Posted on

Drones uit Jemen – Een boemerang voor Saoedi-Arabië

Drones uit Jemen zetten olieinstallaties Aramco in brand.

Wat vorige zaterdag in Saoedi-Arabië gebeurde met die aanval op een olieveld en olie-installaties mag de waarnemer van het Midden-Oosten niet verbazen. De kans dat er ooit raketten of drones gingen neerkomen op die voor de wereldeconomie cruciale oliebronnen en raffinaderijen was immers groot.

Al veel jaren spelen Israël, de VS, hun Europese bondgenoten en de salafistische koninkrijken en emiraten in de regio met vuur. En iedereen weet dat in een raffinaderij met vuur spelen waanzin is. Maar veiligheidsvoorschriften? Daar hebben die heersers geen enkele interesse voor. Arrogant als ze zijn vegen ze er vierkant hun voeten aan.

Het kwaad is dus geschied en hoe groot de schade is en hoeveel meer een liter stookolie of benzine morgen voor de gebruiker gaat kosten weten wij nog niet. Maar de schuld hiervoor ligt geheel bij deze oorlogsheren in o.m. Washington, Riaad en Brussel. Oorlog voeren door tienduizenden criminelen op het Midden-Oosten af te sturen en de regio te destabiliseren doet men niet ongestraft. Na de honderdduizenden oorlogsvluchtelingen die in Europa neerstreken nu dus dit.

Geen verrassing dat Houthi’s over drones beschikken

En dat de Jemenitische Ansar Allah over drones beschikte die ook bommen konden gooien wist men al zeker een jaar. Zo waren er op 14 mei twee aanvallen met drones op de oliepijpleiding die de installaties van Khourais en Abqaiq aan de Perzische Golf verbinden met de Rode Zee en zo het Suezkanaal.

Saudi-Aramco in brand - 21 September 2019
De installaties van Aramco, de Saoedische olieproducent, staan in brand. Het moest o.m. daarom de pijpleiding die zorgt voor de bevoorrading van de vrienden in Bahrein sluiten. Het idee om Aramco toch naar de beurs te brengen die dan 2.000 miljard dollar zou opbrengen lijkt men te moeten opbergen. Misschien dat het kroonprins Mohammed bin Salman tot een zuiniger koopgedrag kan brengen. Alhoewel!

En die aanvallen op die pijpleiding gebeurden ook op zo’n 800 kilometer van Jemen. Een dergelijke aanval op de even ver gelegen plaatsen Khourais en Abqaiq komt dus helemaal niet onverwacht. Verstandige heren en dames wisten dit. Maat zijn die er wel bij degenen die het beleid hier bepalen?

Bij eerdere drone-aanval sprak niemand over Iran

En toen bij dit bombardement van 14 mei sprak er niemand in Riaad of Washington over een Iraanse aanval. Men kan er dus praktisch zeker van zijn dat Ansar Allah ook nu weer zorgde voor deze aanval.

En dat men in beide hoofdsteden richting Iran wees is uiteraard geen verrassing. Zoals een Nederlandse specialist het uitdrukte: “Men wist al wat Mike Pompeo, minister van Buitenlandse Zaken van de VS, ging zeggen nog voor hij zijn mond open deed.”

Iran aanvallen is de regio in brand steken

Maar Iran bombarderen is naast een oorlogsdaad ook een heel gevaarlijke onderneming. Vraag is bijvoorbeeld hoe andere landen gaan reageren. Gaan Rusland, China en ook India dit zomaar laten gebeuren? Twijfelachtig. Bovendien dreigt dan de ganse olieproductie van de regio in vlammen op te gaan. Een recept voor een ramp zonder weerga.

Het valt trouwens op dat behoudens in Riaad en Washington er niemand oproept tot oorlog. Alleen een paar gekken zoals de Republikeinse senator Lindsey Graham, die blijkbaar klaar komt bij elke nieuwe oorlog, roepen hierom.

Europa zwijgt, Trump blaast warm en koud tegelijk, Emiraten doen niet mee

In Europa zwijgt men, spreekt men over diplomatie (Boris Johnson) of stelt men niets te weten over wie de dader is (Emmanuel Macron). Een houding die ook de Japanse premier Shinzo Abe aanneemt. En dan is er het bijna gelijktijdig warm en koud blazen van Donald Trump en vele anderen in de VS. Met China en Rusland die nu al hun veto klaar houden.

Opvallend is zeker ook dat de Verenigde Arabische Emiraten niet meespelen met de VS en Saoedi-Arabië. De Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman staat blijkbaar geheel alleen en ook naakt.

Amerikaans luchtafweergeschut faalt tegen drones

Al tientallen jaren koopt zijn land massaal wapens in het westen alsof het Sinterklaas is en er voor zijn kindjes speelgoed moet gekocht worden. Op papier is het Saoedische leger ijzersterk. Bovendien beschikt het over het modernste Amerikaans luchtafweergeschut, ook rond de nu getroffen installaties. Het blijkt echter allemaal waardeloos spul te zijn. Kosten gemaakt op het sterfhuis.

170316-D-SV709-036
De Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman kreeg zijn Jemenitische oorlog als een boemerang in zijn gezicht terug. Hij staat er grotendeels alleen voor en klaagde over het ontbreken van buitenlandse steun. Zelfs zijn ‘vriend’ Donald Trump lijkt hem te laten vallen.

Ook voor de VS is dit een drama. Haar peperdure luchtafweersystemen zoals Patriot van producent Raytheon faalden over de ganse lijn. Het deed de Russische president Vladimir Poetin schertsend stellen dat de Salmans misschien Russisch luchtafweergeschut moeten kopen. Tot grote hilariteit van de Iraanse topleiders die het mochten aanhoren. Voor fabrikant Raytheon een barslechte zaak. Wie koopt die ‘rommel’ nog?

De Russische luchtmachtbasis Hmeimim in Syrië werd al tientalen malen aangevallen door drones van al Qaida, maar geen enkele raakte door de blijkbaar ijzersterke defensie. Een hemelsbreed verschil met de toestand in het land van de familie Saoed. Mike Pompeo had het donderdag tijdens een bezoek aan Saoedi-Arabië dan ook aartsmoeilijk om het falen aan de toehoorders uit te leggen.

Mohammed bin Salman

Zeker voor kroonprins Mohammed bin Salman is dit een drama en zijn positie binnen de elite in zijn land zal er niet op verbeteren. Maar de man mag zowat alles. Een buitenlands premier ontvoeren (Saad Hariri), honderden Saoedische prinsen en zakenlui kidnappen om hen geld af te persen, een bekend Saoedisch journalist afslachten in zijn Turks consulaat (Jamal Khashoggi) en in buurland Jemen een niet te winnen hondsbrutale oorlog starten. Het kan allemaal.

Maar voor hoelang nog? Hij weet nu dat de door hem begonnen Jemenitische oorlog als een boemerang in zijn gezicht is teruggekeerd. En als hij niet snel met dat moorddadig spel daar stopt zal hij nog meer boemerangs zien terugkomen. Ook hij zal dit nu wel eindelijk gaan beseffen. Of is hij zo blind? Maar het probleem Jemen oplossen en het land met rust laten is niet het enige dat moet aangepakt worden.

Destabilisering regio moet stoppen

De oorlog om Syrië, de oorlog tegen Iran, de destabilisering van Irak en Libië moeten stoppen zodat de regio eindelijk tot rust kan komen. Maar Israël, dat over die aanvallen opvallend zwijgt, wil de regio in een orgie van vuur zien ten onder gaan om dan als enige onbeschadigd te ontsnappen. Maar ook dit is een illusie.

Als de zionisten dat denken dan dwalen zij. Maar hun machtshonger maakt hen duidelijk blind voor de realiteit. Denken de regio in brand te kunnen steken en hieraan dan te ontsnappen is te gek en te dom voor woorden. Ze gaan zonder twijfel mee ten onder. Wie met vuur speelt zal onvermijdelijk ook zijn vingers verbranden.

Posted on

Khan Sheikhoun toont gelaagdheid relatie Turkije-Rusland

Bij de nu voorbije slag om de controle over de Syrische stad Khan Sheikhoun stuurde de Turkse regering een vrij omvangrijk konvooi met onder meer tanks. Duidelijk om te verhinderen dat het Syrische leger deze stad zou bevrijden van die terreurgroepen, vooral al Qaida. Dit konvooi werd voorafgegaan door een voertuig van een van die groepen. Het werd een grote flop. Het leger is trouwens al volop bezig met het opruimen in de stad van allerlei mijnen en te controleren op sluipschutters.

Gelijktijdig stegen van de Turkse luchtmachtbasis van Inçirlikwaar ook Amerikaanse atoombommen liggen – enkele F16’s op om deze troepenbeweging te ondersteunen. Een grap bleek al snel. Immers bijna gelijktijdig vertrokken van de Russische luchtmachtbasis van Hmeimim in Syrië twee SU 35’s die richting deze F16’s vlogen die dan maar snel huiswaarts keerden. Ze geraakten in Syrië een goeie 30 km ver.

Erdogans Syrië-beleid is een flop

En uiteraard was men in Damascus in alle staten over het gedrag van de regering van Erdogan (AKP). En die terreurgroepen? Die waren eveneens woedend en scholden op hun sociale media Erdogan uit voor onder meer ‘hoer van Poetin’. De politiek van Erdogan rond Syrië is dan ook een enorme flop. Het is in de regio wachten op een nieuwe Turkse regering zonder Erdogan om hier vrede te brengen. Met hem lukt dat niet.

Khan Sheikhoun toont gelaagdheid relatie Turkije-Rusland

Het toont ook aan hoever hij van Moskou mag gaan. Praten mag, het Russische luchtafweergeschut S-400 kopen en met de Russen een pijpleiding richting de EU aanleggen mag eveneens.

Effectief salafistische terreurgroepen in Syrië steunen is dan weer geheel uit den boze. En hij gehoorzaamt, zij het na wat braaf tegenstribbelen. Dat is nu nog maar eens bewezen. En bij al Qaida & Co heeft men dat goed gezien. De provincie Idlib wordt terug Syrisch. Geen twijfel mogelijk. Na de bevrijding van de steden Aleppo, Douma, Der Er Zor en Daraa is dit een nieuwe belangrijk overwinning voor het leger. Game over.

Posted on

Buchanan aan Trump: Verruil Bolton voor Tulsi Gabbard!

Tulsi Gabbard

In onderstaande column adviseert Pat Buchanan president Trump om zijn Nationale Veiligheidsadviseur John Bolton te dumpen en in plaats daarvan in zee te gaan met Tulsi Gabbard, die momenteel in de race om de Democratische nominatie van zich doet horen met een buitenlandbeleid dat veel lijkt op wat Trump in 2016 beloofde. Pat Buchanan is een paleoconservatief politiek commentator, was adviseur van diverse presidenten en deed ook zelf een gooi naar het presidentschap. 

“Te lang reeds hebben onze leiders het af laten weten, leidden ze ons van de ene regime change-oorlog naar de andere, leidden ze ons een nieuwe Koude Oorlog en wapenwedloop in, die ons biljoenen dollars van ons zuurverdiende belastinggeld en talloze levens kostten. Deze waanzin moet stoppen.”

Donald Trump, circa 2016? Nee, deze denunciatie van interventionisme á la John Bolton kwam van afgevaardigde Tulsi Gabbard van Hawaii tijdens het Democratische debat van woensdagavond. Met haar 38 jaar was ze de jongste kandidaat op dat podium. Gabbard vervolgde met een aanval op zowel de “president als zijn oorlogshavikenkabinet, die ons naar de rand van oorlog met Iran geleid hebben”.

“Niet de Taliban viel ons aan op 11 september”

In een verhitte woordenwisseling, reageerde afgevaardigde Tim Ryan van Ohio dat de VS zich niet uit Afghanistan terug kunnen trekken: “Toen we daar niet waren, begonnen ze vliegtuigen op onze gebouwen in te laten vliegen.” “Het was niet de Taliban die ons op 11 september aanviel”, repliceerde Tulsi Gabbard, “Al Qaida viel ons aan op 9/11. Dat is waarom ik en vele anderen militair werden, om achter Al Qaida aan te gaan, niet de Taliban.”

