Posted on

Khan Sheikhoun toont gelaagdheid relatie Turkije-Rusland

Bij de nu voorbije slag om de controle over de Syrische stad Khan Sheikhoun stuurde de Turkse regering een vrij omvangrijk konvooi met onder meer tanks. Duidelijk om te verhinderen dat het Syrische leger deze stad zou bevrijden van die terreurgroepen, vooral al Qaida. Dit konvooi werd voorafgegaan door een voertuig van een van die groepen. Het werd een grote flop. Het leger is trouwens al volop bezig met het opruimen in de stad van allerlei mijnen en te controleren op sluipschutters.

Gelijktijdig stegen van de Turkse luchtmachtbasis van Inçirlikwaar ook Amerikaanse atoombommen liggen – enkele F16’s op om deze troepenbeweging te ondersteunen. Een grap bleek al snel. Immers bijna gelijktijdig vertrokken van de Russische luchtmachtbasis van Hmeimim in Syrië twee SU 35’s die richting deze F16’s vlogen die dan maar snel huiswaarts keerden. Ze geraakten in Syrië een goeie 30 km ver.

Erdogans Syrië-beleid is een flop

En uiteraard was men in Damascus in alle staten over het gedrag van de regering van Erdogan (AKP). En die terreurgroepen? Die waren eveneens woedend en scholden op hun sociale media Erdogan uit voor onder meer ‘hoer van Poetin’. De politiek van Erdogan rond Syrië is dan ook een enorme flop. Het is in de regio wachten op een nieuwe Turkse regering zonder Erdogan om hier vrede te brengen. Met hem lukt dat niet.

Khan Sheikhoun toont gelaagdheid relatie Turkije-Rusland

Het toont ook aan hoever hij van Moskou mag gaan. Praten mag, het Russische luchtafweergeschut S-400 kopen en met de Russen een pijpleiding richting de EU aanleggen mag eveneens.

Effectief salafistische terreurgroepen in Syrië steunen is dan weer geheel uit den boze. En hij gehoorzaamt, zij het na wat braaf tegenstribbelen. Dat is nu nog maar eens bewezen. En bij al Qaida & Co heeft men dat goed gezien. De provincie Idlib wordt terug Syrisch. Geen twijfel mogelijk. Na de bevrijding van de steden Aleppo, Douma, Der Er Zor en Daraa is dit een nieuwe belangrijk overwinning voor het leger. Game over.

Posted on

Ondanks diversificatie-praat neemt Europese import Russisch gas toe

De Europese Commissie en diverse EU-lidstaten in Midden- en Oost-Europa praten honderduit over het diversificeren van hun energietoevoer om met name minder afhankelijk van Rusland te worden. De realiteit ziet er echter anders uit: De Russische aardgasgigant wordt op de Europese markt namelijk niet teruggedrongen, maar blijkt zelfs nog sterk te groeien.

Zo verbrak Gazprom in augustus zijn dag-uitvoerrecord: In vergelijking met dezelfde maand van vorig jaar kon het bedrijf circa 12% meer aardgas naar Europa exporteren. Als reden daarvoor voeren deskundigen de Europese gasvoorraad aan, die in het relatief koude voorjaar meer is aangesproken dan voorheen.

De totale gasproductie van de energiereus stagneerde vorig jaar bij 419 miljard kubieke meter. Desalniettemin steeg de export naar landen buiten het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS), waaronder de EU-lidstaten, naar een recordhoogte van 179 miljard kubieke meter.

Voor Gazprom is de Europese afzetmarkt lucratiever dan de binnenlandse, aangezien het in Europa een prijs per kubieke meter kan vragen die dubbel zo hoog is als in het binnenland. Voor de Europese afnemers is het Russische aardgas niettemin goedkoper dan het gas van bijvoorbeeld de Amerikaanse concurrentie. De relatief lage prijs is een beslissend concurrentievoordeel voor Gazprom.

Met name enkele Midden- en Oost-Europese landen willen zich sinds de Krim-crisis onafhankelijk maken van energievoorziening door Rusland en hebben zodoende onder andere het oog laten vallen op de import van Amerikaans schaliegas. In Litouwen en Polen zijn reeds de eerste LNG-terminals gebouwd. Het Amerikaanse gas is echter onvergelijkbaar duurder dan het Russische. Ook over de toekomstige concurrentiestrijd maakt Gazprom zich zodoende niet al te veel zorgen.

Posted on

Macedonië: Sociaaldemocraten en Albanezen gaan regeren

In Macedonië heeft de sociaaldemocratische SDSM met hangen en wurgen zijn zin gekregen. De partij kan gaan regeren zonder de verkiezingen gewonnen te hebben.

Na de recente parlementsverkiezingen waarin de conservatieve VMRO-DPMNE 51 van de 120 zetels behaalde en de sociaaldemocratische SDSM 49, slaagden de conservatieven er niet in een meerderheidscoalitie te vormen.

