen op volle zee kunnen raken. De aanvoerder van de milities, Hadi al-Adshilaki meent dat de Saoedi’s hierdoor tot een verandering van strategie gedwongen worden. Dan kan het ook gebeuren dat de Amerikanen zelf ingrijpen. Washington heeft al in april het vliegdekschip Theodore Roosevelt en de kruiser Normandy naar de wateren bij Jemen koers laten zetten.

Zoals zo vaak in een oorlog worden zij die er niet aan deelnemen het hardst getroffen. De Egyptische en Saoedische marine hongeren het land al maanden door middel van een zeeblokkade uit. Wie bedenkt dat Jemen voor zijn voedselvoorziening voor 90% afhankelijk is van invoer, begrijpt hoe ingrijpend deze blokkade is. Het gevolg is een snel toenemend gebrek aan levensmiddelen en een enorme stijging van de prijzen. De Verenigde Naties willen hun voedselvoorraden in Jemen nu aanspreken, om onlusten te voorkomen. Als de oorlog nog lang duurt, lijkt hongersnood echter onvermijdelijk. Ook de levering van medicijnen en brandstoffen valt droog, zodat bijvoorbeeld het ziekenhuis van Sanaa al geen benzine meer heeft om ambulances te laten rijden.

Posted on 1 Comment

De verslechtering van de positie van christenen in de Arabische wereld ten gevolge van de ‘Arabische lente’

De Arabische lente heeft in de meeste Arabische landen geleid tot een duidelijke verslechtering van de positie van christenen. Naast de groeiende politieke invloed van het islamisme, is de islam steeds zichtbaarder in de Arabische samenlevingen, en neemt religieus gemotiveerd geweld tegen christenen toe. Christenen verlaten de regio in groten getale, en de christenen die blijven verkeren in een kwetsbare positie. Te midden van de verdrukking geven het groeiende bewustzijn van de historische christelijke gemeenschappen en het aantal moslims dat zich bekeert tot het christendom reden tot hoop.

Ruim twee jaar geleden werd de Arabische wereld opgeschud door een golf van protesten en revoluties die uiteindelijk leidden tot grote politieke aardverschuivingen. Aanvankelijk kwamen de protesten vooral voort uit breed gedeelde ontevredenheid over de aanhoudende slechte economische situatie, hoge voedselprijzen en structurele werkeloosheid. In korte tijd verdwenen echter sociaal-economische motieven naar de achtergrond. De revoluties werden gekaapt door fanatieke bewegingen die hun kans grepen om hun islamitische agenda te verwezenlijken. Met name de rechteloosheid ten gevolge van de ‘Arabische lente’, in combinatie met de sterke opkomst van verscheidene politiek-islamitische bewegingen, maakt de positie van christenen steeds moeilijker.

In het eerste deel van dit artikel zal aandacht besteed worden aan (1) de specifieke gevolgen van de ‘Arabische lente’ voor de positie van christenen in de Arabische wereld. In het tweede deel zal ingegaan worden op één van de meest verontrustende consequenties van de verslechterde positie van christenen: (2) de emigratie van christenen uit de regio. Tot slot zullen (3) enkele perspectieven worden gegeven voor de toekomst.

1. Arabische lente of Arabische winter? De gevolgen van de opstanden in de Arabische wereld voor de positie van christenen.

De ‘Arabische lente’ werd door velen gezien als een brede maatschappelijke beweging die vroeg om een einde aan mensenrechtenschendingen, corruptie en armoede. Heel snel bleek echter de uitkomst van deze revoluties volledig in strijd met de oorspronkelijke bedoelingen van de demonstranten[1]. De hoopvolle bestempeling van de revoluties in de Arabische wereld als ‘Arabische lente’ door Westerse analisten was niet alleen te optimistisch, maar ook naïef. Zeker, de autoritaire machthebbers in landen als Egypte en Libië werden verdreven, maar daar zijn politiek-islamitische regimes voor in de plaats gekomen die in de praktijk net zo autoritair zijn als hun voorgangers. Democratische hervormingen blijven uit, de rechteloosheid neemt toe, en de grote economische uitdagingen waar de regio voor staat zijn niet opgelost.

