Posted on

“Het zijn de slechtsten die regeren”

Het bestuur van westerse landen vertoont kenmerken van een kakistocratie, vindt cognitiewetenschapper Tjeerd Andringa. “Het zijn de slechtsten die regeren.” De enigen die hier een einde aan kunnen maken, zijn wijzelf. “Geopolitiek wordt bepaald aan de keukentafel.”

“Kakistocracy, een 374 jaar oud woord, is zojuist opgenomen in het woordenboek.” Aldus kopte The New York Times op 13 april 2018. Wat bleek? Voormalig CIA-directeur John O. Brennan had een tweet de wereld ingestuurd waarin hij president Donald Trump toebeet: “Jouw kakistocratie staat op instorten na de bedroevende weg die deze heeft afgelegd.”

Omdat vrijwel niemand begreep wat Brennan bedoelde met ‘kakistocracy’, gingen zijn Twitter-volgers massaal op zoek naar de betekenis van het woord. Bij online-woordenboek Merriam-Webster vingen ze aanvankelijk bot, maar de redactie liet er geen gras over groeien en voorzag de zoekers alsnog van een uitleg. ‘Kakistos’ is oud-Grieks voor ‘slechtsten’ en kratos’ betekent ‘macht’. Een kakistocratie betekent dus dat de slechtsten aan de macht zijn. Het tegenovergestelde van een aristocratie, waarin de besten (aristos) het voor het zeggen hebben.

Volgens Tjeerd Andringa, universitair hoofddocent cognitiewetenschap aan de Rijksuniversiteit Groningen, zijn westerse democratieën niet vrij van kakistocratische elementen. Dit zou onder meer blijken uit de banden die inlichtingendiensten onderhouden met terroristische groeperingen en pedofielennetwerken. Om een bestuursvorm te krijgen van en voor het volk is niet minder dan een psychologische revolutie nodig. Mensen moeten leren inzien dat ze zoveel beter af zouden zijn als ze hun lot in eigen hand namen en zich niet langer afhankelijk stelden van incapabele,  machtswellustige, of zelfs kwaadaardige autoriteiten. Self-empowerment, burgers die zichzelf in hun kracht zetten, is de sleutel tot een betere wereld.

Andringa heeft een eigen website, Geopolitics and Cognition, die weliswaar al sinds een paar jaar niet meer actief beheerd wordt, maar een interessant inkijkje biedt in Andringa’s politiek-psychologische inzichten. De website was een hobbyproject, en staat los van Andringa’s werkzaamheden aan de universiteit, waar hij studenten helpt op academisch niveau te leren denken en begrijpen.

Deelt u de mening van voormalig CIA-directeur Brennan? Is de regering Trump een kakistocratie? 

[pullquote]Presidenten zijn grotendeels inwisselbaar. Het zijn een soort woordvoerders van de werkelijke machthebbers.[/pullquote]

Er zitten ongetwijfeld kakistocratische elementen in de Amerikaanse regering, maar dat was onder de voorgangers van Trump niet anders. Presidenten zijn grotendeels inwisselbaar. Het zijn een soort woordvoerders van de werkelijke machthebbers. Dat zag je duidelijk bij Obama. Die werd wel genoemd teleprompter in chief, omdat hij weinig meer leek te doen dan het oplezen van teksten van een schermpje. Alles van enig belang komt niet bij zo’n president vandaan. Het begint er al mee dat je geen kans maakt op het presidentschap zonder brede financiële en andere steun van de Deep State, de permanente machtsbasis in de VS waaraan de Council of Foreign Relations een groot deel van de bemensing levert.

Niks nieuws onder de zon dus met Trump?

Trump was een ongeleid projectiel. Het was niet de bedoeling dat hij president zou worden. Het is hem toch gelukt, omdat hij met z’n vele geld in staat was zelf zijn campagne te betalen, en ook door zijn botte charme, die hij voor een groot deel van de Amerikanen heeft. Dat was bedreigend voor het bestel. Ze hebben Trump nu onder controle gekregen, door mensen om hem heen te zetten die hem voeden met ideeën, waardoor hij geen dingen doet die teveel in strijd zijn met wat het bestel eigenlijk wil. John Bolton zie ik als een typische vertegenwoordiger hiervan. Hij is in april van dit jaar naar voren geschoven als veiligheidsadviseur van Trump. Hij is nauw verbonden met het neocon-netwerk, dat destijds de oorlog tegen Irak in gang heeft gezet door volstrekt ongegronde beschuldigingen te verzinnen over de aanwezigheid van massavernietigingswapens in het land. Een oorlog op leugens baseren is typisch kakistocratie. En ook dat een samenleving zoiets accepteert is typerend voor een kakistocratie.

Psychopaten zijn volgens u oververtegenwoordigd in hogere kringen? Zij vormen de kern van elke kakistocratie?

Als een systeem kandidaten voor een toppositie selecteert op basis van het vermogen om koste wat kost resultaten te krijgen, dan kun je verwachten dat er veel intelligente en gewetenloze personen tussen zitten die precies weten wat ze moeten doen om een respectabel aanzien te verwerven. Zo’n systeem selecteert op intelligentie en psychopathie. Want psychopaten hebben een amper ontwikkeld geweten. Probleem daarbij is dat weinig psychopaten capabel genoeg zijn voor hoge posities. Het kost dus moeite om ze te vinden en op te leiden.

In een interview heeft u de term kakistocratie genoemd in verband met pedofielennetwerken. Volgens u oefenen inlichtingendiensten macht uit door mensen op hoge posities te plaatsen die chantabel zijn.

Om mensen op machtsposities onder controle te houden is het belangrijk dat ze chantabel zijn. Anders hebben ze te veel vrijheid en doen ze wellicht wat ze zelf belangrijk en moreel vinden. Dat is nu precies wat moet worden voorkomen. Het is daarom een  standaard werkwijze van inlichtingendiensten en andere netwerken om mensen te selecteren op chantabiliteit.

Het is een beproefde tactiek van inlichtingendiensten om personen in compromitterende situaties te brengen, de zogeheten honey trap. Maar u stelt dat hiervoor zelfs kinderen worden ingezet?

Dat hangt ervan af wat je wilt. Als je de meest gewetenloze mensen zoekt, die in staat zijn de meest kwetsbare individuen probleemloos te misbruiken, dan vormen seksfeesten met kinderen een prima selectiemechanisme. Personen die deelnemen aan dit soort evenementen, zijn zich er van bewust dat ze op deze manier chantabel worden gemaakt. Maar het maakt ze niet uit, omdat ze hiermee tegelijkertijd toegang krijgen tot machtsposities waar ze anders nooit in terecht zouden kunnen komen. Het is dan een soort initiatieritueel.

Het zal voor iedereen inmiddels bekend zijn dat er talloze bewezen gevallen zijn van pedofielen in hogere kringen. Maar waaruit blijk dat deze personen hebben deelgenomen aan seksfeesten georganiseerd met de bedoeling ze te rekruteren?

Daar hebben we alleen maar veel anekdotisch bewijs voor. Er zijn heel wat getuigenissen van kinderen die claimen misbruikt te zijn op feesten en ook gevallen waarbij overheden op allerlei manieren hebben geprobeerd politieonderzoek te ondermijnen. Zie onder meer de Dutroux-affaire in België, het Franklin-schandaal in de VS en een groot aantal schandalen in het Verenigd Koninkrijk rond onder anderen media-persoonlijkheid Jimmy Savile en voormalig premier Edward Heath. Juridisch bewezen zijn deze affaires niet omdat ze altijd ergens stranden. Maar waarschijnlijk lijkt het wel. Overheden lijken beter te zijn in het in de doofpot stoppen van de eigen kwalijke praktijken dan in het aanpakken ervan.

