Posted on

Brandenburg – AfD kan sterkste partij worden in SPD-bolwerk

Potsdam, Brandenburg

Deelstaatverkiezingen in Brandenburg waren steeds een uitgemaakte zaak. De SPD leverde de deelstaatpremier. Maar nu zou de situatie kunnen veranderen. Kort voor de verkiezingen op 1 september heeft de AfD goede kans om de grootste partij te worden in Brandenburg. 

In de peilingen behalen de nationaal-conservatieven 19 à 22 procent. Voor de SPD dreigt daarentegen een fors verlies. Waar de sociaaldemocraten in 2014 nog 31,9 procent van de stemmen behaalden, staan ze nu in de peilingen tussen de 17 en 22 procent. De CDU staat rond de 18 procent, Die Linke op 14 à 18 en de Groenen op 12 à 17. De FDP lijkt net over de kiesdrempel te komen en na vijf jaar weer terug te kunnen keren in de landdag. Ook is het niet uitgesloten dat de Freie Wähler enkele zetels bemachtigen.

Groenen kunnen coalitie SPD en Linke overeind houden

Sinds 2009 regeren SPD en Die Linke in Potsdam. De zittende deelstaatpremier Dietmar Woidke (SPD) vreest voor zijn post. Mogelijk kan hij zijn regering voortzetten door de Groenen in de coalitie te betrekken. De Groenen deden het nooit bijzonder goed in Brandenburg (onder de kiesdrempel tot circa zes procent), maar hebben nu federaal de wind in de rug. Er wordt al gespeculeerd dat de uit Brandenburg afkomstige co-partijvoorzitter Annalena Baerbock minister zou kunnen worden in de deelstaatregering.

“Slechte stemming” in Brandenburg

Er heerst in Mitteldeutschland een “slechte stemming” bij delen van de bevolking, zo stelde onlangs oud-deelstaatpremier Matthias Platzeck, die de commissie ’30 jaar Duitse eenheid’ leidt. Van de traditionele partijen en hun discours hebben ze zich afgekeerd. Daarmee maakt Platzeck een toespeling op het naar verwachting goede resultaat voor de AfD.

“AfD zal het nog beter doen dan voorspeld”

AfD-lijsttrekker Andreas Kalbitz, die in 2017 Alexander Gauland opvolgde als fractievoorzitter, gaat er vanuit “dat de AfD het nog beter zal doen dan voorspeld”. Woidke vreest dat de AfD de verkiezingen op 1 september zelfs wint. “We schilderen de mensen geen schrikbeeld”, zo waarschuwde Woidke in een e-mail aan circa 6500 SPD-leden in de deelstaat, “maar een AfD-overwinning kan bittere realiteit worden”.  Een grote donateur heeft nu een brochure gefinancierd voor de SPD, die in de laatste dagen voor de verkiezingen huis-aan-huis verspreid moet worden en moet ‘voorlichten’ over het vermeende gevaar dat de AfD zou zijn.

CDU sluit coalitie met AfD uit, ondanks interne verdeeldheid

De CDU staat er intussen niet goed voor. Haar hoop in een grote coalitie met de SPD de deelstaatpremier te kunnen leveren, lijkt een volstrekte illusie. Een coalitie met de AfD hebben de christendemocraten uitgesloten, ook al wordt er intern verschillend over gedacht. Kalbitz gaat er echter vanuit dat de CDU zich uiteindelijk zal moeten verzoenen met de nieuwe realiteit. Hij verwacht dat de CDU op termijn openlijker en zakelijker om zal gaan met de AfD. “Ik ben er zeker van: De toon van de CDU zal veranderen.”

Niet alleen deelstaatverkiezingen in Brandenburg

Op 1 september vinden er tevens deelstaatverkiezingen plaats in Saksen, waar de CDU vanouds de grootste partij is. Hier wijzen de peilingen erop dat de AfD enkele procentpunten achter de CDU eindigt. Eind oktober volgen dan deelstaatverkiezingen in Thüringen, waar CDU, Die Linke en AfD alle drie nog kans lijken te maken de grootste partij te worden. In Thüringen wordt de AfD geleid door de omstreden Björn Höcke en is Bodo Ramelow van Die Linke momenteel deelstaatpremier.

