Posted on

Nieuwe MH17-documentaire met belangrijke getuigen

MH17

De raket was Russisch, de verdachten zijn aangewezen, de rechtszaak gaat beginnen. Maar dan verschijnt een documentaire die alles op zijn kop zet: MH17 – Call For Justice, gemaakt door MH17-onderzoeker Max van der Werff en Yana Yerlashova van Bonanza Media. 

De documentaire schijnt nieuw licht op het verkrijgen van de zwarte dozen door Maleisië. Ook stelt het vraagtekens bij de telefoongesprekken die de Oekraïense geheime dienst naar buiten heeft gebracht over de ramp met het Maleisische vliegtuig. Hierbij spreken ze met audio-experts en zelfs met de controversiële Sergej Dubinsky, bekend van de SBU-telefoontaps. De documentairemakers laten wel hele bijzondere getuigen aan het woord.

Documentaire doorbreekt mantra westerse journalistiek rond MH17

De documentaire doorbreekt met haar kritische houding de gebruikelijke mantra van de westerse journalistiek rondom de ramp, waarin het JIT-verhaal bijna tot evangelie is verheven. De documentaire geeft weliswaar geen antwoord op de vraag wat er 17 juli 2014 precies gebeurd is, maar doet wel het stof van 5 jaar vrijwel onbewogen journalistiek opwaaien.

Meer over de ramp met vlucht MH17 vind je in ons dossier: http://www.novini.nl/dossiers/mh17/

Posted on

MH17 – Media verzwijgen cruciale nieuwsfeiten

Waarom verzwijgen de landelijke media cruciale nieuwsfeiten als het om de MH17 gaat? Waarom wegkijken wanneer feiten de officiële versie naar de prullenbak verwijzen? Waarom worden nabestaanden opgescheept met ongeloofwaardig officieel prutswerk, zonder dat de reguliere media dit corrigeert?

Stefan Beck is onderzoeksjournalist gespecialiseerd in Oost-Europa en onderzocht voor Novini de crash van de MH17 vanaf het eerste begin. Een jaar geleden ontdekte hij een cockpitluik en een stabilisator van het MH17- vliegtuigwrak bij een boerenschuur in de Oekraïne. Ook constateerde hij dat Oekraïne bij herhaling leugens vertelde over primaire radargegevens; deze waren, anders dan Oekraïne steeds beweerde, wel degelijk in ruime mate beschikbaar. Zowel de onderdelen als de cruciale informatie kregen op geen enkele wijze de interesse van de onderzoekcommissie. Wat is er toch mis met het onderzoek naar de MH17-ramp? Waarom worden feiten die ingaan tegen de conclusies van de commissie genegeerd?

Café Weltschmerz

Novini-medewerker Eric van de Beek sprak met Stefan Beck voor Café Weltschmerz naar aanleiding van zijn serie artikelen over MH17. Dat gesprek is hieronder te bekijken.

Posted on 1 Comment

MH17 – Oekraïense luchtverkeersleider: ‘Radar stond aan’

Eerder dit jaar sprak Novini in Donetsk met Jevgenij Volkov, een man die op de dag dat MH17 uit de lucht werd geschoten werkte als luchtverkeersleider. Volkov werkte op het moment dat MH17 werd neergeschoten niet meer. Zijn dienst zat er om tien uur s morgens al op. Wel geeft de voormalig luchtverkeersleider antwoord op de vraag: Stond de Oekraïense radar nou echt uit?

Het interview met Volkov werd eerder dit jaar opgenomen in Donetsk, nadat hij eind 2017 werd gewisseld in een gevangenenruil tussen Oekraïne en de Volksrepubliek Donetsk. Het interview spreekt voor zich. Wel is het belangrijk te noemen dat er over een radarstation in Artjomovsk wat verwarring ontstond. De militaire luchtverkeersleider was niet bekend met dit civiele radarstation. Door een foto van het radarstation die Novini Volkov toonde, ontstond bij hem de indruk dat het om een weerstation ging, vanwege de sterke gelijkenis daarmee. De lijst waar Volkov en de Novini-correspondent naar kijken is hier te vinden op de website van Marcel van den Berg.