De Arabische lente begon in Tunesië in december 2010 en werd gevolgd door andere Arabische landen. In alle Arabische landen is de opkomst van een grote verscheidenheid aan politiek-islamitische bewegingen een belangrijk kenmerk van de revoluties, ten koste van seculiere protestbewegingen. Als gevolg hiervan oefenen islamitische groepen grote invloed uit op het regeringsbeleid en laten ze hun invloed merken in de samenleving.

In Tunesië, Egypte en Libië leidden de opstanden uiteindelijk tot een verandering van regime, waardoor islamitische partijen aan de macht kwamen. In Marokko, Algerije en Jordanië werden hervormingen geïntroduceerd om islamistische facties tevreden te stellen en de sociale vrede te bewaren, maar bleven de zittende regimes aan de macht. In Syrië, Saoedi-Arabië en Oman werden demonstraties op gewelddadige wijze neergeslagen. Ook in Jemen en Bahrein was er met name in 2011 meer geweld, al heeft dat nog niet geleid tot structurele veranderingen. In Jemen trad President Saleh die sinds 1990 aan het bewind was, als gevolg van aanhoudende protesten begin 2012, af.

SYRIA_please credit Flickr.com/freedomhouseSyrië bevindt zich al meer dan twee jaar in een zeer gewelddadige burgeroorlog met zowel politieke als sektarische elementen, waarin het regeringsleger vecht tegen diverse rebellengroepen. Formeel is Bashar Al-Assad nog steeds aan de macht, maar de rechteloosheid in het land neemt toe, en er lijkt geen uitzicht op een spoedige oplossing van het conflict. Het aantal geweldsincidenten tegen christenen in Syrië is ook fors toegenomen. In algemene zin maakt het burgerconflict christenen bijzonder kwetsbaar voor verschillende vormen van vijandelijkheden[2].

De Arabische lente heeft in de meeste Arabische landen geleid tot een duidelijke verslechtering van de positie van christenen die ook terug te zien is in hogere scores op de wereldranglijst christenvervolging van Open Doors[3]. Naast de hierboven beschreven groeiende politieke invloed van het islamisme, is de islam steeds zichtbaarder in de Arabische samenlevingen en neemt religieus gemotiveerd geweld tegen christenen toe.

Moslims die zich bekeerden tot het christendom (doorgaans aangeduid als Muslim Background Believers) hadden het altijd al moeilijk vanwege de afwijzing door hun families, maar de rechten van historische christelijke gemeenschappen (zoals de Kopten in Egypte of de Arameërs in Syrië) waren tot op zekere hoogte gewaarborgd onder de autoritaire regimes. Na de Arabische lente, namen de discriminatie en het geweld tegen beide groepen christenen flink toe.

De opkomst van islamitische groepen als de Moslimbroederschap in Egypte, het islamitische Bevrijdings Front in Algerije en het salafisme hebben duidelijk negatieve gevolgen voor de positie van christenen. De Arabische lente kan daarom beter gezien worden als een voorspel voor een Arabische winter, waarin de verdrukking van christelijke minderheden zal intensiveren.

Egypte, waar drie kwart van alle christenen in het Midden-Oosten leeft, islamiseert in rap tempo. De afgelopen jaren hebben koptische christenen zwaar geleden onder het geweld van islamitische groepen. Het bloedbad in de wijk Maspero in oktober 2011 waarin 27 christenen om het leven kwamen en honderden en honderden gewond raakten bij een demonstratie, zette al heel snel de toon voor de komende jaren. In dit bloedige incident deed het leger niets om christenen te beschermen, maar nam zelfs actief deel aan de moorden.

In Tunesië werd in 2011 een Poolse priester in koelen bloede vermoord door radicale islamisten. Sindsdien hebben er geen soortgelijke incidenten plaatsgevonden in het land, maar de bevolking is erg bang en het islamisme is veel zichtbaarder op straat. In Algerije worden de vrijheden van christenen steeds meer ingeperkt. Het land werd recentelijk opgeschrikt door een terroristische aanval in In Amenas in januari van dit jaar[4] waar circa 70 mensen bij omkwamen. In Libië kwamen in een aanslag door salafisten de Amerikaanse ambassadeur Chris Stevens en drie van zijn stafleden in september 2012 om het leven[5].