Posted on

CDU-premier Saksen treedt af vanwege AfD-overwinning

De Saksische deelstaatpremier Stanislaw Tillich (CDU) heeft woensdagmiddag aangekondigd af te zullen treden.

De niet onpopulaire Tillich, die tot de Sorbische minderheid behoort, zat sinds 2008 vast in het zadel, tot de Bondsdagverkiezingen van 24 september jongstleden. Voor het eerst sinds de hereniging van Oost- en West-Duitsland werd de CDU in verkiezingen niet de grootste partij in Saksen.

In de traditioneel relatief rechtse deelstaat koos namelijk 27% van de kiezers voor de AfD, terwijl de CDU op 26,9 % bleef steken. In de verkiezingen voor de Landdag in 2014 was de CDU met 39,4% nog met afstand de grootste partij. De scheidend deelstaatpremier heeft een conservatiever profiel dan bondskanselier Merkel.

In een ad hoc georganiseerde persconferentie verklaarde Tillich, dat hij zijn ambt op het regionale CDU-congres begin december officieel wil neerleggen en aan een jonger iemand wil overdragen. Als opvolger noemde hij de partijsecretaris van de Saksische CDU, Michael Kretschmer. Saillant detail is dat Kretschmer tot de verkiezingen lid was van de Bondsdag, maar zijn zetel moest afstaan aan een AfD’er.

Naar rechts bijsturen

Ondertussen roept de fractievoorzitter van de CDU in de Saksische Landdag, Frank Kupfer, op tot een koerswijziging van zijn partij. De CDU is in de afgelopen jaren naar links gezwenkt, aldus Kupfer tegenover de Deutschlandfunk. Om terug te keren naar het midden ligt het nu voor de hand naar rechts bij te sturen, aldus de Saksische fractievoorzitter.

Voor het slechte verkiezingsresultaat voor de CDU in Saksen in de Bondsdagverkiezingen houdt de Saksische fractievoorzitter vooral de federale partij verantwoordelijk. Er is weliswaar ook een Saksische component, aldus Kupfer, maar hoofdreden voor het verkiezingsdebacle is volgens hem het beleid van de federale regering en in het bijzonder het vluchtelingenbeleid. Bondskanselier Merkel zou hier “tenminste voor haar opstelling” consequenties uit moeten trekken.

Posted on

Eerste CDU-politicus pleit voor coalitie met AfD: “Anders sturen we op linkse republiek aan”

Voor het eerst heeft een politicus van bondskanselier Angela Merkels CDU zich ervoor uitgesproken om op Duits federaal of deelstaatniveau een coalitie met de AfD te vormen, als dat een meerderheid oplevert.

Als er een burgerlijke meerderheid is samen met de AfD, dan zouden we daarmee een coalitie moeten vormen, anders sturen we op een linkse republiek aan.

Dat stelde Hermann Winkler, een lid van het Europees Parlement voor de CDU uit de deelstaat Saksen, tegenover het Duitse tijdschrift Super Illu.

Winkler zinspeelt daarmee op de mogelijkheid dat de SPD in de toekomst vaker bereid zou zijn om linkse coalities te vormen met niet alleen Bündnis ’90/Die Grünen, maar ook met de socialistische partij Die Linke. Op coalities met de opvolger van de socialistische eenheidspartij van de voormalige DDR heeft in de Duitse politiek nog lang een taboe gerust. Inmiddels vormt de SPD echter in de deelstaten Brandenburg en Thüringen een coalitie met Die Linke. Ook in Berlijn lijkt het ervan te komen, waarmee de SPD voor het eerst ook een coalitie met Die Linke zou vormen buiten de voormalige DDR. Een en ander leidt vanzelfsprekend tot speculatie over de mogelijkheid van een coalitie met Die Linke in andere West-Duitse deelstaten en op federaal niveau.

