Posted on

CSU sorteert voor op federale coalitie met Groenen

Tot voor kort liet de Beierse CSU steeds duidelijk blijken niet met de Groenen te willen regeren. Partijvoorzitter en deelstaatpremier Markus Söder zet nu echter een koerswijziging in. Onder het mom van ‘de strijd aangaan’ sorteert hij voor op een coalitie met de Groenen. Een poging om zijn kansen op het bondskanselierschap te verbeteren?

In het verleden ontbrak het hen die speelden met de gedachte aan een Duitse federale regering bestaande uit CDU/CSU en Groenen steeds om een reden aan geloofwaardigheid: De Groenen zouden het over zo’n coalitie niet alleen met de CDU, maar ook met de Beierse CSU eens moeten worden. Alleen het fundamenteel verschillende uitgangspunt in het immigratiebeleid maakte de totstandkoming van een dergelijke coalitie al haast ondenkbaar. De top van de CSU werkt er nu echter in ijltempo aan de partij niet allen ‘moderner en cooler’ te maken, maar ook voor te sorteren op een coalitie met de Groenen.

Asymmetrische demobilisatie

Na de europarlementsverkiezingen kondigde CSU-leider Markus Söder aan: “Het duel heeft van nu af aan niet meer zwart tegen rood, maar eenduidig zwart tegen groen.” Söders strategie voor dit duel is schijnbaar die van de ‘asymmetrische demobilisatie’. Oud-CDU-leider Angela Merkel paste deze strategie herhaaldelijk toe. Ze hield SPD en Groenen klein door hun standpunten te benaderen of over te nemen.

Haalt CSU CDU links in op groene dossiers?

Söder laat de laatste tijd steeds weer een staaltje van deze benadering zien. Zo zorgde hij zelfs in de CDU voor verbazing, toen hij zich voor het vervroegd uitfaseren van kolen uitsprak. “Laten we eerlijk zijn: De Duitse klimaatdoelen zijn voor 2030 alleen te bereiken, als we het uitfaseren van kolen massief stimuleren.” Eerder kondigde Söder reeds aan dat ecologie en biodiversiteit in Beieren in de toekomst meer prioriteit zouden krijgen dan ik welke andere deelstaat ook. En onlangs presenteerde de Beierse deelstaatpremier een plan om het Beierse staatsbos niet meer met winstoogmerk te beheren, maar tot ‘klimaatopslag’ te maken.

CSU-bondskanselier

Mogelijk kan de CSU met het innemen van dergelijke standpunten de opkomst van de Groenen tenminste in de deelstaat Beieren afremmen. Er zit echter nog een andere kant aan Söders nieuwe groene agenda. De CSU-leider neemt hiermee namelijk ook belemmeringen voor een coalitie met de Groenen weg. Met de nieuwe koers maakt Söder niet alleen een zwart-groene coalitie in Beieren en federaal waarschijnlijker, hij verbetert ook zijn eigen politieke carrièreperspectieven.

Het Handelsblatt vroeg zich zodoende onlangs reeds af of Söder na Franz-Joseph Strauß en Edmund Stoiber de derde CSU-voorzitter zou worden die voor de Unie van CDU en CSU als kandidaat-bondskanselier aantreedt. Dat CDU-leider Annegret Kramp-Karrenbauer door het vertrek van Ursula von der Leyen naar Brussel de kans heeft gekregen om te falen als minister van Defensie vergroot Söders kansen alleen maar.

Posted on

Tekorten stroomvoorziening wekken vermoeden speculatie

stroomvoorziening

In de Duitse stroomvoorziening zijn in de afgelopen weken meermaals zware crises opgetreden die ook gevolgen voor andere Europese landen hadden. Deskundigen stellen dat zelfs de berekenbaarheid van het systeem in gevaar was.

In een verklaring deelden de vier netbeheerders Amprion, Tennet, 50Hertz en TransnetBW mee dat ze de situatie met ondersteuning van Europese partners meester waren. Naar verluidt had de te geringe stroomtoevoer naar het Duitse net tot een daling in de frequentie in het gezamenlijke Europese net geleid. Om de onbalans tussen stroomopwekking en stroomverbruik op te heffen, moesten de netbeheerders snel extra capaciteit creëren.

Volgens overheid berekenbaarheid stroomvoorziening niet in gevaar

“Er was geen gevaar voor de berekenbare stroomvoorziening in Duitsland”, aldus een woordvoerder van de overheidsinstantie Bundesnetzagentur. De redenen voor de sterke onbalans tussen opwekking en verbruik zouden nog niet eenduidig opgehelderd zijn. Zelfs sterke schommelingen in de stroomtoevoer zouden “niet ongewoon” zijn.

‘Vermijden van onregelmatigheden essentieel voor stabiliteit stroomvoorziening’

Bij netbeheerder Amprion klinkt het intussen duidelijk dramatischer. “Het sterke toevoertekort trad op in de markt voor regelenergie”, aldus een woordvoerder van Amprion. “Deze dient ertoe korte termijnschommelingen te compenseren, die deels binnen minuten optreden. Het vermijden van dergelijke onregelmatigheden is voor de stabiliteit van de stroomvoorziening van essentieel belang.” Als het systeem uit balans zou raken, zou ook de stroomfrequentie schommelen, wat aanzienlijke effecten op de economie zou kunnen hebben. “De situatie was zeer penibel en kon slechts met ondersteuning van de Europese partners gemeesterd worden”, aldus de Amprion-woordvoerder.

Grootverbruikers afgekocht

Mede-netbeheerder Tennet bevestigde deze voorstelling van zaken: “Om de onbalans tussen opwekking en verbruik op te heffen, moesten de netbeheerders extra capaciteiten organiseren. Naast leveringen uit het buitenland is op de beurs extra stroom ingekocht.” Ook is men, zo stelt Tennet, ingegaan op het aanbod van grootverbruikers om tegen betaling hun stroomverbruik tijdelijk op te schorten. Dat zijn vastgelegde processen die gewerkt hebben, aldus Tennet.

Onprecieze prognoses, speculatie of onberekenbaar weer?

stroomvoorziening Duitsland
Netbeheerders in Duitsland

Branchedeskundigen zien een reden voor de problemen in de onprecieze verbruiks- en opwekkingsprognoses. Daarom zouden de stroomhandelaren te weinig stroom besteld hebben, zo heet het. Het weekblad Der Spiegel brengt onder aanhaling van bronnen in het bedrijfsleven echter ook een andere versie in het spel.