“In Afghanistan niet beter af dan toen oorlog begon”

Toen Ryan bleef volhouden dat de VS in Afghanistan moeten blijven, schoot Gabbard terug: “Is dat wat je de ouders van die twee soldaten die net gedood werden in Afghanistan zult vertellen? ‘Nou ja, we moeten daar gewoon blijven.’ Als militair kan ik je vertellen dat dat antwoord onacceptabel is. … We zijn in Afghanistan niet beter af dan toen die oorlog begon.”

Tulsi Gabbard wint debat met voorsprong

Tegen het einde van het debat was Tulsi Gabbard met voorsprong de winnaar in zowel de Drudge Report- als de Washington Examiner-peiling en ging ze veruit aan kop onder alle Democratische kandidaten wier namen opgezocht werden op Google. Hoewel ze minder dan zeven minuten spreektijd kreeg in een debat van twee uur, had ze die tijd niet effectiever kunnen gebruiken. Haar optreden zou de race om de Democratische nominatie op kunnen schudden. Als ze er in slaagt een paar punten boven haar 1 à 2 procent in de peilingen uit te komen, zou ze een plekje in de tweede ronde debatten veilig kunnen stellen.

Buitenlandbeleid zou zonder Tulsi Gabbard niet aan bod komen

Als ze daar bij is, zullen de gespreksleiders haar vragen stellen over buitenlandbeleid die zonder haar aanwezigheid niet eens aan de orde zouden komen. Deze vragen zullen de verborgen verdeeldheid in de Democratische Partij blootleggen. Men zou leidende Democratische kandidaten kunnen vragen te verklaren wat het Amerikaanse beleid moet zijn – niet alleen ten aanzien van Afghanistan, maar ook Irak, Syrië, Jemen, Saoedi-Arabië, Israël, Jared Kushners ‘deal van de eeuw’ en Trumps schijnbare afwijzing van de twee statenoplossing.

Als ze de tweede ronde haalt, zou Tulsi Gabbard de katalysator kunnen worden voor het soort ‘globalist versus nationalist’-debat dat uitbrak tussen Trump en de Bush-Republikeinen in 2016. Een debat dat bijdroeg aan Trumps overwinning op de conventie in Cleveland en in de presidentsverkiezingen.

Tulsi Gabbard verdeelt Democraten, maar kan ook probleem worden voor Republikeinen

Het probleem dat Gabbard vormt voor de Democraten, is dat, zoals bleek uit de woordenwisseling met Ryan, ze standpunten inneemt die haar partij verdelen. Haar rivalen geven er de voorkeur aan te praten over zaken die de partij verenigen, zoals hoe verschrikkelijk Trump is en ‘gratis’ hoger onderwijs. Als ze meer zendtijd krijgt, wordt ze ook een probleem voor de Republikeinen. Want het buitenlandbeleid dat Tulsi Gabbard voorstelt is niet ver verwijderd van het buitenlandbeleid dat Donald Trump in 2016 beloofde maar sindsdien niet waarmaakte.

Niet waargemaakte beloften

Nog altijd zijn er 2.000 Amerikaanse militairen in Syrië, 5.000 in Irak, 14.000 in Afghanistan. We verplaatsten onlangs een vliegdekschip-aanvalsgroep, B-52-bommenwerpers 1.000 militairen naar de Perzische Golf om Iran te confronteren. We staan op het punt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, waarmee we zouden moeten onderhandelen om een oorlog te voorkomen, sancties op te leggen.

Jared Kushner probeert een plan te verkopen om 50 miljard dollar voor de Palestijnen in te zamelen in ruil waarvoor zij van soevereiniteit af moeten zien en van hun droom van een natiestaat op de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook met Jeruzalem als hoofdstad.

John Bolton praat over regime change in Caracas en zoekt de confrontatie met de “trojka van tirannie” in Cuba, Nicaragua en Venezuela. In plaats van het gesprek te zoeken met Rusland, zoals Trump beloofde, hebben we Rusland sancties opgelegd, Oekraïne bewapend, oorlogsschepen naar de Zwarte Zee gestuurd, de NAVO-aanwezigheid in het Oostzeegebied opgevoerd en door Ronald Reagan en andere presidenten tijdens de Koude Oorlog uitonderhandelde wapenbeheersingsverdragen verscheurd.

Rusland en China in elkaars armen gedreven

Het Amerikaanse beleid is er in geslaagd onze grote rivalen, Rusland en China, in elkaars armen te drijven. Die relatie is nu inniger dan die tussen Stalin en Mao in de eerste jaren van de Koude Oorlog. In juni reisde Vladimir Poetin naar Peking, waar hij en Xi Jinping elkaar ontmoeten om te waarschuwen dat in deze tijd van “toenemende mondiale instabiliteit en onzekerheid” Rusland en China “hun overleg over kwesties van strategische stabiliteit zullen verdiepen”. Xi onderscheidde Poetin met China’s nieuwe vriendschapsmedaille. Poetin reageerde: “Samenwerking met China is een van Ruslands hoogste prioriteiten en ze heeft een ongekend niveau bereikt.”

Aan het einde van de Koude Oorlog was de VS de enige overgebleven supermacht. Wie heeft deze positie kwijtgespeeld? Wie heeft ons 7.000 Amerikaanse levens en 6 biljoen dollar laten bloeden in eindeloze oorlogen in het Midden-Oosten? Wie heeft ons deze hervatting van de Koude Oorlog in geleid? Waren het soms die vervloekte ‘isolationisten’?

Posted on 2 Comments

Twijfels OPCW over gifgasaanval Syrië

De gifgasaanval in de Syrische stad Douma is mogelijk in scene gezet. Dat blijkt uit een OPCW-rapport dat in de doofpot belandde. De Britse onderzoeksgroep WGSPM vermoedt betrokkenheid van de Witte Helmen.

Op 14 april 2018 voerden de VS, Frankrijk en Groot-Brittannië een raketaanval uit op Syrië. Dit als vergelding voor een vermeende gifgasaanval op het terroristenbolwerk Douma waar zij de Syrische regering voor verantwoordelijk hielden. Vlak voor de aanval waarschuwde de Russische ambassadeur in Libanon dat het Russische leger zou terugschieten.

Wat had kunnen uitlopen op een derde wereldoorlog, liep met een sisser af. Er werden geen Russische doelen geraakt en voor Syrië bleef de schade van de aanval beperkt, mede doordat veel inkomende raketten werden onderschept door de Syrische luchtafweer van sovjet-makelij.

Onduidelijkheid

Nog steeds bestaat echter onduidelijkheid over wat er precies is gebeurd op 7 april 2018 in Douma. Een helikopter van het Syrische leger zou twee cilinders met chloor hebben gegooid op de door Leger van Islam bezette stad. Maar inspecteurs van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) houden dit voor vrijwel onmogelijk, zo blijkt uit een gelekt rapport van de OPCW. De cilinders werden door de OPCW-inspecteurs aangetroffen op een dakterras en onder een gat in een dak op een bed in een slaapkamer. Uit de schade aan de twee cilinders en uit andere gegevens maken de inspecteurs op dat de cilinders met de hand moeten zijn geplaatst. Zo bleek het gat in het dak kleiner te zijn dan de cilinder die onder het gat op het bed werd aangetroffen.

Cilinder op bed
Cilinder op dakterras

Deelrapport

Opmerkelijk: de bevindingen van de OPCW-onderzoekers over de cilinders zijn niet opgenomen in het eindrapport dat de OPCW op 1 maart 2019 uitbracht over de vermeende gifgasaanval in Douma. Ze zijn op 13 mei gepubliceerd op de website van Working Group on Syria, Propaganda and Media (WGSPM). Dit is een werkgroep van voornamelijk Britse academici, onder wie David Miller, Piers Robinson en Paul McKeigue. Onbekend is waarom de OPCW dit deel van het onderzoek heeft weggelaten uit haar rapport. Het is gelekt naar de Britse werkgroep, die zegt in contact te staan met stafmedewerkers van de OPCW. Novini heeft de OPCW gevraagd of het gelekte deelrapport over de cilinders echt is, en zo ja, waarom het is achtergehouden. Op die vragen hebben wij echter geen antwoord ontvangen. WGSPM zegt wel contact te hebben gehad met de persvoorlichting van OPCW, en dat OPCW de echtheid van het rapport niet bestrijdt.

Eindrapport

De officiële conclusie van de OPCW, zoals te lezen in het OPCW-eindrapport,  is dat er ‘voldoende grond’ is om aan te nemen dat er ‘giftig chemisch materiaal’ is gebruikt ‘als wapen’. Dit omdat de onderzoekers sporen van chloor hadden aangetroffen, waarschijnlijk dichloor, op locaties in de buurt van de cilinders. De OPCW wijst in het rapport geen schuldige aan en heeft niet kunnen vaststellen of het aangetroffen chloor op de twee locaties afkomstig was uit de beide cilinders.

In scene gezet

De Britse WGSPM, die het ‘doofpot-rapport’ van OPCW publiceerde, is er nu van overtuigd dat de veronderstelde gifaanval in Douma in scene is gezet. Niet alleen vanwege de bevindingen van de OPCW over de cilinders; ook vanwege de beelden van kinderen in een ziekenhuis, die door vertegenwoordigers van de Witte Helmen aan de wereld werden gepresenteerd als bewijs voor een gifgasaanval. Volgens WGSPM zijn deze beelden geënsceneerd, en is er intussen niemand die daar nog serieus aan twijfelt.

‘Gifgasslachtoffertjes’ na hun behandeling door Witte Helmen in ziekenhuis

Stofwolken

De Britse Midden-Oosten-correspondent Robert Fisk interviewde op 16 april 2018 een arts van het ziekenhuis. Deze verklaarde dat de video van de Witte Helmen weliswaar echt was, en dat de gefilmde patiënten kampten met ademhalingsproblemen, maar dat die niet het gevolg waren van een gifgasaanval, maar van stofwolken die veroorzaakt waren door bombardementen die eerder op de dag plaats hadden gehad. Terwijl de patiënten werden binnengebracht was er een Witte Helm die ‘gas’ riep, waarop er paniek ontstond en mensen elkaar begonnen te overgieten met water.

Persconferentie

De lezing van de door Fisk geïnterviewde arts werd later ruwweg bevestigd door getuigen die op 28 april 2018 hun verhaal deden in een door Rusland belegde persconferentie van de OPCW in Den Haag. Geen van de getuigen, waaronder diverse mensen die te zien waren in de video van de Witte Helmen, zegt iets te hebben gemerkt van een gifgasaanval.

Doden

Niettemin getuigen diverse foto’s en video’s van doden in het appartementencomplex waar één van de cilinders werd aangetroffen. Deze beelden werden op 8 en 9 april op sociale media geplaatst. In totaal zijn daarop 35 lichamen te zien. De OPCW heeft geen autopsie gepleegd. De doden waren al begraven voordat de inspecteurs in Douma arriveerden.

De onderzoekers van WGSPM nemen weliswaar aan dat deze mensen het slachtoffer zijn van gifgas, maar niet als gevolg van gifgas ontsnapt aan de cilinder op het dakterras van het appartementencomplex. De werkgroep stelt dat deze mensen gegijzeld zijn en daarna vermoord, met het doel een gifgasaanval van het Syrische leger te ensceneren – en ook dat personen die gekleed waren als Witte Helmen hierbij een sleutelrol hebben gespeeld.

“Bij een echte aanval met chloor of een andere prikkelende substantie zouden de slachtoffers proberen te ontsnappen en dan zou het aantal dodelijke gevallen ruimschoots worden overtroffen door het aantal niet-dodelijke gevallen die voor langere tijd in het ziekenhuis worden opgenomen”, zo schrijft WGSPM. “De beelden van de slachtoffers laten zien dat ze overduidelijk waren blootgesteld aan zenuwgas maar niet in staat zijn geweest te ontsnappen.” Uit de beelden zou verder blijken dat de slachtoffers ondersteboven hebben gehangen tijdens de blootstelling aan het gifgas en dat hun ogen bedekt moeten zijn geweest met een zwembril of iets vergelijkbaars.