Als de SPD coalities kan vormen met Die Linke, dan de CDU ook met de AfD, zo redeneert Winkler. Dat zou ook in Saksen zinnig zijn geweest. Na de verkiezingen in die deelstaat in 2014 hadden CDU en AfD samen immers een meerderheid, desondanks regeert deelstaatpremier Stanislaw Tillich nu met de SPD.

Hermann Winkler vertegenwoordigt binnen de CDU-gelederen overigens wel vaker een afwijkende mening. Zo stemde hij samen met Rachida Dati van de Franse UMP in oktober 2014 als enige lid van de fractie van de Europese Volkspartij tegen de Europese Commissie van Jean-Claude Juncker. En in juni 2015 was hij samen met de Italiaanse conservatief Remo Sernagiotto het enige lid van de EVP-fractie dat tegen een resolutie stemde waarin gepleit werd voor een straffere benadering in de verhoudingen met Rusland in het licht van de Oekraïne-crisis.

Lees ook:

Posted on

Steun voor Alternative für Deutschland neemt weer toe te midden van asielcrisis

De steun voor de eurosceptische en conservatieve partij Alternative für Deutschland (AfD) in de peilingen neemt weer toe. Een jaar na de verkiezingen voor de Saksische landdag kan de partij in een peiling van Infratest Dimap in opdracht van de regionale publieke omroep MDR op 13 procent van de stemmen rekenen. Dat is de hoogste score voor de AfD in de deelstaat Saksen tot nu toe. Bij de verkiezingen in augustus 2014 behaalde de partij 9,7 procent van de stemmen.

De CDU blijft ondanks verlies met 38 procent de sterkste partij in de deelstaat in het zuiden van de voormalige DDR, gevolgd door de socialistische Linkspartei met 17 procent en de SPD die evenals de AfD op 13 procent staat. De Groenen kunnen op 7 procent rekenen, terwijl de liberale FDP met 3 procent de kiesdrempel opnieuw niet zou halen. De NPD zou volgens de peiling nog altijd op zo’n 5 procent van de stemmen in de deelstaat kunnen rekenen; de nationalisten misten in 2014 op een haartje na de kiesdrempel.

Uit de peiling komt verder naar voren dat de Saksen vooral met het asielbeleid van de regering van CDU en SPD ontevreden zijn. Zestig procent van de respondenten gaf aan bezorgd te zijn over de massale toestroom van immigranten.

Ook nationaal doet de AfD het inmiddels beter in de peilingen dan tot voor kort. Na de interne partijstrijd tussen een meer op het establishment georiënteerde vleugel en een meer non-conformistische vleugel, die in juli eindigde in het vertrek van oud-partijleider Bernd Lucke en enkele europarlementariërs van de partij om een nieuwe partij op te richten, bleef de AfD lange tijd met 3 à 4 procent onder de kiesdrempel. Een recente peiling van INSA in opdracht van het boulevardblad Bild heeft de AfD echter op 5,5% staan, de hoogste score sinds mei van dit jaar.

Posted on

Verkiezingen in Saksen en Brandenburg cruciaal voor liberale FDP en eurokritische AfD

Het wordt een hete zomer voor de liberalen van de Duitse FDP. Eind augustus vinden de verkiezingen voor de Saksische landdag plaats en half september die voor de landdagen van Thüringen en Brandenburg, maar de FDP bevindt zich in alle drie de deelstaten onder de kiesdrempel.

In de recente verkiezingen voor het Europees Parlement kelderde de FDP al van elf naar ruim drie procent en eerder slaagden de liberalen er niet in terug te keren in de Bondsdag. In de hoop die neerwaartse trend te doorbreken, zet de FDP al haar kaarten op de deelstaat Saksen. Het is de laatste deelstaat waar de liberalen aan de regering deelnemen, in 2009 behaalden ze hier onder leiding van Holger Zastrow een verrassende 10% van de stemmen en konden ze verkiezingswinnaar CDU aan een meerderheid helpen. In recente peilingen staat de CDU op winst, maar de FDP komt niet verder dan drie of vier procent, te weinig om terug te keren in de landdag. Voor de CDU is vooral de vraag of ze op eigen kracht een meerderheid behaalt. Zo niet, dan staat ze voor de keuze te regeren met de sociaaldemocraten, de groenen of eventueel opnieuw een (sterk gedecimeerde) FDP. De nationalistische NPD keert naar verwachting niet terug in de Saksische landdag. De nieuwe partij Alternative für Deutschland (AfD) heeft zes à zeven procent in de peilingen wel goede kansen.

