Posted on

Tankeroorlog met Iran toont zwakte Britse positie in de wereld

Nadat de Iraanse media woensdag meldden dat de Iraanse tanker Grace 1 door de Britten donderdag zou worden vrijgelaten bevestigde ook het Britse sensatieblad The Sun woensdagavond dat dit zou gebeuren, zich daarbij baserend op bronnen uit de omgeving van eerste minister Fabian Picardo, de lokale zetbaas van de Britten in Gibraltar.

Wel poogde de VS vandaag nog de vrijlating van die Iraanse tanker te verhinderen door via een eigen klacht zelf beslag te leggen op de Grace 1. John Bolton, strateeg achter het oorlogsbeleid van de VS rond Iran, was van zondag tot dinsdag in Londen en moet blijkbaar achter de nu tevergeefs gebleken poging zitten. Toen het Iraanse schip werd aangeslagen noemde hij dit trouwens “excellent nieuws”.

http://www.novini.nl/lek-in-mail-on-sunday-en-beslag-op-iraanse-supertanker/

John Bolton faalt

De rechter in Gibraltar heeft de vraag van de VS echter gewoon naar een andere rechtbank verwezen. Maar intussen is dat schip al weg. Op welke gronden de VS hier poogde het Iraanse schip toch nog aan te slaan weigerde men in de VS blijkbaar te zeggen.

Deze tanker werd door de Britten op 4 juli dit jaar gekaapt toen deze door de Straat van Gibraltar voer, een internationale waterweg waar schepen er bij internationale wet normaal de vrije doorgang hebben. Ditmaal echter gebruikten de Britten het nepargument van de Europese sancties – op een ogenblik dat de Britten bijna weg zijn uit de EU – tegen Syrië. Want die supertanker, stelde Londen, was op weg naar de raffinaderij van Banyas in Syrië.

Bizar verhaal

Een bizar verhaal want die Syrische haven is te klein om supertankers te ontvangen. Iraanse schepen met olie voor Banyas varen dan ook steeds door het Suezkanaal. Om uit de impasse te raken stelde de vorige Britse minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt dan voor dat Iran de garantie gaf dat de olie niet voor Syrië bestemd was.

Een onmogelijke eis voor Teheran, want dat aanvaarden zou beteken dat Iran zich neerlegde bij dit Brits beleid rond de Straat van Gibraltar. Het zou het aanvaarden door Iran betekenen van een grove schending van het zeerecht. Niemand is daar trouwens mee gediend, zeker ook een zeevarende mogendheid als het Verenigd Koninkrijk kan dat missen.

Bovendien varen er via de Straat van Gibraltar regelmatig schepen voor Syrië zonder dat men zich daar mee moeit. Er zijn zelfs Russische schepen met wapens voor het Syrische leger bij. Het in beslag nemen van een Russisch schip zal Londen wel niet durven maar een Iraans dachten ze blijkbaar nog wel aan te kunnen. Verkeerd gegokt.

Voorbedachten rade

Wel is duidelijk dat alles met voorbedachten rade gebeurde. Zo werd de dag voor de kaping in Gibraltar de wet gewijzigd om het breken van de Europese sancties betreffende Syrië strenger aan te kunnen  pakken. Ook stuurde men diezelfde dag 40 mariniers vanuit London om het schip te kapen. Op vraag van de VS stelden de Spanjaarden.

Toen het verhaal over die vrijlating woensdag vanuit Iran naar buiten kwam, poogde men in Londen en Gibraltar nog te doen alsof het allemaal onzin was. Maar wie goed de verklaring van gouverneur Picardo las zag in wezen dat het Iraanse verhaal klopte. En dat bleek deze ochtend toen Picardo dan verklaarde zich niet meer te zullen verzetten tegen de vrijlating van het schip en zijn bemanning.

Schaakmat

De Iraniërs hadden de Britten immers schaakmat gezet door op 19 juli de onder Britse vlag varende olietanker Stena Impero eveneens aan te slaan. Onder meer omdat deze vuil in de zee had gedumpt en een vissersvaartuig had aangevaren en niet had gestopt. Onder zeerecht voldoende om het schip voor verder onderzoek aan de kaai te leggen.

Brits schip gekaapt in Straat van Hormuz - Juli 2019
De onder Britse vlag varende en door Iran aangeslagen tanker de Stena Impero zal na de vrijlating van de Grace 1 ongetwijfeld eerdaags ook kunnen doorvaren. Na natuurlijk, zoals in Gibraltar, de nodige officiële plichtplegingen voor de rechtbank.

Argumenten die echter weinig steek hielden. Immers diezelfde 19 juli had men in Gibraltar de verdere aanhouding tot 15 augustus van het schip bevolen. Waarbij de Iraniërs en de Britten de dag voordien in Londen tevergeefs overlegden. Iran nam simpelweg weerwraak. En zoals verwacht waren het de Britten die in deze kwestie het eerst door de knieën gingen.

http://www.novini.nl/olietanker-wat-little-britain-kan-kan-iran-ook/

Internationale positie van de Britten

Uit de zaak blijkt ook nog maar eens de ware internationale positie van de Britten. De in wezen lachwekkende poging van de vorige Britse regering om onder Europese vlag een flottielje samen te stellen dat Iran moest afschrikken raakte in de EU nergens. Waarom zou men die Britten met hun Brexit nog helpen om zo de spanning in de regio nog verder te verhogen? Londen en minister Hunt moeten dat zo geweten hebben. Maar de vraag klonk mooi.