De grootste taal per gemeente (Kaart: Ivan Vukićević en Milan Đogo)

Dit werd vooral veroorzaakt door het feit dat de Albanese partijen hoge eisen stelden. Zo eisten ze dat Albanees een officiële landstaal van Macedonië wordt. Nu is het al zo dat Albanees officiële taal is in gemeentes waar Albanezen twintig procent of meer van de bevolking uit maken. De Albanese bevolking is sterk in het noordwesten van het land, aan de grens met Albanië en Kosovo, geconcentreerd. Daarnaast eisten de samenspannende Albanese partijen financiering voor allerlei specifiek Albanese projecten.

Anders dan de conservatieven hebben de sociaaldemocraten wel toe willen geven aan de hoge eisen van de Albanese partijen en zo is de SDSM nu toch in staat te gaan regeren.

In de afgelopen jaren had de SDSM herhaaldelijk het parlement geboycot, als de VMRO-DPMNE weer eens de verkiezingen had gewonnen. De sociaaldemocraten stelden namelijk steevast dat de verkiezingen vervalst waren, zonder daar echter overtuigend bewijs voor te hebben.

Nadat uitkwam dat de toenmalig premier Nikola Gruevski diverse politici af had laten luisteren, wisten de sociaaldemocraten echter door middel van demonstraties, en gesteund door de Europese Unie, de Verenigde Staten en diverse door George Soros gefinancierde ngo’s af te dwingen dat er een eenheidsregering kwam en er vervroegde verkiezingen gehouden werden.

In die vervroegde verkiezingen, die in december vorig jaar gehouden werden, deed de SDSM het wel beter dan voorheen, maar ondanks alle internationale steun wist ze de verkiezingen nog altijd niet te winnen. Door de partijen van de Albanese minderheid nu in alles hun zin te geven, kan SDSM-leider Zoran Zaev echter alsnog premier worden.

Posted on 1 Comment

Waarom de mislukte Turkse couppoging geen “valse vlag” machtsgreep door Erdogan was

Door Andrew Korybko, vertaling door Anneke de Laaf

De mislukte couppoging tegen President Erdogan heeft een wervelwind aan opgewonden polemieken veroorzaakt in de alternatieve informatiekanalen, wat heeft geleid tot de totstandkoming van twee concurrerende hypotheses. De auteur heeft eerder al zijn eigen analyse gepubliceerd, dat de couppoging in werkelijkheid een onzorgvuldige, wanhopige poging van de VS was om koortsachtig de alles-veranderende geopolitieke consequenties van de recente, verrassende Russisch-Turkse detente te neutraliseren, maar de andere hoofdtheorie die de ronde doet is dat dit een valse vlag poging was van Erdogan om meer macht te grijpen.

De Valse Vlag Theorie

Er zijn talrijke redenen waarom dit geloofwaardig is, niet in het minst vanwege Erdogan’s betrokkenheid bij andere valse vlag operaties, zoals de afgebroken aanval in 2014 op de Süleyman Shah tombe in noord Syrië als voorwendsel voor het lanceren van een grootscheepse aanval. De sterke man van Turkije is ook beschuldigd van betrokkenheid bij de terroristische bommencampagne die uitbrak in het zuidelijk deel van het land afgelopen zomer en die uiteindelijk is gebruikt als excuus om opnieuw de Koerden aan te vallen.

Voorstanders van de “valse vlag coup” theorie wijzen naar Erdogan’s onmiddellijke vergelding op politieke tegenstanders als aannemelijk bewijs dat hij het machtswisselingsdrama in zijn land zelf geïnitieerd heeft om hem zo een excuus te geven om zuiveringen door te voeren en de islamisering van de bij grondwet seculiere staat te voltooien.  Maar in werkelijkheid was het al in brede laag bekend dat de President een lange lijst van politieke vijanden had die hij een voor een afhandelde en dat de op de Moslim Broeders geïnspireerde ‘Salafizatie’ van de maatschappij geleidelijk mogelijk was gemaakt door internationaal erkende “democratische” middelen (hoe gebrekkig en gemanipuleerd ze ook mogen zijn). Erdogan had geen “valse vlag coup” nodig om deze jaren durende en breedvoerige agenda voort te zetten, hoewel het ongetwijfeld zijn plannen heeft versneld.

Bij het weerleggen van de “valse vlag coup” theorie is het relevant om te onthouden dat Erdogan de volleerde politicus is die nooit een kans mist om een crisis te benutten voor zijn eigen profijt. Nadat hij zijn macht opnieuw deed gelden in de nasleep van de mislukte coup, zag Erdogan een ongekende kans om al zijn vijanden in een keer uit de weg te ruimen, wat precies is dat hij nu aan het doen is. Uiteraard bewijst dit nog niet noodzakelijkerwijs dat hij niet “betrokken” was vanaf het begin.