De val van despoten als Khadaffi (Libië) of Moebarak (Egypte) zorgde voor een machtsvacuüm dat nu gevuld wordt door moslimfundamentalisten. Voor grote groepen van de bevolking worden islamisten gezien als het enige alternatief voor structurele armoede en werkloosheid, na mislukt sociaal-economisch beleid van de voormalige heersers. In Libië heeft de transitieregering al duidelijk kenbaar gemaakt de sharia te willen implementeren in de nieuwe grondwet evenals de Annahda partij in Tunesië, die sinds de verkiezingen in 2011 leiding geeft aan de regering in dat land. In Egypte en Marokko hebben islamitische partijen eveneens de verkiezingen gewonnen. In Syrië wordt het rebellenleger in de oppositie gedomineerd door soennitische fundamentalisten.

2. De emigratie van christenen uit het Midden-Oosten

Hoewel minder dramatisch en nieuwswaardig dan gewelddadige vervolgingsincidenten van christenen zoals moorden en verbrande kerken, is er een ware exodus aan de gang van christenen uit het Midden-Oosten. Aan het begin van de 20ste eeuw werd de inheemse christelijke bevolking van Turkije geschat op ongeveer 20 tot 25 procent van de bevolking. Na golven van etnische en religieuze zuiveringen, wordt geschat dat er vandaag de dag slechts 100.000 tot 120.000 christenen wonen in Turkije, 0,15% van de totale bevolking.

Nu, anno 2013, verlaten christenen opnieuw de regio in grote aantallen, al moet deze trend niet worden overdreven[6]. Hoewel de Amerikaanse invasie in Irak en de revolutionaire golf die bekend staat als de Arabische lente niet het begin waren van de emigratie van christenen uit het Midden-Oosten, was het wel een belangrijk keerpunt. Door deze recente politieke ontwikkelingen worden christenen geconfronteerd met een geheel nieuwe situatie, met fysiek geweld, mensenrechtenschendingen, sharia-wetgeving en overheden die niet in staat zijn om hun meest kwetsbare burgers te beschermen. In sommige gevallen zijn christelijke minderheidsgroepen een direct doelwit. In andere gevallen staan ze tussen verschillende strijdende partijen in en zijn daardoor extra kwetsbaar.

Vanwege de precaire situatie van christenen in het Midden-Oosten slinken hun aantallen. Sinds de oorlog in Irak en het daaropvolgende conflict kiezen steeds meer christenen ervoor het Midden-Oosten te verlaten. Van de 1 miljoen christenen die er volgens sommige analisten voor 2003 in Irak woonden, zijn er vandaag de dag nog maar tussen 200.000-500.000 over.

Op dit moment heeft met name de Syrische burgeroorlog een massale vluchtelingenstroom op gang gebracht, in de eerste plaats naar de buurlanden Turkije en Libanon. De impact van de Syrische burgeroorlog wordt daar steeds sterker gevoeld. Schattingen geven aan dat tussen 200.000 en 400.000 van de in totaal 1,9 miljoen christenen Syrië hebben verlaten sinds het begin van de burgeroorlog, wat neerkomt op 15-25% van de totale vluchtelingenstroom.

De huidige Syrische burgeroorlog doet vele parallellen zien met het Iraakse geweld tegen christenen na de ondergang van Saddam Hoessein. Turkije en Libanon waren tot voor kort relatief stabiele landen, maar de nabijheid van het Syrische conflict kan een voorbode zijn van wat christenen in die landen te wachten staat.

Het is overigens belangrijk te onderkennen dat de emigratie van de Syrische christenen niet is begonnen met de burgeroorlog in 2011. Hoewel het zeker waar is dat grote aantallen christenen (en andere minderheden) de burgeroorlog ontvluchten, groeit de maatschappelijke druk op christenen in feite al decennia lang door de radicalisering van de islamitische soennitische bevolking.

Ook Egypte destabiliseert steeds meer, nu de Moslimbroederschap stevig in het regeringszadel zit en salafistische groeperingen vrij kunnen opereren door de grote rechteloosheid. Volgens sommige persberichten zijn sinds 2011 100.000 van de in totaal 10 miljoen christenen geëmigreerd uit Egypte, maar dat getal is waarschijnlijk overdreven. Hoe dan ook valt het niet te ontkennen dat sinds de val van Moebarak veel Egyptische christenen het land hebben verlaten.