Marktdeelnemers zouden achter de stroomtekorten het werk van speculanten vermoeden. De verdenking zou bestaan, dat handelaren leveringstekorten in de regelenergiemarkt in eerste instantie bewust niet aangevuld zouden hebben, om later grotere winst te kunnen binnenhalen. Mogelijkerwijs zouden in de recente gevallen echter ook stroomaanbieders en netbeheerders zich verspeculeerd hebben. Met het oog op het aandeel van wind- en zonne-energie zouden ook onnauwkeurige weersvoorspellingen de reden voor actuele tekorten geweest kunnen zijn. 

Netbeheerders willen eerst tijd nemen voor analyse

De netbeheerders deelden evenwel mee, dat ze zich pas na een omvattende analyse uit willen laten over de oorzaken. Die analyse willen ze samen met de Bundesnetzagentur maken. Dit zou een week of acht in beslag kunnen nemen. “Of er consequenties voor marktdeelnemers zouden zijn, zou op dit moment speculatie zijn.”

Consument draait op voor de kosten

Duidelijk is in ieder geval dat de consument voor de kosten opdraait. “De kosten worden door alle klanten gedragen. Toen we hoeveelheden opgevoerd hebben, moest de markt zich daar eerst even op instellen. Daardoor is het – vraag en aanbod beheersen de markt – snel tot een verhoging van de prijs gekomen. We zien echter dat de prijzen weer terugkeren naar het marktniveau”, zo deelde Tennet mee.

Compromis stroomvoorziening tussen Zwitserland en EU complex

Hoe complex de zaken rond de stroomvoorziening inmiddels geworden zijn, is te zien aan de omgang van de Europese Unie met Zwitserland. Al jaren twisten de Europese Commissie en de regering in Bern over een stroomcompromis. “De situatie is al ernstig en wordt ernstiger”, deelt de Zwitserse netbeheerder Swissgrid mee. De uitsluiting van Zwitserland zal er volgens de netbeheerder toe leiden dat de stroomtarieven zullen stijgen en de berekenbaarheid van de stroomlevering terugloopt. “Alleen met de integratie [van Zwitserland, red.] in de Europese stroommarkt kunnen duurzame oplossingen voor de leveringszekerheid gevonden worden”, heet het in een persverklaring.

EU wil toegevingen in infrastructurele kwesties afdwingen

Een akkoord met de EU is voor de draaischijf Zwitserland van groot belang, maar al jaren moeilijk te bereiken. De EU heeft het afsluiten van dit akkoord, dat de gelijkberechtigde toegang tot de Europese binnenmarkt voor stroom zou regelen, afhankelijk gemaakt van verreikende Zwitserse toegevingen in infrastructurele kwesties. Het niet-EU-land Zwitserland wijst er echter op dat het in de bedrijvige zuidwestelijke Duitse deelstaat Baden-Württemberg zonder beschikbaarheid van Zwitserse stroom op ieder moment tot tekorten kan komen.

Posted on

Greta Thunberg – Professionele mediahype van grote spelers

Greta Thunberg

Als je afgaat op de indruk die in de mainstream media gewekt wordt, zou je denken dat het fenomeen Greta Thunberg zich min of meer vanzelf, slechts gedragen door de kracht van overtuiging en toewijding, over de wereld verbreidt. De Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt wist echter reeds: “Niets in de politiek gebeurt toevallig. En als er iets gebeurt, dan was het zo gepland.” Dat Greta Thunberg een instrument van de politiek is, behoeft geen betoog.

De misvatting begint al eerder. Namelijk bij de veronderstelling dat de Fridays for Future-beweging door de jonge Zweedse in het leven zou zijn geroepen. Dat klopt niet, het plan is een paar jaar ouder. Terwijl de mediahype rond Greta Thunberg in 2018 losbarstte, hield de Plant for the Planet Foundation drie jaar eerder in Bonn reeds een mondiale jongerentop. Een uitkomst van deze bijeenkomst is op de website climastrike.net te vinden, waar het heet: “Op de Global Youth Summit in mei 2015 hebben we het idee van een mondiale schoolstaking voor klimaatbescherming bedacht.” Het duurde vervolgens drie jaar tot de mensen op de achtergrond Greta Thunberg als de geschikte woordvoerster gevonden hadden, om haar vervolgens het auteurschap van het idee voor de schoolstakingen toe te schrijven.

De mensen op de achtergrond

Om wie het bij die mensen op de achtergrond zou kunnen gaan, wordt duidelijk als je uitzoekt wie de Plant for the Planet Foundation opgezet en met de nodige middelen uitgerust heeft. Dat zijn verhelderend genoeg de Club van  Rome en het German Marshall Fund.

Club van Rome

De Club van Rome werd door David Rockefeller opgericht en verkreeg wereldwijde bekendheid toen het in 1972 het boek ‘Grenzen aan de groei’ publiceerde. Daarbij maakten vooral twee centrale voorspellingen indruk. Ten eerste de voorspelling dat er door het afsterven van bossen rond de millenniumwisseling in Europa geen bos meer zou zijn. Ten tweede de prognose dat tien jaar later de aardolievoorraden van de planeet verbruikt zouden zijn. In werkelijkheid nam het bos-oppervlak in Europa juist toe en werd er wereldwijd jaarlijks meer olie gevonden dan verbruikt. Deze faalprognoses doen echter schijnbaar niet af aan de naam van de Club van Rome. In de mainstream geldt deze club als maatgevend in de milieubescherming.

German Marshall Fund

De oprichting van het German Marshall Fund wordt wel aan de voormalige Duitse bondskanselier Willy Brandt toegeschreven, maar ook hier stuit je al snel weer op Rockefeller, die voorzitter van de organisatie is geweest. Naast Rockefellers Chase Manhattan Bank duiken nog andere goed gefinancierde Amerikaanse clubs op, zoals het Aspen Institute en de Carnegie Foundation. Niets ten nadele van Willy Brandt, maar naast zulke grote namen zal zijn invloed toch eerder gering zijn geweest.

Plant for the Planet Foundation

Zoals men voor het German Marshall Fund Willy Brandt als visitekaartje gebruikte, hanteerde men voor de Plant for the Planet Foundation al het systeem zoals later rond Greta en zette een kind voorop: Felix Finkbeiner. Finkbeiner zou volgens de officiële lezing in 2007, op de leeftijd van negen jaar, de stichting opgericht hebben. Er zijn nog andere overeenkomsten met Greta Thunberg. Net als zij tutoyeert hij met prominenten als prins Albert van Monaco of de Hollywood-filmster Harrison Ford. En zoals Greta met paus Fransiscus babbelt, hield Felix een toespraak voor de Verenigde Naties.

