Posted on

Wagenknecht kritisch over omgang Die Linke met AfD-kiezers

Sahra Wagenknecht

De socialistische partij Die Linke was onder de grootste verliezers in de deelstaatverkiezingen in Saksen en Brandenburg. In beide deelstaten zakten de socialisten terug naar ruim tien procent. Mocht hun enige deelstaatpremier Bodo Ramelow eind oktober in Thüringen ook nog weggestemd worden, kon de storm wel eens losbarsten in de partij. Sahra Wagenknecht wil lessen trekken.

De spanning is bij Die Linke toch al om te snijden. Co-fractievoorzitter in de Bondsdag, Sahra Wagenknecht maakte haar partij medeverantwoordelijk voor het goede resultaat van de AfD. Die Linke was volgens de politica “vele jaren lang de stem van de ontevredenen”. “Door ons van onze vroegere kiezers te vervreemden, hebben we het de AfD gemakkelijk gemaakt. In zoverre zijn wij medeverantwoordelijk voor hun succes”, aldus Wagenknecht.

Wagenknecht wil lessen trekken uit stemmenverlies aan AfD

Wagenknecht riep op tot een bezinning, voor wie Die Linke in de eerste plaats politiek wil voeren: “Voor de goed opgeleide, hogere middenklasse in de metropolen of voor hen die steeds harder moeten vechten om hun beetje welvaart. Als de partij mensen buiten de hippe grootstedelijke milieus wil bereiken, moet ze hun kijk op de zaak serieus nemen, in plaats van ze te beleren hoe ze moeten spreken en denken.” De partij moet er volgens de politica mee ophouden begrippen als heimat of veiligheid negatief te duiden. “Voor de meeste mensen is heimat iets heel belangrijks. Ze hechten waarde aan sociale bindingen, gezin en sociale samenhang. Sociale zekerheid is belangrijk, maar ook het beschermen voor criminaliteit. Als we dat niet accepteren, verliezen we de mensen permanent.”

De groeiende afstand tot de belevingswereld van een deel van de kiezers in de voormalige DDR, blijkt volgens Wagenknecht ook uit de omgang van Die Linke met AfD-kiezers. “Die beschimpen we graag generaliserend als racisten, hoewel velen van hen eerder links stemden”.

Rest partijtop minder zelfkritisch

Wagenknechts mede-fractievoorzitter Dietmar Bartsch bleek echter minder zelfkritisch. Tegenover het Franse persagentschap AFP gaf hij weliswaar toe dat het “altijd een nederlaag voor een linkse partij” is, “wanneer rechts zo sterk wordt”. Maar hij wilde verder geen “overhaaste” conclusies trekken. Hij gaf verder toe dat veel mensen Die Linke inmiddels als een te gevestigde partij zien, maar wilde dit niet in verband brengen met de regeringsdeelname van zijn partij in drie deelstaten. Vervolgens merkte Bartsch evenwel op dat je als regeringspartij “niet te veel stampij” kunt maken.

Machtsstrijd onderdrukt in afwachting campagne Thüringen

Achter de schermen woedt reeds langer een machtsstrijd. Nu is er discussie over de aflossing van de beide partijvoorzitters Katja Kipping en Bernd Riexinger. Met het oog op de enige deelstaatpremier van Die Linke, Bodo Ramelow, die campagne voert voor de deelstaatverkiezingen van oktober in Thüringen, wacht men echter nog met de interne putsch. Bondsdaglid Sevim Dagdelen laat er echter geen misverstand over bestaan: “We hebben leiderspersoonlijkheden nodig die bereid zijn tot verandering.”

Posted on

Keniacoalitie Brandenburg en Saksen oogt nu al instabiel

Keniacoalitie

Na de verkiezingen voor de landdagen van Saksen en Brandenburg zijn drie-partijencoalities bestaande uit CDU, SPD en Groenen in beide deelstaten de meest waarschijnlijke uitkomst van de coalitieonderhandelingen. Maar voordat men überhaupt met de onderhandelingen voor de zogeheten Keniacoalitie kon beginnen, dienden de eerste problemen zich reeds aan.