En daar het antwoord neen was konden de Britten niets anders dan bij grote broer Uncle Sam om bescherming gaan vragen. Bescherming voor wat? Wat de regering van Boris Johnson desondanks ook deed. Deze regering van Brexiteers die in de media luid roept van ‘de controle terugnemen’ (van de EU) geeft in de realiteit echter alle controle aan de VS.

Twee opties

In de Angelsaksische wereld zijn er wat betreft de EU twee opties: De EU via infiltratie door Londen aan de VS binden, of de EU verzwakken via de Brexit. Waarbij men ook reeds allerlei sancties in gereedheid brengt. En desnoods stookt men de interne tegenstellingen in de EU verder aan en krijgen wij ook hier kleurenrevoluties zoals nu in Hong Kong. De Amerikaanse politieke strateeg Steve Bannon is hier trouwens al neergestreken

Hadden de Britten in de EU nog enige medezeggenschap dan zal men nu als klein jongetje alles moeten slikken wat Washington hen zal bevelen. Misschien kan Washington van hen de overdracht van de controle over Gibraltar eisen. Alhoewel ze dat in de praktijk nu al grotendeels hebben.

Posted on

Nieuw fregat vergroot inzetbaarheid Duitse marine

De Duitse marine heeft met de ‘Baden-Württemberg’ in Wilhelmshaven de eerste van vier fregatten van de klasse F125 in gebruik genomen. Het is het modernste schip in de Duitse vloot en volgens de marineleiding een “mijlpaal in de geschiedenis van de Duitse marine”.

De Baden-Württemberg is het eerste fregat van de Duitse marine dat geen vaste bemanning heeft, maar een roterende. De moderne maar robuuste techniek moet intensief gebruik, tot twee jaar aaneengesloten inzet voor missies zonder gepland werfbezoek mogelijk maken. Door de hoge mate van automatisering kan het schip bovendien met een bemanning van slechts 120 man toe. Dat is ongeveer de helft van de sterkte van voorlopers.

Uitgebreide verkennings- en wapenreikwijdte

Met de fregatten van de klasse F125 “krijgt de marine de mogelijkheid tot verreikende tactische vuursteun van legereenheden aan land, alsmede tot afweer van asymmetrische dreigingen”, aldus de Duitse marineleiding trots. Met vier kleine motorboten en helikopters beschikt ieder fregat in deze klasse naast een uitgebreide verkennings- en wapenreikwijdte over omvattende transportmiddelen om eigen specialisten voor redding of evacuatie, voor gewapende extractie of operaties tegen vijandige eenheden in te zetten. Ook de bestrijding van onderzeeërs behoort tot de mogelijkheden.

Wilhemshaven

De onderkomens voor het personeel zijn ook aangepast aan moderne maatstaven. Iedere kamer is uitgerust met een natte cel en beschikt over een internetverbinding. Zo kunnen de soldaten ook tijdens lange afwezigheid met het thuisfront in contact staan.

De marine nam de Baden-Württemberg bewust op 17 juni in gebruik. Dat was namelijk het 150-jarig jubileum van de stad Wilhelmshaven. Daarmee wou de Duitse marine haar verbondenheid met de basis van alle fregatten tot uitdrukking brengen. Het schip zou eigenlijk enkele jaren geleden al in gebruik genomen worden. Eerst moesten echter enkele technische problemen nog verholpen worden.

Straat van Taiwan

Intussen speculeert men in de politieke wandelgangen in Berlijn reeds over de eerste inzet van het gloednieuwe fregat. Sommige Duitse politici pleiten ervoor het schip door de straat van Taiwan te sturen om een wit voetje te halen bij de Verenigde Staten. Anderen zijn daar tegen omdat het de betrekkingen met handelspartner China onnodig zou belasten. Andere voor de hand liggende gebieden om het fregat in te zetten zijn de Zwarte Zee en de wateren rond de Hoorn van Afrika en het Arabisch schiereiland.

Posted on

Confrontatie in Zee van Azov heeft voorgeschiedenis

Opnieuw heeft zich een serieus incident voorgedaan vlakbij de Zee van Azov. Ditmaal heeft Rusland beslag gelegd op een aantal schepen van Oekraïne. De reden hiervoor zou zijn dat de schepen, die zich binnen de territoriale wateren van Rusland bevonden op het moment van het incident, weigerden bevelen van de Russische douane op te volgen. Bij het incident zou door Russische schepen geschoten zijn op de Oekraïense.

Op zondag gaf de Russische marine een aantal foto’s vrij van manoeuvres uitgevoerd door Russische en Oekraïense marineschepen. Op de foto is duidelijk te zien dat één van de Oekraïense schepen op ramkoers lag naar een (bijna) stilliggend Russisch douaneschip. Pas op het laatste moment brak het Oekraïense schip haar koers af.