Een redelijke verfijning van de theorie

Als we deze aantijgingen voor een moment in overweging nemen en een iets redelijkere benadering toevoegen, zou je kunnen zeggen dat het theoretisch mogelijk is dat Erdogan zich inderdaad bewust was dat er actief aan een coup tegen hem werd gewerkt, maar tot de conclusie is gekomen dat het beter was om het zwakke en al gecompromitteerde plan te laten uitspelen om zijn tegenstanders zo te verpletteren en vervolgens de opportune voordelen te oogsten. Dit zou in zekere zin vergelijkbaar zijn met de situatie rondom Pearl Harbor en volgens sommigen zelfs 9/11, waar de Verenigde Staten wisten dat een aanval aanstaande was, maar een diepgeworteld, alles overstijgend strategisch belang hadden om het desondanks toch te laten gebeuren.

De auteur onderschrijft deze benadering waar het Turkije betreft niet per se, het lijkt een te bovenmatig riskante gok zelfs voor Erdogan (die een geschiedenis heeft van zulk roekeloos gedrag), maar als we deze theorie voor het moment accepteren is het zelfs voorstelbaar dat hij door de Russische geheime dienst is gewaarschuwd over wat op het punt stond te gebeuren. Moskou zou de details van het plan hebben kunnen aanbieden als blijk van vertrouwen in aanloop naar de alles-veranderende – “game-changing” – Russisch-Turkse detente, en ook omdat Rusland niet wilde dat de VS en zijn bondgenoten haar de schuld in de schoenen zou kunnen schuiven als de coup zou mislukken.

Erdogan, ontstoken in razernij omdat de VS probeert zijn aanstaande vernederende ondergang live op tv te orkestreren, zou zich daarop hebben kunnen committeren aan de geleidelijke heroriëntatie van zijn land op Eurazië, wel wetend dat hij daarvoor een publiekelijk verdedigbare reden zou moeten hebben, ergo toestaan dat het geschonden Amerikaanse plan doorgaat zodat hij het direct kan verpletteren en gebruiken om de draai in het buitenlands beleid van zijn land te rechtvaardigen.

Acties spreken luider dan speculatie

Hoe dan ook, of Erdogan nu volstrekt overvallen werd door de coup of van tevoren al besloot er zijn voordeel mee te doen, de opeenvolgende gebeurtenissen die zich afspeelden in de nasleep van de coup bieden overtuigend bewijs dat de poging tot gedwongen machtswisseling door de VS gedirigeerd werd.

De Turkse minister van Arbeid Suleyman Soylu zei dit zelfs openlijk, maar Premier Binali Yildirim was diplomatieker toen hij over Gülen zei: “Ik zie geen enkel land dat zich achter deze man zou scharen, deze leider van een terroristische bende, vooral niet na afgelopen nacht. Het land dat achter deze man zou staan is geen vriend van Turkije. Het zou zelfs een agressieve daad tegen Turkije zijn.”  De gelijktijdige de facto neutralisatie van de Amerikaanse luchtmachtbasis Incirlik door het instellen van een ‘no-fly zone’ (hoewel het zo niet formeel genoemd wordt), het afsluiten van de elektriciteit van alle faciliteiten daar en de arrestatie van  de bevelhebber ter plekke Generaal Bekir Ercan Van op het terrein van de basis vanwege zijn betrokkenheid bij de coup zijn een sterke indicatie dat dit niet slechts een geënsceneerde, melodramatische machtsgreep door Erdogan is, maar het beginstadium van een serieuze geopolitieke heroriëntatie weg van de VS.

Of de VS in Incirlik blijft of niet is feitelijk niet het twistpunt, omdat de diepe symboliek van wat zich nu ontvouwt veel substantiëler is dan de fysieke aanwezigheid van het Pentagon ter plaatse. Nooit eerder in de geschiedenis is de VS afgesloten geweest van de eigen nucleaire wapens, wat feitelijk gebeurd is met de ‘no-fly zone’ en het uitschakelen van de elektriciteit op Incirlik. Erdogan probeert op de meest memorabele manier met de grootst mogelijke impact duidelijk te maken dat hij de Sultan van heel Turkije is — inclusief Incirlik — en dat hij niet zal tolereren dat de basis gebruikt wordt tegen hem door actief coupplegers te helpen en te verbergen. In antwoord op dit ondenkbare gebrek aan respect door een voormalige quisling is de VS nu bezig met een boosaardige Hybride Oorlog aanval op Erdogan, een aanval die zelfs kan escaleren tot een niveau waarbij Turkije geopolitiek opgedeeld wordt en de 70 miljoen inwoners van het Neo-Ottomaanse “Kalifaat” in de hete ketel van de chaos worden geworpen, een chaos die dan strategisch tegen Rusland en Iran ingezet kan worden.