Als de video niet wordt weergegeven, klik dan hier: https://youtu.be/EAILX-i-S4s

Posted on

MH17 – Verklaringen over straaljagers onder de loep

Eerder dit jaar publiceerde Novini een interview met rebellencommandant Oleg Michailovich Sotnikov ‘SOM’. In het interview vertelt Sotnikov over een straaljager die hem en zijn manschappen heeft gebombardeerd op de dag van de MH17-ramp. Hoewel men altijd een slag om de arm moet houden bij beweringen van militairen, was het interview destijds vooral interessant voor Novini omdat Sotnikov stelde verkeerd te zijn geciteerd. Het vergelijken van de woorden van Sotnikov met vier andere getuigen geeft echter de indruk dat Sotnikov zeer waarschijnlijk de waarheid sprak.

Sotnikov’s woorden zullen in dit artikel worden vergeleken met een aantal andere getuigen van straaljagers nabij de plaats waar Sotnikov heeft gevochten op de dag dat MH17 werd neergeschoten. Verderop in dit artikel werpen een kritische blik op deze getuigenissen maar ook op de redenaties die veelal gebruikt worden om deze te ontkrachten.

Wat zich die wrede dag ook mag hebben afgespeeld, de eventuele aanwezigheid van straaljagers als zodanig  betekent niet per se dat MH17 door deze is neergeschoten en niet door een Buk-raket.

De Sovjet-Unie is inmiddels al bijna drie decennia geleden uiteengevallen. Maar aan haar bestaan herinneren nog tot de dag van vandaag een groot aantal standbeelden en plakkaten. Lenin waakt nog altijd over veel pleinen in de voormalige Sovjet-Unie. Betonnen opschriften op gebouwen wijzen onwetende passanten op de heldendaden van de voormalig bewoners van de huizen. En her en der vindt men zelfs nog een kolchoz waarvan veel westerse mensen dachten dat die term voortaan voorzichtig in geschiedenisboeken was opgesloten.

“Eer aan de Sovjet-Infanterie”, de monumenten die herinneren aan de slag om Saoer Mogila tijdens de Tweede Wereldoorlog werden zelf het decor voor een nieuwe slag om de strategische hoogte in 2014 (foto: Stefan Beck).

Maar dit zijn niet de enige monumenten van een inmiddels vergaan rijk: ook plaatsnamen zijn de stille getuigen van vergane tijden. Hoewel veel niet-Russisch-sprekenden zich eerder zullen verwonderen over de moeite die ze hebben dorpsnamen uit te spreken, herkennen de Russisch-sprekenden in steden als Shachtjorsk en Dzerzjinsk, het woord ‘Mijnwerker’ en de naam van de oprichter van de KGB, Dzerzjinskij. Ook nabij de plaats waar volgens het JIT de Buk zou hebben gestaan die MH17 heeft neergeschoten, liggen de plaatsen Krasnij Oktyabr en PervoMasijske: Rode Oktober en Een Mei.

Commandant Sotnikov

Commandant Sotnikov vocht op het moment van het neerschieten van MH17 vlakbij deze dorpjes, op het hoogste punt van heel het Donbass-gebied: Saoer Mogila. Een strategisch gelegen hoogte waar hard om werd gevochten in die tijd. Tussen de standbeelden die herinneren aan de Tweede Wereldoorlog en de slag die hier toen werd gevochten, gingen opnieuw partijen met elkaar de strijd aan. De heuvel werd daarom ook veelvuldig gebombardeerd, niet alleen door artillerie, maar ook door vliegtuigen. De gevechten rond juli 2014 leidden ertoe dat mensen hun huizen in dit gebied moesten verlaten, maar lang niet allemaal: velen zijn gebleven ofschoon er dagelijks doden vielen slechts een paar kilometers van hun huis.

De dag dat MH17 werd neergeschoten was geen uitzondering. Ook op die dag werd gevochten op de strategische hoogte van Saoer Mogila. Ook Commandant Sotnikov verklaarde aan Novini en Nieuwsuur die dag op de hoogte te zijn gestationeerd. Het was normaal dat toestellen van de Oekraïense luchtmacht hen in die tijd bombardeerden en volgens Sotnikov was die dag geen uitzondering. Tegen Novini vertelde hij het volgende:

 

 

Stefan: En heeft u ook, op de dag dat de Boeing werd neergeschoten, vliegtuigen gezien in de lucht?

