Posted on

Waarom Kurz wel uitkijkt om met Groenen te regeren

Kurz

Tussen de ideeën van Angela Merkel en haar opvolger Annegret Kramp-Karrenbauer enerzijds en die van Sebastian Kurz anderzijds ligt een wereld van verschil. Afgelopen zondag bleek wel welke ideeën meer aanslaan. 

De Duitse media wilden dit echter overduidelijk niet weten. Zij hoopten naar aanleiding van de uitslag vooral op een coalitie van de ÖVP met de Groenen. Dit zou dan de blauwdruk moeten vormen voor een vergelijkbare coalitie in Duitsland. En het is waar, de FPÖ leed verlies, met name vanwege de Ibizi-affaire. De Groenen konden daarentegen hun resultaat meer dan verdrievoudigen ten opzichte van 2017. Want destijds vielen ze – mede door een afsplitsing – net onder de kiesdrempel. De verkiezingswinst van de Groenen geldt onder Duitse mainstream commentatoren als signaal dat de grote verkiezingswinnaar ÖVP nu net als Merkel naar links moet zwenken. En toenadering moet zoeken tot de Groenen.

Kiezers rechts van het midden

ÖVP-leider Kurz is echter terughoudend. Hij heeft de omvang van zijn overwinning mede te danken aan de schandalen bij de FPÖ. Maar die zullen mettertijd wegzakken. Bovendien weet hij dat hij zijn overwinning aan kiezers rechts van het midden te danken heeft. Zijn campagneboodschap was immers voor hen aantrekkelijk. De pas 33-jarige sterpoliticus heeft de Oostenrijkse zusterpartij van de CDU/CSU het beste verkiezingsresultaat in haar geschiedenis gebracht. Maar dat deed hij met een profiel dat zich nauwelijks scherper konden onderscheiden van de CDU onder Merkel.

Kloof tussen Kurz’ ÖVP en Merkels CDU

Binnenlandse veiligheid en belastingverlichting, strenge controle op en inperking van immigratie en asiel, een liberaal economisch beleid. Wie dit vergelijk met het beleid van CO2-belasting en open grenzen, kan de kloof die gaapt tussen de Duitse en Oostenrijkse christendemocratie niet missen.

Kurz schuwde rechtse samenwerking niet

Sinds afgelopen zondag is daarbij niet meer te missen, welk concept het meeste succes belooft en welk concept naar geleidelijke aftakeling leidt. Ook schuwde de ÖVP na aanvankelijke aarzeling de vorming van een rechts blok met de FPÖ niet. Een partij die men als Oostenrijkse tegenhanger van de AfD kan zien. Deze samenwerking schaadde de ÖVP klaarblijkelijk niet.

Rechtervleugel CDU gesterkt door Kurz’ overwinning

De tekenen uit Wenen scheppen derhalve de nodige problemen voor bondskanselier Angela Merkel en haar tot nog toe vlakke opvolger als CDU-leider, Annegret Kramp-Karrenbauer, die vasthoudt aan Merkels koers. De conservatieve vleugel van de CDU rond de WerteUnion ziet zich daarentegen gesterkt door het succes van Sebastian Kurz, in wie ze een geestverwant zien.

Fris imago Kurz versus Angelas Kleine Kopie

De personele component komt daar nog bij. Terwijl Kurz de frisheid en rechtlijnigheid van een stormachtig nieuw begin belichaamt, treedt AKK van begin af aan als een afgedragen kopie van Merkel. Daarmee zal een nieuw begin voor de CDU niet slagen.

Les voor AfD in FPÖ-debacle

Voor de AfD bevatten de resultaten uit Oostenrijk het impliciete advies om te werken aan het imago van een serieuze partij die zou kunnen besturen en het gekrakeel van de beginfase achter zich te laten. Zelfs de veel gevestigdere zusterpartij FPÖ heeft immers moeten ondervinden hoe zeer het beeld van mankerende ernst tot fatale verkiezingsnederlagen kan leiden.

Posted on

Identitaire Beweging vooralsnog niet verboden in Oostenrijk

Identitaire Beweging

De centrumrechtse ÖVP die zondag de Oostenrijkse parlementsverkiezingen won, kreeg vorige week een opvallende oorvijg. Kurz’ partij wilde, zoals aangekondigd, nog voor de parlementsverkiezingen een verbod van de Identitaire Beweging doorvoeren. De resolutie hierover in de Nationalrat kreeg echter niet voldoende steun. De nationaal-conservatieve FPÖ en verrassend genoeg ook de centrumlinkse SPÖ stemden tegen. 

Het door Peter Pilz van Groenen-afsplitsing Jetzt ingebrachte voorstel beoogde diverse verenigingen waarin de Identitairen georganiseerd zijn te ontbinden. Het ging concreet om de verenigingen “Verein zur Erhaltung und Förderung der kulturellen Identität”, “Verein für nachhaltige Völkerverständigung und Jugendarbeit” en “Verein für unabhängige Medien- und Informationsarbeit”.

