Posted on

Europese landen veroordelen situatie Zee van Azov en verkiezingen in Donbass

Het Europees Parlement heeft een resolutie aangenomen waarin het de EU oproept om Rusland strengere sancties op te leggen indien de situatie in de Zee van Azov verslechtert. Daar bovenop hebben een aantal Europese landen Rusland opgeroepen om de verkiezingen van 11 november in Donbass tegen te houden.

In de resolutie van het Europees Parlement wordt het handelen van Rusland in de Zee van Azov veroordeeld. Het Europees Parlement stelt dat de inspecties die Rusland in de Zee van Azov uitvoert in strijd zijn met VN-Zeerechtverdrag.

“Hoewel de situatie in de Zee van Azov werd aangekaart in het bilateraal verdrag van 2003 tussen Oekraïne en Rusland, die deze gebieden als interne wateren van de twee staten oormerkt en beide partijen de mogelijkheid geeft om verdachte schepen te inspecteren, garanderen de overeenkomst van 2003 en het VN-Zeerechtverdrag vrijheid van navigatie.”

Het EP wijst er verder op dat de brug in Kertsj tussen de Krim en (de rest van) Rusland illegaal gebouwd zou zijn en dat door de brug 20% van de schepen niet meer door zou kunnen varen. Eveneens stelt het dat de brug ecologische schade teweegbrengt. De resolutie waarschuwt verder voor het risico dat Rusland gasvelden in de Zee van Azov in kan nemen. De resolutie veroordeelt verder ook het ongerelateerde bloedbad op een school in Kertsj.

Situatie in Zee van Azov

In maart van dit jaar heeft Oekraïne een vissersboot, de Nord, vastgezet. De vissersboot had haar thuishaven in de door Rusland gecontroleerde Krim. Ondanks dat Oekraïne geen controle meer uitoefent over de Krim, beschouwt Kiev het schiereiland nog altijd als haar eigen grondgebied en wil zodoende nog altijd bepalen wie er wel en wie niet mag komen. Het reizen naar de Krim (net als naar Donbass overigens) via Russisch territorium geldt volgens de Oekraïense wet als ‘illegaal de Oekraïense grens oversteken’. Dit heeft al tot veel bijzondere situaties geleid, waaronder dat een Russische zangeres die in de Krim heeft opgetreden de toegang tot Oekraïne werd geweigerd om daar deel te nemen aan het Eurovisiesongfestival in Oekraïne in 2017. Een dergelijk verbod om de Krim of de Donbass via Russisch territorium binnen te reizen is daarmee ook een verkapte sanctie tegen deze gebieden.

Hoewel de Krim de facto Russisch is en ook uit een referendum en meerdere onafhankelijke peilingen is gebleken dit feit ook door de bevolking wordt ondersteund, geldt de Krim voor verreweg de meeste landen nog altijd als onderdeel van Oekraïne. De situatie die door het vastzetten van de Nord is ontstaan, namelijk het aantasten van economische belangen op grondgebied dat Rusland als haar eigen beschouwt, kan dus niet via internationale organen worden aangekaart omdat zij de Krim als Oekraïens beschouwen. Bijgevolg werd er geantwoord door een groot deel van de schepen die naar Oekraïense havens varen te inspecteren. De inspecties leverden de desbetreffende rederijen tijdverlies en daarmee kosten op. De inspecties gelden als legaal, aangezien Oekraïne en Rusland een verdrag hebben gesloten dat zij de Zee van Azov als een gedeelde binnenlandse zee zien. Het gevolg is dus dat de Russische inspecties een de facto sanctie is voor het vasthouden van de Nord door Oekraïne.

http://www.novini.nl/met-marinebasis-en-navo-oefening-wil-oekraine-rusland-onder-druk-zetten-in-zee-van-azov/

De situatie leidt tot spanningen in de Zee van Azov tussen Oekraïne en Rusland. Beide landen hebben al meerdere marineschepen naar de zee verplaatst. Aangezien Oekraïne zelf geen marine van betekenis heeft, heeft de steun van het EP en ook een aantal oefeningen die NAVO-landen met de bescheiden Oekraïense marine hebben gedraaid een aanzienlijke betekenis. Daarnaast wordt er door de VS momenteel overwogen om Oekraïne Oliver Hazard Perry-klasse fregatten te leveren. Hier moet echter nog over besloten worden.

http://www.novini.nl/nederlands-fregat-houdt-oefening-met-oekraiense-marine/

Verkiezingen Donbass

Na de aanslag op het hoofd van de Volksrepubliek Donetsk (DNR), Zachartsjenko, werden snel daarna verkiezingen georganiseerd voor een opvolger voor Zachartsjenko. Deze verkiezingen staan momenteel gepland voor 11 november. Tegelijk met de verkiezingen in de DNR worden ook de in Volksrepubliek Loegansk (LNR) soortgelijke verkiezingen gehouden.