Felix Finkbeiner in Mexico, 2018 (foto: Victoria Kolbert)

Maar laten we wel wezen: op de een of andere manier moet het stichtingsverhaal toch anders zijn verlopen. Een negenjarige kan immers niet zelf een stichting oprichten. Zijn vader Frithjof zal er wel mee geholpen hebben. Die is namelijk (wat een toeval!) nauw betrokken bij de Club van Rome.

Alte Mu

Dat Greta Thunbergs Fridays for Future-beweging nauw verbonden is met de Plant for the Planet Foundation blijkt op hun Duitse website. De beide organisaties zijn innig verstrengeld. In het impressum van de website van Friday for Future is sprake van ene Ronja Thein met een adres in Kiel. Mevrouw Thein lijkt echter niet te bestaan. Bij navraag wordt naar veiligheidsoverwegingen verwezen. Het adres in Kiel is evenwel bekend als dat van een links-alternatief ‘cultuurcentrum’ (lees: kraakpand) met de naam ‘Alte Mu’. Daar zijn talrijke linkse organisaties gevestigd. Gevraagd naar een bankrekeningnummer voor FFF wordt verwezen naar de bankrekening van de bevriende Plant for the Planet Foundation.

Zelfstandigheid blijkt wassen neus

De voorgewende zelfstandigheid van de Fridays for Future lijkt kortom weinig voor te stellen. Via de Club van Rome en de Plant for the Planet Foundation spelen de Rockefellers een belangrijke rol in de financiering van het fenomeen Greta Thunberg. Maar waar Rockefeller geld spendeert, wil George Soros niet achterblijven. De notoire speculant en oorlogshitser heeft ook een belang in de klimaatbusiness.

Luisa-Marie Neubauer en Greta Thunberg
Luisa-Marie Neubauer met Greta Thunberg bij een Fridays for Future-demonstratie in Hamburg, maart 2019 (foto: C.Suthorn)

Luisa-Marie Neubauer en George Soros

Soros gaat op een vergelijkbare manier te werk als Rockefeller. Iedere keer als Greta in Duitsland optreedt, wordt ze begeleid door een studente genaamd Luisa-Marie Neubauer. Niet alleen optisch is zij de tegenhanger van het kleine meisje Greta. Neubauer is fit, aanpakkerig en zelfbewust, lid van de Groenen en krijgt een stipendium van de Heinrich-Böll-Stiftung. Daarnaast is Neubauer jongerenambassadrice van de de Amerikaanse lobby-organisatie One, die professioneel campagne voert. One wordt onder andere gefinancierd door de Bank of America, Coca Cola, SAP, Google en de alomtegenwoordige George Soros met zijn Open Society Foundation.

Groots opgezette pr-campagne

Achter de ogenschijnlijk spontane scholierenstakingen die ons voorgespiegeld worden, zit kortom een groots opgezette pr-campagne van klimaatbusiness en milieulobby, ngo’s als de Club van Rome, We don’t have Time, Plant for the Planet, Greenpeace, Friends of the Earth en anderen. En de mainstream media spelen het hele spel mee. Kritische bespreking van de achtergronden van de hype hoef je daar dan ook niet te verwachten. De bakvis Greta is daarbij uiteindelijk niet meer dan een speelbal van ngo’s, bepaalde multinationals en media om een bepaalde politieke agenda ten dienste van hun zakelijke belangen erdoor te krijgen.

Posted on

Coalitie op sterven na dood – Insiders geven Merkel tot herfst

De CDU kalft hard af, de SPD staat op de rand van het graf. Zo kan het niet verder met de ‘grote coalitie’ van bondskanselier Angela Merkel. Dit najaar is het afgelopen.

Zelfs vice-voorzitter van de CDU en deelstaatpremier van Noord-Rijnland-Westfalen, Armin Laschet ziet het einde voor de federale coalitie van christen- en sociaaldemocraten naderen. Tot de herfst zal ze nog wel houden, misschien tot de Kerst, vermoedt Laschet. Zo precies kun je het immers nooit voorspellen. Vervroegde verkiezingen hoeven er van Laschet dan echter niet te komen. Dat terwijl de reguliere verkiezingen pas voor eind 2021 op de rol staan.

Merkel kan Jamaica nog eens proberen

Laschets kijk op de zaak is alleen realistisch wanneer zich op basis van de huidige samenstelling van de Bondsdag een nieuwe meerderheid laat vormen. Dat kan maar één ding betekenen: opnieuw proberen een zogenaamde Jamaica-coalitie van CDU/CSU, Groenen en FDP te vormen. Waar in 2017 de liberalen de stekker uit de onderhandelingen trokken, zouden nu de Groenen dat wel eens kunnen doen. Bij hen zit de weerzin jegens de FDP nog diep. Bovendien kijken zij met een schuin oog naar de peilingen, waarin ze kans maken de grootste partij te worden, mochten vervroegde verkiezingen toch nodig blijken.

SPD vertwijfeld

Voor veel afgevaardigden van CDU en SPD ziet het er in het geval van nieuwe verkiezingen niet rooskleurig uit. De SPD verkeert echter in een staat van vertwijfeling. Het zegt genoeg dat er zelfs niemand was die het partijvoorzitterschap op zich wou nemen, zodat er uiteindelijk een trio de zaak waarneemt, waaronder een deelstaatpremier die verkiezing na verkiezing verloor. Het scenario voor de komende maanden tekent zich reeds duidelijk af: de sociaaldemocraten zullen sterk verliezen in de deelstaatverkiezingen in Brandenburg, Saksen en Thüringen in september en oktober. Daarna zullen ze alsnog een nieuwe partijleider kiezen, die de SPD uit de coalitie met Angela Merkel haalt en zo snel mogelijk op nieuwe verkiezingen aanstuurt. En dan maar hopen dat het resultaat onder de nieuwe leider en na de breuk met Merkel  nog wat meevalt.

