Posted on

Bereidt Porosjenko zijn vertrek voor?

In Kiev doet het gerucht de ronde dat president Petro Porosjenko zich klaar maakt om het land te ontvluchten. Het gerucht werd op gang gebracht door oud-parlementslid Vladimir Olejnik, die Porosjenko er op Twitter van beschuldigde dat hij voorbereidingen heeft getroffen om zich in Spanje te vestigen.

Olejnik trad daarbij ook in detail, zo zou de president geld en kunstvoorwerpen met twee vluchten als diplomatieke vracht naar Marbella aan de Costa del Sol gestuurd hebben. De oud-parlementariër zou deze informatie hebben gekregen van douaniers en agenten van de Oekraïense inlichtingendienst SBU. De beschuldigingen hebben een zekere mate van aannemelijkheid, aangezien de plaatsvervangende openbaar aanklager Renat Kusmin, een gerenommeerd jurist, in overleg met SBU-directeur Vasili Grizak overweegt een strafrechtelijk onderzoek in te stellen tegen Porosjenko en de leiding van zijn bedrijf Roshen vanwege landverraad. De reden daarvoor is dat terwijl Porosjenko publiekelijk van een ‘oorlog tegen Rusland’ spreekt, hij als ondernemer nog altijd zaken doet met de vermaledijde buur.

Zakenimperium

Voor de verkiezing tot president had Porosjenko belooft zich van zijn firma’s en investeringen los te maken, het moest afgelopen zijn met de oligarcheneconomie. Hij lijkt er echter niet geheel in geslaagd te zijn, hoewel hij in het geval van zijn chocolade- en snoepgoedimperium Roshen zelfs Rothschild als bemiddelaar voor verkoop inschakelde. Zo kan het dat Porosjenko, die tijdens zijn presidentschap tot zover nog verder opgeklommen is op de lijst van rijkste mannen van Oekraïne, momenteel naar eigen zeggen over 104 bedrijven en enkele fondsen beschikt. Daarbij komt een kunstverzameling, een vloot luxe auto’s, tienduizenden hectares landbouwgrond en het nodige vastgoed. Dit zakenimperium wordt aangevoerd vanuit zijn ‘kasteeltje’ in Kosin bij Kiev, dat in een parktuin van meerder hectares groot staat, met stallen en diverse bijgebouwen en onderkomens voor het personeel.

Geen wonder dat men dan wel eens het overzicht kan verliezen. En dat brengt ons bij Spanje. Want ook daar beschikt Porosjenko over een villa van zulke afmetingen dat hij niet veel hoeft onder te doen voor zijn bescheiden stulpje in Kosin. In afwezigheid van de heer des huizes, houdt zijn goede vriend, de Oekraïense ambassadeur in Spanje, een oogje in het zeil. Bij zijn jongste belastingaangifte is hij dit Spaanse huis echter helemaal vergeten en moest hij door nieuwsgierige journalisten van de Oekraïense televisie er aan herinnerd worden. De waarde van het zomerhuisje ligt rond de vier miljoen euro.

Voor Porosjenko kon het Spaanse huis op termijn wel eens een aantrekkelijker optie worden dan het Oekraïense, aangezien reeds in augustus vorig jaar een peiling aangaf dat de helft van de bevolking vervroegde presidents- en parlementsverkiezingen wilde. In de peilingen zijn Porosjenko en zijn partij intussen fors gedaald, waarbij hij de laatste tijd Julia Timosjenko voor moet laten gaan. Reden genoeg om het geld onder het matras nog eens na te tellen.

Slechte peilingen alleen zijn echter niet genoeg om de Oekraïense president tot aftreden te dwingen. De ontwikkelingen in Amerika zouden daar ook een belangrijke rol in kunnen spelen. De opstelling van Amerika is momenteel echter wat ambivalent.

Dodelijke wapens

Enerzijds heeft het Amerikaanse Congres begin deze maand voorgesteld de militaire steun aan Oekraïne terug te schroeven van 350 miljoen naar 150 miljoen dollar. Als dit wetsontwerp aangenomen zou worden door het Congres en door de president ondertekend zou worden, zou dat een duidelijk merkbare ingreep zijn, in het bijzonder tegen de achtergrond van het uitblijvende succes van het Oekraïense leger in het Donetskbekken.