Rammen

Ook de Oekraïense marine publiceerde een foto van het rammen van een Oekraïense sleepboot door een Russisch schip van de kustwacht. Gemeld moet worden dat de foto waarschijnlijk is genomen vanaf het beeldscherm van een wapensysteem. Kort daarop publiceerde de Russische marine een video gemaakt vanaf de brug van het Russische douaneschip. Op de video is duidelijk te zien dat het Russische schip opzettelijk de Oekraïense sleepboot ramt. Direct na het incident werden twee SU25-grondaanvalsvliegtuigen en een KA52-gevechtshelikoper ingezet in het gebied rond de brug over de Straat van Kertsj.

Tijdens de confrontatie tussen de Russische en Oekraïense schepen zouden de Russische schepen hebben gevuurd op de Oekraïense. Hierbij zouden 3 tot 6 mensen gewond zijn geraakt. De drie Oekraïense marineschepen, inclusief de sleepboot werden vervolgens in beslag genomen door de Russische marine. De schepen liggen op het moment van schrijven in de haven van Kertsj en hun bemanning is gearresteerd.

Verklaring Rusland

De Russische FSB op de Krim verklaarde dat de Oekraïense schepen illegaal de grens over waren gestoken. De schepen zouden volgens de FSB gevaarlijke manoeuvres hebben uitgevoerd, ook zouden ze niet zijn opgenomen in een rooster voor doorgang van de straat. Doorvaart verloopt volgens persbureau TASS via een schema.

In een recente verklaring van de Russische minister van buitenlandse zaken, Sergej Lavrov, (overigens gemaakt de dag vóór het incident), stelde hij:

“Laat me jullie eraan herinneren dat de straat van Kertsj (waar het incident plaats zou vinden), geen straat is die wordt gereguleerd door de internationale wet. Het is een straat die Russisch is, en niet toevallig waren we daar genoodzaakt onze grenscontrole en militaire krachten te versterken in de regio, nadat Oekraïense overheidsfunctionarissen eenzijdig beloofden de brug op te blazen.”

Afsluiten Straat van Kertsj voor scheepvaart

Na het incident sloot Rusland de doorgang naar de Zee van Azov af. Rusland deed dit door een vrachtschip onder de brug te plaatsen waardoor doorvaart onmogelijk werd. Veel vrachtschepen (de meesten met Russische havens als eindbestemming) waren daardoor gedwongen te wachten tot hen doorvaart werd verleend. Inmiddels is de doorgang naar de Zee van Azov weer vrijgegeven. Op maandagmorgen om 10.00 uur was de doorvaart naar de Zee van Azov onder de Kertsj-brug door weer geopend.

Staat van beleg

Als antwoord op de beslaglegging op de Oekraïense schepen hebben de Oekraïense veiligheidsraad en de president en vanochtend aan het parlement voorgesteld een staat van beleg af te kondigen over geheel Oekraïne. De staat van beleg geldt vooralsnog voor een duur van 60 dagen.

Onder de staat van beleg zijn demonstraties en stakingen verboden. Ook worden verkiezingen uitgesteld onder de staat van beleg. Daarmee zou de staat van beleg zo’n twee maanden voor de presidentiële verkiezingen van 31 maart 2019 ten einde komen. Ook kunnen onder de staat van beleg media worden gesloten indien ze een grondwettelijke bedreiging vormen voor Oekraïne.

Verder meldde de generale staf van Oekraïne op Facebook dat de Nationale Veiligheidsraad het bevel had gegeven alle Oekraïense troepen in de hoogste staat van paraatheid te brengen.

Internationale reacties

Ook de VS, Canada en de NAVO veroordeelden het Russische handelen. De VN Veiligheidsraad komt vandaag bijeen over het incident. Een NAVO-woordvoerder verklaarde:

“De NAVO steunt Oekraïnes soevereiniteit en territoriale integriteit volledig, inclusief haar vrijheid van navigatie in haar territoriale wateren. We roepen Rusland op om ongehinderd toegang te geven tot Oekraïense havens in de Zee van Azov in overeenstemming met het internationale recht.”

Voorzitter van de Europese Commissie Donald Tusk liet zich in vergelijkbare termen uit:

“Ik veroordeel het Russische gebruik van geweld in de Zee van Azov. Russische autoriteiten moeten de Oekraïense matrozen en schepen teruggeven en zich onthouden van verdere provocaties. Ik heb de situaties besproken met president Porosjenko en zal zijn vertegenwoordiger later vandaag ontmoeten. Europa is verenigd in haar steun voor Oekraïne.”

Voorgeschiedenis

De situatie in de Zee van Azov is al lange tijd gespannen. In maart legde Oekraïne beslag op een Russisch schip omdat het de Krim had aangedaan. Rusland begon als antwoord met het uitgebreid inspecteren van vrachtschepen in de Zee van Azov. Recentelijk maakte de Oekraïense douane bekend dat inmiddels 15 schepen zijn vastgezet in Oekraïense havens voor het bezoeken van de Krim.