ÖVP stemde voor verbod Identitaire Beweging, SPÖ tegen

De blamage voor Sebastian Kurz’ ÖVP is des te groter, nu niet eens de SPÖ de door Pilz aangevoerde onderbouwing voor een verbod van de verenigingen overtuigen vond en in plaats daarvan samen met de FPÖ tegen het verbod stemde.

Kurz noemde verbod Identitairen coalitievoorwaarde

Het is echter niet uit te sluiten dat de ÖVP zal proberen alsnog een verbod van de Identitaire Beweging te realiseren. Zo stelde Kurz eerder dat een verbod van de Identitaire Beweging een voorwaarde is voor een regeringscoalitie.

Opnieuw coalitie met FPÖ of met Groenen?

Op basis van de voorlopige uitslag van de parlementsverkiezingen van zondag, lijkt Kurz rekenkundig veel mogelijkheden te hebben om een parlementaire meerderheid te vinden voor zijn regering. Aangezien samenwerking van ÖVP en SPÖ echter bij beiden niet gewild is, ligt een hernieuwde coalitie met de FPÖ voor de hand. Het alternatief is een coalitie met de Groenen, eventueel aangevuld met de liberale partij NEOS.

Posted on

Gaat Kurz toch opnieuw met FPÖ regeren?

FPÖ-leider Norbert Hofer met Viktor Orbán

Komende zondag zijn er in Oostenrijk verkiezingen voor het parlement. Sebastian Kurz hoopt daarna weer kanselier te kunnen worden. De FPÖ hoopt boven de 20 procent te komen. Zullen de partijen elkaar ondanks de schandalen toch weer vinden?

Na de zogenoemde Ibiza-affaire viel in mei de coalitie van de centrumrechtse ÖVP en de nationaal-conservatieve FPÖ uiteen. De regering van kanselier Sebastian Kurz (ÖVP) kwam door een motie van wantrouwen ten val. Aanleiding voor de regeringscrisis was een in 2017 heimelijk opgenomen video, waarin de toenmalige vice-kanselier en FPÖ-leider Heinz-Christian Strache een vermeende rijke Russin staatsopdrachten in het vooruitzicht stelde, als ze met haar geld de FPÖ aan de macht zou helpen. Kurz stuurde hierop aan op ontbinding van de regeringscoalitie. Kort daarop stemde het parlement hem als regeringsleider weg.

Van halvering FPÖ blijkt geen sprake

Ofschoon talrijke media destijds gretig over een “nederlaag van het rechts-populisme” schreven en een “halvering” van de FPÖ voorspelden, lijkt de rust inmiddels weergekeerd. Zelfs een nieuwe coalitie van ÖVP en FPÖ is niet uit te sluiten. In de peilingen staat de FPÖ rond de 20 procent. In de verkiezingen van 2017 behaalden ze 26 procent. Kurz’ ÖVP zullen ze niet inhalen, maar het is zeker mogelijk dat ze de centrumlinkse SPÖ voorbijstreven.

Overgangsregering

Sinds de val van Kurz, regeert in Wenen een overgangsregering van hoge ambtenaren. In de peilingen gaat de ÖVP met 31 à 36 procent veruit aan kop, flucteert de SPÖ tussen 20 en 23 procent en ligt de FPÖ opvallend stabiel op 19 à 21 procent. Verder lijken de Groenen met 13 procent verzekerd van terugkeer in het parlement en kunnen de liberale NEOS mogelijk de tien procent halen.

Ibiza-affaire en Shredderaffaire

De verkiezingscampagne stond enige tijd in de schaduw van de Ibiza-affaire. Vlak na de val van de coalitie blufte Kurz nog dat hij op 40 procent mikte, maar ook hij moest een veertje laten. Zo kwam naar buiten dat kort voor de succesvolle motie van wantrouwen een regeringsfunctionaris vijf harde schijven op een verdachte manier had laten vernietigen. Hij liet dit namelijk onder valse naam door een gespecialiseerd bedrijf doen en een paar keer herhalen. Dit werd bekend als de shredderaffaire.

Hofer nieuwe partijleider FPÖ

De voormalige FPÖ-leider Heinz-Christian Strache speelde in de campagne echter nauwelijks een rol. Ook al zou hij achter de schermen aan zijn comeback werken. Het partijcongres stemde bijna unaniem voor voormalig presidentskandidaat Norbert Hofer als nieuwe partijleider. Na de Ibiza-affaire en het aftreden van Strache had hij deze rol reeds waargenomen. Na zijn verkiezing tot voorzitter ging Hofer slechts kort op zijn voorganger in, die niet op het congres aanwezig was. Hij stelde dat Strache “ongelooflijk veel gedaan” heeft voor de partij. De FPÖ is in het verleden dikwijls bijna de grootste partij geworden, aldus Hofer, maar werd steeds gehinderd door eigen fouten. “Nu weer”, aldus Hofer verwijzend naar de Ibiza-video.