Anderzijds is hetzelfde Congres voornemens om Kiev, anders dan voorheen ook financiële middelen voor de koop van dodelijke wapens beschikbaar te stellen, wat uiteraard ook ten goede kan komen aan het Amerikaanse militair-industrieel complex.

Sergej Zjelezniak, lid van de commissie voor Buitenlandse Zaken van de Russische Doema, houdt dit voornemens van het Amerikaanse congres voor een gevaarlijke provocatie, die het militaire conflict in het Donetskbekken opnieuw kan escaleren. Hij waarschuwt: “De Amerikaanse politici moeten zich er van bewust zijn, dat ze zo Porosjenko’s oorlog tegen zijn eigen volk en de massamoord op burgers zullen sponsoren.”

De verandering van denken bij de Amerikanen ten aanzien van dodelijke wapens voor Oekraïne wijst op een belangwekkende interne aangelegenheid in de Amerikaanse politiek. Tot nu toe was senator John McCain als grootste oorlogshitser ook degene die het luidst om dodelijke wapens voor Kiev riep. Op 2 februari had hij zijn hartsvijand Donald Trump nog opgeroepen om dodelijke wapens en/of fondsen daarvoor beschikbaar te stellen aan Oekraïne. Nu heeft het Congres McCains initiatief overgenomen. Er staat zodoende een krachtproef tussen Trump en McCain te wachten, die tegelijk een test is voor Trumps buitenlandbeleid.

Posted on

Blokkade Donetskbekken strop voor Oekraïense economie

De kolenmijnen in de ‘volksrepublieken’ Donetsk en Loegansk leveren geen kolen meer aan Oekraïne.

De ministerraad van de ‘Volksrepubliek Donetsk’ verklaarde hierover: “De levering van steenkool aan Oekraïne is gestopt en zal niet hervat worden.” Uit de ‘Volksrepubliek Loegansk’ werd iets dergelijks gemeld.

Men zou ertoe overgegaan zijn steenkool aan Rusland te leveren en er zou onder andere gesproken worden over leveringen aan de Krim.

De ontwikkelingen voltrekken zich tegen de achtergrond van een sinds eind januari door Oekraïense militante activisten ingestelde verkeersblokkade van het Donetskbekken, wat de levering van steenkool aan onder andere de Oekraïense elektriciteitscentrales onmogelijk maakt.

Onlangs deelde de Oekraïense premier Volodymyr Groysman mee dat door de blokkade van het Donetskbekken zo’n 75.000 Oekraïeners hun baan kunnen verliezen. De premier becijferde de verliezen voor de mijnbouw- en metaalbranche van Oekraïne ten gevolge van de blokkade op circa 3,5 miljard Amerikaanse dollars.

De beide ‘Volksrepublieken’ Donetsk en Loegansk kondigden kort hierop aan de in hun bereik liggende bedrijven onder curatele te stellen.

Lees ook: Timosjenko is terug: Oligarchen, steenkool en toiletdiplomatie

Posted on

Timosjenko is terug: Oligarchen, steenkool en toiletdiplomatie

Terwijl de bij de akkoorden van Minsk betrokken ministers van Buitenlandse Zaken in de marge van de Veiligheidsconferentie in München een nieuwe wapenstilstand onderhandelden, kwam het in Kiev naar aanleiding van de derde verjaardag van de ‘Euromaidan’ tot opstootjes tussen demonstranten en de politie.

Zo’n 300 nationalistisch ingestelde Oekraïeners demonstreerden afgelopen zondag in het centrum van Kiev tegen de regering. Daarbij kwam het tot schermutselingen met de politie. Onder de mensen die op de vuist gingen bevonden zich ook twee parlementsleden van de conservatieve oppositiepartij Samopomitsj. Zij beschuldigen de oligarchen in de regering ervan, te profiteren van het warenverkeer met de separatisten in het oosten van Oekraïne. Om dit tegen te gaan, blokkeren aanhangers van de partij sinds 25 januari alle kolenleveranties – zowel per spoor als per vrachtwagen – uit het Donetskbekken.