Eén van de onderzoekers van WGSPM, Piers Robinson, verklaart desgevraagd dat onbekend is wie de 35 doden zijn die in het appartementencomplex werden aangetroffen. Ze zouden niet herkend zijn door buurtgenoten.

Witte Helmen

De Witte Helmen zijn jarenlang gefinancierd door het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. De achterliggende stichting, Mayday Rescue, is gevestigd in Amsterdam. De steun van het ministerie werd het afgelopen jaar gestaakt na de publicatie van een kritisch rapport van het ministerie over de zelfverklaarde hulporganisatie.

Het Britse onderzoekscollectief Bellingcat heeft nog niet gereageerd op de verschijning van het ‘doofpot-rapport’ van OPCW. Onderzoek van Bellingcat over de vermeende gifgasaanval in Douma is breed uitgemeten in de Nederlandse pers, en werd gefinancierd door de Nederlandse NGO Pax for Peace, die op zijn beurt gefinancierd wordt door onder meer de Nederlandse en Amerikaanse ministeries van Buitenlandse Zaken en Open Society Foundations van miljardair George Soros. Bellingcat gaat er tot op heden van uit dat het ‘zeer waarschijnlijk’ is dat de 35 doden het gevolg zijn van een gifgascilinder die door de Syrische luchtmacht vanuit een helikopter is uitgeworpen.

In de Nederlandse media is tot nu toe geen enkele aandacht besteed aan het gelekte OPCW-rapport.

Posted on

Een kijkje bij de Russische troepen in Transnistrië

Een recent gepubliceerde uitzending van Voyennaya Priyomka van Telekanal Zvezda geeft een zeldzame blik op de Russische troepenmacht in Transnistrië. In de reportage wordt een beeld geschetst van de dagelijkse bezigheden van soldaten. Daarnaast is er veel aandacht voor de moeilijkheden waar het troepencontingent mee te kampen heeft door haar ligging tussen de Republiek Moldavië en Oekraïne.

“We gaan u niet vertellen hoe ons programma terecht is gekomen in Transnistrië”, meldt Voyennaya Priyomka. De reden is de ligging van Transnistrië – een niet-erkend land dat zich van de Republiek Moldavië afgescheiden heeft. “In het oosten ligt Oekraïne en in het westen Moldavië. Dus je mag zeggen dat het door historische en politieke omstandigheden omsingeld is.” Het programma meldt dat het bezoeken van Transnistrië door Russische journalisten erg moeilijk is geworden door de politieke toestand in Moldavië en Oekraïne. “[Russische journalisten] worden niet doorgelaten naar Transnistrië door de Moldavische grenswacht.”

Het programma, dat normaal vooral aandacht besteed aan het nieuwste en meest bijzondere Russische militaire materieel, geeft in een tweeluik aandacht aan de omstandigheden waarin de Russische troepen (de OGRV – Operativnaya Groepa Rossijskich Voisk) zich bevinden en hoe zij zijn georganiseerd. Hierbij moet worden gedacht aan problemen met bevoorrading, de bewakingstaken van een grote munitieopslag op het territorium van Transnistrië en de vredesmissie die door Russische vredestroepen worden uitgevoerd.

Transnistrië

Tijdens het uiteenvallen van de Sovjet-Unie riep Transnistrië (Officieel: Pridnestrovische Moldavische Republiek – PMR) in 1990 haar onafhankelijkheid van de Moldavische Socialistische Sovjet-Republiek (MSSR) uit. Niet lang daarna, in 1991, splitste de MSSR zich af van de Sovjet-Unie en was het voornemens zich aan te sluiten bij Roemenië. Dit laatste leidde tot veel ongenoegen in de PMR met uiteindelijk een gewapend conflict tot gevolg waarbij zo’n duizend mensen zijn omgekomen. Het vechten werd gestopt door tussenkomst van het 14de Sovjet-leger.

Russische troepen zijn sindsdien in de PMR gelegerd gebleven, zij het dat hun aantal over de jaren sterk is teruggebracht naar zo’n 1500 man. Hoewel de PMR haar eigen leger heeft, zijn er ook troepen gestationeerd die onder Russisch commando vallen. De troepen van het OGRV bevinden zich echter ver van huis. In het verleden werd de bevoorrading geregeld via Oekraïne, maar door een andere politieke toestand in het land is dat ook niet meer mogelijk. Daarnaast ligt de aanwezigheid van de OGRV gevoelig: een deel van de Moldavische regering wil dat de troepen vertrekken en de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft vorig jaar op haar instigatie een resolutie hierover aangenomen.

Geïsoleerde ligging

Transnistrië (gearceerd) is geheel omsloten door de Republiek Moldavië en Oekraïne.

Er is geen directe verbinding tussen Rusland en Transnistrië, over land noch of over zee. Dit betekent dat het Russische contigent moet worden bevoorraad via derde landen. In het verleden is het transport naar Transnistrië veelal verlopen via Oekraïne. Maar dat is geen optie meer door de regering die na de Maidan aan de macht is gekomen.

Hoewel er in Tiraspol, de hoofdstad van de PMR, een landingsbaan is ingericht voor vliegtuigen, is deze sinds 2012 niet meer gebruikt. Commandant van het OGRV, kolonel Dmitri Zelenkov legt uit: “Vanuit mijn gezichtspunt waren er politieke kwesties die het niet toelaten om een verbinding te maken tussen Tiraspol en Moskou.” Toestellen zouden immers via Moldavisch luchtruim moeten vliegen.

Geen aflossing

De Russische troepen is het in principe toegestaan om te vertrekken. Zo heeft zelfs Oekraïne vorig jaar bekend gemaakt dat het bereid is Russische troepen uit Transnistrië doorgang te geven. Ook via de luchthaven van Chisinau, de hoofdstad van Moldavië, kunnen Russische troepen het land in principe uit. Maar als de troepen eenmaal zijn vertrokken kunnen ze het land niet meer in. De Russische troepen kunnen om die reden niet worden afgelost. Zonder uitzondering bevinden de aanwezige troepen zich daarom al sinds minimaal 2014 in de PMR. Ook kolonel Dmitri Zelenkov, wordt door Zvezda gevraagd:

“Hoeveel jaar bevindt u zich in deze positie?”

“Sinds december 2014.”

“Wanneer was de laatste keer dat u in Rusland was?”

“De laatste keer was voordat ik hier naartoe kwam.”

“Dit kan gebeuren” staat er op een poster van een ontploffende kernbom. Kolonel Zelenkov en Zvezda-presentator Aleksei Egorov staan op het punt de munitieopslag in Kolbasna binnen te gaan. In de opslagplaats zou zoveel (conventionele) munitie zijn opgeslagen dat de vuurkracht te vergelijken is met de nucleaire bom die op Hiroshima is gegooid.

Geen bevoorrading

Een bijkomend probleem is dat er geen nieuwe voorraden, zoals reserveonderdelen of munitie, kunnen worden aangeleverd. In de reportage is dan ook te zien dat er veel aandacht wordt besteed aan het repareren en hergebruiken van onderdelen. In sommige gevallen wordt er zelfs gesproken over het zelf fabriceren van onderdelen omdat sinds 2013 geen nieuw materieel meer is aangeleverd.

Want ook op dit vlak is er immers een probleem. Sinds 2014 zijn bijvoorbeeld drones een steeds grotere rol gaan spelen in oorlogsvoering. Niet alleen geavanceerde maar ook kleine drones die voor verkennings- of gevechtsdoeleinden kunnen worden gebruikt. Om die reden heeft het OGRV lokaal een zelfgebouwde luchtafweerinstallatie gebouwd. Het programma voegt eraan toe: “Op het zelfgebouwde voertuig zitten geen raketten of moderne kanonnen, maar het is beter dan niets.”

Een door het OGRV zelf geïmproviseerd luchtafweervoertuig.

Ook bij trainingen nopen de bevoorradingsproblemen tot creatieve oplossingen. Zo heeft het OGRV, om munitie en brandstof te besparen, een BRDM-2 in tweeën laten zagen, voorzien van een lasertje en wankel op banden geplaatst. Zo kan er worden geoefend met schieten alsof het voertuig rijdt zonder munitie of brandstof te gebruiken.

Organisatie van Russische troepen

De taken van de Russische troepen in Transnistrië bestaan enerzijds in het handhaven van de vrede en anderzijds in het bewaken van bepaalde objecten, de meest belangrijkste hiervan is de munitieopslag in Kolbasna. De Russische vredesmissie staat los van het OGRV, niettemin wisselen de troepen elkaar jaarlijks af. Zelenkov vertelt hierover aan Zvezda: “Er is een jaarlijks rotatie tussen de verschillende onderdelen. Een onderdeel gaat voor een jaar naar de vredesmissie. Een tweede afdeling gaat uit de vredesmissie. En een derde bereidt zich voor op vredesmissie.” Ondanks het duidelijk verschil tussen het OGRV en de vredesmissie wordt er toch afgewisseld tussen de verschillende onderdelen omdat troepen anders niet afgewisseld kunnen worden, aldus Voyennaya Priyomka.

Een nagebouwde controlepost van de Russische vredeshandhavingsmissie. Op de post worden Russische vredeshandhavers geoefend om later te worden ingezet op controleposten tussen Transnistrië en Moldavië.

Ook de training wordt lokaal gedaan. In de reportage wordt bijvoorbeeld een demonstratie gegeven bij een nagebouwde controlepost. In de oefening wordt getraind hoe moet worden omgegaan met een scenario waarin een wapen wordt gesmokkeld en vervolgens de controlepost wordt aangevallen. En hoe er vanuit de vredesmissie wordt gereageerd door het inzetten van versterkingen met behulp van een BTR (een pantserinfanterievoertuig). Naast een nagebouwde controlepost laat het programma ook een oefenterrein zien waar getraind kan worden met zwaarder wapentuig. De reportage spreekt over de aanwezigheid van een aantal gepantserde voertuigen maar de aanwezigheid van tanks wordt weersproken.

Een pantservoertuig is doormidden gesneden, op banden geplaatst en wordt met een hendel in beweging gebracht. Door de geïmproviseerde opstelling kunnen schutters oefenen op het pantservoertuig.

Qua rechtspraak vallen de Russische troepen onder het Russische militaire recht. In de PMR is daarom ook een militaire rechtbank gevestigd waar militaire zaken worden beslecht. Maar in verband met de aanwezigheid van veel Russische paspoorthouders in de PMR kunnen ook civiele zaken hier worden voorgebracht.

Munitieopslag

Een groot deel van het tweeluik gaat over de munitieopslag in Kolbasna. In Kolbasna is namelijk een munitieopslagplaats gevestigd die nog uit de tijd van de Koude Oorlog stamt. De opslag was bedoeld voor een eventuele oorlog in het zuidelijke deel van Europa. Die oorlog is er nooit gekomen, maar de munitie ligt er nog steeds.

In de jaren ‘90 en begin deze eeuw is veel voortgang gemaakt om de munitie in de opslagplaats ofwel te vernietigen dan wel af te voeren. In latere jaren is dit echter tot een halt gekomen, tot ergernis van Chisinau. Voyennaya Priyomka stelt dat de resterende munitie niet kan worden vervoerd vanwege de toestand in Oekraïne. En het vernietigen van de munitie vergt speciale opblaasplaatsen die niet voorhanden zijn in Transnistrië. Tot op de dag van vandaag wordt de opslag derhalve beveiligd door de OGRV. De munitie wordt niet alleen beveiligd tegen het in verkeerde handen vallen, maar ook tegen brand en explosie.

Militaire brandweer oefent scenario’s rond het uitbreken van brand bij de munitieopslag in Kolbasna.

De reportage biedt een korte kijk in de keuken van de veiligheidsmaatregelen die van kracht zijn, zoals het verbod op elektronica in de opslagplaats. Ook geeft de militaire brandweer een uitgebreide demonstratie op het oefenterrein.