In Potsdam waren de verkennende gesprekken amper begonnen of een van de leiders trok zich terug. Ingo Senftlebene, lijsttrekker, partij- en fractievoorzitter van de CDU, trad vijf dagen na de verkiezingen af in alle genoemde functies. CDU-secretaris Steeven Bretz meldde dat Senftleben niet meer aan de verkennende gesprekken voor een coalitie deel zou nemen en dat hij ook niet beschikbaar is voor een post in de deelstaatregering. Met zijn aftreden zou Senftleben een stabiele coalitie van SPD en CDU mogelijk willen maken.

Linkse CDU-leider Brandenburg onder druk

De CDU had onder Senftleben met minder dan 16 procent van de stemmen het tot nu toe slechtste resultaat in de Brandenburgse deelstaatverkiezingen behaald. De christendemocraten vielen daarmee achter de SPD en de AfD terug. Kort na de verkiezingen kwam Senftleben binnen zijn partij al onder druk te staan. In de eerste vergadering van de nieuwe fractie eisten de afgevaardigden Saskia Ludwig en Frank Bommert de verkiezing van een nieuw fractiebestuur. Deze motie werd verworpen. Maar met het oog op de plannen voor een coalitie met SPD en Groenen was het evengoed een alarmsignaal. Van de 15 CDU-afgevaardigden stemden er namelijk zes voor de motie van Ludwig. Dit terwijl de voorgenomen coalitie van SPD, CDU en Groenen in de landdag slechts op een meerderheid van vijf zetels zou steunen.

Groenen waarschuwen voor rechtse overname CDU Brandenburg

Na het aftreden van Senftleben roemde het lijsttrekkersduo van de Groenen, Ursula Nonnemacher en Benjamin Raschke de CDU-politicus als het “liberale en ruimdenkende uithangbord van de CDU”. De Groenen waarschuwden dat een coalitie met hen niet mogelijk zou zijn als de rechtervleugel rond Ludwig en Bommert de CDU-fractie zou overnemen.

Puur rekenkundig is in de Brandenburgse landdag ook een coalitie van SPD, Die Linke en de Groenen of een coalitie van SPD, CDU en Freie Wähler mogelijk. Beide varianten zouden echter slechts een meerderheid van een zetel hebben.

Keniacoalitie enige realistische variant in Saksen

Ook in Saksen geldt een zogeheten Keniacoalitie van CDU, SPD en Groenen als de enige realistische variant, om zonder de AfD een getalsmatig stabiele regeringscoalitie te vormen. Maar net als in Potsdam verlopen ook in Dresden de voorbereidingen al stroef. Terwijl in Brandenburg het aftreden van de CDU-lijsttrekker voor scepsis bij de Groenen zorgde, irriteert de Groenen in Saksen een CDU-nominatie.

Daarbij gaat het om de kandidatuur voor het ambt van voorzitter van de Landdag. Bij een stemming in de CDU-fractie won de zittende voorzitter van de Landdag Matthias Rößler het van Andrea Dombois. Tijdens de campagne sprak Rößler zich voor een minderheidscoalitie en tegen samenwerking met de Groenen uit. Verder kwam Rößler onder vuur te liggen, omdat hij de voormalige chef van de binnenlandse veiligheidsdienst Hans-Georg Maaßen tijdens de campagne als spreker uitnodigde.

Veel conflictstof tussen CDU en Groenen in Saksen

Naast personele kwesties, zijn er in Saksen ook andere potentiële conflicten tussen CDU en Groenen. Op veel beleidsterreinen liggen de standpunten ver uit elkaar, van de Saksische politiewet tot het uitfaseren van steenkool en de Groene eis om leerlingen van verschillende niveau in het middelbaar onderwijs langer bij elkaar in de klas te laten zitten.

http://www.novini.nl/saksen-uitsluiten-coalitie-met-afd-riskant-voor-cdu/

Links eist grote concessies van CDU

De federale partijvoorzitter van de Groenen Robert Habeck zei kort na de verkiezingen al dat hij in coalitiebesprekingen grote concessies van de CDU verwacht. Ook de deelstaatpremier van Thüringen, Bodo Ramelow (Die Linke) deed inmiddels zijn duit in het zakje over de coalitievorming in Saksen. Ramelow, die sinds 2014 regeert met een coalitie van Die Linke, SPD en Groenen, waarschuwde: “Gedwongen coalities als afweer tegen de AfD brengen niets goeds.” Om vervolgens te verduidelijken dat hij daarmee niet bedoelde dat de CDU niet met links moest gaan regeren, maar dat de CDU de linkse partijen vooral hun zin moest geven.