Posted on

Europese landen veroordelen situatie Zee van Azov en verkiezingen in Donbass

Het Europees Parlement heeft een resolutie aangenomen waarin het de EU oproept om Rusland strengere sancties op te leggen indien de situatie in de Zee van Azov verslechtert. Daar bovenop hebben een aantal Europese landen Rusland opgeroepen om de verkiezingen van 11 november in Donbass tegen te houden.

In de resolutie van het Europees Parlement wordt het handelen van Rusland in de Zee van Azov veroordeeld. Het Europees Parlement stelt dat de inspecties die Rusland in de Zee van Azov uitvoert in strijd zijn met VN-Zeerechtverdrag.

“Hoewel de situatie in de Zee van Azov werd aangekaart in het bilateraal verdrag van 2003 tussen Oekraïne en Rusland, die deze gebieden als interne wateren van de twee staten oormerkt en beide partijen de mogelijkheid geeft om verdachte schepen te inspecteren, garanderen de overeenkomst van 2003 en het VN-Zeerechtverdrag vrijheid van navigatie.”

Het EP wijst er verder op dat de brug in Kertsj tussen de Krim en (de rest van) Rusland illegaal gebouwd zou zijn en dat door de brug 20% van de schepen niet meer door zou kunnen varen. Eveneens stelt het dat de brug ecologische schade teweegbrengt. De resolutie waarschuwt verder voor het risico dat Rusland gasvelden in de Zee van Azov in kan nemen. De resolutie veroordeelt verder ook het ongerelateerde bloedbad op een school in Kertsj.

Situatie in Zee van Azov

In maart van dit jaar heeft Oekraïne een vissersboot, de Nord, vastgezet. De vissersboot had haar thuishaven in de door Rusland gecontroleerde Krim. Ondanks dat Oekraïne geen controle meer uitoefent over de Krim, beschouwt Kiev het schiereiland nog altijd als haar eigen grondgebied en wil zodoende nog altijd bepalen wie er wel en wie niet mag komen. Het reizen naar de Krim (net als naar Donbass overigens) via Russisch territorium geldt volgens de Oekraïense wet als ‘illegaal de Oekraïense grens oversteken’. Dit heeft al tot veel bijzondere situaties geleid, waaronder dat een Russische zangeres die in de Krim heeft opgetreden de toegang tot Oekraïne werd geweigerd om daar deel te nemen aan het Eurovisiesongfestival in Oekraïne in 2017. Een dergelijk verbod om de Krim of de Donbass via Russisch territorium binnen te reizen is daarmee ook een verkapte sanctie tegen deze gebieden.

Hoewel de Krim de facto Russisch is en ook uit een referendum en meerdere onafhankelijke peilingen is gebleken dit feit ook door de bevolking wordt ondersteund, geldt de Krim voor verreweg de meeste landen nog altijd als onderdeel van Oekraïne. De situatie die door het vastzetten van de Nord is ontstaan, namelijk het aantasten van economische belangen op grondgebied dat Rusland als haar eigen beschouwt, kan dus niet via internationale organen worden aangekaart omdat zij de Krim als Oekraïens beschouwen. Bijgevolg werd er geantwoord door een groot deel van de schepen die naar Oekraïense havens varen te inspecteren. De inspecties leverden de desbetreffende rederijen tijdverlies en daarmee kosten op. De inspecties gelden als legaal, aangezien Oekraïne en Rusland een verdrag hebben gesloten dat zij de Zee van Azov als een gedeelde binnenlandse zee zien. Het gevolg is dus dat de Russische inspecties een de facto sanctie is voor het vasthouden van de Nord door Oekraïne.

http://www.novini.nl/met-marinebasis-en-navo-oefening-wil-oekraine-rusland-onder-druk-zetten-in-zee-van-azov/

De situatie leidt tot spanningen in de Zee van Azov tussen Oekraïne en Rusland. Beide landen hebben al meerdere marineschepen naar de zee verplaatst. Aangezien Oekraïne zelf geen marine van betekenis heeft, heeft de steun van het EP en ook een aantal oefeningen die NAVO-landen met de bescheiden Oekraïense marine hebben gedraaid een aanzienlijke betekenis. Daarnaast wordt er door de VS momenteel overwogen om Oekraïne Oliver Hazard Perry-klasse fregatten te leveren. Hier moet echter nog over besloten worden.

http://www.novini.nl/nederlands-fregat-houdt-oefening-met-oekraiense-marine/

Verkiezingen Donbass

Na de aanslag op het hoofd van de Volksrepubliek Donetsk (DNR), Zachartsjenko, werden snel daarna verkiezingen georganiseerd voor een opvolger voor Zachartsjenko. Deze verkiezingen staan momenteel gepland voor 11 november. Tegelijk met de verkiezingen in de DNR worden ook de in Volksrepubliek Loegansk (LNR) soortgelijke verkiezingen gehouden.

In de aanloop naar een zitting van de VN-veiligheidsraad heeft een aantal Europese landen, waaronder ook Nederland, de verkiezingen in een verklaring veroordeeld. In de verklaring van de landen wordt Rusland opgeroepen haar invloed aan te wenden op de DNR en LNR om deze verkiezingen tegen te houden.