In de aanloop naar een zitting van de VN-veiligheidsraad heeft een aantal Europese landen, waaronder ook Nederland, de verkiezingen in een verklaring veroordeeld. In de verklaring van de landen wordt Rusland opgeroepen haar invloed aan te wenden op de DNR en LNR om deze verkiezingen tegen te houden.

“Als deze illegitieme ‘verkiezingen’ doorgang vinden, dan is het een overtreding van het Minsk-akkoord en de wet van Oekraïne. Alle soortgelijke illegale verkiezingen zijn niet-compatibel met de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Oekraïne.”

De Nederlandse vertegenwoordiger voor de VN, Karel van Oosterom, verklaarde namens Nederland:

“Mijn eerste aandachtspunt betreft het aankondigen van lokale verkiezingen in gebieden die niet door de overheid worden gecontroleerd in het oosten van Oekraïne. We veroordelen deze illegitieme zogenaamde verkiezingen. Als ze worden gehouden, zullen deze nep-verkiezingen afspraken overtreden die onder het Minsk-akkoord zijn gemaakt en de Oekraïense wet overtreden. In overeenkomst met de Minsk-akkoorden, kunnen lokale verkiezingen in bepaalde delen van de regio’s Donetsk en Loegansk alleen plaats vinden in overeenstemming met de Oekraïense wet.”

Minsk-akkoord

Het vervangend hoofd van de DNR, Dennis Poesjilin, heeft inmiddels gereageerd op de stellingname van de landen. Hij wijst erop dat er in het Minsk-akkoord enkel over wordt gesproken dat beide partijen (Oekraïne en de DNR+LNR), zijn overeengekomen lokale verkiezingen te houden in de Donbass. Over een verbod wordt niet gerept in de akkoorden.

Rusland had voorgesteld om de vertegenwoordigers van de DNR en LNR aanwezig te laten zijn bij het debat over de verkiezingen. Het Russische voorstel werd echter van de hand gewezen. Dit overigens tot ergernis van zowel Rusland als de DNR:

Financiële en militaire steun

Rusland werd verder opgeroepen haar steun voor de DNR en LNR stop te zetten. De Nederlandse vertegenwoordiger voor de VN Karel van Oosterom verklaarde: “Rusland moet haar rol vervullen door haar financiële en militaire steun aan de separatisten te stoppen en haar militaire krachten en militair materieel terug te trekken uit het territorium van Oekraïne.”

Een dergelijke oproep is opmerkelijk; het noemen van de plaatsing van Russisch militair materieel suggereert dat Rusland het territorium veroverd zou hebben. Volgens het Verdrag van Den Haag  is de oorlogvoerende partij die een gebied bezet heeft echter verantwoordelijk voor de zorg voor de bevolking. Gezien de economische blokkade die Oekraïne het gebied heeft opgelegd zou een dergelijke oproep om de financiering van de DNR en LNR een humanitaire ramp betekenen. Een dergelijke oproep zou verder een oproep zijn het bovengenoemde verdrag te overtreden, wanneer men Rusland als oorlogvoerende partij beschouwt.

http://www.novini.nl/de-omvang-van-de-russische-aanwezigheid-in-donbass/

Posted on

Oekraïne houdt opnieuw civiel Russisch schip vast

Opnieuw heeft de Oekraïense veiligheidsdienst een Russisch vrachtschip vastgezet, ditmaal in de haven van Cherson. Over de precieze reden bestaat onduidelijkheid. In de dagen na het incident heeft Rusland een marine-oefening aangekondigd waardoor een deel van de Zwarte Zee tijdelijk werd afgezet. Tegelijkertijd heeft Oekraïne aangekondigd militaire scenarios te ontwikkelen voor de nabijgelegen Zee van Azov en de NAVO gevraagd om schepen in de Zee van Azov te escorteren.