Saksen-Anhalt laat zien dat Keniacoalitie weinig stabiel is

Maar hoeveel concessies de CDU ook aan SPD en Groenen doet, een garantie voor een stabiele regering is het niet. Dat blijkt wel uit het voorbeeld van Saksen-Anhalt. In Magdeburg regeert immers deelstaatpremier Reiner Haseloff (CDU) sinds 2016 met SPD en Groenen. Binnen Haseloffs partij klinkt regelmatig gemor dat hij te veel concessies aan de Groenen doet. Vooral in het landbouwbeleid, asielkwesties en het uitfaseren van steenkool liggen de opvattingen van CDU en Groenen dikwijls ver uit elkaar. Ook tussen belangrijke actoren in de coalitie lijkt het vertrouwen al zover verbruikt, dat er sprake is van een constante crisisstemming. Binnen deze tot nog toe enige Keniacoalitie kwam het reeds meermaals tot dusdanig oplopende conflicten dat de coalitie bijna sneuvelde.

Posted on

Saksen – Uitsluiten coalitie met AfD riskant voor CDU

Michael Kretschmer (CDU), deelstaatpremier Saksen

Het opgelucht ademhalen waarmee de lijsttrekkers van de SPD in Brandenburg en de CDU in Saksen reageerden op hun resultaten in de deelstaatverkiezingen was overduidelijk gespeeld. Hoewel beide partijen hun positie als sterkste partij in hun deelstaat hebben weten te behouden, blijven hun resultaten een oorvijg. 

Bijzonder problematisch is de situatie na de verkiezingen voor de Saksische deelstaatpremier Michael Kretschmer en de CDU. Kretschmer heeft iedere samenwerking met verkiezingswinnaar AfD uitgesloten. Zodoende heeft hij geen andere keus dan een drie-partijencoalitie te vormen met de Groenen en de verpulverde zeven-procent-SPD.

CDU profileerde zich conservatief, maar gaat met Groenen regeren

Juist in Saksen stuiten de Groenen met hun standpunten als een snel afscheid van steenkool op massief verzet onder (centrum)rechtse kiezers van zowel CDU als AfD. Een van de redenen dat het verlies van de CDU in Saksen nog relatief meeviel, was dat hij zijn partij een enigszins conservatief profiel wist te verlenen. Dit in tegenstelling tot zijn Brandenburgs CDU-collega Ingo Senftleben, die naar Die Linke als mogelijke coalitiepartner lonkte, wat in een verkiezingsdebacle uitmondde.

Waar Kretschmer zijn partij een grotere nederlaag bespaart heeft door zich conservatief te profileren, kan hij zijn kiezers niet dan bitter teleurstellen door met de Groenen in zee te gaan. De verkiezingsuitslag in Saksen wijst op iets anders dan op een coalitie van CDU, Groenen en SPD. 60 procent van de kiezers heeft immers op de AfD of op een zich conservatief profilerende CDU gestemd. Een centrumrechtse coalitie ligt derhalve het meest voor de hand.

Grootste partij per kiesdistrict in Saksen
Grootste partij per kiesdistrict in Saksen

Görlitz toont risico van uitsluiting AfD

Hoe gevaarlijk een linkse coalitie voor de CDU kan worden, is te zien aan de burgemeestersverkiezing in Görlitz afgelopen juni. Daar was de ‘iedereen tegen de AfD’-strategie bijna mislukt. De AfD-kandidaat behaalde tegen het front van CDU tot Die Linke mar liefst 45 procent. Beduidend meer nog dan er daar in andere verkiezingen op de AfD stemden.