Groenen nu belangrijkste concurrent CDU

Ook de unie van CDU en CSU moet intussen hopen dat de trend nog keert. Het overnemen van standpunten van de Groenen heeft een poos electoraal gewerkt, maar nu zijn de Groenen zelf de grote concurrent in de verkiezingen. In de afgelopen tijd hoefden de Groenen hun eisen alleen maar verder op te voeren, daarbij ondersteund door gewillige media. Zonder duidelijke koerswijziging hoeven de christendemocraten echter niet op een herleving te rekenen. Het lastige daarbij is dat de christendemocraten in het westen vooral met de Groenen en in het oosten vooral met de AfD moeten concurreren.

AKK niet in staat tot nieuwe koers

De weinige aarzelende aanzetten die de nieuwe CDU-partijleider Annegret Kramp-Karrenbauer deed om de CDU weer een wat conservatiever imago te geven, kwamen haar vooral op kritiek te staan. Het ontbreekt haar aan overtuiging en kracht, maar ook aan meer dan oppervlakkige steun in de partij om een nieuwe koers door te zetten. Als Merkel aftreedt als bondskanselier, ligt de vraag wie de CDU in nieuwe verkiezingen zal aanvoeren dan ook nog open.

AfD stagneert

Ondertussen slaagt de AfD er de laatste tijd nauwelijks in om te profiteren van de misère bij CDU/CSU en SPD. De afhakende kiezers van die partijen worden vooral niet-stemmers. De aanhoudende media-aanvallen op de nationaal-conservatieven dragen zeker bij aan deze stagnatie. Interne conflicten maken het tegenstanders daarbij gemakkelijk om de jonge partij als onserieus weg te zetten. Het gebrek aan ernst is echter ook een belangrijke reden waarom veel Duitsers zich van de clichématige en op sentimenten spelende politiek van de gevestigde partijen afkeren.

Posted on

CDU in leiderschapscrisis en electorale spagaat

In de europarlementsverkiezingen behaalde de CDU haar slechtste resultaat ooit. Bondskanselier Angela Merkel houdt zich op de achtergrond. Dat haar opvolger als partijleider, Annegret Kramp-Karrenbauer over de benodigde capaciteiten beschikt om de partij weer uit het dal te trekken betwijfelt men ook binnen de CDU steeds sterker.

Andrea Nahles trad af als partijleider na het zeer slechte resultaat voor de SPD in de europarlementsverkiezingen. De CDU behaalde ook een slecht resultaat, maar bleef tenminste de grootste partij. Toch slaagde de christendemocraten er niet in deze luwte te benutten. Zo sloeg Annegret Kramp-Karrenbauer kort na de europarlementsverkiezingen een fatale flater, door te stellen dat “stemmingmakerij” op het internet in campagnetijd gereguleerd zou moeten worden. Aanleiding was een CDU-kritische stemoproep van een bekende vlogger op YouTube. AKK’s suggestie leidde tot woedende reacties. Een petitie voor vrijheid van meningsuiting op internet werd in enkele dagen door enkele tienduizenden ondertekend.

Communicatieramp

Binnen de partij, die toch al kampt met sterk teruglopende steun onder jongeren, werd van een “megaramp” gesproken. Vice-voorzitter Armin Laschet viel Kramp-Karrenbauer prompt af. De deelstaatpremier van Noord-Rijnland-Westfalen ziet zichzelf als geschiktere partijvoorzitter en kandidaat-bondskanselier, zo schrijven diverse media.

Electoraal dilemma

De europarlementsverkiezingen laten het electorale dilemma van de CDU goed zien. In het westen van het land heeft het primair met concurrentie van de Groenen te maken en in het oosten, waar in het najaar drie deelstaatparlementen gekozen worden, vooral van de AfD. Dit brengt de CDU op federaal niveau in een spagaat tussen linksere of rechtsere profilering. Om het federaal niet af te leggen tegen de Groenen, moet ze duidelijk positie nemen in het klimaatdebat, maar de regionale campagnemensen in Saksen, Thüringen en Brandenburg vragen om een duidelijk conservatieve koers.

Klimaatdemonstraties, YouTube en jongeren

Een interne analyse na de verkiezingen laat dit dilemma ook zien. “De besluiteloosheid in de omgang met fenomenen als klimaatdemonstraties en plotseling politiek geactiveerde YouTubers, alsmede de plotselinge sterke afname in de populariteit van de CDU onder jongere doelgroepen door de debatten over de ‘uploadfilters’, een vermeende ‘ruk naar rechts’ bij de Junge Union en de mediaal sterk aanwezige Werte-Union leidden tegelijk tot een duidelijk afkeer onder jonge kiezers”, zo heet het in een rapport van het Konrad-Adenauer-Haus.

De jongerenorganisatie Junge Union reageerde verontwaardigd. “Dat is een slag in het gezicht voor 100.000 leden die lokaal in weer en wind campagne gevoerd hebben”, aldus voorzitter Tilman Kuban. “Het eigen huis heeft het in de laatste weken volledig af laten weten en nu zou het de schuld van anderen zijn. Wie op YouTubers reageert met een werkstukje van elf pagina’s, kan beter thuisblijven dan zijn komende generatie te bekritiseren.”

Merz bekritiseert klimaatbeleid

Lange tijd gold de jongerenorganisatie als steunbeer voor de kandidatuur van Friedrich Merz voor het partijleiderschap. Maar Kramp-Karrenbauer wist slim steun te verwerven, door toenmalig jongerenvoorzitter Paul Ziemiak over te halen met de post van partijsecretaris. Sindsdien is de Junge Union sterk verdeeld. Onder de jongeren en deelstaatorganisaties in het oosten heeft Merz nog altijd veel aanhang. Hij gebruikte het verkiezingsresultaat om Merkel te bekritiseren, maar daarmee impliciet ook haar opvolgster. De oud-fractievoorzitter viel Merkel aan op haar klimaatbeleid:

“Na het resultaat van deze europarlementsverkiezingen moet de CDU zich afvragen waarom we na 14 jaren klimaatkanselier onze klimaatdoelen niet halen, huishoudens en bedrijven met de hoogste stroomprijzen van Europa belasten en tegelijk de strategische en culturele controle over het thema kwijt zijn.”

Twijfels over opvolging

Begin dit jaar speculeerde men nog dat Merkel na een overwinning in de europarlementsverkiezingen het bondskanselierschap af zou kunnen staan aan Kramp-Karrenbauer. Zij zou daarmee een goede uitgangspositie voor de bondsdagverkiezingen krijgen. Merkel zou nu echter twijfelen over de opvolging. Dat berichtte de Amerikaanse nieuwsdienst Bloomberg onder verwijzing naar twee CDU-functionarissen uit de nabijheid van Merkel.