SOM: Ja, dat heb ik je al gezegd. (In een voorinterview – SB). [Normaliter als] er vliegtuigen vlogen werden wij altijd tweemaal gebombardeerd. Hij kwam uit het westen, bombardeerde. (Verder vliegen kon hij niet vanwege de grens met Rusland, SB) En draaide direct om. Keerde terug en bombardeerde ons een tweede keer en vloog naar het westen, in de richting van Kiev of waar ze dan ook naar toe vlogen.

SOM: Maar op die dag, bombardeerde hij één keer, draaide om en vloog in de richting van Snezhnoe. (Naar het Noorden – SB) Hij begon omhoog te gaan. Hij ging omhoog. Als hij ons bombardeerde vanaf een hoogte van drie à vijf kilometer… Moeilijk te zeggen met het blote oog, maar plus minus. En toen, na ons, ging hij direct omhoog. En ging weg in de richting van Snezhnoe.

De verklaring is interessant, maar zijn getuigenis op zich mag niet zomaar worden geloofd. Zo kan een reeks gebeurtenissen moeilijk aan slechts één getuigenis worden opgehangen. Maar ook het feit dat SOM bij de separatisten heeft gevochten versterkt de betrouwbaarheid van zijn getuigenis niet. Militairen zijn veelal gedwongen te zwijgen over hun missies of andere zaken daaromheen. Ook leugens kunnen absoluut niet worden uitgesloten bij verklaringen van soldaten en commandanten indien zij hiertoe zijn opgedragen. Wat Sotnikovs getuigenis interessant maakt, is dat de verklaring niet op zich staat.

Andere getuigenissen

Lang voordat Novini ooit met Sotnikov sprak, begaf Pavel Kanygin, verslaggever voor de Russische oppositiekrant Novaja Gazeta, zich eveneens in de Donbass om daar onderzoek te doen naar de toedracht van de MH17-ramp. De verslaggeving van Kanygin geldt als bijzonder interessant, omdat hij in zijn onderzoekswerk plaats heeft gemaakt voor een breed scala aan getuigenissen. Het gaat hier om zowel getuigenissen die in overeenstemming zijn met de officiële mantra over de BUK als verklaringen die niet tot de JIT-canon behoren. Kortom, onderzoek waarin met een open blik wordt gekeken naar alle informatie.

Een van de verklaringen die Kanygin vastlegde was van ene Natalja die in het dorp Pervojemaske woont. Het gesprek wordt hieronder weergegeven. De vertaling is van Novini.

Natalja: We keken naar vliegtuigen. We hoorden een harde knal. Heel hard. Toen letterlijk snel daarna begrepen wij dat het het vliegtuig was. (De MH17) Het probleem was dat het over ons was gevlogen… Soeshki’s (bijnaam voor Soechois) vlogen die dag. Ze lanceerden meer salvo’s.

Kanygin: Hoe hoog vlogen ze?

Natalja: Niet elke hoog. (Letterlijk de fout in de Engelse tekst vertaald, waarschijnlijk wordt met ‘elk’ ‘erg’ bedoeld. Het doet vermoeden dat какой (welke) is vertaald met такой, we zagen ze, we hoorden ze.

Ook Novini wist in hetzelfde gebied een interessante getuigenis te noteren. Ditmaal van een man in een ander dorp, Kransij Oktjabr, eveneens nabij de JIT-lanceerplaats.

Novini: Wat zag u op die dag dat de Boeing werd neergeschoten?

Man 1: Ik hoorde een ontploffing en zag twee vliegtuigen. Dat is alles. Twee vliegtuigen en kwamen uit… Ze draaiden en gingen naar… Hoe heet het ook al weer?… Euh..Grote rookpluim…

Man 2: Grabovo?

Man 1: Grabovo! Naar Grabovo. Oekraïense vliegtuigen gingen naar Grabovo. (Grabovo ligt ten Noord-Oosten van de Kransij Oktyabr)

Novini: Op welke hoogte?

Man 1: Oi… Een grote hoogte.

Novini: Ze waren erg klein? Erg hoog?

Man 1: Ja, ja.

Bij het controleren van uitspraken van een vrouw die eerder door de BBC was getoond in één van hun documentaires bleek zij ook te hebben gesproken over iets dat zij omschrijft als een straaljager. De vrouw uit Kransij Oktjabr verklaarde aan Novini het volgende:

Novini: Waren er ook andere dingen die u heeft waargenomen op die dat? Nee?

Kovalenko: (U-uh: nee)

Novini: Heeft u vliegtuigen gezien die vlogen?