“Als deze illegitieme ‘verkiezingen’ doorgang vinden, dan is het een overtreding van het Minsk-akkoord en de wet van Oekraïne. Alle soortgelijke illegale verkiezingen zijn niet-compatibel met de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Oekraïne.”

De Nederlandse vertegenwoordiger voor de VN, Karel van Oosterom, verklaarde namens Nederland:

“Mijn eerste aandachtspunt betreft het aankondigen van lokale verkiezingen in gebieden die niet door de overheid worden gecontroleerd in het oosten van Oekraïne. We veroordelen deze illegitieme zogenaamde verkiezingen. Als ze worden gehouden, zullen deze nep-verkiezingen afspraken overtreden die onder het Minsk-akkoord zijn gemaakt en de Oekraïense wet overtreden. In overeenkomst met de Minsk-akkoorden, kunnen lokale verkiezingen in bepaalde delen van de regio’s Donetsk en Loegansk alleen plaats vinden in overeenstemming met de Oekraïense wet.”

Minsk-akkoord

Het vervangend hoofd van de DNR, Dennis Poesjilin, heeft inmiddels gereageerd op de stellingname van de landen. Hij wijst erop dat er in het Minsk-akkoord enkel over wordt gesproken dat beide partijen (Oekraïne en de DNR+LNR), zijn overeengekomen lokale verkiezingen te houden in de Donbass. Over een verbod wordt niet gerept in de akkoorden.

Rusland had voorgesteld om de vertegenwoordigers van de DNR en LNR aanwezig te laten zijn bij het debat over de verkiezingen. Het Russische voorstel werd echter van de hand gewezen. Dit overigens tot ergernis van zowel Rusland als de DNR:

Financiële en militaire steun

Rusland werd verder opgeroepen haar steun voor de DNR en LNR stop te zetten. De Nederlandse vertegenwoordiger voor de VN Karel van Oosterom verklaarde: “Rusland moet haar rol vervullen door haar financiële en militaire steun aan de separatisten te stoppen en haar militaire krachten en militair materieel terug te trekken uit het territorium van Oekraïne.”

Een dergelijke oproep is opmerkelijk; het noemen van de plaatsing van Russisch militair materieel suggereert dat Rusland het territorium veroverd zou hebben. Volgens het Verdrag van Den Haag  is de oorlogvoerende partij die een gebied bezet heeft echter verantwoordelijk voor de zorg voor de bevolking. Gezien de economische blokkade die Oekraïne het gebied heeft opgelegd zou een dergelijke oproep om de financiering van de DNR en LNR een humanitaire ramp betekenen. Een dergelijke oproep zou verder een oproep zijn het bovengenoemde verdrag te overtreden, wanneer men Rusland als oorlogvoerende partij beschouwt.

http://www.novini.nl/de-omvang-van-de-russische-aanwezigheid-in-donbass/

Posted on

Ruimterevolutie: Hoe de walvisjacht ons wereldbeeld veranderde

Het boek Land en zee van de Duitse rechtsfilosoof Carl Schmitt is een opvallende afwijking van zijn gebruikelijke discours. In zijn andere werken schrijft hij vooral over recht, politiek en direct aanverwante zaken. Een voorbeeld is het boek Die geistesgeschichtliche Lage des heutigen Parlamentarismus waarin Schmitt in 1923 de parlementaire democratie van de Weimarrepubliek bekritiseert. Bekender is het werk Der Begriff des Politischen waarin hij de politiek tot wij-zij tegenstellingen herleidt. In Land en zee gaat hij echter op heel andere zaken in.

Wat is de aarde eigenlijk en hoe komt het dat we de aarde zien zoals wij die zien? Hoe komt het dat wij anno 2018 de aarde zien als een groen-blauwe bol in een oneindige ruimte? Hoe kan dat zo verschillen van het wereldbeeld van andere volkeren? Volgens Carl Schmitt ligt hier een zogenoemde “ruimterevolutie” aan ten grondslag en die heeft alles te maken met de manier waarop onze voorouders naar hun wereld keken.

De eersten die de omslag maken zijn de oude Grieken in de klassieke Oudheid. Griekenland bestaat uit vele stadstaten, maar de zeemacht Athene en de landmacht Sparta steken in deze Griekse wereld boven allen uit. Het denken van de Grieken veranderde van een volk dat zich enkel met landbouw bezighield naar een zeemacht, omdat het op een gegeven moment het gehele oostelijke deel van de Middellandse zee ging beheersen. De Grieken waren opgesloten in deze context en ze misten de mankracht om hieruit te breken.

Pas toen het Romeinse Rijk uitdijde naar het tegenwoordige Frankrijk en dus naar de Atlantische oceaan, wist de klassieke Oudheid uit deze kooi te breken in de eerste eeuw van onze jaartelling. Maar toen was het eigenlijk al gedaan. Het Romeinse Rijk stortte zichzelf daarna in chaos en er was onder Romeinse leiding geen paradigmaverschuiving.