Op 10 augustus zou het Russische vrachtschip Machanic Pogodin de haven van Cherson in Oekraïne hebben aangedaan. Kort daarna heeft de Oekraïense veiligheidsdienst (SBU) het schip vastgezet. Waarom is niet duidelijk, omdat de SBU geen verklaring heeft gegeven voor haar handelen. Wel is bekend dat de Oekraïense president van de Autonome Republiek Krim, Borys Babin (president alleen in naam omdat Oekraïne geen controle heeft over de Krim) op facebook het incident in verband heeft gebracht met het feit dat het bedrijf waartoe het schip behoort op de Oekraïense sanctielijst staat.

“Ik ben er zeker van dat [het schip] deze haven niet snel zal verlaten. Ik ben er ook zeker van dat deze keer niemand deze zaak kan verpesten. Omdat sanctiekwesties zaken en zaken van het strafrecht verschillende dingen zijn valt de controle van deze zaak binnen de kaders van onze autoriteit”, aldus Babin.

Babin beweert verder dat Russische rederijen minder schepen sturen naar Oekraïne uit vrees dat hun schepen ook worden ingenomen.

Militaire oefening

Eergisteren werd gemeld dat Rusland op 15 augustus het westelijke gedeelte van de Oekraïense kust  voor het grootste deel van de dag effectief zou hebben geblokkeerd. Verschillende vrachtschepen hebben daardoor tijdelijk hun reis moeten onderbreken. Hoewel dit bericht door diverse Oekraïense media verspreid werd, lijkt het  niet te kloppen, aangezien diverse schepen konden doorvaren. Wel moesten schepen hun koers aanpassen vanwege een Russische en een Oekraïense oefening.

Militair scenario voor Zee van Azov

De Oekraïense staatssecretaris voor ‘de tijdelijk bezette gebieden’, George Tuka kondigde in een interview aan dat er werd gewerkt aan een scenario voor ‘het opheffen van de Russische blokkade’ in de Zee van Azov, inclusief scenario’s waar geweld kon worden gebruikt. Rusland heeft sinds kort het aantal controles op vrachtschepen in de richting van Oekraïne verhoogd nadat Oekraïne een Russische vissersboot had vastgezet. Hoewel de schepen met als bestemming Oekraïne enige tijd worden opgehouden, kunnen ze na een lange controle doorvaren. Anders dan een aantal Oekraïense ministers beweren, is er dus geen sprake van een blokkade.

Hoewel het normaal is dat landen allerlei militaire scenario’s paraat hebben, ook al is er geen dreiging van oorlog, is het niet gebruikelijk om ook openlijk toe te geven dat deze scenario’s bestaan of worden ontwikkeld.

Naast de melding dat er een scenario wordt ontwikkeld waar mogelijk geweld bij kan worden gebruikt heeft Tuka ook gemeld dat er aan wordt gedacht om vrachtschepen in de Zee van Azov te laten begeleiden door schepen vanuit de VN Veiligheidsraad of NAVO. Een dergelijke marine-operatie kan Oekraïne niet zelf uitvoeren, aangezien de schepen van de Oekraïense marine daar niet modern genoeg zijn en te klein voor zijn. De slagkracht die Oekraïne eventueel zelf ten tonele kan brengen in de Zee van Azov zal daarom voornamelijk haar luchtmacht zijn.

Tezelfdertijd zijn er wederom twee Amerikaanse schepen in de Zwarte Zee aangekomen, het gaat om een transportschip en de Arleigh Burke-klasse torpedobootjager USS Carney. De aanwezigheid van deze schepen volgt op die van een aantal andere schepen die vorige maand aan oefeningen hebben deelgenomen in de Zwarte Zee.

Eerder werd een Russische vissersboot door Oekraïne vastgezet in de Zee van Azov. Het schip was naar de door Rusland gecontroleerde Krim toe gevaren. Oekraïne beschouwde dit als illegaal de Oekraïense grens oversteken omdat Oekraïne de Krim nog steeds als haar grondgebied beschouwt. Als reactie heeft Rusland het aantal schepen dat zij controleert in de de Zee van Azov fors opgevoerd waardoor schepen die naar Oekraïense havens varen vertraging oplopen.

Posted on

Opnieuw geruchten over uitwisseling van gebieden tussen Servië en Kosovo

De spanningen tussen Kosovo en Servië lopen opnieuw op, nu de regering van Kosovo er nog altijd niet in is geslaagd een statuut vast te stellen voor de Servische gemeenschap in Kosovo. Ondertussen doen geruchten de ronde over opsplitsing van Kosovo.