Premier Volodymyr Groysman zag zich gedwongen drie dagen voor de herdenking van de derde verjaardag van de Euromaidan een energienoodtoestand af te kondigen. Hij kondigde daarbij de rantsoenering van stroom en verwarming in grote delen van het land af.

De nationalisten beschuldigden de regering ervan, dat ze zich door handel met de opstandelingen in Donetsk en Loegansk verrijkt zouden hebben. Groysman verklaarde echter dat wanneer er geen antracietkolen uit het Donetskbekken geleverd kan worden, de op dit type steenkool toegesneden Oekraïense elektriciteitscentrales tijdelijk stilgelegd moeten worden. Van de 14 elektriciteitscentrales van Oekraïne in het territorium dat onder controle van de regering in Kiev staat, behoren er 12 tot de holding van de oligarch Rinat Akhmetov. De helft van deze centrales loopt op de hoogwaardige antracietkolen, de andere helft op de inferieure gaskolen.

Probleem is dat alle mijnschachten waaruit antracietkool gewonnen wordt  in handen van de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk zijn. Tijdens de gevechtshandelingen werd een aanzienlijk deel van de spoorwegen rond Donetsk vernietigd.

De kolenblokkade wordt echter niet louter ingegeven door weerzin tegen de vermeende zelfverrijking van oligarchen in de regering, er zit ook nog een andere berekening achter. Zo wordt vermoed dat de oligarch Igor Kolomoiski als financier achter de partij Samopomitsj een hand heeft in de blokkade.

Vanwege de onlangs voltrokken nationalisatie van zijn bank, de grootste bank van Oekraïne, heeft Kolomoisky nog een rekening te vereffenen met president Petro Porosjenko. Volgens Oekraïense nieuwsbronnen zou Kolomoisky ervan profiteren als de elektriciteitscentrales van het land, vanwege gebrek aan antracietkolen uit het Donetskbekken, terug zouden moeten vallen op de verbranding van stookolie, aangezien de oligarch zo’n 90 procent van de stookolieproductie in Oekraïne in handen heeft.

Het protest van de nationalisten richt zich ook weer eens tegen Rusland. Terwijl de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov in München over de strijd in Oost-Oekraïne sprak, ondertekende president Vladimir Poetin een decreet waaruit volgt dat de identiteitspapieren van de Volksrepublieken voortaan erkend worden. Bovendien kunnen de bewoners van deze gebieden nu zonder visum naar Rusland reizen.

Moskou ziet dit niet als in tegenspraak met het de akkoorden van Minsk, maar als humanitaire daad, aangezien de bewoners van de Volksrepublieken door de blokkadehouding van Kiev geen mogelijkheid hebben hun verlopen identiteitspapieren te verlengen.

Veel van de fabrieken in de metaal- en chemische industrie in Oekraïne zijn in bezit van Russen. Omdat deze kolen uit het Donetskbekken nodig hebben, profiteren volgens de activisten Oekraïense en Russische oligarchen van de oorlog. De verliezer zou alleen het Oekraïense volk zijn. De protesterende nationalisten eisen dan ook een volledige controle van de handel met de separatistengebieden. Wanneer Oekraïne handel drijft met de “bezetters” dan financiert door middel van “bloedkool” de oorlog tegen zichzelf.

In deze opgehitste stemming weet de oppositiepolitica Julia Timosjenko zichzelf weer in de kijker te spelen. Een week voor de demonstraties in Kiev had ze Porosjenko al een ultimatum gesteld om premier Groysman als verantwoordelijke voor de “megacorruptie” te ontslaan.

Timosjenko verwijt Groysman, die in april 2016 Arseni Jatsenjoek opvolgde, dat het Bruto Binnenlands Product van Oekraïne met de helft gekrompen is. Ook maakt ze hem verantwoordelijk voor de hyperinflatie, het op de fles gaan van kleine ondernemers, de verhoging van de kosten voor gemeentediensten en de verlaging van de sociale standaard. Groysman reageerde hierop door Timosjenko zelf als “moeder van Oekraïnes economische zwakheid en corruptie” te identificeren. Twintig jaar lang heeft ze er alles aan gedaan om Oekraïne in de vernieling te helpen, aldus Groysman.