Bewapening van de Turkse gevechtsruimte tegen Rusland en Iran

Deze beide multipolaire naties zijn zich zeer wel bewust van hoe de VS hen wil destabiliseren vis-a-vis de verbreiding van de verwoesting van het Midden-Oosten, dit ligt dan ook ten grondslag aan hun strijd tegen terroristen en militaire samenwerking in Syrië.  Nu het tij van die oorlog zich eindelijk tegen de VS heeft gekeerd en het conflict langzaam naar het einde beweegt (hoe lang het uiteindelijk ook zal duren voordat het volledig opgelost is), valt te verwachten dat de VS zal trachten andere regionale conflicten te organiseren om de rol van het Syrische conflict over te nemen en de indirecte asymmetrische oorlog tegen de Russische en Iraanse strategische belangen te prolongeren. De militante schepping van het “tweede geopolitieke Israël – i.e. Koerdistan” is beslist onderdeel van deze plannen, maar met Erdogan’s anti-unipolaire rebellie en daar bovenop de gevolgen van de mislukte door de VS gedirigeerde coup heeft Washington nu een veelheid aan redenen om de talloze mogelijkheden om Turkije uit elkaar te reten uit te buiten.

Rusland en Iran begrijpen allebei de ernst van wat op het spel staat en dat het zeer waarschijnlijk is dat de VS zal trachten om zijn mislukte couppoging tegen Erdogan om te zetten in kiemen voor een nieuwe Kleurenrevolutie tegen hem en misschien mogelijk zelfs een Onconventionele oorlog. Er is een overvloed aan legitieme redenen waarom Turken hun President verachten, met zijn betrokkenheid bij de oorlog in Syrië door te “Leiden van Achteren” en zijn islamistische binnenlandse politiek als eerste en belangrijkste reden, maar de vrees bestaat dat de verdedigbare boosheid van een groot deel van de maatschappij door de VS misbruikt kan worden in zijn streven om tumult te verspreiden in heel Turkije en een zwart gat van chaos te creëren dat structureel zou functioneren als een “Nieuw Syrië”.

Irans antwoord en belangen

Omdat Iran deze keten van gebeurtenissen voorzag en realiseerde dat ze de eersten zouden zijn die hier direct door getroffen zouden worden, uitte Iran onmiddellijk haar bezwaar tegen de couppoging. Minister van Buitenlandse zaken Zarif, in commentaar dat werd gerapporteerd door de door de overheid gefinancierde Iraanse omroep Press TV, ging zelfs zo ver dat hij het parlement voorhield: “Wij zijn het eerste land dat expliciet een verklaring over haar houding tegenover Turkije heeft afgelegd, terwijl andere landen of muisstil bleven of … nogal vaag waren over hun houding, als ze al een positie innamen, en verzuimden om hun steun voor de democratie te uiten …  Sommige landen zoals Saudi-Arabië en Qatar gaven de voorkeur aan de escalatie van de couppoging tegen de Turkse regering.” Deze volmondige en krachtig verwoorde verklaring gaat veel verder dan de obligatoir geuite steun aan de internationaal erkende regering waartoe bijna alle andere landen zich beperkten en demonstreert ontegenzeggelijk dat Teheran zich opzettelijk positioneert als Ankara’s trouwste internationale bondgenoot in het regionale post-coup landschap.

Hiervoor zijn verscheidene redenen en ze hebben te maken met het volgende:

  • Iran wil geen slachtoffer worden van “Wapens van Massa Migratie” in de nasleep van een door de VS geplande vernietiging van Turkije;
  • Iran wil Erdogan’s blijvende en gecoördineerde samenwerking om te reageren op potentieel, grensoverschrijdend Koerdisch terrorisme (Iran wordt momenteel aangevallen door de PKK-gelieerde “Koerdische Democratische Partij van Iran”);
  • en Iran voorziet een toekomst waar de Iraanse gaspijpleiding kan aansluiten op het TAP project in Noord-Turkije en zo Europa’s vraag naar niet-Russische energieleveringen kan vervullen.

Ruslands antwoord en belangen

Ruslands anti-coup antwoord was in vergelijking terughoudender, maar was desondanks behoorlijk krachtig. Terwijl Rusland zich onthield van het beschuldigen van betrokkenen of profiteurs van de ontwikkelingen en het benadrukken van hoe snel ze diplomatiek reageerde op de coup achterwege liet, zoals Iran in beide gevallen wel deed, uitte ze simpelweg haar steun aan de internationaal erkende regering van Turkije en sprak over de ontoelaatbaarheid van een militaire machtswisseling.  Veelzeggend echter was dat president Poetin later Erdogan opbelde en instemde om hun al geplande afspraak in september een maand te vervroegen, en ook sprak over potentiële samenwerking via de Euraziatische Economische Unie.