In de middeleeuwen was heel Europa, van het noorden tot het hele zuiden, opgemaakt uit verschillende agrarische staten. Aan de randen van deze boerenstaten werd er visserij bedreven. Met de Bijbel in de hand werden de Germaanse volkeren van noord tot zuid bekeerd tot het Christendom. De ruimte op de aarde is wat de Middeleeuwers betreft een heleboel land en een heleboel agrarische producten op dat land. Tot het einde van de middeleeuwen is er geen echte verandering in deze zienswijze.

In het Oude Testament is er een mythisch zeedier te vinden, de leviathan (Job, hoofdstuk 40 en 41), en leviathan gaat een grote rol spelen in de omslag van het besef van ruimte van de Germaanse volkeren in Europa. De leviathan, meestal afgebeeld als walvis, lokt de vissers van Europa de zee op omdat deze vis zich niet laat vangen aan de kust. Zonder de walvisjacht zouden de Europese vissers in een smalle strook van de kust zijn gebleven. Het besef van de ruimte op aarde verandert onder druk van de walvisjacht razendsnel. Carl Schmitt beschrijft dit fenomeen als een “ruimterevolutie”. De ruimte waarin men denkt te leven verandert van landmassa naar land- en zeemassa.

Ook de middelen om zich op de zee te begeven veranderen. De galei van de Klassieke wereld worden afgedaan en schepen die de wind opvangen met zeilen doen hun intrede. Men kan veel verder en veel sneller zich op zee begeven. Er wordt een nieuw continent ontdekt en daarmee nieuwe handel, nieuwe regels, nieuwe innovaties. Ongeveer tussen de jaren 1490 en 1600 vinden deze veranderingen plaats. Het besef van de ruimte waarin men denkt te leven verandert en de middeleeuwse ordening der dingen komt definitief ten einde. Hulpeloos rolt de Europese beschaving een nieuw tijdperk binnen.

Het begin is nog wat onhandig. Er gebeurt ook iets geks met Engeland. Vooral Engeland is in de middeleeuwen ook een boerenstaat die zich voornamelijk bezighoudt met schapen, textiel en Frankrijk proberen te veroveren. Het protestantse Engeland draait zijn rug naar het continent Europa en richt zich op de zee. Met zo’n succes zelfs dat het de katholieke landen Spanje en Portugal inhaalt. De heerschappij van de zee is van niemand of iedereen. Maar eigenlijk vooral van één land: Engeland. Dit Germaanse volk beheerst in de negentiende eeuw de zee, de zeehandel en daarmee de wereld. Zozeer zelfs dat Engeland zichzelf niet meer als Europese macht ziet.

We belanden aan in de 20e eeuw en dan vindt een tweede ruimterevolutie plaats. Het oudtestamentische monster, Leviathan, is niet meer zozeer een vis, maar een ijzeren monster in de vorm van een modern slagschip. De overgang van stoomboot naar modern slagschip is niet kleiner dan de overgang van galei naar zeilschip, verklaart Carl Schmitt. Duitsland en enkele andere landen zijn industriële machten geworden en kunnen net zo produceren als Engeland. Hiermee komt de onbetwiste heerschappij over de zee door Engeland ten einde.

Land en Zee is een bijna dichterlijke beschrijving van deze gigantische veranderingen. Het zijn mooie woorden die laten zien hoe het komt dat de Europese beschaving andere volkeren ontdekte en dat het niet die andere volkeren zijn geweest die ons ontdekt hebben.

Carl Schmitt ~ Land en Zee

Posted on

Spanningen tussen Rusland en Oekraïne in Zee van Azov nemen toe

De controle over territoriale wateren rond de Krim is inzet geworden van spanningen tussen Rusland en Oekraïne. Sancties, het inspecteren en zelfs in beslag nemen van schepen, worden hierbij niet geschuwd. Tezelfdertijd voltrekt zich nabij een eerder geplande militaire oefening waaraan ook NAVO-schepen deelnamen, waaronder een Nederlands fregat.

Aanleiding voor de toename van spanningen in de Zee van Azov is dat Oekraïne in maart beslag heeft gelegd op een vissersboot die in de Krim geregistreerd staat. De vissersboot stak volgens de Oekraïense wet illegaal de grens over naar de Krim, een gebied dat Oekraïne als haar territorium beschouwt ondanks dat ze geen controle heeft over het grondgebied van de Krim. Rusland beschouwt de Krim als haar territorium en bijgevolg beschouwt Rusland de actie van Oekraïne om de boot in beslag te nemen als het niet respecteren van haar grondgebied.

Als repercussie heeft de Russische overheid het aantal schepen wat zij doorzoekt verhoogd. Waren er in april nog slechts vier van dergelijke doorzoekingen, in mei is dit aantal gestegen naar meer dan 30, in juli naar meer dan 100. Formeel is er niets in te brengen tegen het handelen van Rusland, omdat Oekraïne en Rusland reeds in 2003 hebben besloten gezamenlijk de Zee van Azov te controleren. De boodschap die van de stijging van het aantal doorzoekingen uitgaat is echter wel duidelijk. Daarnaast heeft Rusland een Oekraïense vissersboot in beslag genomen, vanwege illegale visserij.