Kovalenko: Nou ja, militaire vliegtuigen hebben we gezien.

Novini: Ook op die dag?

Kovalenko: Nou, ja.

Novini: Waar kwamen ze vandaag en in welke richting?

Kovalenko: Ze kwamen naar ons… Wij stonden hier en schonken er zelfs geen aandacht aan. Het ding is, op die dag was het bewolkt. We hoorden ze brommen. Daarom… waarom…

De laatste verklaring die wij hier noemen is eveneens van Kalygin van opositiekrant Novaja Gazeta. Wederom gaat het hier om een interview dat is opgenomen in Pervojemaske. Dit keert interview Kanygin ene Marina. Hieronder haar woorden, vertaald vanuit het origineel door Novini:

Kanygin: Marina, vertel alsjeblieft, wat is er gebeurd voor de ramp?

Marina: Voor dat dat gebeurde, op die dag waren er vier mensen: tante Nina, tante Loeba en mijn vriend en peetmoeder Loeda. We zaten op een bankje en praatten. Er vloog een drone. En toen gingen we allemaal onze eigen weg. (…) Toen toen kwam tante Nina hier naartoe rennen en begint ons te roepen en had haar gezicht afgedekt met een zakdoek. Daar, zo dat het zichtbaar was… Langs onze straat zo dat het zichtbaar was… Er vlogen… Alsof het vuurwerk was, als raketten, maar ze waren wit. Een heleboel. Ze vlogen van elkaar af en ze bleven in de lucht hangen. Ze beleven in de lucht hangen en zij (tante Nina) dacht dat het fosforbommen waren. Hiervoor hadden ze ons bang gemaakt, dat ze (waarschijnlijk: fosforbommen) in Makejevka waren, en dat er later brandwonden zouden komen. Tante Nina schreeuwde: “Fosforbommen!” En Sergej kwam (haar buurman die in de militie zat, dat het haar man is zoals Interpreter schrijft lijkt niet te kloppen omdat Kanygin op 2:51 zegt dat het haar buur is) en zei: “Tante Nina, dat kan niet, dat is alleen verdediging”

Kanygin: Thermische?

Marina: Ja. En de lucht was witachtig, als mist. En daarvandaan, daar is Saoer Mogila. Het was constant onder controle van verschillende zijdes, eerst had onze DNR het onder controle, toen de Oekraïense strijdkrachten. Zo was het toen. Daar werden zelfs de doden niet geborgen. Het was daar vreselijk. En daar vandaan zo’n… vuur. De lucht was rood. Je weet wel het brandde. Het was rood, donkerrood, vuur en zwarte rook. Daarvandaan. (…)

Verschillende verklaringen

Hierboven worden vijf verschillende verklaringen gedaan, afkomstig van mensen in hetzelfde gebied, over het waarnemen van straaljagers op de dag waarop MH17 is neergeschoten. Een aantal opmerkingen zijn hier op hun plaats.

Allereerst moet worden opgemerkt dat twee getuigenissen vrij algemeen zijn; er worden geen tot weinig details gegeven behalve dat er één of zelfs twee vliegtuigen waren. Een van de getuigen heeft het toestel alleen maar gehoord. Dergelijke getuigenissen zijn op hun beurt natuurlijk interessant maar goed vergelijken wordt moeilijk. Ook is het niet duidelijk wanneer de mensen precies de toestellen zouden hebben zien vliegen. Een paar minuten of een paar uur verschil maakt immers veel uit.

Ook is Novini bekend met getuigen die toestellen hebben zien cirkelen tussen Torez, Snezjnoe, en Saoer Mogila, Een van deze getuigen geeft echter aan dat hij een toestel zag cirkelen geruime tijd voor de ramp (ongeveer een uur). Daardoor bestaat ook de mogelijkheid dat de (minder gedetailleerde) waarnemingen van de getuigen in Krasnij Oktjabr in principe een toestel op een eerder tijdstip hebben waargenomen. Of hetzelfde toestel meerdere keren hebben gezien.