Sinds haar verpletterende nederlaag tegen haar rivaal Porosjenko in de presidentsverkiezingen in mei 2014 werkt Timosjenko verbeten aan een terugkeer aan de macht. Met haar massieve kritiek op Porosjenko’s regering hoopt ze punten te scoren bij de kiezers. Door de groeiende ontevredenheid onder de bevolking en de teloorgang van Jatsenjoeks Volksfront stijgen de percentages van haar Vaderlandspartij dan ook weer in de peilingen.

Om goed voorbereid te zijn voor een terugkeer aan de macht, maakte Timosjenko van 29 januari tot 4 februari een reis naar de Verenigde Staten om zichzelf te promoten. Daar heeft ze gesproken met senatoren en leden van het Huis van Afgevaardigden, en bijvoorbeeld ook met Victoria ‘Fuck the EU’ Nuland, die tot voor kort op het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken werkte als staatssecretaris voor Europa en Eurazië en een belangrijke rol speelde in de opstelling van Amerika in de Oekraïnecrisis.

Timosjenko voerde naar eigen zeggen ook een gesprek met de nieuwe president Donald Trump. De Washington Post bevestigde dat er een korte ontmoeting geweest was, maar geen officiële afspraak. Geoffrey Birnbaum, directeur van de PR-firma BGR, beweerde dat Timosjenko Trump bij het toilet opgewacht zou hebben om zijn aandacht te trekken. Dit werd door supporters van Porosjenko uiteraard gretig opgepikt om de spot te drijven met Timosjenko’s “toiletdiplomatie”.

Wat onder de regering Trump precies de opstelling ten aanzien van Oekraïne zal zijn, is nog niet geheel duidelijk. Diverse door Trump aangestelde ministers en ambassadeurs hebben zich weliswaar in algemene termen aan de zijde van Oekraïne gesteld, met name ten aanzien van de Krim, maar dit lijkt vooral ingegeven door de ophef die politici van de oorlogspartij in Washington maakten. Of de regering Trump zich in de praktijk pragmatischer op zal stellen dan die van Obama, laat staan een eventuele regering van Hillary Clinton, leek voor de verkiezingen aannemelijk, maar valt nog te bezien.

Posted on

Oekraïense spoorwegen worden gederussificeerd

De Oekraïense minister van Infrastructuur Volodymyr Omelyan heeft een decreet uitgevaardigd, dat voor het eind van dit jaar alle informatieborden op treinstations die in het Russisch gesteld zijn verwijderd moeten worden en door borden in het Oekraïens vervangen moeten worden.

Tegelijk moeten alle treinkaartjes en stationsnamen compleet van Russische aanduidingen gezuiverd worden. In het hele spoorwezen van Oekraïne moeten er vervolgens alleen nog Oekraïense en Engelse aanduidingen te vinden zijn.

Omelyan benadrukt dat de maatregelen niets te maken hebben met een anti-Russische houding, maar slechts doorgevoerd worden in het kader van het overnemen van Europese servicestandaards.

Deze maatregel zal echter tot absurde situaties leiden. Er zullen in het oosten van Oekraïne straks treinen rijden met daarin overwegend mensen met Russisch als moedertaal, tussen plaatsen waar het leeuwendeel van de bevolking Russisch als moedertaal heeft, maar waar alle borden en aankondigingen in het Oekraïens en het Engels gesteld worden.

Overigens staat deze maatregel niet alleen in het oosten van Oekraïne op gespannen voet met de werkelijkheid. Ook in het Westen van Oekraïne zijn er nog altijd veel mensen die ieder jaar naar Rusland, naar verluidt de ‘agressor’, reizen om daar hun brood te verdienen. En zelfs in een nationalistisch bolwerk als Lviv, waar geen Russische borden te vinden zijn, hoor je in het uitgaansleven toch echt veel Russisch spreken. Terwijl in de hoofdstad Kiev het Russisch zelfs dominant is.