Energieke campagne Hofer en Kickl, FPÖ rond 20 procent

Samen met oud-minister van Binnenlandse Zaken Herbert Kickl heeft Hofer een energieke campagne gevoerd. Ze spanden zich tot het laatst in om de partij boven de 20 procent te krijgen. In de vorige nationale verkiezingen, in 2017, kwam de FPÖ op 26 procent. Hofer baarde verder Europa-breed opzien, toen hij in 2016 in de presidentsverkiezingen nipt verloor van de Groene Alexander van der Bellen. In tegenstelling tot de begenadigde populist Strache en de bij de achterban geliefde Kickl, geldt Hofer als gematigd en ook voor kiezers uit het midden aansprekend.

Hofer wil rechts-extremisten snel uit de partij gooien

Op het congres werd al duidelijk dat hij de leiding van de partij ferm ter hand wil nemen. Zo liet hij zich als voorzitter door het congres meer bevoegdheden toedelen om partijleden te kunnen royeren. “We moeten kunnen ingrijpen als we zien dat iemand de partij schaadt. Daar moeten we snel en gedecideerd op reageren.” Waarnemers zien dit als toegeving aan oud-kanselier Kurz, die van zijn voormalige coalitiepartner een duidelijke uitsluiting van rechts-extremisten verlangde.

Kurz wil Identitaire Beweging verbieden

Geheel in lijn met een nieuwe ÖVP-FPÖ-coalitie is ook dat het congres Hofers motie voor een “volledige uitvoering van het met de ÖVP in 2017 uitgewerkte regeringsprogramma” steunde. Mogelijk staat of valt een herhaling van de coalitie met een verbod van de Identitaire Beweging. De ÖVP wil hiertoe het verenigingsrecht wijzigen, zodat dergelijke organisaties sneller verboden kunnen worden. De nieuwe regeling zou voor de ÖVP een “absolute voorwaarde” voor een coalitie zijn, zo verklaarde Kurz. Voor de FPÖ zou het daarentegen een actie zijn waarmee ze een deel van haar natuurlijke achterban van zich vervreemdt.

Posted on

Shredderaffaire – ÖVP betrokken bij Ibiza-affaire?

In Oostenrijk bracht de shredderaffaire rond de vernietiging van harde schijven de centrumrechtse ÖVP en ex-kanselier Sebastian Kurz in verlegenheid. Het tijdstip van de illegale vernietiging doet betrokkenheid van de ÖVP in de Ibiza-affaire vermoeden.

De affaire draait om de voormalige chef van de sociale media-afdeling van het Kanzleramt (vergelijkbaar met het ministerie van Algemene Zaken in Nederland). Deze Arno M. heeft onder een valse naam vijf harde schijven met naar zich laat denken belastende inhoud laten vernietigen. M. smokkelde de harde schijven vijf dagen na het naar buiten komen van de Ibiza-affaire, die de regeringscoalitie van ÖVP en FPÖ ten val bracht, naar buiten. Kort daarvoor was bekend geworden dat de oppositionele SPÖ en coalitiepartner FPÖ vier dagen later een motie van wantrouwen tegen Kurz in stemming zouden brengen. Onder de naam Walter Maisinger gaf Arno M. de firma Reisswolf opdracht de harde schijven te vernietigen.

Shredderaffaire volgens Kurz “volstrekt normaal”

ÖVP-leider Kurz sprak desgevraagd van “een volstrekt normale gang van zaken”. Maar Reiswolf-directeur Siegfried Schmedler ziet dat anders. Tegenover de Weense stadskrant Falter stelde hij dat M. zich volgens zijn medewerkers “extreem nerveus” gedroeg. Hij zou er zelfs op gestaan hebben om zelf toe te zien op de vernietiging van de harde schijven in een shredder en het proces nog twee maal te herhalen. Uiteindelijk nam hij het shredderafval dan weer mee. De ÖVP stelde in een eerste officiële reactie dat er slechts concept-persberichten op de harde schijven gestaan zouden hebben. Gezien de extreem grondige vernietiging is dat echter niet aannemelijk.

Shredderfirma: Nog nooit zoiets meegemaakt

Schmedler zei tegenover de krant in de 25 jaar dat zijn bedrijf bestaat nog nooit meegemaakt te hebben dat iemand “onder valse naam en met zoveel gedoe harde schijven laat vernietigen”. Evenmin dat iemand de rekening, in dit geval zo’n 76 euro niet betaalt wekenlang niet op aanmaningen reageert. Via het opgegeven telefoonnummer kwam men er uiteindelijk achter dat Maisinger in werkelijkheid Arno M. was. Schmedler deed aangifte. Intussen herkenden Reisswolf-medewerkers Arno M. op televisie bij een toespraak van Kurz.