Spanning met Moldavië en Oekraïne

Het spreekt voor zich dat informatie afkomstig uit welk defensieapparaat dan ook met een kritische blik moet worden bekeken, onafhankelijk van welk land. De lezer moet zich realiseren dat het goed mogelijk is dat de capaciteiten grote of beter kunnen worden voorgesteld dan ze in werkelijkheid zijn. Het tegenovergestelde, dat het Russische contigent sterker is dan het in het tweeluik wordt voorgesteld, is eveneens mogelijk. De aanwezigheid van Russische troepen in de PMR is immers controversieel.

De aanwezigheid van het Russische troepencontingent in Transnistrië is een doorn in het oog van zowel de huidige regering van Moldavië als buurland Oekraïne. Zo veroordeelde de Moldavische minister van Buitenlandse Zaken de aanwezigheid van Russische troepen in Transnistrië door een resolutie in te dienen bij de Verenigde Naties. De president van Moldavië sprak zich echter tegen de resolutie uit. Hij wees erop dat het de situatie in het land alleen maar zou escaleren.

Vanwege de gespannen relatie van Oekraïne met Rusland, ziet ook Oekraïne de troepen liever vertrekken uit Transnistrië. Derhalve heeft Oekraïne in april van dit jaar voorgesteld om vrije doorgang te geven aan de Russische troepen via Oekraïens territorium. Rusland wees dit voorstel echter van de hand omdat het vreesde dat een dergelijke terugtrekking zou kunnen leiden tot een destabilisatie van de situatie in Transnistrië.

De Russische troepenmacht van 1500 man is een factor die eigenlijk amper een bedreiging kan vormen voor Oekraïne, te meer daar het naar alle waarschijnlijkheid ontbreekt aan zware wapens en luchtdoelartillerie. Voor Moldavië, dat zelf een actief leger heeft van 5.000 à 7.500 man (reserves niet meegerekend), is de Russische troepenmacht echter wel een factor van betekenis.

Reportages bekijken

Zoals gezegd zijn de reportage vooralsnog alleen in het Russisch te bekijken op het YouTube-kanaal van Zvezda. Er bestaat echter een kans dat de uitzending in de toekomst in het Engels op het kanaal van RT Documentaries verschijnt. In het Russisch zijn de uitzendingen hier en hier te bekijken.

Posted on

MH17 – Een ander scenario voor de BUK-beelden

In de dagen na de MH17-ramp doken een aantal fotos en videos op van een BUK-installatie in het oosten van Oekraïne. De beelden dienen als bewijs dat een BUK op de tragische dag onderweg was naar een lanceerplaats vanwaar het MH17 zou neerschieten. Het kritisch bekijken van een aantal details van deze beelden roept echter vragen op. Tezamen met onderzoek ter plaatse ontstaat het beeld dat een heel ander scenario mogelijk is en misschien zelfs waarschijnlijker.

In dit artikel zal een groot deel van het bewijsmateriaal onder de loep worden genomen dat naar buiten is gekomen over de aanwezigheid van de vermeende Russische BUK-installatie. Het gaat hier om audio-opnames, foto’s en video’s. Specifiek wordt er gekeken naar een aantal bijzonderheden die verband houden met dit bewijsmateriaal. Het gaat hier om zaken die moeilijk te verklaren vallen indien wordt aangenomen dat het materiaal is opgenomen op 17 juli 2014, de dag waarop vlucht MH17 werd neergeschoten. Aan de hand van deze bijzonderheden in het bewijsmateriaal schuiven we de hypothese naar voren dat een deel van het bewijsmateriaal eerder is gemaakt.

Het is goed om te benadrukken dat dit artikel niet gaat over wie of wat MH17 heeft neergeschoten. Zelfs in het geval het bewijsmateriaal inderdaad op een eerdere dag is gemaakt, dan zegt dan nog steeds niets over wie wel of niet vlucht MH17 heeft neergeschoten. Dit artikel trekt ook niet in twijfel dat er een trailer met daarop een BUK-TELAR-installatie heeft gereden tussen Donetsk en Snezjnoe op 17 juli 2014. Wij melden dat meerdere journalisten, waaronder ook Novini, met mensen hebben gesproken die een dergelijke BUK-installatie hebben zien rijden op de 17e.

Verder pretendeert dit artikel niet het Alfa en Omega te zijn over het audio-, video- en fotomateriaal dat van de BUK zou zijn gemaakt noch over de conclusies die hieruit worden getrokken. We spreken hier bewust van een hypothese, omdat vooralsnog niet valt uit te sluiten dat de bijzonderheden op een andere manier te verklaren zijn. Hoe het ook gegaan mag zijn, om een sluitend verhaal te krijgen kunnen de bijzonderheden in het bewijsmateriaal niet worden genegeerd.

Inleiding

Het zijn de dagen na de 17 juli; MH17 is net neergeschoten, de wrakstukken van het toestel liggen in de velden rondom Petropavlovka en Rossypnoe. Het toestel is neergekomen op een slagveld, midden in een nog woedende burgeroorlog. Het is een vreemde wereld, massa’s journalisten doen verslag van de ramp, terwijl veel inwoners van het gebied gebukt gaan onder een oorlog. Tezelfdertijd vindt een leger aan journalisten, bloggers en twitteraars langzaam hun weg naar een reeks tweets, foto’s en video’s die stuk voor stuk wereldberoemd zullen worden. Op de foto’s en video’s is te zien hoe een BUK-TELAR wordt getransporteerd op een vrachtwagen vanuit Donetsk naar Snezjnoe. De link wordt al snel gelegd tussen deze BUK en de MH17 die eveneens die dag werd neergeschoten. Daar blijft het niet bij. De Oekraïense geheime dienst (SBOe) publiceert niet lang na de ramp een reeks telefoongesprekken die  van soldaten zouden zijn die een rol zouden hebben gehad bij het neerschieten van vlucht MH17. Wereldwijd pakken media een telefoongesprek op, eveneens gelekt door de SBOe, van een rebellencommandant die toegeeft het toestel te hebben neergeschoten. De BUK op de foto’s wordt in de tijd volgende op de ramp door Bellingcat (BC) geïdentificeerd als behorende tot de 53. Luchtdoelraketbrigade in Koersk. Het Joint Investigation Team (JIT) zou deze conclusie laten overnemen.

Rusland en een wederom twijfel wekkende presentatie

Tot op de dag van vandaag ontkent Rusland dat het de BUK heeft geleverd aan de pro-Russische rebellen in het Donbass gebied. Sindsdien heeft Rusland al vaak gewezen op een andere uitleg van de feiten, met weinig succes. Veelal heeft het informatie verstrekt die deels twijfelachtig was. Zo gaf het een satellietfoto vrij van wat Oekraïense BUKs zouden moeten zijn geweest. Er is echter een probleem met deze foto’s: zowel social media-onderzoek van Bellingcat als onderzoek van Novini ter plaatse suggereert sterk dat het gebied onder controle was de pro-Russische rebellen. Hoewel niet uitgesloten kan worden dat de voertuigen door de (zwak verdedigde) frontlinie zijn gereden, stond de BUK wel zo’n kilometer noordelijk van posities die vanwege hun ligging op de heuvel eigenlijk alleen de pro-Russische rebellen een tactisch voordeel geven.

Het gevolg van dit soort blunders van de kant van de Russische Federatie, is dat haar persconferenties slechts weinig serieus worden genomen door westerse media. Dit was niet veel anders voor de meest recente presentatie van het Russische ministerie van Defensie over MH17. In het kort presenteerde het ministerie het volgende: 1. Het liet archiefdata zien dat raketdelen die eerder waren gepresenteerd door het JIT naar Oekraïne waren getransporteerd voor het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. 2. Het ministerie van defensie presenteerde een onderschept gesprek van een Oekraïense officier die uit woede zei dat ze nog een Boeing neer zouden schieten. 3. Het ministerie wees erop dat de foto’s van de BUK bewerkt waren omdat lijnen die parallel zouden moeten zijn niet op hetzelfde punt uitkwamen in het oneindige. 4. Er werd gewezen op bijzonderheden van een foto van de BUK die in Snezjnoe is gemaakt.

Zowel het telefoongesprek als de archiefdata zijn moeilijk te controleren. Het argument over de parallelle lijnen is echter simpelweg incorrect: De voorgestelde methode mag weliswaar juist zijn. Maar, als de lijnen in eerste instantie niet parallel waren, is het niet meer dan logisch dat de lijnen ook niet uitkwamen in hetzelfde punt in het oneindige. Met andere woorden de kijkers van de presentatie werd een rad voor ogen gedraaid met onjuiste informatie.

Snezjnoe – Een Moonwalkende BUK

Nog een fout wordt gemaakt door het Russische ministerie van defensie door erop te wijzen dat de BUK achteruit zou rijden. Het ministerie gebruikt namelijk dezelfde foute locatie als het JIT in haar presentatie van 2016.  Burgeronderzoeker Max van der Werff wees al op de fout van het JIT in zijn artikel 1000 dagen. Bijgevolg klopt de conclusie dat de BUK achteruit zou rijden niet.

Route die de BUK-TELAR aflegde volgens het JIT in rood. Groene ster geeft aan waar de eerdergenoemde foto is gemaakt. Groene pijl waar de BUK-TELAR is gefilmd in Snezjnoe. De rode ster geeft de locatie aan waar, volgens het JIT, de BUK-TELAR is ontladen van de Volvo-trailer (kaart: Max van der Werff.) https://youtu.be/Sf6gJ8NDhYA?t=279            

Snezjnoe – Zon en schaduwen

Wat echter vreemd is, is het moment waarop de bovenstaande foto is genomen ten opzichte van een video die wat verder op zou zijn genomen. De tijd waarop de foto is genomen kan namelijk worden achterhaald aan de stand van de zon die met schaduwen kan worden bepaald. Volgens dergelijke schaduwanalyse die is uitgevoerd door burgeronderzoeker Misha Kobs, zou de foto zijn gemaakt om 13:45 uur.

Een tweede beeld van de BUK in Snezjnoe is wat verder op weg richting de lanceerlocatie gemaakt. Kobs dateerde deze video als zijnde gemaakt ergens tussen 12:30 en 13:00 uur. Bijgevolg wees een andere burgeronderzoeker, Hector Reban, erop dat deze video eerder moet zijn gemaakt dan de eerdergenoemde foto (13:45 uur). De foto die dus intuïtief eerder zou moeten zijn gemaakt dan de video, blijkt uit de stand van de zon op de foto en de video dus later te zijn genomen. Eveneens is het interessant te noemen dat een tweet van 12:53 uur beschrijft dat erop dat moment een BUK de stad Snezjnoe binnenrijdt. Slecht zeven minuten later is de vrachtwagen gestopt, de BUK afgeladen en al een eind op weg richting de rampplek.

Makejevka – Een onbelangrijke video

Een auto wordt plots aan de kant gezet. De video waar het geheel op is vastgelegd lijkt in eerste instantie niet te verraden wat de motieven van de bestuurder zijn geweest om zijn auto ineens in de berm tot stilstand te brengen. Dan klinkt er van buiten: “NIET FILMEN!” terwijl een legerjeep voorbij de auto rijdt. Onze cameraman is inmiddels op de achterbank gekropen en verstopt waarschijnlijk zijn camera. Dan pas wordt duidelijk wat er aan de hand is: drie Gvozdika’s, een type mobiele houwitser, rijden langs de stilstaande auto voorbij. Vlak daarna volgen twee tanks. Ze laten duidelijk sporen achter op het wegdek. “Heb je het gefilmd?”, vraagt vervolgens een vrouwelijke stem. “Ja, is het antwoord.”

Het lijkt een schijnbaar onbelangrijke video te zijn, gemaakt twee dagen voor de ramp, op de 15e. Alleen de stemmen van twee burgers die, net als zoveel van hun medebewoners, zich verbazen en onder de indruk zijn van zwaar oorlogstuig terwijl de wereld om hen heen snel verandert.