De realiteit is dat Russisch een belangrijke minderheidstaal en daarbij een lingua franca is in Oekraïne. Als de huidige Oekraïense regering het land werkelijk aan Europese standaarden aan zou willen passen, zou ze niet zo verkrampt proberen die minderheidstaal weg te drukken. In alle EU-lidstaten, behalve in de Baltische staten, is het inmiddels immers de gewoonste zaak van de wereld om borden en aankondigingen (ook) in minderheidstalen te stellen. Wie dat niet gelooft, moet maar eens de trein naar Hardegarijp nemen.

Lees ook:

Posted on

Oekraïne doet te weinig om akkoorden van Minsk te implementeren

Oekraïne komt minder tegemoet aan zijn verplichtingen onder de akkoorden van Minsk dan Rusland. Dat zei de Slowaakse premier Robert Fico zaterdag. De akkoorden beogen het conflict in het oosten van Oekraïne tot een vreedzaam einde te brengen.

“Als we het hebben over de implementatie van de Minsk-akkoorden, dan moet gezegd worden dat beide partijen [de akkoorden]  schenden. Trouwens, als we eens zouden inventariseren hoe Oekraïne er aan tegemoet komt, dan zou je moeten concluderen dat Oekraïne er nog minder aan tegemoet komt dan Rusland”, aldus premier Fico tegenover persbureau Reuters.

Het is niet waar dat Oekraïne de goede is en Rusland de slechterik.

Fico riep dan ook opnieuw op tot het opheffen van de economische sancties van de Europese Unie tegen Rusland. De Slowaakse premier stelde dat de sancties ineffectief zijn geweest ten aanzien van het conflict in Oekraïne, maar wel schade hebben toegebracht aan de economische belangen van de Europese Unie en Slowakije in het bijzonder.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel drong er zaterdag telefonisch bij de Oekraïense president Petro Porosjenko op aan het zijne te doen voor de uitvoering van de akkoorden. Een woordvoerster van Merkel stelde dat de bondskanselier in de komende weken beslissende stappen van Kiev verwacht.

Merkel stelde eerder er op tegen te zijn de sancties tegen Rusland op te heffen, zolang de akkoorden van Minsk niet volledig uitgevoerd zijn. Haar coalitiepartner SPD, die met Frank-Walter Steinmeier de minister van Buitenlandse Zaken levert, is echter voor het geleidelijk opheffen van de sancties naarmate meer aan de akkoorden tegemoet gekomen wordt.

Fico wees er zaterdag echter op dat de sancties niets hebben veranderd aan het Russische beleid: “De sancties schaden de EU en Rusland en helpen de Verenigde Staten”, aldus de premier van Slowakije, dat dit jaar het voorzitterschap van de Europese Unie heeft.

Posted on

Transkarpatië in uiterste westen Oekraïne wil meer autonomie

De Oekraïense binnenlandse geheime dienst SBU onderzoekt een petitie van de raad van het Oblast Transkarpatië, die onlangs werd aangeboden aan de president, de premier en de parlementsvoorzitter van Oekraïne en waarin de oblastraad een grotere mate van autonomie eiste van Kiev.

De oproep leidde tot grote verontwaardiging in de Oekraïense pers, zodat Mihaljo Rivisz, de voorzitter van de oblastraad, besloot terug te krabbelen door te stellen dat hij door de journalisten verkeerd is begrepen. Volgens Rivisz zou de oblastraad alleen maar de wens tot uitdrukking gebracht hebben dat het decentraliseringsproces wordt voortgezet. Rivisz noemde het gedrag van de nationalistische Oekraïense media politieke speculatie en benadrukte dat zijns inziens Transkarpatië niet naar afscheiding van Oekraïne moet streven.

Ongeacht de nadere toelichting van Rivisz bemoeit de SBU zich nu met de zaak, deze wil de kwestie verder onderzoeken. In een persverklaring stelt de geheime dienst laconiek daarbij binnen de wet te zullen opereren.

695px-Subcarpathia_Ukraine_districts_en.svgTranskarpatië is een regio in het uiterste westen van Oekraïne, die van de negende eeuw tot de Eerste Wereldoorlog tot het koninkrijk Hongarije behoorde. Na de Eerste Wereldoorlog werd het bij Tsjechoslowakije ingedeeld. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verklaarde de regio zich onafhankelijk, maar dat duurde slechts een dag (Men leze hoofdstuk 13 van Norman Davies’ Vanished Kingdoms). De regio kent een Hongaarse minderheid die zo’n 12 procent van de bevolking uitmaakt en kleine etnische minderheden van Roemenen, Slowaken, Duitsers en Russen. Ook wonen er Ruthenen in de regio, die door Oekraïense nationalisten als Oekraïners beschouwd worden, maar door anderen wel als een aparte etniciteit gezien worden.

Tijdens het Oekraïense referendum over onafhankelijkheid van de Sovjet-Unie in 1991 kregen de inwoners van het oblast Transkarpatië tevens de keuze voorgelegd of ze een autonome regio wilden. Hoewel een grote meerderheid zich daarvoor uitsprak, werd er geen autonomie toegekend.

Posted on

Oekraïne: Premier Jatsenjoek stapt op

Arseni Jatsenjoek, die sinds de staatsgreep in februari 2014 premier is van Oekraïne, heeft zondag aangekondigd op te stappen. Hij maakte zijn besluit via Twitter wereldkundig en zal dinsdag het parlement in zitting daarover informeren.

President Petro Porosjenko had Jatsenjoek al in februari van dit jaar gevraagd op te stappen. Maar hij overleefde toen ternauwernood een motie van wantrouwen, doordat parlementsleden zich op aanwijzing van diverse oligarchen van stemming onthielden. De premier en zijn partij hebben nauwelijks nog steun onder de bevolking. De regering van Jatsenjoek wordt geplaagd door corruptie, bovendien werkten diverse regeringsleden elkaar tegen waardoor er nauwelijks resultaten geboekt werden. Ondertussen in de economie wel met bijna 10 procent gekrompen en heeft de Oekraïense Hryvna ten opzichte van de Amerikaanse dollar zo’n twee derde van zijn waarde verloren. Het Internationaal Monetair Fonds heeft echter gewaarschuwd de geldkraan dicht te draaien als door het IMF gewenste maatregelen niet uitgevoerd worden. De Amerikaanse vice-president Joe Biden belde Jatsenjoek daarentegen om hem te feliciteren met alles wat hij in de afgelopen twee jaar bereikt heeft.

President Porosjenko heeft nu parlementsvoorzitter Volodymir Groysman naar voren geschoven als beoogde nieuwe premier. Groysman is een partijgenoot van de president, die daarmee ogenschijnlijk zijn greep op de regering wil vergroten. Ook de president zelf kwam recent weer in een dubieus licht te staan, ten gevolge van de zogenaamde Panama Papers. Die documenten wijzen er op dat Porosjenko belasting ontweken zou hebben via een constructie van de Panamese firma Mossack Fonseca.

Eerder werd de genaturaliseerde Amerikaanse Natalie Jaresko, de huidige minister van Financiën, wel genoemd als mogelijke nieuwe premier. Zij gaf zelf ook duidelijk aan de functie te ambiëren. Nu zij de nieuwe regering echter niet zal leiden, is de verwachting dat ze ook niet aan wil blijven als minister van Financiën.

Nieuwe minister van Financiën

Naar verluidt zou de Slowaakse oud-minister Ivan Miklos gevraagd zijn om minister van Financiën te worden in de nieuwe Oekraïense regering. De Slowaakse oud-minister behoort tot de zogeheten Ruthenen, een klein Slavisch volk dat in de berggebieden op de grens van Oekraïne en onder andere Slowakije woont. Miklos is lid van de centrumrechtse SDKU, een partij die enkele jaren de grootste partij ter rechter zijde was in de Slowaakse politiek, maar die, mede door het Gorilla-schandaal, fors aan populariteit inboette en bij de laatste verkiezingen niet verder kwam dan 0,27% van de stemmen.