De gemeenschap van Servische gemeentes (lichtblauw) in Kosovo onder het akkoord uit 2013 (kaart: Vladimir Varjačić)

Een van de aanleidingen voor de onrust, is dat de president van Kosovo, Hashim Thaci, op Facebook stelde dat met Servië gesproken zou moeten worden over een ‘grenscorrectie’. Dit werd algemeen opgevat als een understatement voor de uitwisseling van grondgebied en veel mensen dachten hierbij vanzelfsprekend aan de gemeentes in het noorden van Kosovo waar vooral Serviërs wonen. Maar Thaci stelde later dat er geen sprake van is dat deze gebieden afgescheiden zouden worden van Kosovo en dat hij er alleen aan werkte om bepaalde gebieden van Servië waar veel Albanezen wonen bij Kosovo te voegen. Voor de Servische regering is het afstaan van de gemeentes waar Thaci op doelt onbespreekbaar.

Ondertussen is op 4 augustus de deadline verlopen voor het vaststellen van een statuut voor de gemeenschap van Servische gemeentes in Kosovo – een afspraak die al in 2013 onder auspiciën van de Europese Unie gemaakt is. Nadat berichten opdoken dat Serven in het noorden van Kosovo overwogen nu dan zelf maar een autonome regio uit te roepen, waarschuwde premier Ramush Haradinaj dat op ‘een eventuele poging tot het uitroepen van autonomie’ een reactie zou volgen vanuit Pristina.

In een brief die de Servische president Aleksandar Vucic schreef aan Servische inwoners van Kosovo waarschuwde hij de bewoners om niet in te gaan op provocaties en geen dingen te doen die de internationale gemeenschap later tegen hen zou kunnen gebruiken. “Servië is vandaag gereed om aan haar verplichtingen jegens u te voldoen en om uw levens en vrede te beschermen als dat noodzakelijk is. (…) Er zullen geen nieuwe “Stormen” (hier wordt gerefereerd aan de Kroatische Operatie Storm) komen in Kosovo en Metohija.” De Servische president voegde hier aan toe dat hij KFOR als vredeshandhavende macht in Kosovo verantwoordelijk houdt voor het bewaken van de civiele infrastructuur waar Serven in Kosovo van afhankelijk zijn.

Er zijn berichten dat KFOR troepen heeft verplaatst naar het noorden van Kosovo. Dit zou mogelijk uit vrees zijn dat de situatie uit de hand loopt. KFOR spreekt dit tegen en zegt dat het om een oefening zou gaan.

De huidige situatie komt na eerdere geruchten dat Poetin en Trump in Helsinki het eens zouden zijn geworden over een opdeling van Kosovo. Volgens de Albanese geruchten zou Rusland Kosovo willen erkennen in ruil voor aansluiting van de noordelijke gebieden van Kosovo, waar voornamelijk Serven wonen, bij Servië.

Posted on

Zweden: Burgerlijke oppositie wil NAVO-lidmaatschap

De burgerlijke oppositiepartijen in Zweden, dat al sinds de Napoleontische Oorlogen formeel neutraal is, zijn het er over eens dat het land lid moet worden van de NAVO.

Terwijl er parlementsverkiezingen op de rol staan voor september van dit jaar, zijn de vier partijen van het centrumrechtse oppositieblok in Zweden het er over eens dat hun land lid zou moeten worden van de NAVO. De liberaalconservatieve Gematigden en de Liberalen waren dit al langer van mening, maar de agrarisch-liberale Centrumpartij en de Christendemocraten hebben zich hier nu bij aan gesloten, zogezegd vanwege de toegenomen dreiging die uit zou gaan van Rusland (steekwoord: imaginaire onderzeeër).  Daarmee zijn alle partijen in de centrumrechtse verkiezingsalliantie voor toetreding tot de NAVO en is dit scenario een stap dichterbij gekomen.

Een gelopen race is het echter allerminst, aangezien NAVO-lidmaatschap voor de Sociaaldemocratische Arbeiderspartij van premier Stefan Löfven en zijn coalitiepartners van de Milieupartij nog altijd een brug te ver is. Ook de socialistische Linkspartij, die Löfvens minderheidskabinet gedoogd, is tegen NAVO-lidmaatschap. Ook op rechts is men het echter nog niet eens, aangezien de nationalistische Zweden Democraten tegen zijn.