De Oekraïense minister van infrastructuur Vladimir Omeljan beschouwt de controles van Rusland als een blokkade voor schepen die de Oekraïense havensteden Berdjansk en Marioepol aan willen doen. Omeljan heeft verklaard sancties op te willen leggen tegen Russische Zwarte Zeehavens: “We zijn aan het onderhandelen met onze Europese en Amerikaanse partners om passende sancties in te voeren tegen Zwarte Zeehavens van de Russische Federatie vanwege de blokkade van de Zee van Azov en Oekraïense havens in de Zee van Azov.”

Rusland heeft inmiddels haar militaire aanwezigheid in de Zee van Azov verhoogd naar 40 patrouilleboten en twee raketboten.

NAVO-oefeningen in Zwarte Zee

De Oekraïense oproep tot sancties tegen Russische Zwarte Zeehavens valt samen met twee marine-oefeningen in de Zwarte Zee waar ook NAVO-landen aan mee doen: het Bulgaarse Breeze en het Amerikaans-Oekraïense Sea Breeze 2018. Beide oefeningen worden jaarlijks gehouden. Naast Turkije, Roemenië en Oekraïne deden ook een aantal niet-Zwarte Zeelanden mee aan de oefeningen. Twee Amerikaanse schepen deden mee aan de Oekraïnse oefening en het Nederlandse fregat Zr. Ms. De Ruyter nam deel aan de Bulgaarse Breeze-oefening. Er is geen informatie dat het Nederlandse fregat ook meedeed aan het Oekraïnse Sea Breeze. Wel heeft het fregat de Oekraïense havenstad Odessa aangedaan.

Video vermoedelijk van de Bulgaarse oefening Breeze, naam Sea Breeze in de titel is waarschijnlijk onjuist.

Boudewijn Boots, commandant van de Standing NATO Response Force Maritime Group 2, lichtte de aanwezigheid van de NAVO-schepen als volgt toe:

“Dit is het derde bezoek van de groep NAVO schepen aan Oekraïne sinds de annexatie van de Krim in 2014 dat steun laat zien voor Oekraïne als een onafhankelijke partner en oprichter van het Partnership for Peace-programma. Het bezoek laat ook het commitment van de NAVO zien om de gespannen situatie in het Zwarte Zeegebied te adresseren. We zullen doorgaan met het versterken van onze partnerschap met Oekraïne dat de belangen dient van zowel onze bondgenoten als partners.”

De aanwezigheid van schepen van niet-Zwarte Zeelanden in de Zwarte Zee ligt gevoelig in verband met het Verdrag van Montreux dat sterke beperkingen oplegt aan de soort en hoeveelheid oorlogsschepen van niet-Zwarte Zeelanden en de duur van hun verblijf in de Zwarte Zee.

Posted on

Zweden: Burgerlijke oppositie wil NAVO-lidmaatschap

De burgerlijke oppositiepartijen in Zweden, dat al sinds de Napoleontische Oorlogen formeel neutraal is, zijn het er over eens dat het land lid moet worden van de NAVO.

Terwijl er parlementsverkiezingen op de rol staan voor september van dit jaar, zijn de vier partijen van het centrumrechtse oppositieblok in Zweden het er over eens dat hun land lid zou moeten worden van de NAVO. De liberaalconservatieve Gematigden en de Liberalen waren dit al langer van mening, maar de agrarisch-liberale Centrumpartij en de Christendemocraten hebben zich hier nu bij aan gesloten, zogezegd vanwege de toegenomen dreiging die uit zou gaan van Rusland (steekwoord: imaginaire onderzeeër).  Daarmee zijn alle partijen in de centrumrechtse verkiezingsalliantie voor toetreding tot de NAVO en is dit scenario een stap dichterbij gekomen.

Een gelopen race is het echter allerminst, aangezien NAVO-lidmaatschap voor de Sociaaldemocratische Arbeiderspartij van premier Stefan Löfven en zijn coalitiepartners van de Milieupartij nog altijd een brug te ver is. Ook de socialistische Linkspartij, die Löfvens minderheidskabinet gedoogd, is tegen NAVO-lidmaatschap. Ook op rechts is men het echter nog niet eens, aangezien de nationalistische Zweden Democraten tegen zijn.

Of de centrumrechtse oppositie er in september in slaagt de parlementsverkiezingen te winnen is echter nog zeer de vraag. Hoewel de Sociaaldemocraten in de peilingen enkele procentpunten hebben ingeboet ten opzichte van 2014, gaan ze nog altijd aan kop. Daarnaast voelen de Gematigden de hete adem van de Zweden Democraten in hun nek en is het maar de vraag of de Christendemocraten opnieuw de kiesdrempel van 4 procent weten te overstijgen.