De liberalen zetten alles in op de campagne in Saksen, in de hoop dat een score eind augustus boven de kiesdrempel van vijf procent positief afstraalt op de verkiezingen in Thüringen en Brandenburg twee weken later. In die laatste twee deelstaten staat de partij er zo mogelijk nog slechter voor.

Mogelijk Rood-Rood-Groen in Thüringen
In Thüringen, dat momenteel geregeerd wordt door een ‘grote coalitie’ van CDU en SPD, gaan bij de sociaaldemocraten stemmen op om ditmaal wel in te stemmen met een coalitie met de Groenen en de socialistische Die Linke. Die Linke is in Thüringen de grootste in die combinatie en zou dan ook de premier mogen leveren. In 2009 waren de sociaaldemocraten van de SPD hier nog huiverig voor.

Als de FDP hier al de kiesdrempel zou halen, zou dat samen met de CDU waarschijnlijk niet genoeg zetels opleveren voor een meerderheid. In de verkiezingen voor het Europees Parlement behaalden de liberalen hier niet veel meer dan twee procent en in de gelijktijdige lokale verkiezingen verloor ze twee derde van haar mandaten.

[note color=”#F4FDFF”] Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden met een internationale focus: Volg Novini!

[/note]

Naast de FDP hoopt ook de nieuwe partij Alternative für Deutschland dat het verkiezingsresultaat in Saksen een voor hen positieve weerslag heeft op de stemming in Thüringen. Met zo’n vier à vijf procent doet de AfD het in deze deelstaat beter in de peilingen dan de FDP met twee procent, maar de Thüringse tak van de AfD is verzwakt door interne conflicten. Bij de Europarlementsverkiezingen behaalde de AfD hier echter wel zeven procent van de stemmen, zodat de partij haar kansen optimistisch beziet.

Over rechts in Brandenburg?
In de deelstaat Brandenburg lijdt het geen twijfel dat de AfD in de landdag kan komen. In de verkiezingen voor het Europees Parlement behaalde de partij hier een bovengemiddelde 8,8% en 39 zetels in de gelijktijdige lokale verkiezingen. In de laatste peilingen is de FDP hier onder de waarnemingsgrens gezakt, maar de CDU staat op stevige winst, terwijl zowel de SPD als Die Linke verlies boeken. Als de CDU de grootste partij weet te worden, wordt het interessant wie ze als coalitiepartner aan zal zoeken. AfD-lijsttrekker en voormalig CDU-politicus Alexander Gauland heeft reeds aangegeven open te staan voor onderhandelingen.

In Brandenburg is de SPD al sinds 1990 aan de macht en regeert momenteel met Die Linke, maar de partij kwakkelt, deelstaatpremier Dieter Woidke geniet weinig populariteit, het gedoe rond de luchthaven doet de regering geen goed en in de afgelopen Europese en lokale verkiezingen deden de sociaaldemocraten het slecht. Als de CDU er in inderdaad in mocht slagen de grootste partij te worden in Brandenburg, komt ze voor een keuze te staan die belangrijke gevolgen kan hebben voor de politieke verhoudingen in Duitsland. Enerzijds kan ze er voor kiezen de linkse dominantie in Brandenburg te doorbreken en een coalitie te vormen met de AfD. Anderzijds kan ze er voor terugschrikken de AfD als salonfähig te erkennen en een coalitie vormen met een van de linkse partijen. De stemmen die in Thüringen opgaan voor een coalitie onder leiding van Die Linke, geven wel aan dat men op links dergelijke scrupules al achter zich heeft gelaten.

Lees ook: