Posted on 1 Comment

‘VS bevrijdden IS-strijders uit Taliban-gevangenis’

40 leden van de terreurmilitie ‘Islamitische Staat’ (IS) zouden twee weken geleden met hulp van de Amerikaanse krijgsmacht uitgebroken zijn uit een Taliban-gevangenis in Afghanistan. Dat meldt het Iraanse persbureau Tasnim op basis van eigen bronnen. 

Volgens het persbureau ging het om een geheime operatie van de Amerikaanse krijgsmacht in de provincie Badghis in het noordwesten van Afghanistan. De voorzitter van de provincieraad, Abdullah Afzali bevestigde de informatie tegenover Tasnim.

Aminullah, een prominente IS-leider in het noorden van Afghanistan

Infiltratie

Het zou gaan om 40 buitenlandse IS-strijders die door de Taliban gevangen genomen waren na zware schermutselingen. Onder hen zou Aminullah zijn, een uit Oezbekistan afkomstige, prominente IS-leider in het noorden van Afghanistan. Aminullah zou in coördinatie met de Amerikanen undercover in de Taliban geïnfiltreerd zijn.

Vanwege de slechte toegankelijkheid van het dorp werd de extractie met helikopters uitgevoerd.

Uitbraak

De leider is naar verluidt aanvankelijk alleen ontsnapt om vervolgens de locatie van de gevangenis door te geven aan de Amerikanen, die de uitbraak van de anderen mogelijk maakten. Omdat de locatie van de Taliban-gevangenis bij het dorp Panjboz slecht toegankelijk was, besloten de Amerikanen de extractie met helikopters uit te voeren. Nadat ze het gebied gebombardeerd hadden en de gevangenisbewakers uitgeschakeld waren.

Ongemerkte militaire helikopters

In Afghanistan wordt al langer vermoed dat de Amerikanen ‘IS Khorasan’ steunen. Zo baarde het in het voorjaar van 2017 reeds opzien dat strijders van de regionale IS-afdeling bevoorraad werden door ongemerkte militaire helikopters.

http://www.novini.nl/waarom-amerika-is-afghanistan-stand-houdt/

Posted on

China neemt leiding in vredesbemiddeling Afghanistan

China heeft de leiding genomen in de bemiddeling in het conflict in Afghanistan en heeft reeds een verrassend diplomatiek succes weten te boeken. Chinese diplomaten zijn er in geslaagd Afghanistan in een vredesdialoog met Pakistan over de bestrijding van het terrorisme te betrekken.

De Chinese regering had enige tijd daarvoor aangeboden Afghanistan op te nemen in een miljardeninvesteringsprogramma. In het nieuwe jaar moet er een vervolgtreffen in Kaboel plaatsvinden, waar Peking ook vertegenwoordigers van de Taliban uit wil nodigen.

Met deze ontwikkeling is China nu al succesvoller dan de VS met hun Afghanistan-beleid ooit geweest zijn. De reden daarvoor moet vooral gezocht worden in het feit dat de Chinese diplomaten zich inspannen voor het vinden van een vergelijk, terwijl de Verenigde Staten Pakistan recent vooral hard verbaal aangevallen hebben en in Afghanistan hun geld reeds langer eenzijdig op militaire aanvallen zetten. Daarbij kan China zich positioneren als vriend van de Pakistaanse regering, terwijl Washington de confrontatie zoekt met Islamabad.

Het Chinese initiatief in Afghanistan is onderdeel van de strategie van Nieuwe Zijderoutes. De regio speelt daarin een belangrijke rol. China heeft er dus zelf ook belang bij dat er naar vrede toegewerkt wordt of tenminste een verdere escalatie voorkomen wordt.

“Op de lange termijn zullen we de Pakistan-corridor met de Centraal-Chinese economische corridor en de West-Aziatische economische corridor door Afghanistan verbinden”, aldus de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi.

Met het Chinese initiatief in Afghanistan zet zich een trend uit de afgelopen maanden voort: China kan zijn invloed in het eigen nabije buitenland, maar ook in verder afgelegen regio’s van geostrategisch belang uitbreiden, terwijl de Verenigde Staten buitenlandse partners voor het hoofd stoten. Peking kan daarmee zijn buitenlandse betrekkingen bestendigen, terwijl de Amerikaanse aan toenemende belasting blootstaan.

Lees ook:

Posted on

Regering Pakistan beducht voor Kleurenrevolutie

In Pakistan is de minister van Wetgeving en Justitie, Zahid Hamid, afgetreden onder druk van radicale islamieten die massabetogingen organiseerden in de grote steden. Aanleiding voor de betogingen was dat de minister begin november een nieuwe tekst uitbracht voor de eed die parlementsleden afleggen. De radicale islamieten zagen de ogenschijnlijk onschuldige aanpassing als een affront en de invloedrijke islamitische prediker Khadim Hoessein Rizvi, hoofd van de partij Tehreek-e-Labaik reageerde zeer negatief.

Dientengevolge werd Pakistan ondergedompeld in demonstraties, waarin het aftreden van de regering werd geëist. De autoriteiten probeerden het tentenkamp van de demonstranten in de hoofdstad Islamabad te ontbinden, maar dit leidde tot opstootjes tussen islamisten en de politie.

Kleurenrevoluties

Netwerksites en private nieuwszenders waren enkele dagen uit de lucht. De regering nam deze beslissing, omdat het parallellen zag tussen de gebeurtenissen in het land en die tijdens de Kleurenrevoluties en ‘Arabische Lente’ elders. De demonstranten coördineerden hun acties nauwgezet via de sociale media, arrangeerden provocaties en gedroegen zich uiterst agressief om harde repressie uit te lokken. Zo leidde een actie om een autoweg van Islamabad naar Rawalpindi vrij te maken in een gewelddadige confrontatie.

De autoriteiten melden zes doden. 250 mensen, waaronder politieagenten, raakten gewond. De organisator van de protesten – de  islamistische beweging Tehreek-e-Labaik – claimt dat er 17 mensen gedood zijn. De pogingen om de demonstraties te ontbinden leken ze alleen maar te versterken. Buiten Islamabad werden de hevigste demonstraties gehouden in de grootste bevolkingsconcentraties in de Punjab, waaronder Lahore, en daarnaast in de grootste stad van het land, het zuidelijke Karachi. De demonstranten hielden sit-ins, maar gooiden ook stenen naar de politie en staken autobanden, auto’s en politievoertuigen in brand.

Politieke crisis

De positie van het leger is interessant: voormalig stafchef van het Pakistaanse leger Qamar Javed Bajwa, die juist op bezoek was in de Verenigde Arabische Emiraten, riep ertoe op geen geweld te gebruiken toen hij telefonisch met premier Shahid Khaqan Abbasi sprak.

De protesten van de islamisten vonden plaats terwijl Pakistan al enkele maanden in een politieke crisis verkeert. In juli van dit jaar werd premier Nawaz Sharif uit zijn ambt gezet door het Hooggerechtshof. Hij wordt beschuldigd van corruptie. In 2018 moeten er nieuwe verkiezingen gehouden worden.

De Pakistaanse politicoloog Afrasiab Khattak is er dan ook zeker van dat de demonstraties een al langer geplande actie waren, waarvoor nog slechts op een concrete aanleiding werd gewacht. Het oogmerk was een machtsverschuiving. “Dit is geen spontaan protest. Het is een goed geplande poging door islamisten en hun ondersteuners binnen de overheid om de rellen in Islamabad te gebruiken als ontsteking voor oproer in andere delen van het land, met name Punjab.”

De Punjab, een regio in het oosten van Pakistan, wordt beschouwd als een bolwerk van de regerende conservatieve Pakistaanse Moslim Liga (PML) van ex-premier Nawaz Sharif. Het is een zeer religieus gebied en veel mensen die voorheen op de PML stemden, namen nu deel aan de demonstraties, gemobiliseerd met de hefboom van de veronderstelde godslastering van de minister van Justitie. Denkbaar dus vooral met het doel om hier in 2018 politieke munt uit te slaan.

In Pakistan en Centraal-Azië vallen volken en talen nauwelijks samen met de staatsgrenzen, waardoor instabiliteit in het ene land gemakkelijk over kan slaan naar het andere.

Geopolitieke factor

Recent oriënteert Pakistan zich minder op de Verenigde Staten en zoekt het, zowel economisch als op militair gebied, toenemend samenwerking met regionale partners als China, Rusland en Iran, bijvoorbeeld door de aanleg van transportroutes en -faciliteiten van de Arabische Zee naar China en binnen de Shanghai Samenwerkingsorganisatie.

Tegelijkertijd zetten de Verenigde Staten vooral in op het aanhalen van de banden met Pakistans aartsvijand India, in de hoop daarmee tegenwicht te bieden aan de groeiende invloed van China. Door Pakistan net als Afghanistan instabiel te houden, kunnen de VS verder de Chinese plannen ten aanzien van de Nieuwe Zijderoutes ten dele frustreren. Gezien de ontwikkelingen in Syrië, waar ook veel jihadisten van buiten Syrië vochten, ligt het in de lijn der verwachting dat een deel van deze strijders naar Afghanistan en het stammengebied aan de Pakistaanse kant van de grens zal komen c.q. terugkeren.

Lees ook:

Posted on

Huurlingen, wapenhandel en drugssmokkel

In de film Jack Reacher: Never go back kruipt Tom Cruise voor de tweede maal in de rol van Jack Reacher, een personage dat is afgeleid van de gelijknamige romanreeks van Lee Child (nom de plume van de Amerikaanse schrijver Jim Grant). Reacher is een voormalig majoor van de Amerikaanse militaire politie (MP), maar dat maakt het eigenzinnige en bij wijlen recalcitrante karakter van Reacher des te opmerkelijker – het leger en de politie staan immers niet bepaald bekend als een organisatie waar non-conformisten carrière kunnen maken. Het mag natuurlijk de pret van de film niet drukken.

Reacher wordt in het begin van de film geconfronteerd met de situatie waarin de opvolgster (Susan Turner) van zijn positie bij de militaire politie wordt vervolgd wegens spionage. Voelt zich geroepen om haar te verdedigen en slaagt er in om haar uit de gevangenis te breken. Wat volgt is een spannende achtervolging dwars door de Verenigde Staten (van Washington DC naar New Orleans). Op de vlucht ontdekken Reacher en Turner dat de laatstgenoemde er in is geluisd bij het afdekken van een onderzoek naar verdwenen wapentransporten in Afghanistan. Zij komen er achter dat een ‘private contractor’ (huurlingenbedrijf) wapens achter over heeft gedrukt.

Het plot op zich is interessant, want eerder dit jaar kwam de film War Dogs uit waarin de wildgroei van kleine (en grote) wapenhandelaren sinds 9/11 ook aan de kaak wordt gesteld. Jack Reacher wordt gedurende zijn vlucht geconfronteerd met de uitwassen van de oorlog in Afghanistan, zoals illegale wapenhandel, drugsverslaving onder veteranen, getraumatiseerde veteranen en corruptie in het leger. Uiteindelijk leidt het spoor naar de oud-generaal Harkness, die zijn huurlingenbedrijf tracht te redden door wapenhandel te combineren met drugssmokkel.

De film is vanaf het begin spannend en alhoewel je al weet dat Cruise natuurlijk gaat overwinnen aan het einde, heeft de film leuke plotwendingen die de kijker geboeid houden. Toch is het sub-plot van de vermeende buitenechtelijke (criminele) dochter wat minder geslaagd, en ook de verhouding tussen Turner en Reacher komt nogal houterig over – zij lijken tot elkaar aangetrokken, maar uiteindelijk ontstaat er niets. Tenslotte keert aan het einde van de film voor Turner en Reacher alles terug tot het oude: Turner blijft majoor bij de MP en Reacher vervolgt zijn zwerversbestaan.

Er ontstaat midden in de film een nogal geforceerde discussie over de geslachtsrollen, waarbij Turner haar gal spuit over sekse-discriminatie in het leger maar zich uiteindelijk dan toch onderwerpt aan Reacher. Zowel in de romans als in de film wordt desalniettemin getracht om vrouwen op te voeren als gelijkwaardig, Lee Child spreekt zelf van post-feminisme: Turner en Reacher hebben allebei dezelfde rang bekleed en ze zijn allebei goed in vechtsporten en vuurwapens. Toch is het opmerkelijk dat Reacher geen fouten maakt en Turner wel, bijvoorbeeld wanneer ze te lang blijft proberen in te loggen in haar geblokkeerde account ondanks het aandringen van Reacher om daarmee op te houden. Reacher haalt ook als echte mannen-man voortdurend de hete kolen uit het vuur.

De film is grosso modo een traditionele actiefilm met een klassieke actieheld (Tom Cruise). Het is een spannende film en het verveelt geen moment. De thema’s die in de film worden aangesneden zijn ook de zaken die wel eens vaker voor het voetlicht mogen worden gebracht, zoals bijvoorbeeld de vervlechting van wapen- en drugshandel met de oorlog in Afghanistan, maar ook de sociale problemen waarmee veteranen  kampen als gevolg van hun oorlogservaringen. Ik zou de film niet bijzonder aanbevelen, maar het is een veilige keuze voor een avondje uit in de bioscoop.

Posted on

Amerikaanse betrokkenheid frustreert vredesonderhandelingen Afghanistan

Vertegenwoordigers van Pakistan, Afghanistan, China en de Verenigde Staten hebben in de afgelopen maanden geprobeerd relaties tot stand te brengen met de Taliban, die delen van Afghanistan beheersen, om tot een vreedzame en stabiele situatie te komen.

Alle betrokken partijen hebben echter hun eigen, deels overlappende, belangen. De Taliban wil de pro-westerse regering aan de kant schuiven en een islamitisch bewind vestigen. De VS zijn voor de Taliban een vijand. Amerikaanse drone-aanvallen op Taliban-stellingen dragen bij aan de instabiele, gewelddadige situatie in het land, aangezien het merendeel van de slachtoffers burgers zijn, waaronder vrouwen en kinderen. De Afghaanse regering wil vooral vrede en stabiliteit bereiken, maar staat onder zware druk van de VS.

De Pakistaanse regering wil vooral haar eigen bewind uit de wind houden en de Taliban de ruimte geven zijn activiteiten op Afghanistan en niet op delen van Pakistan te richten.

Een complicerende factor is de Jalaluddin Haqqani. Het Haqqani-netwerk, dat zowel in Afghanistan als Pakistan actief is, beschouwt de Verenigde Staten als een terroristische organisatie en werkt actief samen met de Taliban.

AfPak

China wil een veilige transportroute door Pakistan naar de haven van Gwadar (foto: J. Patrick Fisher).
China wil een veilige transportroute door Pakistan naar de haven van Gwadar (foto: J. Patrick Fisher).

China heeft belang bij het tot stand brengen van veilige corridors voor gas- en oliepijpleidingen en spoorwegen, die onderdeel uit kunnen gaan maken van de Nieuwe Zijderoute. Voor China is vooral de route van de havenstad Gwadar, aan de Arabische Zee net buiten de Golf van Oman,  naar het noorden van Pakistan, oftewel de grens met China, van groot belang.

De VS pretenderen een vredesproces tot stand te willen brengen. In feite hebben de VS er voordeel bij de zwakke regeringen van Afghanistan en Pakistan in het zadel te houden, zodat ze de regio in de hand kunnen blijven houden. De VS hebben geen belang bij een stabilisatie van de regio, die ten gunste zou komen van de economische relatie van China en Pakistan.

Eerdere pogingen om vreedzame relaties tot stand te brengen in Afghanistan liepen stuk. In plaats van een vredesakkoord, begon de Taliban in diverse provincies een lenteoffensief, waarop het Afghaanse leger de tegenaanval in moest zetten.

Het grootste probleem in de vredesonderhandelingen in is de aanwezigheid van de Verenigde Staten. De Amerikanen willen hun aanwezigheid in het Rimland versterken en zijn bereid een escalatie van de spanningen op de koop toe te nemen. De Taliban zien de onderhandelingen dan ook als zinloos en willen er niet aan deelnemen. De Amerikanen zijn in dezen dus de verstorende factor, zonder hun aanwezigheid aan de onderhandelingstafel, zouden de andere partijen, die meer op stabilisatie uit zijn, eenvoudiger tot een akkoord kunnen komen.

Posted on

Islamitische Staat ook actief in Centraal-Azië

In Syrië en Irak delft de terreurorganisatie ‘Islamitische Staat’ (IS) steeds vaker het onderspit. IS heeft echter in Centraal-Azië een stevige basis om op terug te vallen.

IS is reeds actief in Centraal-Azië onder de naam IS Khorasan. IS zou in Centraal-Azië over zo’n 6.500 krijgers beschikken, die vanuit Afghanistan aangestuurd worden door Hafiz Saeed Khan, niet te verwarren met Hafiz Saeed, de leider van de Pakistaanse islamistische organisatie Lashkar-e Taiba. De Pathaan is door IS-leider al-Baghdadi tot emir van het kalifaat Khorasan benoemd.

Khorasan is een historische regio die delen van Iran, Afghanistan, Pakistan, Turkmenistan, Oezbekistan en Tadzjikistan omvat. Veel belangrijke islamitische geleerden kwamen uit Khorasan, zoals Ahmad ibn Hanbal, Abu Hanifa en Muhammad al-Bukhari.

Centraal-Azië is echter niet alleen een interessante regio voor IS vanwege het historische belang. Belangrijker is dat de islamistische ideologie van IS in Centraal-Azië een ideale voedingsbodem vindt. We moeten niet vergeten dat IS niet alleen een jihadistische terreurorganisatie is, maar ook een salafistische sociale beweging. De organisatie beoogt een revolutionaire verandering van de bestaande sociale en politieke orde. IS voert de pretentie van staatsvorming en dat krijgt gestalte in de vorm van kalifaten. Daarbij trekt ze zich niets aan van bestaande grenzen. IS kan zijn ideologie zodoende het beste verwezenlijken in gebieden waar de staat het af laat weten, en waar veel conflictpotentieel en religieuze polarisatie is. Zo bezien zijn de landen in Centraal-Azië ideaal.

Sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie is een groot deel van de bevolking opnieuw islamitisch geworden, zodat van de circa 57 miljoen mensen in de regio op het moment zo’n 52,8 miljoen tot de islam gerekend mogen worden, oftewel 92,6%. Dat percentage zal gezien de bevolkingsontwikkeling waarschijnlijk nog toenemen. IS kan zo rekenen op een brede maatschappelijke basis voor invoering van islamitisch recht en aan populariteit winnen met projecten of maatregelen ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting.

Volgens cijfers van de Wereldbank moet meer dan de helft van de mensen in Centraal-Azië rondkomen met minder dan USD 4,30 per dag. De regeringen van de betreffende landen zijn niet in staat het armoedeprobleem effectief te bestrijden en beschikken sowieso niet over het gezag en de samenbindende kracht waarover de islam beschikt. De staten hebben ook steeds nagelaten samenwerking te zoeken met islamitische leiders en hen veeleer van zich vervreemd. Ook gematigde islamitische organisaties werden door de overheden niet toegelaten, zodat er geen tegenwicht is voor ondergrondse islamistische organisaties. Dat kon op termijn wel eens tegen de regeringen gaan werken.

Een voorbeeld daarvan zien we reeds in de Ferganavallei. In deze regio tussen Oezbekistan, Kirgizië, Tadzjikistan en Kazachstan, die geplaagd wordt door grond- en waterschaarste, corruptie, werkloosheid en armoede, wonen zo’n 11 miljoen mensen. Ondergrondse islamistische organisaties zijn hier zeer actief en winnen snel aan populariteit.

Het Russische leger helpt in het kader van het CVVO de grens tussen Afghanistan en Tadzjikistan te bewaken.
Het Russische leger helpt in het kader van het CVVO de grens tussen Afghanistan en Tadzjikistan te bewaken.

Vooral Rusland heeft er groot belang bij om de opmars van de radicale islam in Centraal-Azië te stuiten. Het is een strategisch belangrijke regio tussen Rusland en verscheidene van haar partners, zoals Iran, China en India, in gelegen. De regio is bovendien rijk aan grondstoffen. Doordat een deel van de landen deel uitmaakte van de voormalige Sovjet-Unie zijn er goede verbindingen met Rusland. De Russische Federatie kent zelf ook grote islamitische bevolkingsgroepen.

Rusland heeft dan ook al in 2002 het initiatief genomen voor de Collectieve Veiligheidsverdragsorganisatie (CVVO). Een militair bondgenootschap met hoofdkwartier in Moskou, dat naast Rusland, Armenië, Wit-Rusland, Kazachstan, Kirgizië en Tadzjikistan tot zijn leden rekent. Afghanistan en Servië hebben de status van waarnemer. Sinds 2015 is het CVVO actief in het beveiligen van de Tadzjiekse grens met Afghanistan.

Posted on

Rusland geeft militaire steun aan Afghanistan

Rusland is voornemens militaire steun te geven aan Afghanistan. Het Russische persbureau Interfax meldt, dat Moskou volgens de speciale gezant Zamir Kaboelov van plan is het Afghaanse leger van helikopters te voorzien. Onderhandelingen tussen de Russische en Afghaanse regeringen over verdere steun lopen nog.

Kaboelov verwacht dat de gesprekken een “positieve uitkomst” zullen hebben. Reden voor de Russische betrokkenheid bij Afghanistan is de terugtrekking van NAVO-troepen en de destabilisering van het land waarmee die gepaard gaat. Moskou vreest dat oplaaiende conflicten op naburige voormalige Sovjet-republieken in Centraal-Azië overslaan en zo uiteindelijk ook hun uitwerking op Rusland niet zullen missen. Te denken valt aan landen als Tadzjikistan, Kirgizië en Oezbekistan, die net als Rusland lid zijn van de Shanghai Samenwerkings-Organisatie (SSO), een samenwerkingsverband op politiek, economisch en militair gebied.

Kaboelov, die ten tijde van de Sovjet-Unie in Oezbekistan ter wereld kwam. begon zijn diplomatieke loopbaan als medewerker op de ambassade van de Sovjet-Unie in Iran en later Afghanistan, werkte vervolgens op het Ministerie van Buitenlandse Zaken terwijl hij verder studeerde in Moskou. Vervolgens werkte hij weer enige tijd op de ambassade in Kaboel, totdat de moedjahedien daar de macht overnamen, hij werd toen overgeplaatst naar Pakistan. In 1995 speelde hij een rol in onderhandelingen met de Taliban om de bemanning van een Russisch vrachtvliegtuig dat een noodlanding in Afghanistan gemaakt had vrij te krijgen. Van 2004 tot 2009 was hij ambassadeur in Afghanistan. Kaboelov heeft zich kritisch uitgelaten over de door de NAVO geleide ISAF-missie, die zou ineffectief zijn vanwege veronachtzaming van het begrijpen van de nationale, religieuze en culturele tradities van Afghanistan.