3. Toekomstperspectieven

Het is belangrijk te beseffen dat de Arabische wereld zich nog steeds in een transitiefase bevindt. De uitkomst van de Arabische lente is nog niet helemaal uitgekristalliseerd. Het is bijvoorbeeld heel moeilijk in te schatten welke kant een land als Syrië op zal gaan, en het is ook niet duidelijk of islamisten in een land als Tunesië aan de macht zullen blijven. Tegelijkertijd zijn de verkiezingsoverwinningen van islamitische fundamentalisten in verscheidene landen een slecht teken en ziet het er heel somber uit voor christenen die in de regio wonen.

De toekomstperspectieven voor de positie van christenen in de Arabische wereld lijken daarom verre van positief. Het ligt in de lijn der verwachting dat de druk op christenen in de komende jaren zal toenemen. De islamitische partijen die nu aan de macht zijn is er alles aan gelegen die macht vast te houden om steeds meer sharia-wetgeving te implementeren. Maar nog veel zorgwekkender dan de islamisten in de regering is de voortgaande islamisering van de samenleving waardoor christenen steeds meer gezien worden als uitheemse groepen, terwijl het in feite hele oude gemeenschappen zijn. Vanwege de chaotische en bedreigende situatie in de regio, zullen daarom waarschijnlijk in de toekomst nog veel christenen emigreren.

Van het succes van het islamisme gaat regionaal een sterke invloed uit. Het inspireerde de inval van jihadisten in Mali in 2012 en de terreur van Boko Haram in Nigeria. In Irak laait het sektarisch geweld ook weer op. En er is een reële dreiging dat het conflict in Syrië overslaat op buurlanden Libanon en Jordanië. Tevens moedigen de ontwikkelingen in het Midden-Oosten ook de verspreiding van de politieke islam aan in Afrikaanse landen met een christelijke meerderheid zoals Kenia of Tanzania.

Naast de politieke ontwikkelingen en de islamisering van de samenleving, is de voortdurende rechteloosheid in landen als Libië en Syrië mogelijk nog veel ernstiger voor christenen omdat het betekent dat misdrijven die tegen hen gedaan worden in feite niet worden bestraft. Hierdoor zijn christenen kwetsbaar, en dit geldt in nog grotere mate voor christenvrouwen en -meisjes die steeds vaker slachtoffer worden van seksueel geweld.

Tegelijkertijd zijn er ook signalen van hoop. Ondanks de verdrukking groeit de kerk in het Midden-Oosten langzaam. Moslims bekeren zich tot het christendom. Met name in Egypte groeit het aantal gelovigen. Het gaat nog steeds om kleine aantallen, maar het is onmiskenbaar dat de belangstelling voor het evangelie toeneemt.

In Syrië is het groeiende bewustzijn van de historische christelijke gemeenschappen een belangrijke ontwikkeling die ook hoopvol doet stemmen. Nu de kerk onder grote druk staat, reikt zij steeds meer uit naar de samenleving en probeert het evangelie in de maatschappij handen en voeten te geven. De solidariteit van christelijke gemeenschappen in Libanon en Turkije die Syrische vluchtelingen opnemen is ook prijzenswaardig.

Wanneer zal deze winter voorbij zijn? Wanneer kunnen we verwachten dat de situatie zal verbeteren voor de christelijke bevolking? De onderdrukking en vervolging zal duren zolang de islamitische fundamentalisten de macht kunnen vasthouden. Als de islamitische fundamentalisten het Arabische volk teleurstellen, met name door geen wezenlijke antwoorden te bieden op de structurele armoede en uitzichtloosheid, zou dat op de lange termijn voor meer openheid kunnen zorgen om het evangelie te verspreiden.


[1] Hussein Agha and Robert Malley, “The Arab Counterrevolution”, The New York Review of Books, 29/09/2011

[2] Dennis Pastoor, Vulnerability Assessment of Syria’s Christians¸ Open Doors International, juni 2013, http://www.worldwatchmonitor.org/2013/06/2579000/.

[4] “In Amenas: timeline of four-day siege in Algeria”, The Guardian, 25/01/2013, http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/25/in-amenas-timeline-siege-algeria.

[5] “Chris Stevens, US ambassador to Libya, killed in Benghazi attack”, The Guardian, 12/09/2012, http://www.guardian.co.uk/world/2012/sep/12/chris-stevens-us-ambassador-libya-killed.

[6] Markus Tozman, “A short overview of the status quo of Christian minorities in Egypt, Iraq, Turkey, Syria and Lebanon”, World Watch Unit, Open Doors International, 2012.