Twee dagen later (17 juli) zou naar verluidt weer een video worden opgenomen op deze weg. Weer begint de video weinig zeggend. Een auto die op een kruising links afslaat. En al rijdende langs deze weg, passeert de filmende auto een colonne voertuigen. Een van de voertuigen is een vrachtwagen. En op de vrachtwagen staat de BUK die wereldberoemd zou worden.

Er is echter iets bijzonders aan de hand met de weg. Burgeronderzoeker Max van der Werff merkte op dat de sporen die de tanktracks achterlieten plotseling waren verdwenen in de BUK-video die twee dagen later was opgenomen.

De Makejevka-video en een bijzonder gesprek

Het Oekraïense leger en de pro-Russische rebellen zijn op het moment van de MH17-ramp verwikkeld in een gevecht op leven en dood. Een grote hoeveelheid troepen van het Oekraïense leger dreigt te worden ingesloten tussen de Russische grens en door rebellen gecontroleerd gebied. De enige corridor die open is voor het Oekraïense leger ligt vlak ten zuiden van een belangrijke heuvel: Saoer Mogila. Als de rebellen de grens met Rusland bereiken betekent dat dat de Oekraïense troepen zullen worden ingesloten, het is dan alleen een kwestie van tijd voor hun munitie en andere voorraden op zijn.

Zover is het echter nog niet. Aan beide kanten wordt hard gevochten en één van de mensen die daar op dat moment vecht aan de kant van de rebellen is Chmoerij. Hij belt een andere rebel op, Botsman. Wat hij dan niet weet, is dat zijn gesprek wordt opgenomen door de SBOe die het later ook naar buiten zou brengen. Volgens de makers van de opname, de SBOe, vindt het gesprek plaats om 09:08 uur ’s morgens. Op het moment dat de BUK nog in Donetsk moet zijn geweest en volgens de video zou ook Chmoerij daar zijn. Dat levert echter een opmerkelijk telefoongesprek op.

(Vertaling door Novini omdat de oorspronkelijke vertaling in het Engels door de SBOe het aan finesse ontbrak)

Chmoerij: Ja, Boltsman, ik luister.
Botsman: Hallo (oudere) broer, hoe gaat het?
Chmoerij: Hallo. Nou, niet heel erg (goed). We zitten nu in Marinovka, daarom niet zo heel erg (goed). We houden vol.
Boltsman: Wat gebeurt daar?
Chmoerij: Nou, wat denk je? Ze schieten contact op ons met GRAD(-raketten). Alleen nu is er een onderbreking. We hebben ook zojuist een vliegtuig neergeschoten, een Soechoj. We hebben tenminste een BUK-M ontvangen. Ze proberen weg te breken uit Zelenopole en ze hebben maar één route, via mij. Gisteren hebben we twee Soechojs neergeschoten. Vandaag een tweede. Godzijdank is er in de ochtend een BUK-M aangekomen. Het is wat makkelijker geworden. Maar in het algemeen, natuurlijk, is het moeilijk.

Botsman: Wat kan ik zeggen? Als je iets nodig hebt, bel me en ik komt direct.

Chmoerij: Dank je wel broer. Ik ga… in een uur of twee, het lijkt alsof het nu even stil is. Ik ga binnen twee uur naar Donetsk. Omdat er daar drie Gvozdika’s zijn aangekomen. Ik neem de Gvozdika’s hier naartoe, omdat het we hier nu heel moeilijk hebben.

Er zijn een heleboel dingen aan te merken op dit gesprek. Volgens de SBOe zou Chmoerij zich bevinden in Donetsk op het moment dat het telefoongesprek plaatsvindt. Hij geeft in het gesprek echter aan in Marinovka te zijn, vlakbij de grens met Rusland bij Saoer Mogila en daarmee nabij de plek waar de BUK zou hebben gestaan volgens het JIT toen het de MH17 uit de lucht zou schieten. Eveneens is opmerkelijk dat Chmoerij zegt dat over een uur of twee naar Donetsk te zullen gaan waar hij drie Gvozdika’s wil gaan halen. Over de BUK-M die zich daar op dat moment ook bevindt zegt hij niets.

Over de BUK, die zich dus volgens JIT op dat moment nog in Donetsk bevindt, zegt hij dat ze die al hebben ontvangen en lijkt de BUK haast in verband te brengen met een Soechoj die ze in de ochtend hebben neergeschoten. (Opmerkelijk is overigens ook dat Oekraïne beweert die dag niet te hebben gevlogen.) Eveneens klinkt de uitspraak van Chmoerij dat ze ‘in de loop van de morgen’ een BUK-M hebben ontvangen wel vreemd omdat het nog maar negen uur zou zijn volgens de SBOe.

Beelden van een rookpluim gemaakt een dag voor de ramp met de MH17. De rookpluim toont sterke gelijkenissen met een rookpluim van een BUK-raket. Het is echter ook niet uit te sluiten dat het gaat om het lanceren van (slechts) een enkele Smerch-raket.

En tot slot terug naar onze video die op de 15e is gemaakt. Zoals gezegd zijn op de video drie Gvozdika’s te zien die Donetsk binnen rijden. Hoewel een scenario denkbaar is waarin er meerdere groepen van Gvozdika’s hebben rondgereden in die dagen, lijkt dit ook wat verbazingwekkend. Veel lokale bewoners geven namelijk aan dat in die dagen zwaar militair materieel een zeldzaamheid was, dat werd pas later gebruikelijker. Bovendien vond op de 17e een ander transport plaats vanuit Donetsk naar het oosten. Namelijk een transport van een tweetal tanks en een soort ‘Mad Max’-achtige vrachtwagen van het Diesel Bataljon.

Russische commandant, zijn tijd ver vooruit

Bijna drie jaar is hij voor de wereld niets meer geweest dan een vraagteken. Een man die eerder alleen bekend was onder zijn pseudoniem ‘Orion’ kreeg plots een gezicht. Het onderzoekscollectief Bellingcat wist door middel van het speuren door telefoondatabanken uiteindelijk het nummer van Orion terug te vinden bij een aankoop die hij had gemaakt. Zodoende wisten ze hem te koppelen aan een eveneens mysterieuze Ivannikov. Een man die een officier zou zijn van de GRU, met specialisatie in luchtdoelsystemen en die werkzaam zou zijn geweest als minister van Defensie van Zuid-Ossetië. De ontdekking van Bellingcat werd wereldnieuws omdat er weer een Russische officier werd gekoppeld aan de BUK die in verband wordt gebracht met de MH17-ramp.

De mysterieuze ‘Orion’ kwam voor het eerst in beeld doordat de SBOe een telefoongesprek van hem naar buiten had gebracht. In het telefoongesprek belt Orion met de onderminister van Defensie van de Volksrepubliek Loegansk (LNR), ‘Oleg’, het volgende wordt gezegd:

Oleg: Ik heb het vliegtuig eruit gewerkt in ‘Stanitsa’ (hiermee wordt hoogstwaarschijnlijk bedoeld de plaats ‘Stanitsa Loeganska’), ik heb gemist. (Ook mogelijk: ‘Hij heeft gemist’)
Orion: Uitstekend. Ze nemen wraak voor (neergeschoten) vliegtuigen. Maar we hebben nog een paar dagen over. We hebben al een BUK en we zullen ze naar de hel schieten.
Oleg: Ja, ik weet het.

Opmerkelijk is dat de SBOe dit gesprek dateert op 14 juli 2014. Dat wil zeggen dat het gesprek is opgenomen twee dagen voordat de BUK het door rebellen gecontroleerde gebied zou binnenrijden. Indien de interpretatie klopt dat de BUK zich al in de Oekraïne bevindt op de 14e, zou de BUK veel eerder aanwezig zijn geweest dan tot nu toe wordt aangenomen.

De BUK gaat terug en geen front die het tegenhoudt

De wereld is in schok door de MH17-tragedie. De video’s en foto’s van de BUK zullen al snel als een puzzel in elkaar vallen. De eerste kranten die Rusland beschuldigen liggen al bij de drukker. Maar er is één vrachtwagenchauffeur die zijn taak hoe dan ook uit zal voeren. Zijn taak is de BUK, die volgens het JIT MH17 uit de lucht schoot, terug naar Rusland te brengen. Dat zou echter niet onopgemerkt blijven, zijn vrachtwagen met BUK wordt vastgelegd terwijl hij door Loegansk rijdt. Alleen de vertrouwelijkheid van zijn missie zou hem kunnen doen terugdeinzen: De vrachtwagen, met BUK en al, reed namelijk dwars door een gebied dat door Oekraïne wordt gecontroleerd.

De video van de BUK bleek te zijn gemaakt door een Oekraïense informant en naar buiten gebracht door Oekraïne. Aan de hand van de achtergrond van de video werd het mogelijk vast te stellen dat de video was gemaakt in Loegansk. De BUK maakte vanaf de lanceerlocatie, via een behoorlijke omweg, zijn weg naar Rusland. De snelweg waarover de BUK reed, ging echter dwars door door Oekraïne gecontroleerd gebied.

De verdeling van het gebied maakt het dus op zijn minst zeer merkwaardig dat de vrachtwagen met BUK deze route heeft afgelegd. Het verdient ook genoemd te worden dat Lysenko, woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad van Oekraïne, de dag ervoor meldde dat er een video was gemaakt van een BUK in Loegansk. Een andere BUK-video uit Loegansk is niet bekend, indien hij het had over de hierboven genoemde video, zou deze volgens de algemeen aangenomen volgorde van de gebeurtenissen nog niet zijn gemaakt.

Getuigen in Torez

De trailer en de BUK wegen gezamenlijk meer dan 50 ton. Een behoorlijke opgave voor een vrachtwagen om te trekken, maar ook zeker niet onmogelijk. De wit met blauwe Volvo heeft het waarschijnlijk het zwaarst gehad op het moment dat de vrachtwagencombinatie een heuvel opklom in Torez. Vlak daarna heeft de trailer naar alle waarschijnlijk even halt gehouden. Hoe het ook zij, in Torez is nog een foto gemaakt van de BUK met trailer en wel bovenop die heuvel vlakbij een benzinestation. De foto toont de BUK op een zonnige dag, geen wolkje aan de lucht. De BUK mag wel wat ver weg zijn van de fotograaf, hij staat er duidelijk op, inclusief de details van het camouflagenet.

Het was bij ditzelfde benzinestation dat burgeronderzoeker Van der Werff zijn speurtocht zou voortzetten. Een van de mensen die hij daar sprak bleek inderdaad het tafereel te hebben gezien. Er was slechts één klein detail dat niet klopte: de dag was niet juist. De man had de vrachtwagencombinatie niet gezien op de dag van de ramp, maar ervoor.

Onvermijdelijk bracht het onderzoek ook Novini naar deze plek. Novini wist een getuige te vinden die misschien nog wel interessanter was dan die van Van der Werff. Uit veiligheidsoverwegingen is het niet verantwoord de identiteit van de man bekend te maken. Wel kan Novini deze getuige en zijn/haar waarneming met zekerheid koppelen aan de bovenstaande foto. Daarmee wordt bedoeld dat met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid is vast te stellen dat de getuigenis van deze getuige overeenkomt met het moment waarop de foto is genomen.

Andere dag

Het zou vier jaar duren voor iemand met deze getuige zou spreken. Allereerst kan Novini aan de hand van zijn getuigenis vaststellen dat de foto zo goed als zeker authentiek moet zijn geweest. De man is erg nauwkeurig in zijn woorden; na vier jaar durft hij niet te bevestigen dat het een BUK was die hij zag. Wel leek het erop: een aantal ‘buizen’ bovenop, het camouflagenet en de truck. Gevraagd of het een Strella-10 of misschien een Uragan was, ontkende de man. Over één ding was hij echter zeker: Hetgeen hij heeft gezien was twee à drie dagen vóór de ramp met de MH17. Als de man zich niet vergist zou het ook verklaren waarom het weer zo mooi is op de foto. Op de dag van de ramp was het droog, maar bewolkt. Op de foto is er geen wolkje aan de lucht.