Overlap

Maar dat alles is anders bij de verklaring van Sotnikov en de twee dames die Kalygin heeft geïnterviewd in Pervomaijske. Deze getuigen omschrijven namelijk alle drie, los van elkaar zo lijkt het, eenzelfde gebeurtenis. Allen beweren een toestel te hebben zien bombarderen. Niet alleen dat, ze brengen het toestel ook in verband met de MH17. Dit suggereert dat ze het moment van bombarderen nabij het moment van neerschieten plaatsen. Wel moet genoemd dat de richting waarvandaan het toestel begon te bombarderen lijkt te verschillen. Het getuigenis van een van de twee vrouwen lijkt erop te duiden dat het toestel over Pervomaijskje vloog toen het begon te bombarderen (grofweg zuidelijk van Saoer Mogila) terwijl Sotnikov zegt dat het toestel uit het westen kwam.

Het is verder interessant op te merken dat het gebruik van flares, dat door één van de vrouwen wordt beschreven, een gebruikelijke procedure is voor grondaanvalstoestellen vlak voor en/of vlak na een bombardement. Aangezien een dergelijk toestel op moment van bombarderen haar laagste hoogte bereikt is zij juist op dat moment het meest kwetsbaar voor manpads. Vandaar het lanceren van flares.

Kortom, Sotnikovs getuigenis kan waar zijn, maar ook bedacht, hij kan zich hebben vergist in de dag. Hoe het ook zij, hij is in ieder geval niet de enige die liegt, zich vergist of misschien toch de waarheid spreekt.

Diversiteit in verklaringen rondom de rampplek

De bovengenoemde getuigenverklaringen zijn bij lange na niet compleet. Er zijn veel meer verklaringen van mensen die straaljagers hebben gezien. Het gaat hier vooral om mensen die verbleven om en nabij de rampplek, relatief ver weg van het Saoer Mogila-gebied. In de bijlage (pdf) is een, waarschijnlijk verre van complete, lijst met interviews neergezet met dergelijke getuigenissen voor de geïnteresseerde.

Posted on

MH17 – Grote brokstukken MH17 nog op rampplek

Grote onderdelen van MH17 blijken nog te liggen rond de crashsite. Onder de onderdelen bevindt zich een groot deel van de rechter horizontale stabilisator van het toestel. Ook lijken er nog twee onderdelen te liggen waar mogelijk inslagen in te zien zijn, waaronder één onderdeel dat mogelijk van de cockpit afkomstig is. De onderdelen liggen tot de dag van vandaag op een boerderij.

Rechter stabilisator

In het onderzoeksrapport van de OVV is uitgebreid beschreven waar alle onderdelen van het vliegtuig liggen. Dit is ook geval met de rechter horizontale stabilisator. Hoewel het rapport wat twijfel geeft over de toestand van de stabilisator, (soms wordt er gesproken over ‘delen van de rechter stabilisator’, soms wordt er gesproken over de horizontale stabilisator als zijnde hij heel zou zijn.) lijkt het rapport erop te duiden dat delen van de rechterstabilisator waren gevonden in een klein meer op de crashsite. Later zouden deze onderdelen verplaatst zijn. De achterrand zou ontbreken net als het uiteinde van de stabilisator. Dit uiteinde lijkt nu terecht te zijn. (MH17, OVV, p. 77)

Er prijkt groene verf op de overblijfselen van één van de horizontale stabilisatoren van de MH17. De boer wijst naar een groene ploeg waarmee de boeren de stabilisator naar de boerderij hebben getransporteerd. Spottend zegt hij: “Degenen die die (groene) verf ziet zullen zeggen dat het van een BUK is.” Ik herinner mij de woorden die hij mij eerder al had geschreven via de app toen ik hem vroeg of hij ook bereid was te vertellen wat hij die dag had gezien. ‘Houdt er rekening mee dat mijn verhaal maar weinig overeenkomt met de officiële versie’, kreeg ik terug.

De boer heeft, net als veel andere mensen in de regio, geen vertrouwen in het onderzoek. Maanden lang lagen de MH17-brokstukken op het veld voordat de stukken werden opgehaald door de OVSE. Terwijl bewoners dagelijks naar hun werk gingen, kregen ze te horen dat het te gevaarlijk zou zijn om onderzoek te doen op de crashsite. De conclusie dat een Russische BUK de MH17 zou hebben neergeschoten wordt hier ontvangen met veel scepsis. Des te meer omdat er nooit iets is gedaan met de vele verklaringen van lokale bewoners dat zij straaljagers hebben gezien.