Op de verkiezingsavond had de bondskanselier nog van commentaar afgezien, maar nu meldde ze zich dan toch om het bericht van Bloomberg te weerspreken. Op de YouTube-affaire ging ze nauwelijks in. Vanzelfsprekend is de CDU voor vrijheid van meningsuiting en de rest is volgens de regeringsleider oninteressant. “Ik heb me in vele jaren politieke activiteit met onzin niet intensief beziggehouden. Ik wil derhalve geen verder commentaar geven.”

Posted on

Duitsland: Einde oude partijensysteem nadert

De SPD vecht om haar bestaan. Maar ook in de CDU groeit de nervositeit. En terecht, want de dominantie van de twee grote volkspartijen in de Duitse politiek staat op het punt doorbroken te worden.

Zowel voor politici als analisten was meteen duidelijk: Met het afscheid van Andrea Nahles van het partij- en fractievoorzitterschap is meer gebeurd dan alleen het vertrek van de zoveelste SPD-leider, de negende sinds 2000. Het is niet slechts een leiderschapscrisis meer, de SPD zit middenin een vertwijfelde strijd om haar voorbestaan.

Opvolging Nahles

De gebruikelijke berichtgeving over wie er allemaal kandidaat is om Nahles op te volgen, leidt dan ook van de kern van het probleem af. Die is gelegen in de afkeer van de Duitse sociaaldemocratie van haar historische identiteit en daarmee van haar missie en natuurlijke achterban. De partij van de grote schare aan hardwerkende mensen, uit arbeiders- en lagere middenklasse, is onder regie van losgezongen ideologen verschrompeld tot een nichepartij.

Werkende klasse

Genderideologie en klimaathysterie, pleidooien voor nog meer immigratie en het faciliteren van afgewezen asielzoekers, het bagatelliseren van integratieproblemen et cetera werden tot kenmerkende punten van de SPD. Prijsopdrijvend klimaatbeleid en sociale voordelen voor specifieke groepen moesten kiezers lokken. De werkende klasse kreeg bij ondertussen vooral de rol van pakezel, die alle economische en culturele lasten stil moet dragen.

Traditionele kiezers lopen weg

Wie bijvoorbeeld al jaren in een traditionele arbeidersbuurt woont en zich door vreemdelingen overlopen voelt en dat openlijk zegt, kan van de zijde van SPD-functionarissen op niets dan beschimpingen en neerbuigende terechtwijzingen rekenen. Dat kon niet lang goed gaan. Er zit altijd een zekere vertraging in, mensen die al decennia op dezelfde partij stemmen, veranderen daar niet zomaar in. Maar op een gegeven moment is de maat vol en lopen de kiezers massaal weg.

CDU nerveus

Voor de CDU, ooit de belangrijkste rivaal van de sociaaldemocraten, is dat geen goed nieuws. De nervositeit waarmee Annegret Kramp-Karrenbauer reageert op de turbulentie bij de federale coalitiepartner, is geenszins gespeeld. AKK weet dat haar partij vergelijkbare moeilijkheden te wachten staan. Want ook bij de CDU is de vervreemding van de natuurlijke achterban vergevorderd.

Merkels dubbelrol

Bondskanselier Angela Merkel speelt hierin een bizarre dubbelrol. Enerzijds bindt ze nog altijd miljoenen mensen, niet zozeer vanwege een bepaald beleid, maar omdat ze een vaste waarde is. Anderzijds ligt Merkel als een stolp over de CDU, waaronder ieder initiatief tot vernieuwing of herbronning verstikt. Het fnuikt iedere kans voor de partij om aan het lot van de SPD te ontsnappen.

Einde van het oude partijensysteem

Zo zien we nu dan ook het begin van het einde van het oude partijensysteem van de Bondsrepubliek. Met een CDU/CSU die in sommige peilingen al voorbij gestreefd wordt door de Groenen en een SPD die bijna achter de AfD terugvalt. De val van Nahles markeert het begin van de hete fase van deze omwenteling. De oersaaie Duitse politiek wordt toch nog spannend.

Posted on 1 Comment

Windmolens verantwoordelijk voor insectensterfte

Als oorzaak voor insectensterfte wijst men doorgaans op het gebruik van pesticiden in de landbouw. Windmolens zouden echter ook een rol spelen. Dat komt naar voren uit een modelanalyse van het Deutsche Luft- und Raumfahrtzentrum (DLR). 

Het hoeft niemand te verwonderen dat de rotorbladen van windmolens ieder jaar niet alleen honderdduizenden vogels en vleermuizen doden, maar ook vliegende insecten. Aan het DLR-onderzoek ligt de schatting ten grondslag dat in de zomer 5,3 miljard vliegende insecten met een biomassa van bij elkaar 24.000 ton de Duitse windmolenparken passeren. Zo’n vijf procent, oftewel 1200 ton daarvan zou ten prooi kunnen vallen aan windmolens. Bij zo’n 25.000 windmolens in Duitsland betekent dat zo’n 50 kilo aan gedode insecten per windmolen per jaar.

Acuut gevaar

Vanwege deze orde van grootte zien de auteurs van de studie een acuut gevaar voor de reeds sterk geslonken populatie vliegende insecten. Volgens een recente studie in het vaktijdschrift Biological Conservation bedraagt de afname van vliegende insecten wereldwijd gemiddeld 50 procent. Voor Duitsland valt op basis van lange termijnwaarnemingen zelfs een afname van tot 80 procent in de afgelopen 30 jaar op te tekenen. De bovengemiddelde afname in een land als Duitsland met tienduizenden windmolens zou kunnen wijzen op een direct verband met de steeds verder uitdijende windenergiesector. Dat stellen ook de auteurs van de studie, die verder onderzoek aanbevelen.

Insectenmigratie

Tot nog toe golden het verlies aan leefgebieden door intensieve landbouw, overbemesting en pesticide, verstedelijking en lichtvervuiling als hoofdoorzaken voor de insectensterfte. Op grond van onderzoek naar de wisselwerking tussen windenergie en insectenmigratie, concluderen de DLR-wetenschappers dat volgroeide vliegende insecten kort voor het leggen van eitjes in grote zwermen hoge en snelle luchtstromen opzoeken, om zich door de wind te laten meevoeren naar dikwijls veel verder gelegen broedplaatsen. Foto’s bewijzen dat insecten zich daadwerkelijk op hoogtes tot 100 meter begeven. Hun vluchtroutes kruisen zodoende de rotorbladen van windturbines die de lucht op hoogtes tussen 20 en 135 meter doorklieven.