Als de Torez-foto inderdaad op een andere dag is gemaakt, dan is er een hele grote kans dat de video die in Torez is gemaakt van de BUK (https://www.youtube.com/watch?v=MuLd1YQXqi4) ook in de dagen voor de ramp is gemaakt. Door de overeenkomstige plooien van het camouflagenet (zie gele cirkel) in de Torez-foto en de Torez-video, is het aannemelijk dat dit beeldmateriaal vlak na elkaar is genomen. Dit wordt verder ondersteund door een overeenkomstige stand van de een na laatste velg van de BUK. Het vergelijken van de stand van de velgen van de Torez-video met die van de Donetsk-foto laat eenzelfde gelijkenis zien. De stand van de wielen wijst erop (maar is geen sluitend bewijs) dat de BUK-TELAR niet van de vrachtwagen af is gekomen tussen de tijd dat de foto in Donetsk is genomen en de tijd dat de video in Torez is genomen. Een derde argument dat erop duidt dat alle drie de foto’s niet lang na elkaar zijn genomen komt eveneens van het camouflagenet. Te zien is dat een deel van het camouflagenet naar achter is gehangen (zie blauwe pijl). Het deel van het camouflagenet maakt op dit punt dus een omgekeerde boog.

Dit betekent dat als de twee getuigenverklaringen juist zijn in ieder geval de Torez-foto verkeerd is gedateerd. Waarschijnlijk is dan dat de Torez-video op dezelfde dag is gemaakt. En tot slot is het goed mogelijk dat de Donetsk-foto niet veel voor de Torez-video is gemaakt.

Geen definitieve conclusie

Alle bovengenoemde feiten maken een zeer onsamenhangend verhaal dat zelfs tegenstrijdig is als wordt aangenomen dat de genoemde feiten zich op 17 en 18 juli 2014 hebben voorgedaan. Om de tegenstrijdigheden op te lossen dienen de video’s op een andere manier te worden geïnterpreteerd. Overeenkomstig met de Chmoeri-Botsman-video, de Orion-video en de twee getuigen in Torez, bestaat er een goede mogelijkheid dat ten minste een deel van de video’s en foto’s op een andere datum is gemaakt.

Het zou echter voorbarig zijn om resoluut voor dit scenario te kiezen. Andere scenario’s zijn eveneens mogelijk, bijvoorbeeld dat een deel van de video’s is vervalst, of dat er zelfs een heel ander scenario bestaat waar nog niet aan is gedacht. Wel moeten de tegenstrijdigheden die hierboven genoemd worden opgelost worden, want momenteel zijn de feiten over de foto’s en video’s niet consistent.

Makers van de foto’s en video’s

Het bovengenoemde scenario eist een zekere coördinatie van de makers van video’s en foto’s om hun materiaal op een bepaald moment naar buiten te brengen. In het kader van dit toch al lange artikel zal niet lang op alle makers worden ingegaan. Maar wel willen we noemen dat de maker van de Torez-video een lid was van een ultra-nationalistisch bataljon Tornado, een vrijwilliger van het Kyiv II-bataljon wordt in verband gebracht met de Torez-foto. De video in Loegansk was rechtstreeks afkomstig van de SBOe. Een video gemaakt in Zugres werd gepubliceerd op Youtube, een stil uit deze video werd gepresenteerd op een persconferentie, samen met nog twee andere stills van een tank en een vrachtwagen gemaakt vanaf dezelfde locatie, maar die video’s verschenen niet op YouTube.

‘Andere dag’-hypothese

We benadrukken nog eens dat, als deze ‘andere dag’-hypothese waar blijkt te zijn, dit nog niets zegt over wie wel of niet vlucht MH17 heeft neergeschoten. De foto’s en video’s kunnen van een andere datum zijn, maar het is nog steeds mogelijk dat de BUK de MH17 heeft neergehaald. Zij het dat de BUK in dat geval al langer aanwezig was in het oorlogsgebied. Een reden waarom de beelden verkeerd gedateerd zijn door hun makers (al dan niet gecoördineerd), kan verband houden met het willen maken van propaganda die Rusland in verband zou brengen met de ramp. Een dergelijk scenario zegt nog steeds niets over een rol die Oekraïne zou hebben gespeeld in de ramp, hoewel het natuurlijk wel leidt tot bijkomende verdachtmakingen.

Al met al is meer onderzoek nodig. Het is goed mogelijk dat het JIT op dit moment reeds over bewijsmateriaal beschikt dat het hierboven geschetste scenario uitsluit (of mogelijk bevestigt). Toch moet gezegd worden dat door de zeer beperkte tijd dat het officiële onderzoek zich heeft begeven in het gebied rond de crashsite en haar afhankelijkheid van het zich bij hen melden van getuigen, de mogelijkheid niet uitgesloten kan worden dat het onderzoek wordt gestuurd. Gezien deze omstandigheden is het weinig waarschijnlijk dat het JIT het bovengenoemde scenario uit kan sluiten.


Voor dit artikel is gebruik gemaakt van de volgende artikels van anderen:

Posted on

Gevolgen confrontatie over straat van Kertsj

Naar aanleiding van het incident nabij de Straat van Kertsj hebben zowel Oekraïne als Rusland een reeks  maatregelen genomen. Zo heeft Rusland een raketsysteem geplaatst op de Krim. Oekraïne heeft van haar kant Russische mannen van 16 tot 60 jaar de toegang tot haar grondgebied ontzegd. Inmiddels is ook meer informatie naar buitengekomen die een ander licht werpt op het incident in de Zee van Azov.

Volgend op het incident van afgelopen zondag kondigde Oekraïne een staat van beleg af. De duur van de staat beleg werd echter door het parlement beperkt van 60 dagen naar 30 dagen. Bij een duur van de oorspronkelijke 60 dagen zouden namelijk de verkiezingen van eind maart moeten worden verplaatst.Het huidige besluit om voor 30 dagen de staat van beleg in te voeren, betekent echter wel dat in tien regio’s de lokale verkiezingen uitgesteld worden. De staat van beleg is namelijk niet geldig in heel Oekraïne maar is beperkt tot de provincies die grenzen aan Rusland, de Zee van Azov, de Zwarte Zee en aan Transnistrië (een gebied dat zich begin jaren ’90 onafhankelijk verklaarde van Moldavië en waar een contingent Russische troepen is gestationeerd).

Onder de staat van beleg hebben machtsorganen zoals politie en leger meer bevoegdheden en kunnen bijvoorbeeld controleposten worden opgesteld. Verder worden verkiezingen opgeschort en is het mogelijk persorganen te ‘reguleren’ en demonstraties en stakingen te verbieden. Transnistrië en de van Oekraïne afgescheiden Volksrepublieken Donetsk en Loegansk hebben als antwoord op het invoeren van de staat van beleg hun burgers opgeroepen voorzichtig te zijn met bezoeken aan Oekraïne.

Raketsystemen

Als antwoord op o.a. het Oekraïense uitroepen van de staat van beleg heeft Rusland een vierde luchtdoelraketsysteem gestationeerd op de Krim. Het gaat om een S400-systeem. Eerder, in september werd het derde S400-systeem gestationeerd op de Krim. Eveneens verscheen er een video van een BAL kustverdedigingsraketsysteem dat werd gestationeerd op de Krim. Elk BAL-lanceervoertuig is in staat acht Kh-35 raketten af te vuren, ieder uitgerust met 145 kg aan explosieven.

Het stationeren van dergelijke wapensystemen en het ook publiekelijk presenteren van de aanwezigheid van dergelijke systemen benadrukt hun A2AD-functie. Deze boodschap is zowel bedoeld voor Oekraïne als voor eventuele NAVO-landen. Vooral voor Oekraïne betekent de aanwezigheid van de S400-luchtdoelraketten een sterke beperking op haar militaire handelen daar zij, door haar beperkte marine, erg afhankelijk is van haar luchtmacht.

Russische mannen niet welkom

Naast het uitroepen van de Staat van Beleg heeft Oekraïne ook afgekondigd dat zij geen Russische mannen in de gevechtsleeftijd meer toelaat via haar grenzen. Alle Russische mannen in de leeftijd van 16 tot en met 60 jaar worden daarom geweigerd aan de grens.

Dit is een ingrijpende beslissing aangezien er veel families zijn in Oekraïne met familie in Rusland. Ook heeft Oekraïne ondanks alles nog altijd sterke zakenrelaties met Rusland die hierdoor onder druk komen te staan.

De reden die vanuit Oekraïne wordt gegeven voor het inreisverbod is dat zij wil voorkomen dat Rusland paramilitaire cellen op kan zetten op Oekraïens grondgebied.

Verbod op reizen naar de Krim

Daarnaast heeft het land ook de toegang tot de Krim ontzegd aan alle niet-Oekraïners. Er bestaat natuurlijk voor niet-Oekraïners de optie om de Krim via Rusland te bereiken. Maar omdat Oekraïne de Krim als haar grondgebied beschouwt, ziet het land een dergelijke reis als het illegaal oversteken van haar landsgrenzen. Op een reis naar de Krim (overigens ook naar Donbass) via Rusland staat een gevangenisstraf in Oekraïne. Het reisverbod naar de Krim geldt ook buitenlandse journalisten.

Bosporus

President Porosjenko heeft volgend op het incident Turkije opgeroepen om de Bosporus, de doorgang van de Middellandse naar de Zwarte Zee te blokkeren. Het lijkt op dit moment onwaarschijnlijk dat Turkije aan deze oproep gehoor zal geven, aangezien Rusland samen met Turkije in het kader van Turkish Stream bezig is met de aanleg van een nieuwe pijpleiding en het verder ook een S-400-systeem aan Turkije levert.

Blokkade straat van Kertsj

Er zijn op dit moment berichten dat de Straat van Kertsj is afgesloten voor schepen die een Oekraïense haven als eindbestemming hebben. Dit werd ook gesteld door president Porosjenko. Het is duidelijk te zien op sites als Marine Traffic dat aan beide zijden van de Krim-brug grote hoeveelheden schepen liggen. Door vaak lange controles die worden uitgevoerd op schepen door Rusland in de Zee van Azov is het vooralsnog onduidelijk of schepen ook daadwerkelijk vastgehouden worden. In ieder geval is wel duidelijk dat er niet alleen schepen in de wacht staan die als eindbestemming een Oekraïense haven hebben.

Incident straat van Kertsj

Inmiddels is meer informatie naar buitengekomen over het incident dat zich heeft voortgedaan tussen Oekraïense en Russische schepen nabij de straat van Kertsj.

Hoewel het al langer duidelijk was dat één van de Oekraïense patrouillevaartuigen is beschoten door een Russisch schip, zijn inmiddels foto’s vrij gekomen over de schade. Hoogst waarschijnlijk is het Oekraïense schip geraakt door een HE 30mm kanon. Minsten drie leden van de bemanning zouden hierbij verwondingen hebben opgelopen.

Inmiddels zijn twee belangrijke documenten naar buitengekomen. Een betreft een bevel aan de Oekraïense schepen om ongezien naar de Zee van Azov te varen. De andere betreft een opgenomen radiogesprek tussen de Russische en Oekraïense schepen, hieronder besproken. Eveneens zijn een aantal verklaringen afgelegd door Oekraïense matrozen aan de Russische geheime dienst FSB waarin zij stellen dat ze de Russische grens zijn overgestoken. Oekraïne spreekt de verklaringen tegen en stelt dat de ze onder extreme druk tot stand zijn gekomen.

Geluidsopnamen

Een populaire Oekraïense blogger en onderzoeksjournalist, Anatolij Sharij, bracht de opname naar buiten van de schepen vlak voordat de Russische marine het vuur opende op Oekraïense schepen. De Russische Douane roept op de opname de Oekraïense schepen meerdere keren op zich buiten de territoriale wateren van Rusland te begeven en daar te wachten terwijl er op een hoger niveau tussen Oekraïne en Rusland wordt besloten wat er moet gebeuren. De douane meldt daarbij dat hun doorgang niet is aangevraagd bij Kertsj. Dit is belangrijk omdat het hier om een doorgang door een zeestraat, hetgeen vermoedelijk wordt bemoeilijkt door stromingen, tegenverkeer en een relatief nauwe doorgang. De Russen wijzen er ook op dat eerder ook Oekraïense schepen mochten passeren, zij het onder een escorte.