Niet geloofwaardig dat het om normale vernietiging gaat

De sociaaldemocratische SPÖ reageerde uiteraard gretig op de affaire. “De ex-kanselier moet ermee ophouden de bevolking voor dom te verslijten en nu de waarheid zeggen”, aldus campagneleider Christian Deutsch tegenover persbureau APA. Alleen al vanwege het tijdstip is het volgens de SPÖ-woordvoerder niet geloofwaardig dat het om een normale vernietiging van documenten gaat.

Speciale zitting parlement over Shredderaffaire waarschijnlijk

Ondertussen wordt een speciale zitting van de Nationalrat, het lagerhuis van het Oostenrijkse parlement, over de shredder-affaire steeds waarschijnlijker. Want Peter Pilz van de partij Jetzt (afsplitsing van de Groenen) deed reeds een aanvraag daartoe. Bovendien ligt het in de rede dat SPÖ en FPÖ die zullen steunen. Pilz vermoedt dat de opdracht voor de vernietiging van de harde schijven uit het bureau van de toenmalige minister Gernot Blümel kwam.

http://www.novini.nl/is-fpo-schandaal-wraak-van-geheime-dienst/

Schending van de archiefwet

“Bij deze harde schijven gaat het om eigendom van de Republiek Oostenrijk”, zo benadrukt Pilz. Niemand was volgens hem bevoegd om deze te verwijderen of vernietigen. Derhalve zou de shredder-affaire strafrechtelijk relevant kunnen zijn. Volgens de wet zijn officiële documenten bij een regeringswissel, die in dit geval ten tijde van de vernietiging aanstaande was, te deponeren in het staatsarchief. De heimelijke vernietiging van documenten is een schending van de Archiefwet.

Groenen willen parlementaire onderzoekscommissie Shredderaffaire

Werner Kogler, lijsttrekker van de Groenen, roept op tot de instelling van een parlementaire onderzoekscommissie inzake de shredder-affaire. Dat zo’n commissie nog voor de verkiezingen voor de Nationalrat van 29 september aanstaande wordt ingesteld is onwaarschijnlijk. De Groenen die na die verkiezingen weer terug hopen te keren in de Nationalrat, zouden echter wel reeds voorbereidingen treffen. Naast de inhoud van de vernietigde harde schijven zou de commissie ook moeten ophelderen of er een samenhang met de Ibiza-video bestaat.

Posted on

Geheime diplomatie: Oostenrijkse politici offerden Zuid-Tirol voor Europese integratie

Het einde van de Tweede Wereldoorlog en de val van het Italiaanse fascisme gaven Zuid-Tirol weer hoop. Eindelijk, zo hoopte men, zou Zuid-Tirol weer met Noord- en Oost-Tirol verenigd worden. Het liep echter anders.

De historicus en publicist Helmut Golowitsch heeft hier een lijvig boek aan gewijd, waarin hij de lezer van de tijd direct na de oorlog naar het jaar 1966, waarin de conservatieve ÖVP onder bondskanselier Josef Klaus zonder coalitiepartners kon regeren. Bijzondere aandacht gaat uit naar de stille diplomatie tussen de Italiaanse regeringspartij Democrazia Cristiana (DC) en de Oostenrijkse Volkspartij (ÖVP). Het boek is het eerste deel in een nieuwe reeks over de geschiedenis van Zuid-Tirol. Het tweede deel wordt binnenkort verwacht en zal over de periode van 1966 tot 1969 gaan, waarin volgens de titel de Oostenrijkse en Italiaanse christendemocraten de kwestie Zuid-Tirol begroeven.

De auteur begint zijn uiteenzettingen met het einde van de Tweede Wereldoorlog. In het spanningsveld tussen Oost en West ontstonden in 1947 de Nouvelles Équipes Internationales (NEI), een Europese christendemocratische koepelorganisatie, waarin ook Oostenrijk en Italië vertegenwoordigd waren en politici van de Italiaanse DC en Oostenrijkse ÖVP directe contacten konden onderhouden.

In het kader van deze samenwerking kwam het tot geheime toegevingen van enkele ÖVP-politici, die publiekelijk weliswaar stelden dat Zuid-Tirol hen na aan het hart lag, maar achter gesloten deuren aan de Italiaanse christendemocraten bevestigden dat Zuid-Tirol bij Italië kon blijven. In de optiek van bepaalde ÖVP-functionarissen in Wenen was de kwestie Zuid-Tirol vooral een hypotheek die de relatie met Italië onnodig belastte. In het bijzonder verstoorden ze de onderhandelingen over de toetreding van Oostenrijk tot de Europese Economische Gemeenschap. In dit opzicht werd de deelstaatorganisatie van de ÖVP in Tirol, die zich bijzonder verbonden voelde met Zuid-Tirol, bewust genegeerd.