Of de centrumrechtse oppositie er in september in slaagt de parlementsverkiezingen te winnen is echter nog zeer de vraag. Hoewel de Sociaaldemocraten in de peilingen enkele procentpunten hebben ingeboet ten opzichte van 2014, gaan ze nog altijd aan kop. Daarnaast voelen de Gematigden de hete adem van de Zweden Democraten in hun nek en is het maar de vraag of de Christendemocraten opnieuw de kiesdrempel van 4 procent weten te overstijgen.

Sinds Zweden in de Napoleontische Oorlogen grote delen van zijn territorium, waaronder Finland, aan het Russische Rijk verloor, was Zweden formeel neutraal, totdat het in 2009 verschillende defensieverdragen sloot met de Europese Unie en andere Noordse staten. De Zweedse strijdkrachten werken in toenemende mate samen, niet alleen met het eveneens formeel neutrale buurland Finland, maar ook met de NAVO. Vorig jaar voerde Zweden opnieuw de militaire dienstplicht in.

Posted on

Russische exclave Kaliningrad over zee bevoorraad

Om de doorvoer door Litouwen, en de formaliteiten en heffingen aan de grens die daarbij komen kijken, te vermijden, gaat Rusland de exclave Kaliningrad via de Oostzee bevoorraden.

Begin oktober neemt de nieuwe scheepvaartverbinding ‘Baltische Expresse’ het verkeer tussen de nieuwe diepzeehaven Bronka van Sint-Petersburg en Kaliningrad op. De vrachtroute wordt uitgebaat door de Noordelijke Zeerederij uit Archangelsk. In eerste instantie zullen twee kleine containerschepen per week ingezet worden.

Aangezien de schepen geen vreemde staatsgrenzen hoeven te passeren, maar alleen door Russische en internationale wateren varen, hoeven er geen heffingen betaald te worden of formaliteiten voldaan te worden.

Problemen hieromtrent met Litouwen waren begin 2017 aanleiding om plannen te maken voor een zeeverbinding. Het transport van Sint-Petersburg naar Kaliningrad duurt naar verwachting drie dagen en moet een kostenbesparing van 30 procent opleveren ten opzichte van transport per vrachtwagen.

Posted on

Polen heeft juridisch noch moreel recht op verdere herstelbetalingen van Duitsland

Eind juli kwam de Poolse regering met haar eigen interpretatie van solidariteit tussen EU-lidstaten op de proppen. Jaroslaw Kaczynski, leider van de regeringspartij ‘Recht en Gerechtigheid’ (PiS), verklaarde in een radio-interview dat Duitsland zich aan zijn verantwoordelijk voor de Tweede Wereldoorlog zou onttrekken en dat er daarom over herstelbetalingen gesproken zou moeten worden. Inmiddels wordt een wetsvoorstel voorbereid om de schade te berekenen.

Kaczynski kondigde een “historisch tegenoffensief” van zijn land aan. “We hebben het hier over gigantische sommen en ook over het feit dat Duitsland jarenlang geweigerd heeft verantwoordelijkheid te nemen voor de Tweede Wereldoorlog”, aldus de partijleider in Warschau.

De Poolse leider staat binnen de EU niet alleen met zijn plannen. Ook Griekenland kwam in 2013 met de eis dat Duitsland alsnog herstelbetalingen zou doen vanwege de Tweede Wereldoorlog. Een groep ambtenaren van het ministerie van Financiën kreeg destijds de opdracht, de schade te berekenen van de Duitse bezetting van Griekenland tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Terwijl Kaczynski de omvang van de eisen vooralsnog in het midden laat, becijferden de Grieken de grootte van hun nota op 108 miljard euro. Wat Duitsland tot dan toe reeds aan herstelbetalingen gedaan had werd niet meegerekend. Dat veranderde twee jaar later, toen de toenmalige Griekse minister van Justitie Nikos Paraskevopoulos verklaarde het oordeel van het Atheense grondwettelijk hof over te nemen, dat stelde dat Duitsland aan nakomelingen van slachtoffers van het nazi-bewind compensatie verschuldigd is. Wat reeds betaald was, zou men als “voorschot” beschouwen.

Nu is het niet ongebruikelijk en ook volkenrechtelijk gedekt, dat een land dat een oorlog begonnen is en verloren heeft de winnaar een financiële compensatie moet betalen. Zo werden in het geval van Duitsland het gehele buitenlandse vermogen, de handelsvloot en alle Duitse patenten in beslag genomen. Daarnaast werden op grote schaal aanspraken door de demontage van industriebedrijven afgedekt. En wat vooral Polen betreft: Duitsland moest zijn oostelijke territoria afstaan – grote aantallen Duitsers werden daarbijvan huis en haard verdreven, een verlies dat nauwelijks in geld is uit te drukken.