Uitbouw windenergie

De onderzoekers benadrukken dat de sinds 1990 gestimuleerde uitbouw van windenergie zonder onderzoek naar hoe dit zich verdraagt met de vlucht van insecten een nalatigheid is geweest. Begin jaren 2000 werd wetgeving voor hernieuwbare energie met aanzienlijke subsidies voor windenergie voorbereid. Alles wat dit zou hinderen was voor de toenmalige rood-groene regering ongewenst. Nu moet men echter concluderen dat het weer aansterken van de insectenpopulatie bij gelijkblijvende sterkte of verdere uitbouw van windenergie onmogelijk lijkt. Meer insecten zouden ook grotere insectensterfte tot gevolg hebben.

Prestatieschommelingen

In 2001 publiceerde een groep Nederlandse en Deense wetenschappers in het Britse vakblad Nature onder de titel ‘Insects can halve wind-turbine power’ reeds de these dat de inslag van insecten op de rotorbladen de effectiviteit van windturbines tot 50 procent zou kunnen verslechteren. De prestatieschommelingen van windmolens schrijft men ondertussen toe aan turbulentie of luchtwervelingen achter de windmolens. Dat deze wervelingen ook insectenpopulaties reduceren, was tot nog toe een goed bewaard geheim van windturbinefabrikanten.

Gigantische luchtwervelingen

In 2017 toonde een onderzoeksgroep waaraan de Universiteit Tübingen deelnam in de Duitse Bocht (een deel van de Noordzee) voor het eerst het bestaan van kilometerlange v-vormige luchtwervelingen achter offshore-windmolens aan. Deze ontstaan zodra wind met barrières als windmolens in contact komt. De gelijkmatige stroming vertraagt en gaat wervelen. Er ontstaan turbulenties, waarin opnieuw kleinere wervelingen optreden. Ook op het land vormen zich gigantische luchtwervelingen achter iedere windmolen. Naar gelang de meteorologische omstandigheden remmen ze de wind en onttrekken ze energie aan de windturbine.

Insecten, die geursporen volgen, kiezen transitroutes op 100 meter hoogte om natuurlijke hindernissen als bomen en heuvels te vermijden. Wanneer ze de rotorbladen ongedeerd gepasseerd zijn, vervliegen ze zich vervolgens in de luchtwervelingen, waar ze van uitputting sterven.

Windenergiesector reageert afwerend

De Duitse windenergiesector met zijn circa 150.000 werknemers heeft reeds afwerend gereageerd op het onderzoek. Vermoedelijk zullen ook milieu-organisaties en politici verstokt vasthouden aan de stelling dat windenergie actieve milieu- en natuurbescherming zou zijn.

Posted on

Naoorlogse verzetshelden waarschuwen voor Baudet

De wanhoop slaat nu toch echt toe! Zelfbenoemd ‘weldenkend’ Nederland weet nu echt niet meer hoe ze Baudet moet stoppen. Ruim een week geleden werd er tijdens een antiracisme-demonstratie opgeroepen Baudet neer te schieten; het journaille en de intellectuele goegemeente was er als de kippen bij om deze moordoproep te bagatelliseren. Bijna dagelijks zitten ‘pratende hoofden’ in een van de vele talkshows te fulmineren tegen Baudet en het Forum voor Democratie. Opiniepagina’s van de dagbladen staan dag-in dag-uit vol met alarmerende schrijfsels over de filosoof-politicus en redactionele commentaren maken voortdurend hysterische vergelijkingen tussen de opkomst van Baudet en – natuurlijk – de jaren dertig van de vorige eeuw. Een al lang uitgerangeerde cabaretier schreeuwde onsamenhangende anti-Baudet kreten tijdens het herdenkingsmoment voor de slachtoffers van de aanslag in Utrecht bij de opening van het Boekenbal. Men zit kortom met de handen in het haar. Waarom wil het domme volk maar niet luisteren?!

“Volwassen politici”

Een laatste bedroevende bijdrage aan de dagelijkse stroom van anti-Baudet geluiden levert filosoof en Trouw-redacteur Leonie Breebaart. In het Letter&Geest-katern van 30 maart steekt ze al vanaf zin 1 met grof geschut van wal: “In de week voor de Maand van de Filosofie sloeg Thierry Baudet alle taboes aan diggelen die volwassen filosofen – en volwassen politici – proberen te respecteren, en die je kunt samenvatten als: doe niet of je een goddelijke ziener bent en hou je aan de feiten.”

Breebaart suggereert hier nogal wat in één zin. Baudet is geen volwassen filosoof en geen volwassen politicus, hij noemt zichzelf een ‘goddelijke ziener’ en hij houdt zich niet aan de feiten. Daarnaast verwijt de redacteur tussen neus en lippen door dat Baudet taboes doorbreekt. Laat het nu juist de generatie linkse journalisten zijn die er prat op gaat overal en nergens taboes te willen doorbreken! Maar Baudet, die schopt tegen het linkerbeen, verstoort het progressieve feestje.

Bodar op de korrel

Wie is Breebaart om vast te stellen wie wel volwassen is en wie niet? Welke criteria hanteert de filosoof/redacteur daarvoor? Op z’n minst mag je daarvan toch wel een verantwoording verwachten van iemand die zichzelf filosoof noemt? Maar de Trouw-redacteur suggereert heel geniepig dat Baudet, in tegenstelling tot zijn tegenstanders, een kind is. En kinderen hoef je niet serieus te nemen. Dat blijkt al uit de volgende alinea, waarin Breebaart Antoine Bodar, die zeldzaam moedig in Buitenhof het opnam voor Baudet, op de korrel neemt. De priester had de leider van het Forum vergeleken met een gymnasiast. Breebaart schampert daarover: “Ach ja, die goeie, ouwe puberteit, toen je grootse visies de wereld in slingerde in de hoop heel geleerd over te komen.” Nee, de redactie van Trouw is dat stadium allang ontgroeid. Daar werken alleen heel volwassenen mensen.

“Het land beschermen”

Want volgens Breebaart zelf behoort zij tot de groep mensen die het land beschermen, maar die Baudet wegzet als vijanden: “En dus dat degenen die ons in werkelijkheid beschermen tegen de macht van een leider – wetenschappers, journalisten, bestuurders – weggezet moeten worden als vijanden van het volk.” Het staat er echt. Wetenschappers, journalisten en bestuurders die “ons” moeten beschermen. Wat een gotspe, wat een eigendunk, wat een arrogantie!