U stelt ook dat inlichtingendiensten aanslagen faciliteren die worden toegeschreven aan extremistische moslims?

Vast niet alleen inlichtingendiensten maar ook andere netwerken. Zeker is dat geheime organisaties aanslagen hebben gepleegd op de eigen bevolking. Operatie Gladio is daarvan een duidelijk voorbeeld. Dat was een geheim netwerk in Europa van rechtsextremistische groepen, dat gesteund werd door de CIA en de NAVO, en dat in Italië aanslagen heeft gepleegd op de burgerbevolking. Er is een groot aantal boeken over en ook een prima BBC-documentaire, getiteld Operation Gladio.

Wat is de logica achter aanslagen op de eigen bevolking?

Van de Gladio-aanslagen in Italië weten we dat het de bedoeling was het angstniveau van de bevolking te vergroten en te voorkomen dat de communisten te machtig werden. Want wat doen mensen als ze bang worden voor aanslagen? Dan richten ze zich voor hun bescherming tot de overheid. Die moet maatregelen nemen om verdere aanslagen te voorkomen.

Maar u stelt dus dat, voor het plegen van aanslagen in eigen land, rechts-extremistische groepen zijn verruild voor extremistische moslims?

[pullquote]Aanslagen leiden altijd tot meer repressieve en gedragscontrolerende mogelijkheden voor staten.[/pullquote]

Daar lijkt het wel op. Er is een belangrijk principe in politieonderzoek: cui bono, wie heeft er voordeel van? Ik zie geen enkel politiek of militair nut voor moslims en zelfs niet voor moslimextremisten. Die aanslagen leiden wel altijd tot meer repressieve en gedragscontrolerende mogelijkheden voor staten.

Bij moslims telt niet alleen het politieke en militaire nut van hun daden. Het religieuze nut staat voorop.

Religieus nut is een wat rare term: een religie is vooral een moreel construct dat je helpt om de wereld te begrijpen en moreel gedrag te kiezen. Religieus besef kan heel rijk en includerend zijn, maar ook heel beperkt en excluderend. Fundamentalistische gelovigen, of ze nu christen, moslim, hindoe, of anders zijn, worden gekenmerkt door een beperkt begrip van de wereld: ze kunnen heel intelligent zijn, maar ze hebben grote moeite met diversiteit aan opinies. Ze nemen hun religieuze teksten letterlijk en iedereen die hun interpretatie niet deelt is een ketter en daarmee niet beschermenswaardig.

De Saoedische machthebbers hebben sinds het begin van de zeventiger jaren overal in Afrika en Centraal-Azië geïnvesteerd in wahabistische moslimscholen die zich vooral richten op het uit het hoofd leren en reciteren van de Koran. Niet de beste voorbereiding op een rol in moderne samenlevingen. Maar het is wel een prima kweekvijver voor moslimhuurlingen die je overal kunt inzetten, omdat de meeste mensen, moslim of niet, hun beperkte wereldbeeld niet graag willen delen. De wahabistische huurling beschermt niemand die zich niet heeft bekeerd tot hun religieuze interpretatie van de islam. Dat bekeren vinden ze moreel, het terugbrengen van diversiteit in religieuze interpretatie ook, desnoods met geweld. Precies zoals bij ons destijds de inquisitie.

Die wahabistische huurlingen zijn overal ingezet: Afghanistan, Tsjetsjenië, Bosnië, Somalië, Soedan, Indonesië, Pakistan, Irak, Libië, en nu al vijf jaar in Syrië. Dus ja, het religieuze nut staat zeker voorop, maar niet voor de religieuze fundamentalisten, en wel voor de mensen die hen inhuren voor geopolitieke doelen.

Het is geen geheim dat de VS en bondgenoten al sinds begin jaren tachtig moslim-extremisten inzetten als huurlingen in andere landen. Maar dat is niet hetzelfde als het faciliteren van aanslagen in eigen land. Ziet u bijvoorbeeld de aanslag op Charlie Hebdo in Parijs als een false flag?

Ik kan me niet herinneren dat ik in het geval van Charlie Hebdo ooit solide forensisch bewijs heb gezien, dus ik weet niet wat ik ervan moet vinden. Maar neem nu bijvoorbeeld dat paspoort dat onder een stoel van de vluchtwagen werd gevonden, pas 24 uur na de aanslag. Het Charlie Hebdo-verhaal bevat te veel elementen die mensen dingen laten concluderen die ze graag willen concluderen. In dit geval dat Al Qaida het had gedaan. De aanslag leidde weer tot meer macht voor de staat en de inlichtingendiensten. Dus het past in het patroon. Trouwens vlak voor de laatste verkiezingen in Groot-Brittannië waren er ook weer wat aanslagen. Zonder het psychologische effect van die aanslagen had premier Theresa May er mogelijk niet meer gezeten.

Ziet u 9/11 als een false flag?

Wat ik in ieder geval niet geloof is het officiële verhaal. Neem alleen al Gebouw 7, dat op 110 meter afstand stond van de Twin Towers. Het is niet geraakt door een vliegtuig, en toch is het in elkaar gestort. Je kunt dat moeilijk aan Al Qaida toeschrijven. Het is ongeloofwaardig dat Gebouw 7 precies door de staalconstructies viel die het overeind moesten houden. Het is net alsof het staal tijdelijk even in boter veranderde en daarna weer terug veranderde in staal. En twintig minuten voordat Gebouw 7 in elkaar stortte, vertelde een correspondente van de BBC het al op tv, met nota bene het toen nog fier overeind staande gebouw duidelijk zichtbaar op de achtergrond. Ik heb consistentie nodig om iets voor waar aan te nemen. En ook verifieerbare feiten om een theorie op te bouwen. Het officiële verhaal mist beide.

We hebben gezien waar 9/11 toe heeft geleid. De Amerikanen, en de Britten ook trouwens, hebben een groot deel van hun privacy en overige burgerrechten opgegeven, en ze lieten zich meesleuren in de oorlogen tegen Afghanistan en Irak. Het interessante is dat de plannen daarvoor al gemaakt waren ruim voor 9/11. Zo lag de Patriot Act, een antiterreurwet van zo’n 1000 pagina’s, al klaar om goedgekeurd te worden door het Congres. En een week na 9/11 hadden de VS al plannen klaarliggen om de regeringen van zeven landen in vijf jaar tijd aan te vallen en te vernietigen. Met Syrië zijn ze nog bezig en Iran staat nog op het wensenlijstje.

Kortom, aanslagen houden de kakistocratie in stand, tenzij we ophouden er bang voor te zijn?

Benjamin Franklin, de achttiende-eeuwse Amerikaanse politicus en wetenschapper, zei ooit: “Zij die bereid zijn essentiële vrijheden in te leveren, om een beetje tijdelijke veiligheid te verwerven, verdienen noch vrijheid noch veiligheid.” Ik denk dat hij daar helemaal gelijk in heeft. En trouwens, als je kijkt naar het lijstje van doodsoorzaken dan staat terrorisme ergens onderaan. Als je dan toch bang wilt zijn, wordt dan bang voor hart- en vaatziekten, kanker, verkeersongelukken en gladde badkamervloeren. Angst voor terrorisme is echt irrationeel.

Als kenmerk van een kakistocratie ziet u ook machthebbers die binnenlandse belangen offeren aan buitenlandse belangen?

John Perkins beschrijft in zijn boek Confessions of an Economic Hitman uit eigen ervaring hoe het Westerse financiële systeem invloedrijke personen in andere landen benadert, meestal mensen die daar geaccepteerd worden als leiders, om grote investeringen in die landen voor elkaar te krijgen. Vaak zijn die mensen bereid daarin mee te gaan, ondanks dat dit ten koste gaat van hun eigen land. Ze dienen dan de belangen van het Westen, omdat ze er zelf beter van worden.

Een Britse minister zei begin twintigste eeuw: ‘Wij controleren Egypte helemaal niet, wij controleren alleen maar hun leiders.’ Je controleert ze door ze bijvoorbeeld een opleiding in Cambridge te geven, zodat ze in een sociaal netwerk terecht komen waarbinnen de norm de Britse norm is. Terug in eigen land lijkt het dan alsof zo iemand zijn eigen land vertegenwoordigt, terwijl hij in feite bezig is Britse geopolitiek uit te voeren.

Je hoeft dus niet corrupt of chantabel te zijn om je eigen land te verraden?

Dat is inderdaad niet nodig. Internationaal denkende mensen lijken meer op elkaar dan op de mensen in hun eigen land. Hun norm is: internationaal, globaal, vaak progressief, denken. Erg aardige mensen allemaal. Maar ze zullen vooral keuzes maken binnen dat internationale systeem. Ook als ze leiders in hun eigen land worden. Als ze nationalistische keuzes gaan maken, dan raken ze de steun van de internationale gemeenschap kwijt. Dan komen de National Endowment for Democracy en andere non-gouvernementele organisaties naar hun land om de oppositie te steunen en onrust te stoken en ontstaan er problemen voor dat soort leiders. Totdat ze weer de dingen doen die ze geacht worden te doen, zoals IMF-hervormingen doorvoeren en World Trade Organisation-beleid uitvoeren.

U lijkt globalisering te zien als een negatieve ontwikkeling.

Een centraal geleide, uniforme wereld gaat ten koste van de individuele autonomie en houdt geen rekening met verschillen en mogelijkheden op lokaal niveau. Het leidt tot een verstikkende wereldbureaucratie die meer connecties heeft met de top van het internationale bedrijfsleven dan met de wereldbevolking.

Ik zou zeggen dat elk land, elke regio, zelfvoorzienend moet zijn en in 75 procent van de eigen basisbehoeften moet kunnen voorzien. Zo’n land kan daarnaast nog prima internationaal samenwerken. Maar het gebeurt dan vanuit lokale kracht, niet vanuit lokale zwakte.

Op Geopolitics and Cognition schrijft u dat veel mensen de ‘oncomfortabele waarheden’ op uw website als schokkend zullen ervaren.

Voor velen is het nieuw wat ik beschrijf. Dat is omdat ze via de mainstream media niet of nauwelijks met dit soort ideeën in contact komen. Veel mensen willen het ook niet weten. Vooral mensen die een beperkt begrip hebben van de wereld, zich netjes aan de regels houden en sterk leunen op autoriteiten. Die bewijs je geen dienst als je ze vertelt dat de autoriteiten wellicht totaal onbetrouwbaar zijn en mogelijk horen tot de slechtsten in de wereld. Je haalt dan de grond onder hun voeten weg.

Tegelijk vindt u het van groot belang dat mensen de spelletjes doorzien die er gespeeld worden op het wereldtoneel.

Ik vraag de lezers van de website: Waarvoor zet jij je in? Voor jezelf en voor alles waar je van houdt en waarmee je je verbonden voelt? Of voor een anonieme groep die jou in de val heeft gelokt met het spelen van een spel dat je niet volledig kunt overzien of begrijpt? Wellicht is onze huidige wereld een soort casino, dat zo is opgezet dat je gegarandeerd verliest. De Cyprioten zijn het grootste deel van hun spaargeld kwijtgeraakt en de Polen de helft van hun pensioenen. Dus waar hebben ze al die tijd voor gewerkt en gespaard? In elk geval minder in hun eigen voordeel dan ze altijd hadden gedacht. Dat kan in Nederland ook gebeuren.

[pullquote]De beslissing is aan jou of je uitgebuit wilt worden.[/pullquote]

Ik zeg dan: De beslissing is aan jou of je uitgebuit wilt worden. Als je besluit je leven door te brengen in een bubble van zalige onwetendheid, inschikkelijkheid en goedgelovigheid, dan is de kans groot dat daar misbruik van zal worden gemaakt en dat je wordt uitgebuit door dezelfde krachten die je onwetend en goedgelovig houden en inschikkelijk maken.

Door de machtsspelletjes aan de top te doorzien, stoot je minder snel je hoofd?

Ja, en je bent dan ook beter in staat bij te dragen aan een betere wereld. De Amerikaanse dichter Carl Sandburg zei ooit: “Eens beginnen ze een oorlog waar niemand komt opdagen.” En dat is een van de verborgen waarheden van de wereld waarin we leven: als wij ons niet langer lenen voor spelletjes die we bij voorbaat verliezen, zullen er geen oorlogen meer zijn, geen georganiseerde onderdrukking, geen dictatuur. Mensen moeten leren het verschil te zien tussen machtswellustige psychopaten en wijze leiders. Nog beter is het als ze geen leiders meer nodig hebben omdat ze zelf wijs genoeg geworden zijn.

U bent optimistisch gestemd over de invloed van het individu op de wereldpolitiek?

Ontwikkelingen op micro- en macroniveau zijn nauwer met elkaar verbonden dan mensen geneigd zijn te denken. Geopolitiek wordt weliswaar beïnvloed door wat er aan de conferentietafels van Bilderberg, Davos of elders wordt besproken, maar wordt uiteindelijk niet daar bepaald. Geopolitiek wordt bepaald aan de keukentafel. Zie de Sovjet-Unie. Die is in elkaar geklapt omdat niemand er meer in geloofde. De mogelijkheden die we tot onze beschikking hebben om de wereld te begrijpen zijn groter dan ooit. Dankzij internet is er een enorme hoeveelheid kwalitatief goede informatie voorhanden. Die is tussen alle rotzooi niet altijd even makkelijk te vinden. Maar de informatie is er, en is toegankelijker dan ooit. Als we ons door zelfstudie onafhankelijk maken van autoriteiten buiten onszelf, wacht de mensheid een zonnige toekomst met eindeloze mogelijkheden.

Een socialist zou nu zeggen: Als individu bereik je niks. Je moet je verenigen.

Dat lijkt me een slecht idee. Je mag je wel verenigen, maar je moet je nooit afhankelijk maken van een groot systeem. Want dan word je weer iemand die blind in een ideologie gelooft en conformistisch is, in plaats van kritisch-creatief.

U verkiest de weg van het anarchisme?

Nou ja, kijk. De biosfeer, de natuur, het leven zijn opgebouwd zonder centraal leiderschap. Dus laat overheden eerst maar bewijzen dat ze ook op lange termijn toegevoegde waarde bieden. Tot die tijd gebruik ik de behoefte aan een overheid als een maat voor een niet-ontwikkeld intellectueel vermogen.

Sommige diersoorten kennen alfa-mannetjes en vrouwtjes die het zaakje leiden.

Dat is zo. Maar daar heb je het over een ander soort leiderschap dan je doorgaans ziet in de mensenwereld. Een leidende rol in de dierenwereld krijg je alleen als je heel goed bent in het uitvoeren van een belangrijke taak. En niet door te netwerken of verkiezingen te houden.

U houdt zich bezig met stadslandbouw. Heeft dat een plaats in uw denken over geopolitiek?

Wij laten met de Stadsakker zien dat de boerderij van een eeuw geleden in essentie nog prima functioneert. Onze landbouw was vroeger volledig duurzaam. We nemen daar met de Stadsakker een voorbeeld aan en dat is ons al bijna gelukt.

De industriële landbouw bestaat nog maar 70 jaar. Die bestaat bij de gratie van groei, schuld en kosten die elders worden neergelegd. Dat systeem is gedoemd in elkaar te storten. Tegenwoordig moet je in de Noordoostpolder soms al drie meter diep ploegen om nog aan goede grond te komen; daarboven is alles volledig uitgewoond.

Je kunt een systeem dat je niet aanstaat, zoals de industriële landbouw, bevechten, maar je kunt het ook irrelevant maken, door op een plek te gaan zitten waar het systeem er geen last van heeft en jij je gang kunt gaan. Tegen de tijd dat het systeem zichzelf heeft opgeblazen kom jij met betere ideeën naar voren.

U stelt dat mensen in grote, bureaucratische organisaties gefnuikt worden in hun leerproces, omdat de omgeving waarin ze werken is losgezongen van de werkelijkheid. 

Wij hebben systemen gecreëerd die zo ver afstaan van de werkelijkheid dat we vaak niet meer worden geconfronteerd met de consequenties van ons eigen handelen buiten die systemen. Er is daarom een duidelijk verschil in competenties tussen managers, politici, ambtenaren en anderen die werken binnen zo’n systeem en bijvoorbeeld een tandarts. Als een tandarts iets fout doet, dan krijgt hij dat onmiddellijk terug van zijn klanten of hij ziet het bij het volgende consult. Hij wordt direct geconfronteerd met zijn eigen falen en leert daarvan. Politici, ambtenaren, managers, maar ook journalisten hebben amper zicht op de impact van hun acties in de echte wereld. Dit wil niet zeggen dat ze niet kunnen leren van hun fouten, maar in hun geval is het een stuk moeilijker.

Een politicus hoort iets, roept het een paar keer en het idee wordt overgenomen. Maar of het werkelijk klopt? Hij heeft geen flauw idee. Hij hoeft niet te begrijpen waar het over gaat, wat de consequenties zijn. Daarom kan een politicus ook zo’n waanzinnig laag begrip van de wereld hebben. Het enige wat hij van de werkelijkheid hoeft te begrijpen is hoe hij politicus kan blijven, dus hoe hij steeds weer mensen kan meekrijgen in zijn systeem of ideologie. Of dat een relatie heeft met de werkelijkheid doet er verder niet toe. Wijsheid is vaak ver te zoeken in de politiek. 

U stimuleert uw studenten wijsheid na te streven, onafhankelijke denkers te worden, zich te ontwikkelen tot educated minds.

[pullquote]Je kunt de hele encyclopedie uit je hoofd kennen en toch geen educated mind zijn.[/pullquote]

Onderwijspsycholoog William Perry heeft bestudeerd hoe het leerproces verliep bij zijn studenten aan Harvard. Op basis daarvan heeft hij de kenmerken beschreven van de educated mind. Het is niet per sé iemand die veel weet. Je kunt de hele encyclopedie uit je hoofd kennen en dan toch geen educated mind zijn. Het gaat om de manier waarop iemand leert en denkt. Een educated mind is vooral kritisch op de eigen gedachten en heeft zo geleerd om zich kennis van hoge kwaliteit eigen te maken. Zo iemand voelt zich ongemakkelijk met kennis die niet te onderbouwen is.

U maakt een onderscheid tussen wijsheid en intelligentie?

Die twee hebben inderdaad verrassend weinig met elkaar te maken. Hoewel intelligentie kan helpen om sneller wijs te worden, is het geen garantie hiervoor. Intelligentie, zoals gemeten in een test of examen, kun je zien als het vermogen om op basis van beschikbare informatie een van tevoren bekend ‘juist’ antwoord te geven. Intelligentie stelt je in staat, als je ervoor kiest, heel goed te worden op school en universiteit. Met hoge cijfers, een mooi diploma en een goed ontwikkeld taalvermogen komen intelligente mensen in belangrijke banen en op centrale posities terecht. Als ze wel intelligent maar niet wijs zijn, gaan ze daar precies doen wat ze hebben geleerd: de norm vertegenwoordigen. Zinvol improviseren en het beste maken van de mogelijkheden is heel wat anders. En dat doen ze niet.

U spreekt in dat verband van ‘superpapegaaien’?

Een ‘superpapegaai’ is iemand die op het juiste moment precies zegt wat de docent, of een andere autoriteit, graag wil horen, en die optreedt als spreekbuis van de door de autoriteiten voorgekauwde norm. Als verdedigers van de norm torpederen ze de verbetering van de leefomgeving. Nieuwe en goede, maar nog fragiele ideeën worden in de kiem gesmoord. En velen van hen noemen zich dan nog progressief ook.

[pullquote]Wijze mensen en échte intellectuelen zijn niet overdreven normgevoelig.[/pullquote]

Wijze mensen en échte intellectuelen zijn niet overdreven normgevoelig. Ze zijn geïnteresseerd in argumenten, inzichten, feiten waarvan ze kunnen leren. Als iemand met een prikkelend inzicht komt, wordt hun interesse gewekt. Iemand met levenswijsheid verstaat ook de kunst onder complexe omstandigheden met onvolledige informatie vaak juist te oordelen en te handelen. Die wijsheid doe je op door actief mee te doen in de wereld, hiervan te leren en de consequenties van het geleerde te aanvaarden.

Hoe voorkom je dat mensen ‘superpapegaaien’ worden? Of hoe stimuleer je dat ze zich ontwikkelen tot educated minds?

Je kunt anderen begeleiden naar self-empowerment, maar ze moeten het uiteindelijk zelf doen. Het is als het vrij laten van een dier dat opgegroeid is in een kooi. Je kunt de deur openzetten, maar als het dier te bang is om zijn vertrouwde omgeving te verlaten, dan zal het niet de vrijheid nemen die je het toestaat. Vrijheid word je nooit gegeven, je moet het nemen, en vaak zonder een open deur die je toelacht. Je empowert jezelf door ervaring op te doen en aan zelfvertrouwen te winnen. Van belang daarbij is een stabiele, veilige thuissituatie, een stimulerende omgeving, waar je op terug kunt vallen bij mislukkingen, je successen kunt vieren en aangemoedigd wordt.

Het is misschien makkelijker om mensen tot papegaai te maken? 

Het disempoweren van anderen is het belangrijkste dat je nodig hebt om macht te verwerven en houden. Er zijn nogal wat organisaties die hiervoor kunnen worden ingezet: de mainstream media, het leger, onderwijsinstellingen, en ook georganiseerde religies, denktanks en liefdadigheidsinstellingen, en niet in de laatste plaats overheden en grote bedrijven.

Mensen die disempowered zijn, tonen zich vaak sterk afhankelijk van nota bene de structuren die ze in hun zelfontplooiing tegenhouden, die ze in hun denken en handelen beperken en problemen voor ze veroorzaken en in stand houden. Disempowerment zorgt ervoor dat mensen zich door autoriteiten laten vertellen wat ze moeten denken en doen.

Mensen die existentieel afhankelijk zijn van autoriteit worden door u aangeduid met de term authoritarians.

Ik onderscheid twee soorten authoritarians. De ene soort gelooft alles wat ze verteld wordt, hoe vaak het verhaal ook veranderd wordt. De andere groep die nog enigszins zelf kan nadenken, en de eigen regering niet meer vertrouwt, blijft toch in de basis afhankelijk van een autoriteit buiten zichzelf, want schenkt zijn vertrouwen aan een nieuwe regering met hetzelfde gemak waarmee hij zijn vertrouwen heeft geschonken aan de vorige.

Terugkomend op 9/11: Het belangrijkste is niet wat er precies gebeurd is die dag, maar de vraag: geloof je blind het officiële verhaal of heb je het intellectuele vermogen om zelf een solide onderbouwde mening te vormen? Als je tot de eerste groep hoort, dan maakt het niet uit hoe belachelijk het verhaal is dat autoriteiten je vertellen. Je zult het hoe dan ook verdedigen en je zult redenen vinden om mensen die wat anders geloven in diskrediet te brengen.

Als je zo denkt dan ben je een brave pion, zoals Adolf Eichmann, één van de hoofdverantwoordelijken voor de massamoord op de joden en andere slachtoffers van het Derde Rijk. Voor Eichmann maakte het niet uit of het systeem dat hij diende verwerpelijk was of niet. Voor hem was moreel gedrag het zo goed mogelijk bijdragen aan het systeem. De mensen die hem onderzochten, toen hij door de Israëli’s gevangen genomen was, vonden hem vooral normaal en erg aardig.

[pullquote]Ik heb niet de ambitie mensen te overtuigen van mijn visie op de wereld. Ik wil alleen dat ze beter leren nadenken.[/pullquote]

Mensen die het systeem waar ze deel van uitmaken niet kunnen bekritiseren, kunnen de gedachte niet verdragen dat ze aan een kakistocratie bijdragen. Zij houden deze daarmee uiteindelijk in stand. Door het simpelweg niet voor mogelijk te houden dat ze bestuurd worden door de slechtsten. 

Is het niet moeilijk om als educated mind een positie aan de universiteit te verwerven en te behouden?

Ik hou mij voldoende aan de regels om er niet uitgegooid te worden, en ik krijg goede evaluaties van mijn studenten. Het is ook niet voor niets dat ik associated professor ben en geen hoogleraar. Als hoogleraar zit je vast aan een vakgebied. Dat wil ik niet. Na vijf jaar wil ik iets anders gaan doen. Ik ben iemand die steeds naar plekken gaat waar iets te ontdekken valt, of dat nu signaalanalyse, cognitiewetenschap, geluidsoverlast of geopolitiek is. Ik kom weleens buiten de comfortzone van mensen. Dat vinden ze niet leuk. Maar dat heb je overal. Niet alleen aan de universiteit. Ik heb niet de ambitie mensen te overtuigen van mijn visie op de wereld. Ik wil alleen dat ze beter leren nadenken. Als ze echt goed kunnen nadenken heb ik vertrouwen in hun gedachten, hun opinies en de uitkomsten van hun handelen en bemoei ik me niet met wat ze precies denken.

Posted on

De Soros-machine

Het Franse liberaal-conservatieve weekblad Valeurs Actuelles bracht de afgelopen week een dossier over de Amerikaanse oligarch George Soros, met daarin een aantal artikels over politieke opvattingen van Soros en zijn rol in de ondersteuning van islamisme en immigratie naar Europa. Dit onder de titel ‘de miljardair die samenzweert tegen Frankrijk’ een krachtige kop met als doel nieuwsgierige lezers te lokken. Soros heeft overigens een moeizaam verleden met Frankrijk, tijdens zijn werk als speculant op de geldmarkt werd hij in 2005 in Hoger Beroep in het land definitief veroordeeld voor handelen met voorkennis. Zijn enorme fortuin dat hij met speculatie op verschillende markten heeft vergaard, schatte men op 8 miljard dollar nadat hij in oktober 2017 een groot deel van zijn geld (18 miljard) naar zijn Open Society Foundations (OSF) overboekte.

Over speculatie gaat het dossier dus niet, het heeft betrekking op wat er precies met het geld van het OSF gebeurt en vooral de rol van inmenging in interne politieke aangelegenheden van Europese landen. George Soros gebruikt de organisaties zonder winstoogmerk naar eigen schrijven omdat “NGO’s een onderwerp zijn waarmee de politiek zich niet bemoeit”. Evenwel is hij een graag geziene gast bij beleidsmakers van de Europese Unie en droomt van een wereld zonder grenzen, die wordt bestuurd door de economie en niet door de politiek. Een voorbeeld van het hand in hand gaan van de activiteiten van zijn NGO’s en zijn handelsgeest komt uit Oekraïne. Daar steunde Soros de oppositie tijdens de staatsgreep van 2014 en heeft vervolgens grote invloed binnen het energiebedrijf Naftogaz verworven, dat momenteel op het punt staat om te worden geprivatiseerd.

In het artikel ‘de activist voor massa-immigratie en islamisme’, heeft het tijdschrift uitgezocht dat er in Europa 5 grote programma’s lopen voor steun aan migranten en tegen racisme en islamofobie, met daarachter een complexe stroom van gelden naar onder andere islamitische en extreemlinkse organisaties. Dit past bij de opvattingen van Soros dat Europa 1 miljoen immigranten per jaar moet binnenlaten, lichtere straffen voor misdaden begaan door immigranten, grenzen moeten verdwijnen, sancties voor landen die geen migranten opnemen en het wegvegen van de westerse identiteit. Ook opvallend is zijn steun voor euthanasie en abortus in bepaalde landen. Zo richt hij zich specifiek op Ierland, door hem aangeduid als katholiek en conservatief land, waar de pro-abortus groeperingen worden ondersteund. De gedachte is hierbij dat als dit land zijn beleid hierop wijzigt dit een impact zal hebben op andere katholieke landen zoals Polen.

Inmiddels is er al enige tijd en zelfs in de Europese Unie sprake van tegenwerking, Zo heeft de Hongaarse regering wetgeving ingevoerd om dergelijke organisaties met externe geldinjecties voor 25 procent te belasten en daarnaast hun rol gepolitiseerd en onderdeel van het publieke debat gemaakt (zoals bij de laatste verkiezingen). Kortom, een interessant dossier dat nog maar de oppervlakte raakt en gezien de miljoenen aan geldstromen en de druk van de OSF op regeringen om intern het beleid te veranderen een noodzakelijk journalistiek onderwerp dat verdere uitdieping behoeft.

Lees ook:

Posted on

Hoe zou een soeverein buitenlandbeleid eruitzien? (video)

In kwesties van buitenlands beleid is Europa niet leidend maar volgend. De diverse Europese landen kijken in de eerste plaats naar Amerika. De meeste Europese landen zijn dan ook aan Amerika gebonden via de NAVO of daaraan gerelateerde partnerschapsprogramma’s. Alleen al daarom kan er geen sprake zijn van een soeverein Europees buitenlandbeleid gemeenschappelijk of individueel. Als Europa een keer afwijkt van de Amerikaanse lijn, bekritiseert ze die echter slechts voorzichtig en gaat ze uiteindelijk vaak alsnog door de pomp. Hoe dan ook is het doorgaans Europa dat het meest geconfronteerd wordt met de gevolgen van het Amerikaanse beleid in het Midden-Oosten en Afrika. Zo wordt duidelijk dat de belangen van Amerika en Europa lang niet altijd samenvallen.

De vraag dringt zich dan ook op hoe een soeverein buitenlandbeleid eruit zou kunnen zien. Manuel Ochsenreiter, hoofdredacteur van het Duitse geopolitieke magazine Zuerst, formuleerde in zijn toespraak tot het Institut für Staatspolitik  getiteld ‘Rußland, USA, Europa. Von Souveränität und Hegemonie’ een antwoord op deze pertinente vraag. Bekijk de video hieronder:

Lees ook:

Posted on

“Ik hou heel erg van Russen”

Bas van der Plas woont in de stad Narva in Estland, op 100 meter afstand van de Russische Federatie. “Ik heb de NAVO al gezegd dat ze hier geen troepen hoeven stationeren, want ik kijk goed uit mijn raam en als ik de Russische tanks zie aankomen dan bel ik wel even”, aldus de schrijver annex activist.

Hoewel zeer kritisch over de NAVO, het buitenlandbeleid van de VS en de ‘koude oorlogsjournalistiek’ van de Westerse media, kan Van der Plas onmogelijk verdacht worden van pro-Poetin-sympathieën. “Op 7 mei wordt Poetin president van een politiestaat”, twitterde hij in 2012 vanuit zijn toenmalige woonplaats Sint-Petersburg. “Tijd om te vertrekken. In de herfst ben ik hier weg.”

Het is een zienswijze die je in Nederland niet vaak aantreft. Althans niet in de mainstreammedia, waarin het anti-Poetin-geluid vrijwel altijd gelijk opgaat met een pro-NAVO, pro-liberale en pro-VS ideologie.

Bas van der Plas stelt in zijn laatste boek, gewijd aan de oppositie in Rusland, dat de VS protesten aansturen, via liberale partijen die nauwe betrekkingen onderhouden met het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Tegelijk beweert hij dat de protesten, die ‘in aantal en kracht toenemen’, een getrouwe afspiegeling zijn van de maatschappelijk onvrede die zou heersen onder brede lagen van de bevolking, over onder meer de stijgende sociale ongelijkheid, de dalende levensstandaard en diverse oneerlijk verlopen verkiezingen. Vandaar de titel van het boek, Hij maakt alleen de dood leefbaarder, die Van der Plas ontleende aan de tekst die hij op een spandoek zag van een oudere dame die in Sint-Petersburg demonstreerde tegen Poetin.

In de bijlage van zijn boek heeft Van der Plas een opmerkelijk document opgenomen, getiteld De Witte Revolutie, waarvan hij zegt dat het circuleert in liberale kringen. In het document wordt beschreven hoe de liberalen de macht willen grijpen in Rusland. Onder meer door te infiltreren in de redacties van kranten, radio en tv. Volgens het document zou de oppositie de ‘hoogwaardige media’ inmiddels al domineren.

Het is weer bijna Kerst. Ik las vorig jaar op uw Facebook-pagina dat er dan jaarlijks bij uw woonplaats Narva een opmerkelijk vredesinitiatief plaatsheeft?

De Russische Kerstman ontmoet dan op de brug boven de grensrivier de Narva de Estse Kerstman. Die brug wordt genoemd: de Brug van de Vriendschap. Het is om aan te tonen dat het wel meevalt met die zogenaamde vijandigheid tussen de twee landen.

Die Estse Kerstman is niet toevallig een etnische Rus?

Nee, een Est. Een groot deel van de Russen in Estland heeft na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie de Estse nationaliteit aangenomen.

De Esten hebben volgens u geen Russische inval te vrezen?

Hier in Narva krijgen we regelmatig Westerse journalisten op bezoek die duidelijk proberen te maken dat de etnische Russen in Estland een soort vijfde colonne van Poetin vormen. Dat slaat nergens op. Het is propaganda om te rechtvaardigen dat de NAVO troepen plaatst en oefeningen houdt in de Baltische staten.

In 2015 was er in Narva een militaire parade van de NAVO. Het wrange was: Die parade begon op 10 meter van de Russische grens. Dat was een duidelijke provocatie aan het adres van de Russen. Van militair machtsvertoon aan de Russische kant van de grens met Narva heb ik nooit iets gemerkt.

Boze brieven schrijven naar de krant heeft geen zin. Die worden toch niet geplaatst. Zoals mijn ingezonden brief aan Trouw over een tendentieus artikel in die krant over Narva. En lees ook vooral mijn open brief aan mijn vrienden en kennissen in Nederland, getiteld Laat je niet ongerust maken door de oorlogshitserij van de Nederlandse media! 

Maar aan een vergelijking tussen de Nederlandse en Russische media wilt u zich niet wagen?

Ik lees met enige regelmaat vier Russische kranten: Novaya Gazeta, Sovetskaya Rossiya, Rossiyskaya Gazeta en Nezavisimaya Gazeta. Ik kijk ook dagelijks op televisie naar de uitzendingen van Vesti, Vremya en Segodnya. Maar van de Nederlandse kranten lees ik alleen nog wat ik toegestuurd krijg van vrienden en kennissen in Nederland, en wat ik voorbij zie komen op Facebook. Via Uitzending Gemist kijk ik nog wel eens naar het NOS Journaal. Dat heeft mij regelmatig bloeduitstortingen aan mijn voeten opgeleverd omdat ik mijn tenen tegen elkaar moest knijpen als ik David Jan Godfroid weer over Rusland hoorde. De suggesties en de verdachtmakingen vliegen je om de oren. Zoals toen met MH17. Godfroid meldde vanuit het oosten van Oekraïne dat “de rebellen enkele dagen de tijd hadden gehad om bewijsmateriaal te laten verdwijnen.” Hij vervolgde: “Ik zeg niet dat ze dat gedaan hebben, maar het zou zomaar kunnen.” Dat is dan het niveau van ‘nieuwsgaring’ over de tragiek van bijna 300 mensen. Het is valse stemmingmakerij, en hij doet dat regelmatig. Hetzelfde gebeurde met zijn voorganger, Peter d’Hamecourt, die er dezelfde verborgen agenda op na hield. De enige tv-correspondent voor wie ik nog enige waardering kon opbrengen was Jeroen Akkermans van RTL4 vanwege zijn open manier van verslaggeving. 

Wat is dan de verborgen agenda van Godfroid en d’Hamecourt? En waarom denkt u dat ze die hebben?

Zij moeten een bepaald beeld in Nederland neerzetten over hoe de situatie in Rusland is, om bijvoorbeeld de sancties tegen Rusland te rechtvaardigen.

U denkt dat ze aangestuurd worden?

Dat zou kunnen. 

Hoe ziet u de website Raam op Rusland van Hubert Smeets en Laura Starink die hiervoor drie ton subsidie hebben gekregen van het Rijk?

Ik heb een paar boeken gelezen van Laura Starink en Hubert Smeets, en ze schrijven op zich best goed en ik ben het ook in sommige opzichten met ze eens. Maar dat ze zich verbonden hebben aan Raam op Rusland heeft mijn woede gewekt. Met die drie ton belastinggeld hebben ze hun onafhankelijkheid verkwanseld. Daarbij kan ik Laura Starink ook niet meer serieus nemen vanwege haar propagandistische boekje over Oekraïne. Dat verscheen in de aanloop naar het referendum van 2016 en was alleen maar bedoeld om mensen ervan te overtuigen dat ze moesten stemmen voor het associatieakkoord.

We gaan het over uw boek hebben. U stelt daarin dat de VS protesten aansturen via liberale partijen in Rusland. Waaruit blijkt dat? En wat willen ze er mee bereiken?

Er lopen diverse geldstromen naar de liberale oppositie, onder meer via de Amerikaanse ambassade in Moskou en organisaties die gelieerd zijn aan met name kringen rond personen uit de Democratische Partij als Hillary Clinton en Madeleine Albright. Er is bijvoorbeeld een fonds, Democracy Promotion Community, waaruit diverse organisaties worden gefinancierd, waaronder USAID, National Endowment For Democracy, The Orange Ring en Freedom House. Dat soort organisaties maakt zich sterk voor politieke veranderingen in de Russische Federatie.

Het zijn organisaties die de democratie willen bevorderen in Rusland en in andere landen. Dat betekent niet noodzakelijk dat ze aansturen op protesten, onrust en revolutie.

Juist wel. Want kijk hoe dat gegaan is in onder meer voormalig Joegoslavië, Georgië, Tadzjikistan en Oekraïne.

U merkt in uw boek op dat, hoewel de protesten tegen Poetin vooral georganiseerd worden door de liberalen, het complete politieke spectrum van Rusland er aan deelneemt. Toch maakt dit de liberalen er niet populairder op. Ze blijven een marginale politieke groepering. Hoe verklaart u dat?

Liberalisme en democratie worden in Rusland nog steeds heel sterk geassocieerd met de Jeltsin-periode, toen mensen hun spaargeld en werk kwijtraakten, de roebel zijn waarde verloor, de kosten voor levensonderhoud heel erg stegen, de maffia de macht overnam en de oligarchen opkwamen. Zie mijn boek over de Russische maffia, waarin ik beschrijf hoe in de jaren negentig de georganiseerde misdaad een samenwerking aanging met hoge ambtenaren die doorgaven welke maatregelen er aan kwamen en jonge economen die wisten hoe een kapitalistische maatschappij functioneert.

Is het terecht dat de liberalen van nu in verband gebracht worden met wat er in de jaren negentig is gebeurd?

Dat niet. Maar ze hebben nog wel steeds die naam. Het zit bij de mensen nog stevig verankerd tussen de oren. Het is nog maar kort geleden. De liberalen, of eigenlijk de democraten, want zo worden ze in Rusland genoemd, zijn tot zondebok gemaakt.

U heeft in uw boek een opmerkelijke bijlage opgenomen. Een vertrouwelijke document getiteld De Witte Revolutie, waarvan u zegt dat het in liberale kringen rondgaat, en waarin beschreven staat hoe ze de macht willen overnemen in Rusland. Weet u zeker dat dit een authentiek document is, en niet zoiets als de Protocollen van Zion, bedoeld om een bepaalde groep mensen zwart te maken? 

Ik weet zeker dat het authentiek is. Ik heb het gekregen van mensen die actief zijn in die bewegingen.

Het is niet op internet te vinden?

Dat weet ik niet. Ik denk het niet, want het is mij gepresenteerd als een vertrouwelijk document dat in besloten bijeenkomsten besproken is.

Het is nog niet gelekt naar de Russische pers?

Natuurlijk niet.

U heeft dus de primeur?

Ik ben geen journalist. Ik houd mij niet met primeurs bezig. Ik heb het bij toeval in handen gekregen. Ik heb een groot en breed netwerk in Rusland, dat ik heb opgebouwd via het reisbureau Czarina dat ik jarenlang heb gehad.

Waarom denkt u dat ze u het document hebben toegespeeld? Omdat ze in u een liberaal of democraat vermoeden?

Dat in elk geval niet. Ik had zelf een klein partijtje in Rusland dat bestond uit maar acht leden. Ik heb nooit een geheim gemaakt van mijn politieke overtuiging.

Wat is dan uw politieke overtuiging?

Ik was revolutionair socialist en tegenwoordig ben ik anarcho-socialist. Als revolutionair socialist streef je naar een voorhoedepartij en een sterke staat die de voorwaarden moet scheppen om het socialisme te bereiken. Als je naar de Russische geschiedenis kijkt, dan zie je wat er gebeurt als zo’n partij de macht overneemt. Ik heb het revolutionaire socialisme afgezworen. Het gaat mij er nu om dat mensen vanuit de onderste lagen van de bevolking tot zelfbeheer komen. Daar past geen voorhoedepartij bij en ook geen sterke staat.

Hoe ziet u het document van de Witte Revolutie?

Het document bevat niet alleen een stapsgewijs plan over hoe van Poetin af te komen, maar ook een analyse van de huidige situatie. Zo wordt gesteld dat de oppositie al een belangrijk deel van de sociale media en de ‘hoogwaardige media’ domineren. Genoemd worden: Novaya Gazeta, The New Times, Vedomosti, Moskovsky Komsomolets, Ogonyok, Nezavismaya Gazeta, Echo van Moskou, REN TV en een deel van Kommersant. Als enige hoogwaardige kranten die nog op de hand van de autoriteiten zijn worden genoemd: Komsomolskaya Pravda, de Rossiyskaya Gazeta en een deel van de Izvestia.

Ziet u dat ook zo? Domineren de liberalen de belangrijkste media? Laten de genoemde media een duidelijk liberaal geluid horen?

Toen Garri Kasparov het in de Russische presidentsverkiezingen opnam tegen Poetin beklaagde hij zich er over dat hij geen enkele toegang had tot de Russische media.

Was het terecht dat hij zich hierover beklaagde? Had hij geen toegang tot de Russische media?

Voor een deel niet.

Dus de Russische autoriteiten hoeven zich geen zorgen te maken over de liberale infiltratie van de sociale media en kwaliteitsmedia?

Ik denk het niet. In elk geval niet zolang de overheid nog de belangrijkste televisiekanalen in handen heeft. Ze hebben daarmee een belangrijk propagandamiddel in handen. De meeste mensen in Rusland laten zich informeren over het nieuws via de televisie. Ik kijk daar met kromme tenen naar. Zoals afgelopen maandag, naar het Russische journaal op Kanaal 1 dat een half uur duurt. Het ging een kwartier lang over het feit dat Poetin in Syrië was, daarna acht minuten over een nieuwe televisieserie en tussendoor nog even een halve minuut over een aanslag in New York. Dat was dan het nieuws. Dat is dus de manier waarop het gros van de Russische bevolking geïnformeerd wordt.

Daarnaast is het zo dat de mensen die buiten de grote steden wonen nauwelijks landelijke kranten lezen, maar wel de regionale en lokale kranten. Ik lees die ook graag, omdat de inhoud ervan minder wordt aangestuurd en gecontroleerd door de liberalen of de Poetin-clan. De journalisten van die kranten functioneren redelijk zelfstandig. Ik vind het belangrijkere bronnen dan de grote kranten.

Over de liberale oppositieleider Aleksej Navalny, die het in de presidentsverkiezingen van maart 2018 wil opnemen tegen Poetin, wordt in het document gezegd dat hij niet de juiste figuur is om de  Witte Revolutie te leiden. Men lijkt te wachten op een soort Verlosser?

Eigenlijk wel ja.

Komt het document over de Witte Revolutie uit een Amerikaanse koker?

Het zou kunnen. Ik kan het niet zeggen.

In welke vorm heeft u het ontvangen?

Op een CD-ROM. Het beslaat ongeveer 40 pagina’s. In mijn boek staat alleen een samenvatting. Poetin wordt in het document overigens geen Poetin genoemd, maar ‘VVP’, dus bij zijn initialen, Vladimir Vladimirovitsj Poetin. Ik heb het vertaald naar ‘Poetin’.

Over naar een ander onderwerp: de maatschappelijk onvrede in Rusland, waarvan u zegt dat die breed leeft en grotendeels te verklaren is uit de dalende levensstandaard. U schrijft dat er fors is bezuinigd op sociale voorzieningen; dat de kosten voor het levensonderhoud al jaren sneller stijgen dan de lonen en uitkeringen; dat de lonen steeds vaker vaak niet of niet op tijd worden uitbetaald; en dat steeds meer mensen steeds zwaarder in de schulden komen te zitten.