Juist in deze voor Zuid-Tirol bepalende jaren bemiddelde Rudolf Moser, een ondernemer uit Karinthië met uitstekende contacten met Italiaanse christendemocratische leiders, als onofficiële diplomaat tussen Wenen en Rome, zodat hij al snel de éminence grise van het Oostenrijkse Italië-beleid werd. Moser was een goede jeugdvriend van Leopold Figl, die van 1945 tot 1953 bondskanselier van Oostenrijk was en van 1953 tot 1959 minister van Buitenlandse Zaken. Onder de dekmantel van zijn zakenactiviteiten, kon Moser uit het zicht van de pers en de officiële diplomatieke kanalen het contact onderhouden tussen bondskanselier Figl en premier Alcide De Gasperi. Terwijl de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken Karl Gruber op de Parijse Vredesconferentie van 1946 slecht onderhandelde en voortijdig een volksraadpleging in Zuid-Tirol – zijn troefkaart – uit handen gaf, had Rudolf Moser in Rome een geheime ontmoeting met De Gasperi om over de heropening van het goederenverkeer en een verdieping van de christendemocratische vriendschap tussen Wenen en Rome te spreken. De kwestie Zuid-Tirol liet zich in deze context eerder door autonomie voor de regio binnen Italië oplossen dan door hereniging met Oostenrijk.

Dit alles gebeurde met medeweten van bondskanselier Figl, terwijl minister van Buitenlandse Zaken Gruber noch de deelstaat-ÖVP in Tirol ervan op de hoogte waren. De ervaren politicus De Gasperi wist deze overduidelijk zwakke onderhandelingspositie van de Oostenrijkers uit te buiten, waardoor het tot het Gruber-De Gasperi-akkoord kwam, dat Zuid-Tirol alleen een zwakke schijnautonomie toekende, wat in de daarop volgende jaren tot toenemende spanningen zou leiden.

Rudolf Moser zette zijn heimelijke paradiplomatieke activiteiten voort en organiseerde geheime persoonlijke ontmoetingen tussen premier De Gasperi en bondskanselier Figl: in augustus 1951 in een herberg aan de Karerpas in Zuid-Tirol en een tweede in augustus 1952 in Mosers huis in Karinthië. Van beide gesprekken zijn geen notulen, maar zo merkt de auteur op, vanaf dit moment is er geen merkbaar engagement van de Oostenrijkse regering voor Zuid-Tirol meer. Ook van deze gesprekken waren Noord- noch Zuid-Tiroolse politici op de hoogte.

In 1953 verloor Figl weliswaar het kanselierschap aan zijn partijgenoot Julius Raab, hij werd echter minister van Buitenlandse Zaken, waardoor Moser achter de schermen verder kon gaan de Oostenrijks-Italiaanse relatie te onderhouden en de eisen van Zuid-Tirol te torpederen. Pas toen in 1959 de sociaaldemocraat Bruno Kreisky minister van Buitenlandse Zaken werd, ging de Oostenrijkse federale regering zich weer actief inzetten voor het afgescheiden landsdeel en werd de kwestie Zuid-Tirol bij de Verenigde Naties ter tafel gebracht, wat de basis zou leggen voor de verdere onderhandelingen. Een nieuwe dramatische keer in het Oostenrijkse Zuid-Tirol-beleid kwam er in 1966, toen de ÖVP een absolute meerderheid behaalde in de federale parlementsverkiezingen en Kreisky werd afgelost als minister van Buitenlandse Zaken.

Door een toeval kreeg Golowitsch toegang tot het privé-archief van Rudolf Moser. Na deze stukken bestudeerd en wetenschappelijk verwerkt te hebben, droeg hij de originele documenten over aan het Oostenrijkse Staatsarchief en kopieën aan het Tiroler Landesarchiv. Zodoende is zijn werk niet alleen verifieerbaar, maar biedt het ook voor historici veel tot nog toe onbekend bronnenmateriaal.

De auteur weet met zijn boek zowel voor historici als geïnteresseerde leken boeiend te schrijven. De documenten uit Mosers privé-archief weet hij goed te verweven in een geheel uit achtergrondinformatie, krantenberichten, getuigenverklaringen en andere bronnen, zodat zijn boek ook zonder gedetailleerde voorkennis gelezen kan worden. Waar Wenen tot nog toe als betrouwbare partner van Zuid-Tirol gold, moet de rol van enkele leidende ÖVP-politici naar aanleiding van dit boek heel anders getaxeerd worden.

N.a.v. Helmut Golowitsch, Südtirol – Opfer für das westliche Bündnis. Wie sich die österreichische Politik ein unliebsames Problem vom Hals schaffte (Leopol Stocker Verlag, Graz, 2017), gebonden, 607 pagina’s.

Posted on

Succes Sebastian Kurz trekt koers CDU/CSU onder Merkel verder in twijfel

Het succes van Sebastian Kurz in Oostenrijk doet de kritiek op Angela Merkel nog toenemen. Terwijl Merkels passiviteit in het immigratiebeleid de Union van CDU en CSU een fikse nederlaag opleverde, behaalde de Oostenrijkse zusterpartij ÖVP, die in de peilingen lang op de derde plaats stond, onder Kurz met zijn duidelijke koers een klinkende overwinning.