Na enige tijd veranderen de Russen hun houding en verbieden de Oekraïense schepen de territoriale wateren van Rusland te verlaten. De Oekraïense schepen stellen dat de straat van Kertsj Russisch én Oekraïens is. Op een gegeven moment geeft het Oekraïense schip aan te vertrekken terug naar Odessa. De Russen blijven echter eisen dat de schepen stoppen. Het Oekraïense schip wijst erop dat zij geen wapengeweld gebruikt en blijft stellen dat de straat van Kertsj en Zee van Azov Russisch én Oekraïens zijn. De Russische schepen herhalen nu hun eis dat het moet stoppen. Het Oekraïense schip begint nu te herhalen dat het geen geweld gebruikt, wijst op het gedeelde bezit van de straat van Kertsj van Oekraïne en Rusland en dat het terug gaat naar de Zwarte Zee en begint dit ook alle andere schepen in de buurt dit te melden. Overigens tot de frustratie van andere schepen in de buurt.

Tijdens het Kertsj-incident bleek zich overigens ook een voor de Russische marine gênant incident te hebben voorgedaan. Zo is zeer waarschijnlijk het Russische douaneschip Don tegen haar zusterschip aangevaren nadat de Don de Oekraïense sleepboot ramde. Dit wordt duidelijk doordat in de film het andere Russische douaneschip, niet zichtbaar, zich aan bakboordzijde bevindt van de Don. Ook zijn foto’s te vinden van na het incident met daarop een duidelijk zichtbare beschadiging op de het zusterschip van de Don, ongeveer op de hoogte van de boeg van de Don.

Eveneens geeft een geluidsopname van de generale staf van het Oekraïense leger inzicht in hetgeen er is gebeurd. Er moet wel rekening mee worden gehouden dat hier bepaalde aspecten uit zijn gesneden die onvoordelig zijn voor Oekraïne.

Incident Straat van Kerst en Zeerecht

Direct na het incident hebben beide partijen elkaar beschuldigd van het over treden van het VN-zeerechtsverdrag. Zo stelt artikel 17 van het verdrag dat onschuldig verkeer door de straat niet opgeschort mag worden. Ook hebben onder het verdrag van de Zee van Azov zowel Oekraïne als Rusland vrije doorgang naar de Zee van Azov via de straat van Kertsj.

De Oekraïense schepen hadden echter hun kanonnen niet afgedekt, en het feit dat één foto zeer waarschijnlijk is gemaakt door het vizier van het boordkanon, doet vermoeden dat haar vuurgeleidingscomputer aanstond. Dit alles heeft weinig weg van de onschuldige passage als genoemd in het VN-zeerechtsverdrag.

Genoemd moet worden dat eerder in september een aantal Oekraïense schepen uit de Zee van Azov is vertrokken via de Straat van Kertsj. Destijds werd dit in de Oekraïense media met veel poeha gepresenteerd als het door die Oekraïense schepen doorbreken van een Russische marine-blokkade. De schepen werden destijds echter geëscorteerd door een Russisch douaneschip terwijl ze door de straat van Kertsj voeren.

Achtergrond

De spanningen tussen Rusland en Oekraïne in de Zee van Azov spelen al sinds maart toen een Russische vissersboot (Nord) werd vastgezet door Oekraïne omdat het een haven in de Krim had aangedaan. Rusland reageerde daarop door tijd- (en daarmee geld) rovende inspecties in te stellen voor vrachtschepen met Oekraïense havens als bestemming. Kortgeleden werd bekend dat inmiddels al 15 schepen zijn vastgehouden door de Oekraïense douane voor bezoeken aan de Krim. In ieder geval liggen sommige van die schepen tot op de dag van vandaag nog in Oekraïne. Afgelopen zondag escaleerde de situatie in de regio doordat Rusland drie Oekraïense schepen vastzette voor het illegaal oversteken van de Russische grens.

Posted on

Willy Van Damme – De oorlog tegen Syrië (video)

Op zaterdag 17 november jongstleden sprak Willy Van Damme op het 2e congres van het Geopolitiek Instituut Vlaanderen-Nederland (GIVN) in Leuven. De Vlaamse journalist sprak over ‘de oorlog tegen Syrië’.

“Je kunt het ook een burgeroorlog noemen, maar ik noem het een oorlog tegen Syrië, omdat het vanuit het buitenland gestuurd wordt”, aldus Van Damme.

Van zijn lezing is een video-opname gemaakt, die hieronder te bekijken is:

Posted on

MH17 – “Er vloog een raket die kant op”

Kort voor de ramp met vlucht MH17 zat een groep soldaten van de Volksrepubliek Donetsk (DNR) op een terras totdat plots één van hen opviel dat er een raket door de lucht vloog. De raket vloog naar zeggen van een getuige, Nurik Romanovitsj Simonyan, waarmee Novini sprak, in de richting van wat de rampplek zou worden. De richting waar de raket vandaan kwam was het gebied dat eerder door het Russische ministerie van Defensie was aangewezen als locatie waar zich een aantal Oekraïense BUKs zouden hebben bevonden.

Zaroshchenskoe, het gebied dat is aangewezen door het Russische ministerie als plaats waar BUKs zouden hebben gestaan, is controversieel. Zo blijkt bijvoorbeeld uit navraag van Novini bij de lokale bevolking dat het dorp Zaroshchenskoe (de plaats waar de BUKs zouden hebben gestaan volgens het Russische ministerie van Defensie) en ook het zuidelijker gelegen dorp Sjapasjnikovo, onder controle waren van de DNR. Wel was het gebied zuidelijk van Sjapasjnikovo zeer waarschijnlijk onder controle van het Oekraïense leger.

Er moet gezegd worden dat in het dunbevolkte gebied slechts weinig mensen iets van een raketlancering hebben gezien of iets anders dat het Russische verhaal ondersteunt (Bron: https://www.youtube.com/watch?v=X0fDTuuco9A https://www.youtube.com/watch?v=dyEkwBLNla8 ). Van degenen die iets hebben gezien meldt één getuige installaties te hebben gezien veel zuidelijker dan wat het Russische ministerie van Defensie aangeeft. Zelfs onder Sjapasjnikovo.

Van belang om te vermelden is dat Nurik Romanovitsj heeft gediend in het leger van de DNR. Ook is zijn zoon vermoord door Oekraïense ultra-nationalisten, overigens als één van de eersten in het conflict.

Posted on

De omvang van de Russische aanwezigheid in Donbass

In een aantal video’s en rapporten van de afgelopen dagen legt de OVSE opnieuw de vinger bij de betrokkenheid van Rusland in het conflict in Oost-Oekraïne. De betrokkenheid van Rusland heeft tot veel kritiek uit westerse landen geleid. In dit artikel een korte weergave van de betrokkenheid van Rusland in het conflict in Oost-Oekraïne en de omvang hiervan. Daarnaast wordt ingegaan op een aantal juridische en ethische zaken die verband houden met de Russische aanwezigheid in Oost-Oekraïne.

De militaire aanwezigheid van Rusland in Oekraïne is op zich geen nieuws. Zelfs president Poetin heeft erkend dat er tot op zeker hoogte een Russische militaire aanwezigheid is in Oekraïne. Er blijft echter onduidelijkheid over hoever deze Russische militaire aanwezigheid precies gaat. In dat opzicht zijn een aantal recent gepubliceerde drone-beelden van de OVSE erg interessant.

Op de drone beelden is te zien hoe een colonne vrachtwagens vanuit grondgebied dat onder controle van de Volksrepubliek Donetsk en Loegansk staat in het midden van de nacht naar Russisch grondgebied toe rijdt. Eveneens is te zien hoe de colonne tegemoet wordt gereden door een konvooi vrachtwagens dat Oekraïne inrijdt. De videobeelden zijn bijzonder interessant omdat de beelden laten zien dat de colonne de Russische grens oversteekt. Wat de lading was die de vrachtwagens transporteerden is niet duidelijk. Wel moet erbij woren vermeld dat er in de DNR en LNR een avondklok geldt in verband met de oorlog.

In dezelfde week deed de OVSE nog een ontdekking. In een rapport maakte ze het volgende bekend:

In niet-door-de-overheid-gecontroleerde gebieden spotte op 28 juli een mini-drone vier verschillende elektronische oorlogsvoeringssystemen (een Leer-3 RB-341V, een 1L269 Krasukha-2 en RB-109A Bylina en een anti-drone systeem, Repellent-1) bij Tsjornuchyne (64 zuidwestelijk van Loegansk), allen werden voor de eerste keer gezien door de Waarnemingsmissie.

Voor al dit materiaal geldt dat het om gloednieuw Russisch materiaal gaat. De RB-109A Bylina bevindt zich zelfs nog in de testfase. De wapensystemen konden dus niet zijn buitgemaakt op het Oekraïense leger.

Dit is echter niet de eerste keer dat dergelijke beelden opduiken. Eveneens bekend is het verschijnen van een  modern Russisch wapensysteem Pantsir-S in Loegansk. Het gloednieuwe luchtdoelraketsysteem werd waargenomen in Loegansk rond de tijd van de slag om Debaltsevo. Ook hier gaat het om een wapensysteem wat niet door Oekraïne wordt of werd gebruikt en zodoende door Rusland moest zijn geleverd.

Pantsir-S anti-luchtsysteem rijdt door de straten van Loegansk in Februari 2015, rond de tijd van de slag om Debaltsevo.

Een ander voorval is toen de Engelse journalist Graham Phillips, die bekend staat om zijn positieve houding naar de DNR en LNR, in één van zijn video’s bij de slag om Debaltsevo in 2015 een colonne T-72B3M’s liet zien. Het gaat hier om de meest moderne versie van de T-72-tank die evenmin in gebruik is bij het Oekraïense leger en dus uit Rusland afkomstig was.

Daarnaast bestaat er een beroemde reportage van VICE News die sterk in de richting wijst van de aanwezigheid van reguliere troepen van het Russische leger. In de reportage reproduceert de journalist Simon Ostrovsky een aantal foto’s die gemaakt zijn door een officier van het Russische leger. Ostrovsky laat zien dat één van de foto’s van de desbetreffende dienstdoende officier hoogstwaarschijnlijk in Oost-Oekraïne is gemaakt ten tijde van de eerder genoemde slag om Debaltsevo.

De grenzen van de Russische militaire aanwezigheid

Met het bovenstaande is nog niet alles gezegd. De aanwezigheid van het Russische leger in Oost-Oekraïne wordt veelal groter voorgesteld dan ze naar alle waarschijnlijkheid is. Misschien wel het bekendste voorbeeld hiervan is een persconferentie van de Oekraïense president Porosjenko aan het begin van het conflict. Op de conferentie houdt Porosjenko o.a. een aantal Russische paspoorten omhoog en gebruikt dit om aan te tonen dat er Russische troepen aanwezig zijn in Oekraïne. Het beeld van Porosjenko met de paspoorten in de hand levert weliswaar mooie plaatjes, maar aantonen dat het Russisch leger massaal in Donbass aanwezig is doet het niet. Iedere Rus die het leger ingaat moet namelijk zijn paspoort inleveren en krijgt daarvoor in de plaats een militair biljet. Reizen naar het buitenland, buiten missies om, is daarmee niet mogelijk. Daarenboven kan de soldaat na zijn dienst vijf jaar het land niet uit.