Görlitz maakte duidelijk dat het averechts kan werken om de AfD overal van uit te sluiten. Zelfs wanneer alle andere partijen, gesteund door media, kerken, vakbonden en werkgeversorganisaties en wat niet al, de rangen sluiten. Steeds minder burgers in het oosten van Duitsland blijken gevoelig voor de demonisering van de AfD. Bovendien dreigt voor de CDU verdere afkalving, als centrumrechtse CDU-kiezers al te sterk de indruk krijgen dat hun stemmen misbruikt worden om een coalitie te vormen die een links beleid voert. Voor de CDU zouden de deelstaatverkiezingen van afgelopen zondag dan ook een wake-up-call moeten zijn.

Posted on

Wuppertal eert graveur en cartograaf Pieter Schenk de Oudere

De wereldberoemde en unieke zweeftrein van Wuppertal staat vanwege herstelwerkzaamheden stil. Wat in het culturele centrum van het Bergse land wel loopt, is een tentoonstelling over de “beroemdste Elberfelder die ooit in de vergetelheid raakte”: Pieter Schenk de Oudere.

Zo beschrijft althans het geweldige Von-der-Heydt-Museum in de stad aan de Wupper deze drukgraveur en kaartenmaker. Pieter Schenk de Oudere werd rond 1660 in Elberfeld geboren. Sinds 1929 vormen de steden Elberfeld en Barmen samen de stad Wuppertal. Schenk emigreerde naar de Republiek en werkte daar als graveur en cartograaf.

Landkaartgravures en portretten

Zijn landkaartgravures waren destijds zeer gewild, maar nog meer zijn portretten van prominente tijdgenoten. Schenk portretteerde niet de minsten: de filosoof René Descartes, keizer Leopold I, de Beierse keurvorst Maximiliaan II Emanuel, Frederik Willem I van Pruisen als kroonprins, Karel II van Spanje. Frederik August van Saksen, tevens koning van Polen, benoemde Pieter Schenk tot hofgraveur en liet de drukbezette zakenman tussen 1700 en 1718, Schenks sterfjaar , keer op keer naar de destijds als befaamde Leipziger Messe komen.

Expositie

Uit het eigen bestand van het museum heeft men een expositie van 75 drukgravures van de in vergetelheid geraakte Elberfelder samengesteld. Daarnaast is de tentoonstelling aangevuld met 41 schilderijen en gravures van tijdgenoten.

„Peter Schenck – Der berühmteste Elberfelder, der jemals in Vergessenheit geriet“ loopt tot 25 augustus in het Von der Heydt Museum, Turmhof 8, 42103 Wuppertal, geopend dinsdag tot zondag 11 tot 18.00 uur, des donderdags tot 20.00 uur, entree 12 euro http://www.von-der-heydt-museum.de/

Posted on

Oproep Gauck tot meer tolerantie naar rechts aan dovemansoren gericht

Joachim Gauck, van 2012 tot 2017 president van de Bondsrepubliek Duitsland, roept op tot “meer tolerantie naar rechts”. Zijn oproep is echter aan dovemansoren gericht, zoals de ontwikkelingen in Görlitz duidelijk maken.

Het zal veel burgers verrast hebben. Oud-president Joachim Gauck riept tot “grotere tolerantie naar rechts” op. Uitgerekend Gauck, die tijdens zijn ambtstijd als staatshoofd het polariserende onderscheid tussen “licht” en “donker Duitsland” in het publieke discours introduceerde. Hier lijkt dus sprake van voortschrijdend inzicht. De oud-pastor heeft kennelijk ingezien in welke donkere steeg een natie verzeild kan raken wanneer er in de plaats van een vrij debat alleen nog vijandige sprakeloosheid en propaganda is. Aan het eind van zo’n steeg loert het spook van burgeroorlog of despotie, zo leert de geschiedenis.

Görlitz

Maar dringen de woorden van Gauck door? Kan hij de mede door hemzelf aangerichte schade repareren? Deze vraag kan helaas nog niet beantwoord worden, maar de voortekenen zijn slecht. Een recent teken daarvan kwam uit Görlitz. Daar slaagde een CDU-kandidaat voor het ambt van Oberbürgermeister, Octavian Ursu, er met steun van een monstercoalitie van alle overige partijen, bijna alle media en zelfs uit Hollywood in om de concurrent van de AfD, Sebastian Wippel, met 55,2 tegen 44,8 procent te verslaan.