(Non-)conformisme in de wetenschap

Wetenschappers die bijvoorbeeld werkzaam zijn bij een van de overheidsinstellingen, zoals een Planbureau, en die braaf opschrijven wat een ministerie wil horen. Wetenschappers die zo overtuigd zijn van hun eigen theorieën, dat ieder afwijkend geluid de mond wordt gesnoerd. Neem bijvoorbeeld promovendus Joris van Rossum van de VU in Amsterdam. In zijn proefschrift haalde Van Rossum, niet christelijk, de evolutietheorie van Darwin onderuit. Hij kon een baan in zijn vakgebied vergeten.

Gekochte journalisten

Journalisten die braaf op- of beter overschrijven wat een ministerie of inlichtingendienst hen voorkauwt. Udo Ulfkotte heeft dit overtuigend aangetoond in zijn boeken, zoals ‘Gekochte journalisten’ (Uitgeverij De Blauwe Tijger). Journalisten, die acht jaar lang hijgerig en kwijlend achter president Obama hebben aangehobbeld, maar die sinds 2016 Trump wegzetten als een levensgevaarlijk man. Trouw kopte op 31 maart nog: “Donald Trump regeert als een koning die geestelijk niet tegen zijn taak is opgewassen”. Alweer een kind, net als Baudet. Verslaggevers die twee jaar lang ongenuanceerd en kritiekloos berichten over Russische beïnvloeding van de Amerikaanse presidentsverkiezingen, maar vervolgens het Mueller-rapport – dat als conclusie heeft dat er geen enkel bewijs van beïnvloeding is – in twijfel trekken. En dat noemt zich kwaliteitsjournalistiek. Journalistiek als verdienmodel is een betere naam (Perscombinatie, salaris Van Nieuwkerk, etc.).

Reductio ad hitlerum

Bestuurders die hun sociale media-kanalen gebruiken voor het rondsturen van berichten waarin Baudet en het Forum voor Democratie een-op-een geassocieerd worden met het nationaal-socialisme. Als het Forum inderdaad de grootste partij van Nederland wordt, verwacht ik al snel ‘Baudet-vrije’ gemeenten. Want de bestuurders in dit land zijn echte verzetshelden.

Breebaart zingt in dat koor lustig mee. “Nieuw-rechtse bewegingen”, “extreem-rechtse Polen”, “omvolking”, “sterke leider”: de column van de redacteur grossiert in dit soort grove associaties en beschuldigingen. Beschermers? Tendentieuze rioolratten, die een klimaat creëren dat erger is dan dat van 2002. De demonisering neemt beangstigende vormen aan. Was het in 2002 nog ‘Stop de Hollandse Haider’, nu leest men zwart op wit of tussen de regels door ‘Stop de Hollandse Hitler’. De wanhoop van de linkse elite kent geen grenzen meer. Wie herinnert zich niet de schreeuwende Alexander Pechtold in De Balie in Amsterdam? Er hoeft maar een gek op te staan…

Posted on 1 Comment

Klimaatdrammers markeren doodsstrijd oude midden #PS2019

Het politieke paradigma is aan het verschuiven en politici hebben er geen invloed op. Dat steekt. Dit is precies de reden waarom de druk van de klimaatdrammers zo groot is. Systemen in verval slaan namelijk het meest krachtig om zich heen. Een laatste flikkering van het licht voor het weer dooft. De tijden zijn er tumultueus door.

Een dergelijke kracht wordt geprojecteerd vanuit zwakte. Als je gelijk hebt hoef je niet te drammen. Dan komt men vrijwillig je kant op. Het is een teken dat de realiteit van Nederlanders veranderd is en dat ze daar in politieke zin uiting aan geven. Voor het het eerst doen ze dat massaal buiten de partijen van de Verzuiling. Die bezetten nu virtueel 1/3 van de Tweede Kamer.

Het midden verdwijnt nooit

Het politieke midden ligt altijd daar waar de meeste mensen zich comfortabel voelen om hun politieke stem aan te geven. Het midden lijkt dus alleen te verdwijnen als je zelf op een positie staat die niet meer het midden is.

Kiezers bewegen langs twee assen. Ze bewegen binnen het Overton-raamwerk. Dat is het raamwerk van maatschappelijk geaccepteerde meningen. Dit raamwerk bevindt zich op een politieke schaal. Zowel het raamwerk als de plaats op de schaal bewegen in een nieuwe richting. Het is evident dat deze verschuiving in een wat rechtsere richting is.

Het oude midden bevindt zich daardoor meer aan de rand van zowel de politieke schaal als van het Overton-raamwerk. Dat doet pijn. Zij waren het redelijke midden, vormden partijen, leuke clubs, vulden columns en collegezalen. Het is hen niet kwalijk te nemen dat ze op dezelfde plek blijven. De eigen vertrouwde netwerken laten niemand zomaar los.

Kracht is een teken van zwakte

Het oude midden kan alleen nog relevant blijven door zichzelf te krachtig te manifesteren. Dat is nodig omdat hun ideeën niet meer aansprekend zijn. Slechts door kracht worden zij nog geaccepteerd.

Het is mogelijk om deze kracht uit te oefenen omdat de netwerken nog in dezelfde denkwereld zitten. Dit zijn media- en bedrijfsnetwerken die de oude maatschappelijke midden-structuur vorm hebben gegeven. Het is logisch dat zij zich conformeren aan de overblijfselen van de oude structuren.

De realiteit is echter dat het politieke midden zich al verwijderd heeft van de oude structuren. Hierop kracht toepassen werkt niet omdat het midden zich niet laat dwingen. Dat werkt alleen bij totale repressie. Dan is er geen keuze meer over. Precies die tendens kan men terugzien in de politiek geïnspireerde censuur van het referendum, in de door mensen gemaakte algoritmes van Facebook, YouTube en Twitter. Kracht gebruiken om mensen van ideeën weg te houden is een teken van zwakte. Het toont dat de eigen leegte. Deze trend is echter niet begonnen met Rutte.

Het nieuwe paradigma

Het hautaine gedrag tegen Fortuyn is de scheidslijn. De bestaande partijen werden erdoor van hun magie ontdaan. Er was alleen nog geen ruimte voor de kiezer om daadwerkelijk weg te lopen. Dat is nu anders. Alle nieuwe partijen in de Tweede Kamer zijn post-Verzuiling partijen in de zin dat zij voor Fortuyn niet bestonden.