Bovendien vergaarden de Amerikaanse bezetters naar eigen opgave Duitse reparaties ter grootte van 500 miljoen Amerikaanse dollars, de Sovjet-Unie naar westerse schattingen 15 miljard. Waar het Kremlin per 1 januari 1954 echter van verdere vorderingen afzag, lieten de westerse mogendheden de mogelijkheid open met nieuwe te komen. Tussen de westerse mogendheden en de Bondsrepubliek Duitsland werd in het Londense Schuldenakkoord van 27 februari 1953 namelijk overeengekomen dat de kwestie van de Duitse oorlogsschulden pas bij een vredesakkoord aan de orde zou komen.

Duitsland, ook het herenigde Duitsland, heeft echter tot op de dag van vandaag formeel geen vredesakkoord. Het Twee-plus-Vier-verdrag (formeel: “Verdrag inzake de afsluitende regeling met betrekking tot Duitsland”), dat op 15 maart 1991 in werking is getreden, vervult echter effectief de functie van een vredesverdrag. Van herstelbetalingen is in dit akkoord geen sprake en daarmee is de zaak afgedaan. Daarbij wordt het verdrag gezien als een internationaal verdrag waarvan de uitwerking de ondertekenaars – BRD, DDR, VS, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Sovjet-Unie – overstijgt. Dit hangt ermee samen dat het verdrag een nieuwe politieke orde in Europa regelt. Zo worden ook Polen en Griekenland in de werkzaamheid van de overeenkomst betrokken en komen nieuwe eisen aan Duitsland uit deze landen juridisch op wankele voet te staan, vooral wat Polen aangaat.

Polen heeft namelijk reeds in 1953 in een verklaring afgezien van verdere betalingen uit Duitsland. Het land wilde daarmee, zo heette het destijds, “een verdere bijdrage aan de oplossing van de Duitse kwestie in de geest van democratie en vrede” leveren. Hierop werd door de Duitse regering naar aanleiding van de recente Poolse geluiden dan ook gewezen. Duitsland erkent politiek, moreel en financieel zijn historische verantwoordelijkheid, zo verklaarde de Duitse regering, maar de kwestie van herstelbetalingen is juridisch en politiek reeds afsluitend geregeld.

Ook de verhouding met Athene is op dit punt eigenlijk al lang duidelijk. In het kader van haar omvattende Wiedergutmachungspolitik sloot de Duitse regering in de jaren tussen 1959 en 1964 met twaalf West-Europese regeringen akkoorden, waaronder ook Griekenland. Athene kreeg destijds 115 miljoen mark uit Bonn, wat naar huidige koopkracht een slordige halve miljard euro is. In de correspondentie over dit akkoord verklaarde de Griekse zijde dat daarmee “alle het voorwerp van dit verdrag vormende vragen [..] definitief geregeld” zijn, waarmee Athene van alle verdere eisen afzag. Nadat het Oostblok in 1990 uiteenviel, paste Duitsland dit beleid ook op Oost-Europese landen toe. In dit kader kreeg Polen meer dan 250 miljoen euro. Eén ding is zodoende duidelijk: De recente aanspraken van Griekenland en Polen op herstelbetalingen uit Duitsland ontberen een juridische grondslag.

De politieke werkelijkheid laat zich echter niet louter in juridische parameters vatten. Wat juridisch niet afdwingbaar is, is het soms psychologisch wel. Een schuld als de Duitse oorlogsschuld, verbonden met oorlogsmisdaden en de Holocaust, laat zich goed gebruiken als politiek drukmiddel. Het uitdrukken van een dergelijke schuld in financiële bedragen, komt al snel in de buurt van relativering van de Holocaust, met als implicatie dat de schuld nooit definitief afbetaald kan worden.

Warschau en Athene zouden er evenwel goed aan doen ook te bedenken welke schade ze zelf aanrichten met hun eisen. Waar de Europese integratie door haar voorstanders steeds is voorgesteld als een vredesproject, lijken Poolse en Griekse regeringen dit te interpreteren als een vrijbrief om Duitsland uitzichtloos te laten bloeden voor de schuld aan de Tweede Wereldoorlog. Dat komt de geloofwaardigheid van de notie van solidariteit tussen EU-lidstaten uiteindelijk niet ten goede.