Nul tolerantie naar rechts

Je zou verwachten dat Ursu door deze ‘overwinning’ enige bescheidenheid tegenover de AfD zou tonen. Maar niets daarvan, hij riep meteen op tot consequente uitsluiting van de AfD. Hij wil zogezegd Oberbürgermeister “van alle Görlitzer” zijn en “met ontevreden burgers praten”, maar met de partij met de meeste steun onder de burgers wil hij niet praten.

De tegenstrijdigheid van deze uitspraken is hemeltergend. Ursu wil Oberbürgermeister van alle burgers zijn, maar sluit de vertegenwoordigers van bijna de helft van hen van iedere samenwerking uit. Ofwel veronderstelt de CDU-politicus dat de “ontevreden burgers” slechts uit onwetendheid op de AfD-kandidaat gestemd hebben en trekt hij daarmee hun politieke volwassenheid in twijfel. Of hij huichelt. Meest waarschijnlijk is nog dat de koperblazer Ursu slechts de bekende clichés aan elkaar rijgt die hij van de grote politiek heeft afgekeken.

Psychotisch

Ursu is daarmee de kleine afspiegeling van de grote ellende. De psycholoog Holger Richter noemt dergelijk gedrag in het dagblad Die Welt “psychotisch”. Kenmerkend voor de psychose is volgens Richter de intolerantie en volledige onwil met de andere kant werkelijk in gesprek te gaan of zelfs maar pragmatisch samen te werken. Richter werkt in Dresden, dus wellicht kan Octavian Ursu hem eens bezoeken. Joachim Gauck geeft het goede voorbeeld, die wist zich reeds aan zijn psychose te ontworstelen.

Posted on

Coalitie op sterven na dood – Insiders geven Merkel tot herfst

De CDU kalft hard af, de SPD staat op de rand van het graf. Zo kan het niet verder met de ‘grote coalitie’ van bondskanselier Angela Merkel. Dit najaar is het afgelopen.

Zelfs vice-voorzitter van de CDU en deelstaatpremier van Noord-Rijnland-Westfalen, Armin Laschet ziet het einde voor de federale coalitie van christen- en sociaaldemocraten naderen. Tot de herfst zal ze nog wel houden, misschien tot de Kerst, vermoedt Laschet. Zo precies kun je het immers nooit voorspellen. Vervroegde verkiezingen hoeven er van Laschet dan echter niet te komen. Dat terwijl de reguliere verkiezingen pas voor eind 2021 op de rol staan.

Merkel kan Jamaica nog eens proberen

Laschets kijk op de zaak is alleen realistisch wanneer zich op basis van de huidige samenstelling van de Bondsdag een nieuwe meerderheid laat vormen. Dat kan maar één ding betekenen: opnieuw proberen een zogenaamde Jamaica-coalitie van CDU/CSU, Groenen en FDP te vormen. Waar in 2017 de liberalen de stekker uit de onderhandelingen trokken, zouden nu de Groenen dat wel eens kunnen doen. Bij hen zit de weerzin jegens de FDP nog diep. Bovendien kijken zij met een schuin oog naar de peilingen, waarin ze kans maken de grootste partij te worden, mochten vervroegde verkiezingen toch nodig blijken.

SPD vertwijfeld

Voor veel afgevaardigden van CDU en SPD ziet het er in het geval van nieuwe verkiezingen niet rooskleurig uit. De SPD verkeert echter in een staat van vertwijfeling. Het zegt genoeg dat er zelfs niemand was die het partijvoorzitterschap op zich wou nemen, zodat er uiteindelijk een trio de zaak waarneemt, waaronder een deelstaatpremier die verkiezing na verkiezing verloor. Het scenario voor de komende maanden tekent zich reeds duidelijk af: de sociaaldemocraten zullen sterk verliezen in de deelstaatverkiezingen in Brandenburg, Saksen en Thüringen in september en oktober. Daarna zullen ze alsnog een nieuwe partijleider kiezen, die de SPD uit de coalitie met Angela Merkel haalt en zo snel mogelijk op nieuwe verkiezingen aanstuurt. En dan maar hopen dat het resultaat onder de nieuwe leider en na de breuk met Merkel  nog wat meevalt.

Groenen nu belangrijkste concurrent CDU

Ook de unie van CDU en CSU moet intussen hopen dat de trend nog keert. Het overnemen van standpunten van de Groenen heeft een poos electoraal gewerkt, maar nu zijn de Groenen zelf de grote concurrent in de verkiezingen. In de afgelopen tijd hoefden de Groenen hun eisen alleen maar verder op te voeren, daarbij ondersteund door gewillige media. Zonder duidelijke koerswijziging hoeven de christendemocraten echter niet op een herleving te rekenen. Het lastige daarbij is dat de christendemocraten in het westen vooral met de Groenen en in het oosten vooral met de AfD moeten concurreren.

AKK niet in staat tot nieuwe koers

De weinige aarzelende aanzetten die de nieuwe CDU-partijleider Annegret Kramp-Karrenbauer deed om de CDU weer een wat conservatiever imago te geven, kwamen haar vooral op kritiek te staan. Het ontbreekt haar aan overtuiging en kracht, maar ook aan meer dan oppervlakkige steun in de partij om een nieuwe koers door te zetten. Als Merkel aftreedt als bondskanselier, ligt de vraag wie de CDU in nieuwe verkiezingen zal aanvoeren dan ook nog open.

AfD stagneert

Ondertussen slaagt de AfD er de laatste tijd nauwelijks in om te profiteren van de misère bij CDU/CSU en SPD. De afhakende kiezers van die partijen worden vooral niet-stemmers. De aanhoudende media-aanvallen op de nationaal-conservatieven dragen zeker bij aan deze stagnatie. Interne conflicten maken het tegenstanders daarbij gemakkelijk om de jonge partij als onserieus weg te zetten. Het gebrek aan ernst is echter ook een belangrijke reden waarom veel Duitsers zich van de clichématige en op sentimenten spelende politiek van de gevestigde partijen afkeren.

Posted on

CDU-premier Saksen treedt af vanwege AfD-overwinning

De Saksische deelstaatpremier Stanislaw Tillich (CDU) heeft woensdagmiddag aangekondigd af te zullen treden.

De niet onpopulaire Tillich, die tot de Sorbische minderheid behoort, zat sinds 2008 vast in het zadel, tot de Bondsdagverkiezingen van 24 september jongstleden. Voor het eerst sinds de hereniging van Oost- en West-Duitsland werd de CDU in verkiezingen niet de grootste partij in Saksen.

In de traditioneel relatief rechtse deelstaat koos namelijk 27% van de kiezers voor de AfD, terwijl de CDU op 26,9 % bleef steken. In de verkiezingen voor de Landdag in 2014 was de CDU met 39,4% nog met afstand de grootste partij. De scheidend deelstaatpremier heeft een conservatiever profiel dan bondskanselier Merkel.

In een ad hoc georganiseerde persconferentie verklaarde Tillich, dat hij zijn ambt op het regionale CDU-congres begin december officieel wil neerleggen en aan een jonger iemand wil overdragen. Als opvolger noemde hij de partijsecretaris van de Saksische CDU, Michael Kretschmer. Saillant detail is dat Kretschmer tot de verkiezingen lid was van de Bondsdag, maar zijn zetel moest afstaan aan een AfD’er.

Naar rechts bijsturen

Ondertussen roept de fractievoorzitter van de CDU in de Saksische Landdag, Frank Kupfer, op tot een koerswijziging van zijn partij. De CDU is in de afgelopen jaren naar links gezwenkt, aldus Kupfer tegenover de Deutschlandfunk. Om terug te keren naar het midden ligt het nu voor de hand naar rechts bij te sturen, aldus de Saksische fractievoorzitter.

Voor het slechte verkiezingsresultaat voor de CDU in Saksen in de Bondsdagverkiezingen houdt de Saksische fractievoorzitter vooral de federale partij verantwoordelijk. Er is weliswaar ook een Saksische component, aldus Kupfer, maar hoofdreden voor het verkiezingsdebacle is volgens hem het beleid van de federale regering en in het bijzonder het vluchtelingenbeleid. Bondskanselier Merkel zou hier “tenminste voor haar opstelling” consequenties uit moeten trekken.