Deze post-Verzuiling partijen hebben geen last van apologeten van communistische moordregimes, van voormalige of onbewezen terroristen, van gekochte politici, van grote schandalen. Ze hebben hun eigen problemen, uiteraard. Deze vallen echter in het niet bij de oude partijen. Kiezers zijn nog vergevingsgezinder omdat deze partijen anders lijken te zijn.

Post-verzuilingspartijen bezetten op 17 maart 2019 virtueel 1/3 van de Tweede Kamer. Daarmee laten burgers zien dat het maatschappelijk toelaatbaar is om op het nieuwe midden te stemmen. Het is de verplaatsing van het Overton-raamwerk in de praktijk.

Trendlijnen en toekomst

De komende Provinciale Statenverkiezingen worden een nieuw datapunt voor de trendlijn van het midden. Peilingen wijzen erop dat post-Verzuiling partijen ook hier hun slag gaan slaan, met uiteraard gevolgen voor de Eerste Kamer.

De trendlijn zal in geen geval abrupt afbreken en omkeren, gegeven normale omstandigheden. Alleen uitzonderingssituaties zoals optreden tegen buitenlandse functionarissen zullen een tijdelijke winst genereren. Lokale partijen zullen hun invloed verder uitbreiden. Daarmee neemt in steeds meer bestuurslagen de invloed van het oude midden af.

Komt deze gedachte uit dan is dat een nieuwe bevestiging van de verschuiving van het midden. Dit blijft ruimte scheppen voor nieuwe partijen of de groei van bestaande post-Verzuiling partijen. In de tussentijd zal het oude midden zich krachtig verweren tegen deze verandering, waar ze geen enkele invloed op hebben.

Met het einde van de Verzuiling verdwijnen ook de partijen en hun netwerken. Dat beseffen ze deels, en dat is waarom ze zich zo met kracht manifesteren. Bedenk telkens dat het een teken van zwakte is. Als hun ideeën zo goed waren had u ze wel gevolgd en hoefde u niet gedwongen te worden. De verzuiling is nu echt ten einde. Zoals De zanger van het vorige midden zong: The times, they are, a-changing. U weet wat u te doen staat bij de komende verkiezingen.

Posted on

Toeloop conservatieven binnen CDU na toetreding Hans-Georg Maaßen tot WerteUnion

Dat de voormalige directeur van de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst Bundesverfassungsschutz Hans-Georg Maaßen en de bekende politicoloog Werner Patzelt lid zijn geworden van de WerteUnion, bezorgt CDU-partijleider Annegret Kramp-Karrenbauer slapeloze nachten. Sinds hun toetreden wint de pressiegroep, die CDU en CSU weer op een conservatieve koers wil brengen, binnen de partij snel aan leden en invloed.

Maaßen geldt als gedecideerd criticus van Angela Merkels immigratiebeleid. Eerder sloeg hij een aanbod om over te stappen naar de AfD af. Patzelt werd door de mainstream bekritiseert omdat hij als wetenschapper enkele keren op verzoek een rapport (een zogeheten Gutachten) had geschreven voor de AfD. Daarnaast sprak de politicoloog ook een paar keer op een AfD-congres.

De voorzitter van de Werte-Union, Alexander Mitsch stelde dat de toetreding van “twee zulke gerenommeerde conservatieve CDU-leden” tot de WerteUnion laat zien dat deze organisatie zich “ondanks alle weerstand” gevestigd heeft binnen de CDU en CSU.

Conservatief profiel

Terwijl de SPD zich weer links probeert te profileren, zou de CDU weer aantrekkelijker kunnen worden voor de kiezers door de voorstellen van de conservatieven binnen de partij serieus te nemen. Inmiddels is de Werte-Union met zo’n tweeduizend leden ruimschoots groot genoeg om zich om te vormen tot een zogenaamde basisbeweging binnen CDU/CSU, die zelf over het benodigde quorum van 500 leden beschikt om op partijcongressen voorstellen te kunnen doen. De WerteUnion zou bijvoorbeeld kunnen voorkomen dat er in de toekomst een coalitie met de Groenen gevormd wordt, zoals Kramp-Karrenbauer lijkt te willen. De WerteUnion zou het liefst centrumrechtse coalities met de FDP zien, zoals ten tijde van Helmut Kohl.

Factor om mee te rekenen

Met zo’n tweeduizend leden is de Werte-Union, in een tijd dat CDU en CSU massaal leden verloren hebben, uitgegroeid tot een factor die de partijleiding niet meer kan negeren. De door Merkel veroorzaakte immigratiechaos vanaf 2015 was voor Mitsch en anderen binnen de CDU een keerpunt. Ooit was hij “vanwege Helmut Kohls pleidooi voor een ‘geistig-moralische Wende'” lid geworden van de CDU. In de herfst van 2015 richtte hij met gelijkgestemden de groep ‘Adenauers Erben’ op, die in maart 2017 omgevormd werd tot de Werte-Union. In een ‘Conservatief Manifest’ riep de groep in april 2018 tot een fundamentele programmatische ommekeer op.

Ingrijpende veranderingen nodig

De lijst met punten waarop het beleid van CDU en CSU moet veranderen is lang. Het reikt van inperking van de immigratie tot belastingverlagingen, kapitaal-gedekte pensioenen, een offensief gezinsbeleid, meer realisme in het klimaat- en energiedebat tot inperking van het aantal periodes dat iemand bondskanselier kan zijn. Met partijleider Merkel, die iedere dialoog met critici weigert, was een nieuwe, conservatievere koers niet haalbaar. Nu Merkel geen partijleider meer is, benadrukt de WerteUnion echter dat de CDU sowieso niet meer vanuit het Kanzleramt gestuurd mag worden. De Unie van CDU en CSU moet volgens Mitsch “na jaren van opschuiven naar links onder Angela Merkel weer een duidelijk conservatief profiel krijgen”.

Prominenten

Waar het de conservatieven binnen CDU/CSU vooralsnog echter vrijwel aan ontbreekt, zijn gelijkgestemden op sleutelposities in Berlijn. De toetreding van de prominenten Maaßen en Patzelt zijn echter een plus voor het imago van de WerteUnion. Dit heeft dan ook een stroom nieuwe leden opgeleverd. Voor CDU-leider Annegret Kramp-Karrenbauer kon dit wel eens gevaarlijk worden. Ze kan de conservatieven binnen haar partij niet meer zonder risico negeren.