Ruslands belangen in Turkije zijn talrijk, maar een aantal vallen meer op dan de rest en zijn bedoeld om te garanderen dat Ankara haar geopolitieke heroriëntatie voltooit door de volgende stappen te zetten:

  • Turkije moet haar eerdere beleid afzweren door de steun aan de terroristen in Syrië te stoppen en de grens af te sluiten voor de voortdurende infiltratie door terroristen;
  • Turkije moet de onderhandelingen over de Balkan Stream-pijpleiding hervatten en dit multipolaire megaproject nieuw leven inblazen;
  • en Turkije moet de complexe economische onderlinge afhankelijkheid met Rusland verdiepen door samen te werken via het Euraziatische Economische Unie platform.

Daarenboven is Moskou’s diplomatieke steun aan Erdogan’s presidentschap ook ingegeven door de pragmatische noodzaak te voorkomen dat de Gülenisten de macht grijpen. Indien de in de VS wonende en Clinton-gelieerde religieuze leider van dit duistere, transnationale netwerk de volgende leider van Turkije zou worden of een overheersende invloed zou hebben op wie dan ook van zijn ondergeschikten in plaats van hem de leider zou worden, dan heeft Rusland alle reden om aan te nemen dat ze alle instrumenten van de staat zouden omleiden om de agenda van de terroristische netwerken te promoten in het hele post-sovjet territorium. Dit zou dozijnen “mini- Tsjetsjeniës” kunnen creëren waar Rusland op zou moeten reageren namens haar CVVO-bondgenoten, waarmee ze gedwongen zou worden permanent strategisch defensief te opereren en alle vorderingen die ze sinds 2008 heeft bereikt wereldwijd zouden worden teruggedraaid.

De blik afwenden van Erdogan’s zondes

Het meest controversiële aspect van deze hele situatie waar veel multipolaire supporters moeite mee hebben om te accepteren is, waarom Rusland en Iran Turkije zouden steunen terwijl ze zich zeer wel bewust zijn van Erdogan’s medeplichtigheid in de Oorlog van Terreur tegen Syrië. En na het zien van beelden van wraakzuchtig groepsgeweld in Istanboel en tenminste één geverifieerde openbare onthoofding, om nog maar niets te zeggen van de sectoroverschrijdende natiewijde zuivering die momenteel plaatsvindt, krabben mensen die normaliter sympathiek staan tegenover Ruslands en Irans buitenlandbeleid zich achter de oren en vragen zich af waarom Moskou en Teheran zich niet krachtig uitspreken tegen zulke schokkende gebeurtenissen.

Hoezeer dit ook veel lezers kan teleurstellen, de harde realiteit is dat Rusland noch Iran er enig belang bij heeft om zich te mengen in de binnenlandse aangelegenheden van hun partners, of die nu goed of fout zijn. Beide staten volgen in het algemeen een politiek van nationale soevereiniteit waarbij ze controversiële ontwikkelingen bij hun partners meestal negeren, zolang de pragmatische staat-met-staat samenwerking er niet door belemmerd wordt.

De uitzondering op deze regel is vooral te zien wanneer een staat die van groot belang is voor Rusland of Iran plotseling vijandig wordt (of al is) tegen een van hen en een serie schandelijke stappen zet, ontworpen om indirect schade te berokkenen aan de strategische positie in het land van deze multipolaire leiders. Het Kiev van na de Maidan bijvoorbeeld steunt impliciet de etnische zuiveringen tegen Russen en de aan Rusland verbonden bevolking in Oekraïne, wat verklaart waarom Rusland reageerde op het verzoek [tot re-unificatie] van de Krim en bepaalde vormen van steun verleende aan de milities in Donbasbekken.

Iran, aan de andere kant, heeft afwijzend gereageerd op de gewelddadige onderdrukking van de Sjiitische minderheid in Bahrein en Saudi-Arabië. Hieraan moet echter worden toegevoegd, dat Teheran zich in het verleden ook heeft beziggehouden met minder makkelijk te verdedigen uitzonderingen op deze regel, door de Bosnische Moedjahedien te bewapenen en diplomatieke steun te verlenen aan de anti-Khadaffi rebellen, van wie Iran officieel verkondigde dat ze betrokken waren bij een “Islamitisch Ontwaken” (de term die Iran gebruikte voor de “Arabische Lente” Kleurenrevoluties, voordat ze beseften dat dit allemaal door Amerika aangestuurde unipolaire operaties waren).