(foto: Widmann/MSC)

De mediastunt van Porosjenko heeft daarentegen eerder het tegenovergestelde aangetoond: namelijk dat tussen de rebellen veel Russische burgers dienstdeden. (Overigens waren er aan de zijde van DNR en LNR niet alleen vrijwilligers uit Rusland, er waren ook Serven, Wit-Russen, Moldaviërs, Kazakken,etc.) Dit beeld werd bevestigd door de Amerikaanse journalist George Eliason die een invasief paspoort- en wapenonderzoek heeft uitgevoerd in het door rebellen gecontroleerde gebied in 2014, aan het begin van het conflict. Eliason geeft aan bij vele checkpoints te zijn gestopt die door het Prezrak-Bataljon werden gecontroleerd en daar checks te hebben uitgevoerd van paspoorten en wapens van soldaten. Hoewel hij ook een aantal Russische vrijwilligers is tegengekomen geeft hij aan dat Oekraïense paspoorthouders verreweg de meerderheid vormden. De grootste groep buitenlanders die hij bij elkaar aantrof waren tien Spanjaarden. Wat wapens betreft geeft hij aan dat het meest moderne wapen dat hij in die tijd is tegen gekomen een Kalasjnikov was van bouwjaar 1963. Het type wapen dat tegenwoordig door het Russische leger wordt gebruikt is begin jaren `90 geproduceerd.

In dit opzicht van Russische troepen in Donbass is de bewoording van het Amerikaanse State Department (ministerie van Buitenlandse Zaken) voor de milities van de LNR en DNR interessant. Het State Department refereert namelijk veelal aan de rebellen als ‘Russian-led forces’. Deze bewoording wordt onder andere gebruikt door de speciale afgevaardigde van de VS voor het conflict in Oekraïne, Kurt Volker, als de woordvoerster van het State Department Heather Nauert. Er wordt dus niet gesproken over het Russische leger, hoewel een lezer niet bekend met het onderwerp misschien wel met deze indruk achterblijft.

De woordkeuze van het State Department is in overeenstemming te brengen met het antwoord dat president Poetin eind 2014 heeft gegeven op de vraag van een Oekraïense man. Tijdens een Q&A-sessie die live werd uitgezonden op de Russische televisie deed de Oekraïner Poetin de groeten van twee Russische soldaten die zich vermeend in Oekraïense gevangenschap bevonden. Poetin antwoordde:

“We hebben nooit gezegd dat daar (in Donbass, red.) geen mensen zijn die zich daar bezighouden met het oplossen van bepaalde vragen, inclusief in de militaire sfeer. Maar dat betekent niet dat daar een aanwezigheid is van reguliere Russische troepen. Voel het verschil.”

De permanente aanwezigheid van Russen in de Donbass zal vermoedelijk commandanten betreffen (uitgaande van de woordkeuze van het State Department) en specialisten. Het is bijvoorbeeld onwaarschijnlijk dat het hierboven besproken Pantsir-S luchtdoelraketsysteem wordt bediend door lokale soldaten. Om een dergelijk systeem en elektronische oorlogsvoeringssystemen te bedienen is een aanzienlijke training nodig die niet voorhanden is in de DNR of LNR. Ook kan gedacht worden aan de aanwezigheid van Russische speciale eenheden of trainers.

Voor de permanente inzet van het reguliere leger zijn echter geen aanwijzingen. Weliswaar hebben reguliere formaties van het Russische leger hoogstwaarschijnlijk een rol gespeeld in de slag om Ilovaisk en de eerder genoemde slag om Debaltsevo (zie: Gordon M. Hahn, Ukraine over the Edge, p.272-275), op andere momenten zijn er echter geen aanwijzingen dat het reguliere Russische leger aan gevechten heeft deelgenomen in Oekraïne.

Ondanks dat zijn de tussenkomsten van het Russische leger wel op belangrijke momenten gekomen. Tijdens de slag om Ilovaisk zou, zonder de tussenkomst van het Russische leger, de DNR gevallen zijn. Tijdens de slag om Debaltsevo in februari werd een belangrijk spoorwegknooppunt, dat het in december had ingenomen, op Oekraïne heroverd.

Internationale kritiek op Rusland

Met haar steun aan de zelfuitgeroepen volksrepublieken in Oost-Oekraïne heeft Rusland veel kritiek geoogst. Overigens beperkt zich deze kritiek niet alleen tot de militaire steun, maar wordt ook de humanitaire steun die Rusland de DNR en LNR geeft bekritiseerd. Die hulp betreft bijvoorbeeld voedsel, medicijnen en schoolboeken. Volgens internationaal recht is de militaire steun aan de DNR en LNR inderdaad illegaal. Wat echter opvalt is het grote verschil in perceptie in de westerse wereld van wat Rusland in Oekraïne doet in vergelijking met de veelvuldige inmenging van westerse landen in de binnenlandse aangelegenheden van derden.

Het is bijvoorbeeld geen geheim dat de VS in de jaren ’80 de Taliban steunden toen deze verwikkeld waren in een oorlog met o.a. de Sovjet-Unie in Afghanistan. Ook de steun van de VS aan het UÇK in Kosovo is algemeen bekend en is nooit serieus veroordeeld in westerse landen. Actueler is de steun van de Verenigde Staten aan de Koerden in het noordoosten van Syrië. En daarvoor hun steun aan het Vrije Syrische Leger en de westerse bombardementen op Syrië. Dit alles is ook niet in overeenstemming met het internationale recht.

Hoewel Rusland door westerse landen wordt bekritiseerd voor hun steun aan ‘dictator Assad’, is de militaire aanwezigheid van Rusland in Syrië wel legaal. Dit komt omdat het Russische leger op uitnodiging van Syrische regering naar het land is gekomen. Voor de Verenigde Staten is dit niet het geval, Syrisch Koerdistan, voor zover zij de VS hebben uitgenodigd, is geen erkende staat, ook niet door de VS zelf. Eveneens geldt dat de oorlogen die zijn gevoerd door westerse landen tegen andere landen (zoals bijvoorbeeld de oorlogen in Irak en Afghanistan) tegen het internationaal recht ingaan.

Er is een reden voor het verschil in perceptie in het westen van bijvoorbeeld de aanwezigheid van de VS in Syrië of haar handelen in Irak toen de oorlog uitbrak, in vergelijking met de aanwezigheid van bijvoorbeeld Rusland in Oekraïne of in Georgië. In het westen worden veel oorlogen namelijk als humanitaire interventies gepresenteerd (als ‘goede’ oorlogen) die moeten worden gevoerd om een bevolking te beschermen, vrijheid en democratie te brengen, te vechten tegen een dictator, etc. Welke oorlog een ‘goede’ oorlog is en welke oorlog een ‘slechte’  wordt hier aan de lezer overgelaten. Maar of een oorlog ‘goed’ of ‘slecht’ is zegt niets over de legaliteit van een dergelijke oorlog, het internationale recht is hier vrij duidelijk over: Internationaal-rechtelijk is de militaire aanwezigheid van een land op het grondgebied van een ander land pas gerechtvaardigd als het ofwel door de VN gesanctioneerd wordt op grond van massale mensenrechtenschendingen óf het land wordt uitgenodigd op het grondgebied. Dit betekent dat de Amerikaanse aanwezigheid in Syrië evenals de Russische aanwezigheid in Oekraïne illegaal is.

Indien het standpunt wordt ingenomen dat als een oorlog ‘goed’ is, het internationaal recht voor lief mag worden genomen, dan moet echter ook worden gekeken naar de situatie waarin de Donbass-oorlog zich heeft afgespeeld. In dat geval moet in het achterhoofd worden gehouden dat westerse landen openlijk hun steun hebben gegeven aan de staatsgreep die in Kiev heeft plaats gevonden. Het daaropvolgende verbod van politieke partijen die meer georiënteerd waren op federalisering van Oekraïne kan ook dienen om een ‘humanitaire interventie’ te bepleiten. Andere pijnpunten zijn: het voorstellen van het afschaffen van de officiële status van de Russische taal, wat veel kwaad bloed heeft gezet onder de bevolking van de Donbass; het afzetten van de president en het instellen van de interim-regering had geen grondwettelijke basis en beslissingen zijn door het parlement gemaakt onder druk van geweld; het sturen van het leger naar de demonstranten in Donbass ondanks dat er amper onderhandelingen hebben plaatsgevonden tussen de demonstranten en de regering. Ook de aanslag op het vakbondsgebouw in Odessa van 2 mei 2014 en het gebrek aan vervolging van de daders zouden stuk voor stuk goed kunnen dienen als argumenten voor een ‘humanitaire interventie’ van Russische zijde.

De houding van het Westen tegenover het conflict in Oekraïne staat in schril contrast met de houding ten opzichte van het conflict in Libië of Irak: daar waar schendingen van mensen- en burgerrechten in de laatste voorbeelden in het westen als moverende redenen voor interventie gezien worden, zijn de bovengenoemde zaken in Oekraïne niet serieus opgepakt door westerse landen. Veelal genieten deze feiten zelfs amper bekendheid.

Betekent Russische aanwezigheid oorlog?

Niet verrassend blijft de Oekraïense houding ten opzichte van de militaire betrokkenheid in Donbass onverminderd hard. Door Oekraïense politici en media wordt aan de Donbass (maar ook de Krim) gerefereerd als de ‘tijdelijk bezette gebieden’. Veelal wordt er gesproken over ‘Russische agressie’ en ‘Russische militaire aanwezigheid’ en wordt er in hun taalgebruik geen onderscheid gemaakt tussen de soldaten die voor het overgrote deel lokale burgers zijn en de Russische specialisten, commandanten en materieel.

De houding van Oekraïne naar het conflict in Donbass kwam recent opnieuw aan het licht toen Deutsche Welle aan de oorlog in de Donbass refereerde als zijnde een burgeroorlog. Er werd vervolgens een mediaoffensief opgezet vanuit Oekraïne dat Deutsche Welle haar woordgebruik over een ‘burgeroorlog’ zou moeten aanpassen. In deze campagne heeft ook de Oekraïense woordvoerster van het ministerie van buitenlandse zaken Mariana Betsa zich gemengd. Het resultaat is dat Deutsche Welle uiteindelijk haar woorden heeft aangepast als zou het conflict in Donbass geen burgeroorlog zijn.

Er valt wat te zeggen voor het gebruik van de term ‘oorlog’ voor het conflict in Oost-Oekraïne. Maar om de term ‘burgeroorlog’ te vermijden gaat voorbij aan het lokale karakter van de opstand in Donbass. Rusland steunt de DNR en LNR weliswaar, ook met militaire middelen. Sterker nog, zonder Rusland zouden de volksrepublieken niet kunnen bestaan vanwege de sancties vanuit Kiev. Maar het is hetzelfde als zeggen dat de burgeroorlog in Kosovo geen burgeroorlog is maar een oorlog door de steun van de VS aan het UÇK. Eenzelfde soort argument kan worden gebruik voor de situatie in Tsjetsjenië, Libië, Jemen etc. stuk voor stuk conflicten die in het Westen algemeen als burgeroorlog worden beschouwd. Een groot deel van de achterliggende problemen gaat verloren door het conflict een oorlog te noemen waarin alleen Rusland moet stoppen.

Een peiling die vorig jaar is afgenomen in de DNR legt dit bloot. Daarin wordt opnieuw stil gestaan bij het referendum dat in 2014 werd gehouden in de DNR. Van de stemmers heeft destijds 89% voor gestemd voor ‘de akte van staatsonafhankelijkheid van de Volksrepubliek Donetsk’, 10% stemde tegen. Na drie jaar oorlog geeft slechts 55% van de deelnemers van de peiling aan nog steeds hetzelfde te zullen stemmen indien een dergelijk referendum opnieuw zou worden gehouden. De overige 45% stemt tegen. Op de vraag echter welke toekomst voor de DNR door de respondenten van de enquête wordt geprefereerd geeft 65% aan deel te willen worden van Rusland, 18% zou onafhankelijk of met de LNR verder willen, slechts 11% wil terug naar Oekraïne (9% onder voorwaarde van autonomie of in een confederatie).

Hoewel Rusland de zelfuitgeroepen Volksrepublieken in Oost-Oekraïne steunt, inclusief met (beperkte) militaire steun, lijkt de militie in de Volksrepublieken voornamelijk te bestaan uit lokale krachten. Alleen op kritieke momenten zijn deze versterkt door Russische reguliere legereenheden. Dit doet er echter weinig af aan dat er sterke aanwijzingen zijn dat de lokale bevolking weinig sympathie heeft voor een terugkeer naar Oekraïne. Het conflict in Oost-Oekraïne heeft daarom het karakter van een burgeroorlog.