Sinds Zweden in de Napoleontische Oorlogen grote delen van zijn territorium, waaronder Finland, aan het Russische Rijk verloor, was Zweden formeel neutraal, totdat het in 2009 verschillende defensieverdragen sloot met de Europese Unie en andere Noordse staten. De Zweedse strijdkrachten werken in toenemende mate samen, niet alleen met het eveneens formeel neutrale buurland Finland, maar ook met de NAVO. Vorig jaar voerde Zweden opnieuw de militaire dienstplicht in.

Posted on

Denemarken overweegt wetsvoorstel om Nordstream-2-pijpleiding tegen te houden

Denemarken overweegt een nieuwe wet in te voeren die het mogelijk maakt om de aanleg van de Nordstream-2-pijpleiding tegen te houden om politieke redenen. Het Deense parlement besprak donderdag een voorstel hiertoe.

Het gaat om de aanleg van een tweede pijpleiding over de bodem van de Oostzee, voor de export van Russisch aardgas naar Duitsland en West-Europa. Het plan voorziet in een pijpleiding die grotendeels door internationale wateren gaat, behalve bij het Deense eiland Bornholm.

Duitsland en West-Europa hebben belang bij de aanleg van de pijpleiding, omdat hiermee de afhankelijkheid van Oekraïne als doorvoerland verkleind wordt. Het politiek instabiele Oekraïne heeft in het verleden herhaaldelijk illegaal Russisch gas afgetapt, waardoor landen ten westen van Oekraïne te weinig gas ontvingen. De pijpleiding zou aangelegd worden door Gazprom in samenwerking met Duitse, Oostenrijkse, Nederlandse en Franse partners.

 

Denemarken heeft zelf geen strategisch belang bij het blokkeren van Nordstream 2, maar wordt al maanden onder druk gezet door diverse anti-Russische EU-lidstaten en de Verenigde Staten om de pijpleiding tegen te houden. Eerder moest de Deense regering echter constateren dat er op grond van bestaande wetgeving geen legitieme reden was om de aanleg van de pijpleiding tegen te houden, omdat de voorgenomen pijpleiding voldoet aan de Deense regelgeving.

Als het Deense parlement nu een wet aanneemt die het mogelijk maakt om op grond van andere overwegingen aanleg van de pijpleiding niet toe te staan, heeft de Deense regering een manier om tegemoet te komen aan de internationale druk.

Als de pijpleiding niet over Bornholm aangelegd kan worden, zou het theoretisch nog ten noorden of ten zuiden van het eiland kunnen. Dat alternatief wordt echter bemoeilijkt door het feit dat het om drukke scheepvaartroutes gaat. Polen en Zweden zouden zich waarschijnlijk ook in allerlei bochten wringen om een alternatieve route te dwarsbomen.

Posted on

Russische exclave Kaliningrad over zee bevoorraad

Om de doorvoer door Litouwen, en de formaliteiten en heffingen aan de grens die daarbij komen kijken, te vermijden, gaat Rusland de exclave Kaliningrad via de Oostzee bevoorraden.

Begin oktober neemt de nieuwe scheepvaartverbinding ‘Baltische Expresse’ het verkeer tussen de nieuwe diepzeehaven Bronka van Sint-Petersburg en Kaliningrad op. De vrachtroute wordt uitgebaat door de Noordelijke Zeerederij uit Archangelsk. In eerste instantie zullen twee kleine containerschepen per week ingezet worden.

Aangezien de schepen geen vreemde staatsgrenzen hoeven te passeren, maar alleen door Russische en internationale wateren varen, hoeven er geen heffingen betaald te worden of formaliteiten voldaan te worden.

Problemen hieromtrent met Litouwen waren begin 2017 aanleiding om plannen te maken voor een zeeverbinding. Het transport van Sint-Petersburg naar Kaliningrad duurt naar verwachting drie dagen en moet een kostenbesparing van 30 procent opleveren ten opzichte van transport per vrachtwagen.

Posted on

Chinees flottielje op weg naar Oostzee voor oefening met Russen

De NAVO beschouwt de Oostzee graag als een soort binnenwateren, ook voor zover het om internationale wateren gaat. Rusland en China zijn echter voornemens er een gezamenlijke marineoefening te houden.

Onlangs heeft een Chinees flottielje vanuit de haven van Sanya, in de provincie Hainan in het zuiden van China, koers gezet naar de Oostzee, waar het aan gezamenlijke zeemanoeuvres met de Russische marine deel zal nemen.

De Chinese zeestrijdkrachten zullen aan de oefening deelnemen met de moderne torpedobootjager Changsha, het fregat Yuncheng en een bevoorradingsschip. De manoeuvre maakt deel uit van een reeks, waarvan die in Oostzee in juli als eerste plaats moet vinden, daarna volgen oefeningen in de Japanse Zee en de Zee van Ochotsk.

De reeks manoeuvres is de zesde reeks van gezamenlijke Russisch-Chinese oefeningen sinds 2012. Vorig jaar oefenden de Russische en Chinese marineschepen het afweren van onderzeebootaanvallen. Aan die oefening namen ook gevechtshelikopters deel.

Deskundigen gaan er vanuit dat in de komende jaren ook gerekend moet worden met de aanwezigheid van Chinese kernonderzeeërs in de Atlantische Oceaan.