Ondanks deze uitzonderingen die Rusland en Iran per geval toepassen op de voornaamste richtlijn van hun buitenlands beleid van nationale soevereiniteit, verwerpen deze beide landen de door het Westen gefabriceerde ideologieën van “humanitaire interventie” en het “bevorderen van democratie”. Geen van beide landen laat doorgaans “humanitaire” of “democratische” overwegingen de relaties met hun tegenhangers beïnvloeden, hoewel zoals reeds gezegd dit niet noodzakelijkerwijs het geval is wanneer ze te maken hebben met een vijandige regering die een (bestaand of potentieel) pragmatisch partnership mijdt. Moskou en Teheran zien “humanitaire interventie” en het “bevorderen van democratie ” als een marketing truc om politieke, economische, sociale en militaire, destabiliserende interventies in de binnenlandse aangelegenheden van andere landen te rechtvaardigen in het streven naar “zero-sum” geostrategische winst en als zodanig zouden deze strategieën slechts zelden gebruikt mogen worden en uitsluitend in de meest extreme situaties.

Conclusie

Vanwege het leidende principe van nationale soevereiniteit in het buitenlands beleid, het feit dat Erdogan is gedraaid en nu aanstuurt op een Turkije dat een vriendelijke multipolaire bondgenoot is, en vanwege de zwaarwegende geopolitieke overwegingen van dit moment steunen Rusland en Iran Turkije diplomatiek op dit scharniermoment in haar geschiedenis (en die van de rest van de wereld), ondanks Erdogan’s anti-“humanitaire” en anti-“democratische” uitbuiting van de mislukte Amerikaanse coup tegen hem.

Dit artikel is oorspronkelijk in het Engels verschenen op Geopolitica.

Posted on

Bulgarije doet niet mee aan anti-Russische Zwarte Zeevloot van de NAVO

Bulgarije heeft deelname aan een gemeenschappelijke vloot van Roemenië, Oekraïne en Turkije afgewezen. Dat liet premier Boyko Borisov donderdag weten.

Het voorstel voor een gezamenlijke anti-Russische Zwarte Zeevloot onder auspiciën van de NAVO werd gedaan door de Roemeense president Klaus Iohannis tijdens zijn bezoek aan Bulgarije.

“Ons land zal geen deel uit maken van de Zwarte Zeevloot tegen Rusland die wordt voorbereid”, aldus Borisov. Die verder stelde dat dit geen beletsel is voor de voortgang van bestaande samenwerking met de Roemeense vloot op ander gebied.

De Bulgaarse premier staat afwijzend tegenover samenwerking met de Oekraïense marine. Oekraïne is nog geen lid van de NAVO, maar wil dat graag worden. Bulgarije onderhoudt vanouds vriendschappelijke banden met Rusland en de Bulgaarse premier wil dan ook niet dat zijn land door Oekraïne, Roemenië en Turkije meegetrokken wordt in een eventueel conflict. “Ik zie liever zeilboten, jachten, toeristen, vrede en harmonie op de Zwarte Zee”, aldus Borisov.

Borisov benadrukte verder dat Bulgarije een loyaal EU-lid is en daarom de sancties tegen Rusland mee uitvoert. Hij acht het echter ondenkbaar dat Rusland Bulgarije aan zou vallen.

Bulgarije heeft al de nodige offers moeten brengen onder druk van de Europese Unie, zo werd de bouw door een Russisch concern van een nieuwe kerncentrale afgeblazen, wat een financiële strop voor het Balkanland betekende. Daarnaast ging de aanleg van de South Stream-pijpleiding die in Bulgarije aanlandde onder druk van de Europese Commissie niet door.

Posted on

Turkije stevent op nieuwe verkiezingen af

De Turkse premier Ahmet Davutoglu heeft dinsdag na wekenlange onderhandelingen formeel zijn mandaat om een regeringscoalitie te formeren terug gegeven aan president Erdogan. Dit betekent dat waarschijnlijk een zakenkabinet gevormd moet worden om nieuwe verkiezingen te organiseren.

Davutoglu moest een coalitiepartner voor zijn centrum-rechtse AK-Partij vinden, nadat deze in de verkiezingen afgelopen juni haar meerderheid had verloren. De AKP is al vanaf 2002 aan de regering in Turkije en heeft ook steeds een meerderheid van de zetels in het parlement bezet.

President Erdogan zou nu theoretisch de centrum-linkse CHP het mandaat kunnen geven een poging te doen een coalitie te vormen. Maar het is zeer onwaarschijnlijk dat die partij er in zou slagen voor de grondwettelijk voorgeschreven datum van 23 augustus nog een kabinet te formeren.

Als er op 23 augustus geen regering gevormd is, schrijft de grondwet voor dat de president Davutoglu’s huidige demissionaire regering moet ontbinden  en er een interim-regering moet komen waaraan alle partijen bewindspersonen bij kunnen dragen. Die interim-regering moet dan nieuwe parlementsverkiezingen organiseren.

Zelfs de vorming van zo’n interim-regering zal moeilijk zijn in de sterk verdeelde Turkse politiek. De Koerdische HDP heeft reeds laten weten kandidaten te hebben voor functies in een interim-kabinet. De nationalistische MHP wil echter zelfs hieraan niet meewerken.