 

Geen onderzoek meer op rampplek

Het Openbaar Ministerie heeft de zoektocht naar nieuwe fragmenten lang geleden gestaakt. In een verklaring die het OM begin 2017 heeft gedaan, schrijft het OM:

“Op de crashsite zouden nog altijd overblijfselen van de ramp kunnen worden gevonden. Nu de oorzaak van het neerhalen van het vliegtuig onomstotelijk is vastgesteld, dient het actief zoeken naar wrakdelen geen redelijk strafrechtelijk doel meer.”

Zelfs voordat de onderzoeksresultaten door de OVV werden gepubliceerd leek er maar weinig interesse in de stukken te zijn. Voorbeeld hiervan is toen de burgerjournalist Max van der Werff contact heeft gezocht met het JIT nadat een bewoner bij de crashsite hem had gevraagd een stuk van de MH17 mee te nemen naar Nederland. Maanden ging voorbij zonder dat er iets gebeurde. Pas nadat op RT een interview met Van der Werff werd uitgezonden werd contact opgenomen.

Één van de onderdelen die gevonden zijn op de crashsite. De dikte van het materiaal en de geklonken constructie suggereren dat hier mogelijk sprake is van een onderdeel dat afkomstig is van het gebied rond de vleugels.
Één van de onderdelen die gevonden is op de crashsite. Het gaat hier mogelijk om een luik dat zich bevond in de cockpit; vlakbij de plaats waar de BUK raket ontploft zou zijn volgens het JIT.

De houding van het OM naar materiaal dat nog op de crashsite ligt is opmerkelijk omdat het Russische bedrijf Almaz Antey, de producent van het BUK-luchtdoelraketsysteem, tot een andere lanceerlocatie komt aan de hand van inslagschade. Een belangrijk punt dat het Russische concern naar voren brengt is de schade aan de linker motor, waarvan het concern beweert dat deze niet veroorzaakt kan zijn indien de BUK-raket van de lanceerlocatie van het OM is afgeschoten. Er valt aan de objectiviteit van het Russische defensieconcern te twijfelen, maar in een eventuele rechtszaak tegen Rusland zal het OM op deze argumenten een antwoord moeten kunnen geven.

Veiligheid rampplek

Het OM brengt nog twee andere redenen naar voren waarom zij niet terug kan naar de site, één hiervan is veiligheid. Begin 2017 meldt een woordvoerder van het OM: “Het toestel kwam in een groot gebied terecht, waar het nu nog steeds onrustig en onveilig is. Dat maakt het bergen erg lastig.” De boer spreekt dit echter tegen. Hij vertelt dat Rossypnoje voor het laatst werd beschoten op 23 of 24 augustus in 2014. Beschietingen waren, volgens de boer, hoorbaar totdat de slag om Debaltsevo, in februari 2015, was gestreden. De hulpdiensten van de DNR, de MChS, hebben inmiddels een (groot deel van de) niet ontplofte munitie opgeruimd rondom de rampplek. Een blik op de kaart lijkt de woorden van de boer te ondersteunen.

Kaart van gebied rond de crashsite van 13 mei 2018. In het wit gebied dat onder controle is van Oekraïne, in het rood territorium dat onder controle is van de DNR en LNR. De afstand van Rossypnoje (crashsite) naar de dichtstbijzijnde frontlinie is meer dan twintig kilometer.

Voor het OM onmogelijk

De mogelijk belangrijkste en interessantste reden waarom het OM niet in staat is om verder onderzoek te doen op en om de crashsite wordt in een verklaring genoemd, eveneens uit 2017.

De indruk is wel gewekt dat het gebied in Oost-Oekraïne waar vlucht MH17 is neergehaald vrij toegankelijk zou zijn voor het joint investigation team (JIT). Dat is niet het geval, en heeft te maken met de (inter)nationale regelgeving voor rechtshulp in strafzaken. Immers, de zelfverklaarde republieken DPR en LPR worden niet als autonome staten erkend.

Met andere woorden, volgens het OM staat de (inter)nationale regelgeving voor rechtshulp in strafzaken het OM niet toe om onderzoek te doen in het gebied. Dat is van belang want, indien waar, pleit dit het OM vrij waarom zij niet in staat is geweest onderzoek te doen in de DNR naar de crash van de Boeing. Dit betekent echter dat de verantwoordelijkheid voor het gebrek aan onderzoek op de rampplek bijgevolg bij het ministerie van Buitenlandse Zaken en de wetgevende macht ligt.