Voor Angela Merkel werd het na afgelopen zondag sowieso al niet eenvoudiger om op federaal niveau een Jamaica-coalitie te smeden. Ten eerste hebben CDU, FDP en Groenen alle drie verloren in de verkiezingen voor de Landdag van Nedersaksen. Maar nu bevestigt de overwinning van de ÖVP onder hun jonge lijsttrekker Sebastian Kurz ook nog het gelijk van diegenen binnen CDU en CSU die voor een einde aan Merkels tendens naar links en een conservatiever profiel pleiten.

Een regeringscoalitie van de ÖVP met de FPÖ geldt na de verkiezingen als waarschijnlijk, aangezien ze tijdens de campagne vergelijkbare standpunten naar voren brachten. Kurz ontwikkelde zich al langer als tegenhanger van Merkel en vertolker van het pleidooi voor een andere manier van omgaan met de massa-immigratieproblematiek en het heeft hem electoraal bepaald geen windeieren gelegd.

Terwijl de Union in Duitsland in de Bondsdagverkiezingen fiks verlies leed, konden de Oostenrijkse christendemocraten stevige winst boeken. Dat leidt ertoe dat er opeens ook in de CDU weer discussie ontstaat, of een ‘weiter so’ met Angela Merkel wel zo’n goed idee is. Tot nu toe durfde nauwelijks iemand zich publiekelijk aan die vraag te wagen, vanwege het risico binnen de partij op een zijspoor gezet te worden.

De vereniging van middenstanders binnen de Union sprak zich bijvoorbeeld al uit voor een koerswijziging “Veel mensen verlangen naar een beleid waarin de blik weer meer naar binnen gericht wordt en voor orde en veiligheid in eigen land gezorgd wordt”, aldus Carsten Linnemann, voorzitter van de ‘Mittelstands- und Wirtschaftsvereinigung der CDU/CSU’.

Ook riep de jongerenorganisatie Junge Union na de verkiezingen op tot een generatiewissel en een koerscorrectie. Federaal voorzitter van de jongeren Paul Ziemiak becommentarieerde de verkiezingsoverwinning van de Oostenrijkse zusterpartij als volgt: “Ik ben blij voor mijn vriend Sebastian Kurz. De mensen in Oostenrijk willen een frisse wind, nieuwe gezichten en duidelijke taal.”

Overigens wordt het verkiezingsresultaat in Oostenrijk ook door de AfD verwelkomd. AfD-fractievoorzitter Alexander Gauland verklaarde te hopen “dat er een regering tot stand komt tussen ÖVP-leider Sebastian Kurz en Hans-Christian Strache van de FPÖ”. Kurz heeft volgens de AfD-leider reeds als minister van Buitenlandse Zaken laten zien, dat Oostenrijk “een bolwerk tegen een massale invasie van vreemdelingen is”.

De Oostenrijkse politicoloog Reinhard Heinisch houdt het voor mogelijk, dat binnen de Union de roep om het einde van het Merkel-tijdperk toe zal nemen. “Er is nu een interessant alternatief voor Merkel en de CDU”, aldus de politicoloog. Kurz heeft volgens Heinisch met groot strategisch gevoel het immigratiethema opgepakt door de ÖVP bij te sturen naar rechts. Daarmee heeft Kurz volgens de politicoloog “de stemming van ommekeer in het land het beste gekanaliseerd”.

Overigens is het nog maar de vraag of het Oostenrijkse recept in Duitsland wel toepasbaar is, aangezien Kurz onder jonge kiezers veel steun heeft gevonden en zo het “perfecte pakket” was. Daarbij komt dat de FPÖ als decennia de politiek in Oostenrijk mee bepaalt en zich reeds als derde kracht gevestigd had, terwijl de AfD nog een jonge partij is. “Beide partijen verkeren in een heel andere levensfase”, aldus Heinisch.

Dat neemt echter niet weg dat CDU en CSU stemmen verloren hebben aan de AfD die, al is ze nog jong, toch maar de derde partij is geworden in de Bondsdag en daarbij enkele gevestigde partijen achter zich liet. De Union ziet zich nu voor het dilemma geplaatst dat ze enerzijds een regering met de FDP en de Groenen moet vormen en anderzijds zonder bijstelling van haar eigen profiel het potentiële weglekken van nog meer kiezers naar de AfD niet kan voorkomen.

Posted on

Oostenrijk wil aansluiting op Trans-Siberische spoorlijn voor Chinese goederen

De Oostenrijkse minister voor Verkeer, Innovatie en Technologie Jörg Leichtfried (SPÖ) heeft met ondersteuning van de Kamer van Koophandel en de bouwsector het plan gelanceerd om Oostenrijk aan te sluiten op de Trans-Siberische spoorlijn. In concreto gaat het om de aanleg van een traject van 400 kilometer breedspoor van Kosice in het oosten van Slowakije naar Wenen. De kosten voor de aanleg van de complete infrastructuur worden geraamd om 6,5 miljard euro.

Alleen de 30 kilometer op Oostenrijkse bodem zouden al 85 miljoen euro kosten, plus 850 miljoen voor de nieuwe terminals om goederen uit China over te laden naar het normaalspoor. Nog eens een miljard euro wordt geraamd voor het vergroten van de capaciteit van het overige Oostenrijkse spoorwegennet.

Ook Slowakije zou door aansluiting aan het goederenverkeer naar Oostenrijk profiteren. Met het oog op het feit dat 5 van de 6,5 miljard aan investeringen in Slowakije plaats zou moeten vinden, is de regering van het arme Slowakije vooralsnog maar voorzichtig enthousiast. Ook de derde partner voor het ambitieuze project, de Russische Spoorwegen (RZD), is vooralsnog terughoudend, hoewel een dergelijk plan tien jaar geleden nog door de Russen werd voorgesteld.

De Oostenrijkse minister van Verkeer wijst er echter op dat een toekomstig breedspoortraject veel economische groei en extra werkgelegenheid kan scheppen. Deloitte berekend in opdracht van het ministerie dat er niet minder dan 127.000 nieuwe arbeidsplaatsen  zouden ontstaan in de eerste 45 jaar, waarbij de bouwfase van 2023 tot 2033 aangenomen wordt. Daarna begint pas de bedrijfsfase met jaarlijks rond de 20.000 treinen (met 67 wagons met ieder twee containers). De totale toegevoegde waarde na 30 jaar (tot 2054) wordt geraamd op 30 miljard euro, waarvan 15 voor Oostenrijk en 10 voor Slowakije. Het gaat er volgens Leichtfried ook om te anticiperen op de toekomst: “Het goederenverkeer uit China komt”, aldus de minister. “Oostenrijk moet kiezen of het meetelt.”

Posted on

Kurz trekt stekker uit Oostenrijkse regering

Minister van Buitenlandse Zaken Sebastian Kurz heeft eerder vandaag effectief de stekker uit de huidige Oostenrijkse regering getrokken. Nadat zijn partijgenoot, vice-premier Reinhold Mitterlehner was opgestapt, stelde Kurz dat vervroegde verkiezingen hem nu op zijn plaats leken.

Kurz is de gedoodverfde opvolger van Mitterlehner als leider van de centrumrechtse ÖVP. Mitterlehner stapte op nadat een televisiedocumentaire er op had gewezen dat Mitterlehner als partijleider eigenlijk alleen de plaats warm houdt waar Sebastian Kurz straks zit.

Momenteel gaat de FPÖ aan kop in de peilingen en onder die verhoudingen zou de huidige coalitie van SPÖ en ÖVP niet voortgezet kunnen worden. De ÖVP is momenteel de kleinere regeringspartij, maar uit opinieonderzoek blijkt dat Kurz, die regelmatig opvalt met stevige uitspraken, de meest geliefde politicus is. Zijn lijsttrekkerschap zou de ÖVP een betere verkiezingsuitslag geven dan dat van Mitterlehner.

Sinds premier Werner Faymann (SPÖ) aftrad vanwege verlies aan geloofwaardigheid door zijn zwabberkoers in de immigratiecrisis, wordt de regering geplaagd door aanhoudende interne verdeeldheid over een groot aantal vraagstukken.

Als de ÖVP daadwerkelijk besluit de regering ten val te brengen, en gezien de positie van Kurz als gedoodverfd partijleider – komende zondag wordt er gekozen – lijkt dat onvermijdelijk, zouden er naar verwachting in oktober nieuwe verkiezingen gehouden kunnen worden.

Met het oog op de huidige peilingen is het dan aannemelijk dat er een rechts kabinet van FPÖ en ÖVP gevormd wordt. FPÖ-leider Heinz-Christian Strache heeft eerder reeds te kennen gegeven dat zijn partij in zo’n geval ook de premier wil leveren, anders dan Jörg Haider destijds het premierschap aan Wolfgang Schüssel (ÖVP) liet.

Gezien de populariteit van Kurz is het echter niet ondenkbaar dat de ÖVP een comeback maakt en groter of ongeveer even groot wordt als de FPÖ, in dat geval kon het wel eens lastig worden hem de positie van premier te ontzeggen.

 

Posted on

Van der Bellen binnen honderd dagen meest impopulaire president ooit

De brede verontwaardiging in de Oostenrijkse samenleving over uitspraken van president Alexander Van der Bellen houdt aan. In een recent gepubliceerde peiling duikelt zijn populariteitscijfer van 17 naar slechts 3 procent. Van der Bellen heeft daarmee een record gezet, het is het slechtste populariteitscijfer dat een federale president ooit heeft gehad in de Oostenrijkse Politbarometer.

Van der Bellen die op 6 mei aanstaande pas zijn honderd dagen in het ambt bereikt, had in een discussie met Weense scholieren in het vooruitzicht gesteld, dat het er nog van zou komen dat alle vrouwen opgeroepen moesten worden “uit solidariteit” een hoofddoek te dragen.

Van der Bellen was voorheen voorzitter van de Oostenrijkse Groenen. Zijn forse afname in populariteit trekt ook zijn voormalige partij naar beneden in de peilingen, naar 8 procent. FPÖ-leider Heinz-Christian Strache zinspeelde er ondertussen op dat Van der Bellen beter af zou kunnen treden.

Van der Bellen versloeg in de tweede ronde van de Oostenrijkse presidentsverkiezingen, die herhaald moest worden vanwege grootschalige onregelmatigheden, Norbert Hofer van de FPÖ. Hofer had de eerste ronde duidelijk gewonnen en Van der Bellen, kwam als opponent van Hofer bovendrijven, vanwege de tanende populariteit van SPÖ en ÖVP die Oostenrijk al jaren in een ‘grote coalitie’ met een steeds smallere electorale basis regeren. Van der Bellen werd vervolgens door vrijwel het gehele politiek-mediale establishment op het schild geheven om het scenario van een overwinning voor de FPÖ-kandidaat te voorkomen.

Curieus genoeg was Oostenrijk met dit scenario van een ‘onafhankelijke’ kandidaat, die door vrijwel het gehele establishment gesteund wordt om het tegen een ‘extreemrechtse’ kandidaat op te nemen, een voorafschaduwing van de tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen. Of Emmanuel Macron, als hij tot president van Frankrijk verkozen wordt, even snel als Van der Bellen aan populariteit in zal boeten moet blijken.

Kurz und kräftig

In 2018 moeten er federale parlementsverkiezingen gehouden worden. Momenteel is de FPÖ met zo’n 32 procent de grootste partij in de peilingen, voor de regerende SPÖ en ÖVP met respectievelijk 29 en 22 procent. Als de ÖVP echter de huidige minister van Buitenlandse Zaken, Sebastian Kurz, lijsttrekker zou maken, zou ze volgens de opiniepeiler de grootste partij worden. De 30-jarige Kurz valt op door zijn eigenzinnige optreden in het buitenlandbeleid, ook waar het gaat om het vluchtelingenvraagstuk.

Posted on

Oostenrijk: Centrumrechtse ÖVP verdeeld over keuze in presidentsverkiezingen

Reinhold Mitterlehner, vice-premier en partijleider van de centrumrechtse Oostenrijkse Volkspartij (ÖVP) heeft, met zijn aanbeveling om in de tweede ronde van de Oostenrijkse presidentsverkiezingen op Alexander van der Bellen van de Groenen te stemmen, voor grote verdeeldheid in zijn eigen partijgelederen gezorgd.

Binnen de partij gold de regel dat er geen stemadvies gegeven wordt  in dergelijke gevallen, maar doordat Mitterlehner deze regel als partijleider overtreden heeft, spreken nu ook sommige van zijn partijgenoten zich openlijk uit.

Zo liet fractievoorzitter in het federale parlement Reinhold Lopatka duidelijk merken dat zijn sympathie niet naar Van der Bellen, maar naar Norbert Hofer van de FPÖ uitgaat. Volgens Lopatka deelt een meerderheid van de parlementsleden van de ÖVP zijn mening – Oostenrijkse media komen bij navraag op zo’n 70 procent van de fractie, maar willen andere parlementsleden partijleider Reinhold Mitterlehner niet openlijk afvallen.

Lopatka stelde tegenover Oostenrijkse media dat Hofer wat hem betreft de betere kandidaat is, omdat hij als vice-voorzitter van het parlement bewezen heeft geschikt te zijn voor een hoog ambt. Zo konden alle fracties in het parlement de manier waarop Hofer plenaire debatten voorzat waarderen.

Mitterlehner heeft Lopatka inmiddels op het matje geroepen, waarop Lopatka zich verontschuldigd heeft dat hij zonder afstemming met Mitterlehner de publiciteit gezocht heeft, hij blijft echter bij zijn standpunt. Voor de vorm is het geschil dus bijgelegd, maar de verdeeldheid blijft bestaan.

De hoogste rechter gelastte eerder dat de tweede ronde van de presidentsverkiezingen opnieuw gedaan moest worden vanwege grootschalige onregelmatigheden. Vanwege defecte enveloppen werd de herhaling van de tweede ronde vervolgens nog uitgesteld tot 4 december. Komende zondag zal dan eindelijk blijken wie de volgende president van Oostenrijk wordt: Norbert Hofer of Alexander van der Bellen. De kiezers van de ÖVP kunnen daarbij van doorslaggevend belang zijn.