Maandag had Davutoglu nog een laatste poging gedaan om de nationalistische MHP te overtuigen een minderheidskabinet van de AKP te steunen in ruil voor vervroegde verkiezingen. De gedachte was dat de nationalisten wel zouden willen voorkomen dat er Koerden in de regering komen. MHP-leider Devlet Bahceli voelde echter niet voor de avances van Davutoglu. Sommigen speculeren dat de nationalisten hopen dat verontwaardiging onder Turkse kiezers over de deelname van Koerden aan de interim-regering de MHP meer stemmen op zal leveren in de vervroegde verkiezingen.

Posted on

CO2-reductie geeft Rusland troef in Europese energievoorziening

De zogenaamde ‘Energiewende’, de afschaffing van nucleaire energie en de geleidelijke vervanging van fossiele brandstoffen door ‘hernieuwbare energiebronnen’, maakt dat Rusland ook op de lange termijn zijn troef in de Europese energievoorziening behoudt. Dat schrijft Rusland-correspondent Thomas Fasbender in het Duitse weekblad Junge Freiheit.

Zo kunnen windmolens, zonnecellen en biomassa-installaties, waarin Duitsland reeds langere tijd fors geïnvesteerd heeft, niet in de volledige Duitse elektriciteitsbehoefte voorzien. Om toch de uitstoot van koolstofdioxide nog verder terug te dringen wordt In het meest recente beleidsdocument van de regering over de energievoorziening gestreefd naar de vervanging van kolencentrales door gascentrales. Daarbij wil de regering bijvoorbeeld investeren in gascentrales in Zuid-Duitsland, die in tegenstelling tot bestaande elektriciteitscentrales snel opgestart kunnen worden wanneer er een gat valt in de elektriciteitsvoorziening uit wind- en/of zonne-energie.

Men kan zich echter afvragen hoe dit alles in het westerse concept past, dat men onafhankelijker van Russisch gas wil worden. “Want nog altijd komt in de gezamenlijke Europese Unie zo’n 30% van het verbrande gas uit Rusland. Het Duitse verbruik wordt voor bijna 40% door Russisch gas gedekt. Bulgarije, Slowakije, Finland en Polen zijn voor 100% op Russisch gas aangewezen, Hongarije voor 70% en Griekenland voor 54%. Daar komt bij dat de energieleidingssystemen in de EU onvoldoende geïntegreerd zijn – terwijl het ene land zijn gascentrales aan moet zetten, om in de spits de energievoorziening aan te vullen, kan het andere zijn overschot aan wind- of zonne-energie niet kwijt.” Om een en ander maximaal te integreren had men in Brussel de Energieunie bedacht. De oproep op te komen tot een eenheidsprijs voor het gas voor de hele EU, riep echter protest op van concurrentiewaakhonden. “Velen raden al aan, dat men in de winter minder zou kunnen stoken en zich warmer aan zou kunnen kleden. Daarbij komt dat de aardgaswinning in Noorwegen en Nederland haar fysieke grenzen heeft bereikt.”

De zogenaamde Nabucco-pijpleiding die gas uit Turkmenistan en Azerbeidzjan via Turkije naar Europa zou moeten brengen, dus buiten de invloed van Rusland om, werd in 2013 voorlopig opgegeven. “Schaliegas uit Amerika of vloeibaar gas van de Arabieren kan de ruim 150 miljard kubieke meter, die Gazprom jaarlijks naar het westen pompt, evenmin vervangen”, aldus Fasbender. Dat zou een te kostbare zaak worden. Op de lange termijn zou een van sancties bevrijd Iran een alternatief kunnen bieden. De Islamitische Republiek beschikt over de grootste gasvoorraden ter wereld, is echter nergens aan de internationale netten aangesloten.

Met de Oekraïne-crisis heeft zich het getouwtrek om de toekomstige Europese gasvoorziening verhevigt, zo schrijft de Ruslandcorrespondent. Ook uit Russisch gezichtspunt is vertrouwen geschaad; de reeds lang geplande integratie van Gazprom met haar Europese klanten is het conflict ten offer gevallen. Dat begon toen de Europese Commissie de aanleg van de South Stream-pijpleiding door Bulgarije en verder de wacht aanzegde. Twee maanden later viel een moeizaam uitonderhandelde aandelendeal waarin Gazprom als mede-eigenaar van de Wintershall-gasrotonde betrokken was. De Russische aankondiging rond de jaarwisseling dat men de Turkish Stream-pijpleiding aan ging leggen om vanaf 2019 geen gas voor Europa meer door Oekraïne door te hoeven voeren, leidde weer tot irritatie bij de EU. Net als op Bulgarije inzake South Stream, werd echter effectief druk uitgeoefend op Macedonië.