[pullquote]“(…) de verantwoordelijkheid voor het gebrek aan onderzoek op de rampplek ligt bijgevolg bij het ministerie van Buitenlandse Zaken en de wetgevende macht.”[/pullquote]

De geactiveerde zuurstofgenerator

De horizontale stabilisator is niet het enige wat nog op de rampplek ligt. De boer laat een schroef zien die helpt om de flaps naar beneden te brengen. Er liggen delen die mogelijk van de vloer van het toestel zijn geweest. Ergens vinden we een stuk dat iets weg heeft van een stuk isolatiemateriaal. Het gat dat in het stuk zit doet denken dat het hier mogelijk om een inslag gaat.

Een dik stuk metaal met een gat erin trekt tevens de aandacht. De dikte van het materiaal tezamen met de genagelde en lijmconstructie doet vermoeden dat dit stuk mogelijk afkomstig is van het gedeelte van de romp in het gebied van de vleugels. Het blijft de vraag wat het gat heeft veroorzaakt, dat duidt op een inslag van buiten naar binnen. Indien (absoluut niet zeker!) de schade is veroorzaakt voordat het toestel op de grond terecht kwam, ontstaat een grote vraag hoe deze schade is veroorzaakt. Door de positie waar de BUK is ontploft en de grote hoek tot de vleugel is een penetratie van het dikke materiaal door BUK-fragmenten erg onwaarschijnlijk.

Een uitvouwbare tafel en een onderdeel van een stoel zijn pijnlijke herinnering aan de passagiers. Een paar meter verderop laat de boer nog een verzameling brokstukken zien. De man vertelt dat een paar platen met houten afdruk erop waarschijnlijk de restanten zijn van het karretje.

De restanten van één van de karretjes waarmee stewardessen eten en drinken uitdeelden.

Één van de dingen die bijzonder de aandacht trekt is een zuurstofgenerator. Deze zuurstofgenerators voorzien de passagiers van zuurstof in het geval dat de druk in de cabine wegvalt. De zuurstofmaskers zijn in ieder geval niet meer verbonden aan de generator, wel is er een zwarte streep te zien. Dit is interessant: de zwarte streep betekent dat de zuurstofgenerator geactiveerd geweest. (MH17, OVV, p. 175)

Op de foto een zuurstofgenerator. Het is één van zo’n 50 zuurstofgeneratoren waarvan bekend is dat ze gevonden zijn. De zwarte streep geeft aan dat de zuurstof generator reeds geactiveerd is. Dit kan gebeurd zijn door het activeren van een passagier, maar even goed door een ontploffing of de impact met de grond.

Het is goed mogelijk dat dit door het uit elkaar vallen van het vliegtuig is gebeurd of op het moment dat de zuurstofgeneratoren op de grond vielen. Zoals het OVV in haar rapport schrijft:

Er is slechts enkele Newton nodig om de ontstekingspin van de zuurstof generator te verwijderen. [Hetgeen de zuurstofgenerator activeert – SB] Het is daarom denkbaar dat de zuurstofgenerators werden ontstoken als gevolg van de drukgolf, de dynamische krachten tijdens het in de lucht uiteenvallen of het neerstorten op de grond. (MH17, OVV, p. 175)

Het is één van 50 zuurstofgeneratoren die geactiveerd is gevonden. Slechts één, in de rustruimte voor de bemanning, is gevonden zonder geactiveerd te zijn. (MH17, OVV, p. 104) Volgens het OVV omdat deze zich in een afgesloten deel van het vliegtuig heeft bevonden.

Dat er MH17-brokstukken nog op de crashsite liggen is geen geheim (zie o.a. https://www.youtube.com/watch?v=rFRThhOe9yU en https://www.ad.nl/buitenland/spekkers-ik-doe-dit-juist-voor-nabestaanden-mh17~a5da140c/ en https://www.facebook.com/stanislav.obischenko/posts/1213346382084293). Reeds lang is bekend dat niet alle stukken geborgen zijn. De vraag is wat de waarde is van de stukken die er nog liggen. De oorzaak van de Bijlmerramp werd achterhaald toen één boutje was gevonden. Volgens het OM is de oorzaak van de MH17 reeds onomstotelijk vastgesteld. De scepsis van de boer wordt er echter niet minder om. De stukken liggen er al lang. Er wordt niets mee gedaan.