Verrassend genoeg kwam er dan op de top van de G7, de G8 minus Rusland, in het Beierse Elmau een besluit: In de loop van deze eeuw willen de betrokken landen volledig afstappen van fossiele brandstoffen. Veel sneller dan oorspronkelijk gedacht zullen nu de CO2-armere gascentrales in Duitsland een toenemend deel van de basisvoorziening over moeten nemen. Kort daarop ondertekenden Gazprom, Eon, ÖMV en Shell een intentieverklaring voor de verdubbeling van de capaciteit van de Nordstream-pijpleiding, die via de Oostzee van Rusland naar Duitsland loopt, naar 110 miljard kubieke meter. Gazprom sluit intussen ook een voortzetting van de doorvoer door Oekraïne niet meer uit. Zo zouden Roemenië, Bulgarije en Griekenland ook na 2019 bediend kunnen worden.

“Zou dan de alom gepropageerde klimaatbescherming de aanleiding geven die maakt dat Rusland en de EU hun strubbelingen overwinnen? Het is niet uitgesloten dat dan op enig moment South en Turkish Stream weer op de agenda komen. Want anders dan in de aardolie, zijn de Russische gasreserves nog toereikend voor vele generaties.”

Posted on

Turkije weekt langzaam los van de NAVO

Turkije was de afgelopen decennia een trouwe vazalstaat van de Verenigde Staten. Voor de Cuba-crisis werden in het oosten van het land raketten met Amerikaanse kernkoppen in stelling gebracht. De Sovjet-Unie voelde zich vanzelfsprekend geprovoceerd en gingen er zelf toe over kernkoppen op Cuba te plaatsen. In Turkije had de CIA ook omvangrijke installaties opgezet om de Sovjets af te luisteren. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie leek het er lange tijd op dat Turkije vast zou houden aan haar traditionele rivaliteit met Rusland. De laatste tijd begint Turkije zich echter steeds onafhankelijker op te stellen.

Als men de New York Times moet geloven dan heeft dit al een crisisstemming veroorzaakt in de strategische centrales van de VS en de NAVO. Wat het gerenommeerde dagblad “verontrustende aspecten van de Turkse opstelling” noemt, is niets minder dan een toenadering tot Rusland en China. De zorgen van de Amerikanen komen onder andere voort uit het Turkse voornemen om in China nieuwe luchtafweersystemen te kopen. Men wil zo’n 3,4 miljard Amerikaanse dollars besteden aan radarinstallaties en luchtdoelraketten met een groot bereik.

Het Chinese systeem zou de in de NAVO gebruikelijke Patriot-systemen – die ondanks enkele moderniseringen allang niet meer tot de meest geavanceerde systemen behoren – vervangen. Minister van Defensie Ismet Yilmaz stelt bovendien: “Het systeem in kwestie wordt aan het nationale verdedigingssysteem van Turkije verbonden, maar niet aan het NAVO-systeem.” De reden is eenvoudig, het Chinese systeem en dat van de NAVO zijn niet compatibel. De aanschaf van het Chinese materieel betekent kortom een technische breuk met de NAVO.

Turkije neemt ook geen enkele moeite om financiële of technische verontschuldigingen voor deze keuze aan te voeren. De Turkse regering voert daarentegen aan dat het het NAVO-beleid inzake Syrië niet steunt. Naast een technische breuk is er dus ook een politieke vervreemding. Ook Ivo Daalder, voormalig Amerikaans ambassadeur bij de NAVO ziet dat zo. Als Turkije haar luchtverdedigingsystemen niet aan die van de NAVO koppelt, “zou ze niet alleen de verdediging van haar eigen territorium verzwakken, maar ook de NAVO.” Vooral het tweede deel van die zin lijkt zonder meer juist.

De Amerikanen maken zich verder zorgen over het voornemen van Turkije om samen met Rusland een gaspijpleiding aan te leggen, waarmee de Oekraïne omzeild kan worden en die via Griekenland naar Servië en Hongarije zal gaan. Verder ziet Ankara de bestrijding van de Islamitische Staat anders dan de NAVO niet als haar hoogste prioriteit. Al met al wijken de politieke standpunten van Turkije volgens de New York Times steeds meer af van die van de Verenigde Staten.

Maar dat is nog niet alles, Turkije en Iran hebben besloten 14 intentieakkoorden te ondertekenen, zoals Mahmoed Vaezi, de Iraanse minister voor Communicatie- en Informatietechnologie onlangs bekend maakte; een versterking van de bilaterale samenwerking. Bij het bezoek van de Turkse president Erdogan aan Iran werden 11 van de akkoorden ondertekend.

Deze toenadering tussen Ankara en Teheran wordt in de hand gewerkt door het feit dat Iran de belangrijkste energieleverancier van Turkije geworden is. Iran is dan weer een belangrijke afzetmarkt voor Turkse industrieproducten; Turkse ondernemers investeren momenteel massaal in het zuidoostelijke buurland. Rijke Iraniërs gaan dan weer op vakantie aan de Turkse Middellandse Zeekust.