Op 18 maart 2018 zijn er weer verkiezingen, dus we kunnen voor die datum weer een verhoging van de pensioenen tegemoet zien, om Poetin in een gunstig daglicht te stellen. Maar geen enkele verhoging van de pensioenen compenseert de sterk gestegen kosten voor het levensonderhoud. Ik ben getrouwd met een Russische vrouw. Zij was wetenschapster en ontvangt nu een Russisch pensioen van 120 euro per maand. De woonlasten van de flat die ik met haar bewoonde in Sint-Petersburg bedragen inmiddels 70 euro per maand. Blijft over 50 euro in de maand om van te leven. Zo zijn er dus heel veel mensen in Rusland. Ik heb een groot netwerk van Russen uit alle lagen van de bevolking, werknemers, werklozen, gepensioneerden, geslaagde zakenlieden, stedelingen, mensen in de provincie. Iedereen klaagt over sterke stijging van de woonlasten en de prijzen in de winkels.

De onvrede is te begrijpen. Maar is het terecht de overheid de schuld te geven? U schrijft zelf in uw boek dat de economische problemen van Rusland grotendeels het gevolg zijn van externe factoren: de gedaalde olieprijzen en de Westerse sancties. De inkomsten voor de overheid zijn daardoor flink afgenomen. 

Dat klopt. Maar het geld dat er is wordt op een verkeerde manier uitgegeven. Want wie van de Russische bevolking heeft gevraagd om Olympische Winterspelen en om een WK Voetbal? Het nieuwe voetbalstadion in Sint-Petersburg heeft maar liefst een miljard dollar gekost, en de helft van dat bedrag is verdwenen in de verkeerde zakken.

Maar de overheid kan er toch niks aan doen als de lonen niet of niet op tijd worden uitbetaald?

De overheid zou dan moeten bijspringen. Dat kan ze doen als er niet zoveel winst vanuit de bedrijven zou verdwijnen naar het buitenland, via Cyprus en andere offshore constructies. Zie de Panama Papers en de Paradise Papers.

Poetin heeft niks gedaan tegen de belastingvlucht? In de eerste jaren van zijn presidentschap maakte hij naam met gemaskerde politieteams die binnenvielen bij machtige bedrijven.

Dat was alleen maar schijn. In werkelijkheid veranderde er niets. Het heeft niet geleid tot minder belastingontduiking van de grote bedrijven.

Als oorzaak voor de groeiende maatschappelijke onvrede wijst u in uw boek ook naar de sociale ongelijkheid. U spreekt over een ‘staatskapitalistische onderneming’ en over een ‘ongebreidelde zelfverrijking van de Kremlin-clan’. U verwijst naar het Global Wealth Report 2016 waaruit blijkt dat er in geen ander land ter wereld zoveel rijkdom in handen is van zo weinig mensen. Niettemin wordt Poetin nog steeds gezien als de man die de macht van de oligarchen heeft gebroken die zich onder Jeltsin het land hadden toegeëigend.

De macht van een paar oligarchen is gebroken, waaronder die van de inmiddels overleden Boris Berezovski. Hetzelfde verhaal met Michail Chodorkovski. Maar bijvoorbeeld Roman Abramovitsj spreidt nog steeds zijn rijkdom ten toon, en zo zijn er nog een paar. Je kunt in Rusland gerust een oligarch zijn, als je Poetin maar met rust laat, geen politieke aspiraties toont en wat douceurtjes aan de Russische staat gunt. Zie Alisjer Oesmanov. Die werd aanvankelijk bedreigd met eenzelfde proces als Chodorkovski vanwege zogenaamde belastingontduiking. Die heeft dat afgekocht door de complete kunstcollectie van de cellist Mstislav Rostropovitsj te kopen en die cadeau te doen aan de Russische staat. De collectie staat nu tentoongesteld in het paleis dat Poetin zich heeft toegeëigend in het paleis net buiten Sint-Petersburg.

Rekent u het Poetin persoonlijk aan dat er in Rusland zo’n grote sociale ongelijkheid bestaat? Die was er toch al voor Poetin?

Toen Poetin eind 1999 aan de macht kwam, werd hij gezien als de man die orde op zaken zou stellen en een einde zou maken aan het zogeheten ‘junglekapitalisme’ van Boris Jeltsin. Die belofte heeft hij voor een deel ingelost. Hij heeft gezorgd voor rust en orde in het land. Zo heeft hij met de verhoging van de salarissen van de politie een einde gemaakt aan de ergste uitwassen van de corruptie binnen het politiekorps. En zoals gezegd: Hij is de strijd aangegaan met Berezovski en Chodorkovski. Dat is in het collectieve geheugen gegrift. Hij wordt daarom nog steeds door velen gezien als de redder des vaderlands. Ze zien over het hoofd dat Poetin het met de overige oligarchen heeft laten afweten; dat hij het met ze op een akkoordje heeft gegooid.

Toch geniet Poetin nog steeds een grote populariteit in Rusland.

Dat heeft dus te maken met de successen uit zijn eerste jaren als president. Maar het heeft er ook mee te maken dat er geen alternatief is. Er is geen tegenkandidaat die een serieuze kans maakt op het presidentschap.

Waarom is er geen serieuze tegenkandidaat? Is dat omdat bijvoorbeeld Aleksej Navalny niet mag meedoen aan de verkiezingen?

Het is allerminst zeker dat Navalny niet zal meedoen aan de verkiezingen. Van een adviseur uit het Kremlin hoorde ik dat overwogen wordt hem toch mee te laten doen. Dit om een democratisch tintje te geven aan de verkiezingen, en ook omdat hij gezien wordt als ongevaarlijke kandidaat en zijn deelname de aandacht zou kunnen afleiden van de serieuzere kandidaten.

Heeft Poetin zijn populariteit misschien ook te danken aan het oprukken van de NAVO en de manier waarop hij hierop heeft gereageerd?

Dat denk ik niet. Russen zijn niet bang voor de NAVO. Dat is omdat het Kremlin al heel lang benadrukt dat Rusland een sterke natie is, die veel geld uitgeeft aan de ontwikkeling van nieuwe wapensystemen. Dat wordt ook breed in de pers uitgemeten.

Poetin heeft zich wel populair gemaakt inzake Oekraïne en de Krim?

Daar wel mee. Het was een welkome afleiding voor de belabberde economische situatie.
Maar even terug naar de Jeltsin-periode: Rusland werd toen als een derderangs-natie beschouwd, zonder enige macht internationaal. Onder Poetin werd Rusland terug op de kaart gezet als wereldmacht. Dat was belangrijk voor de Russen. Er is niemand die in een ondergeschikt, derde wereldland wil leven.
Poetin was de juiste man op de juiste plaats, maar die tijd is voorbij. Ik heb de hoop dat de Russische bevolking tot een andere keuze gaat komen.

Uit uw boek spreekt teleurstelling over de linkse oppositie in Rusland. De liberalen gaan voorop in het protest, de Communistische Partij is niet echt communistisch meer en de autoriteiten hebben geweigerd Links Front mee te laten doen aan de verkiezingen.

Ik ben teleurgesteld, niet alleen in de linkse oppositie in Rusland. Ik ben teleurgesteld in de linkse oppositie in de hele wereld. Als ik naar Nederland kijk dan zie ik ook geen enkele linkse partij meer.

In mijn adolescentie werd ik links. Toen ik in de twintig was had ik de overtuiging dat ik tijdens mijn leven nog een andere maatschappij zou meemaken. Ik maak nu een andere maatschappij mee, maar precies het tegenovergestelde van wat ik voor ogen had.

Maar het komt wel weer. Ik blijf hoop houden en ik blijf trouw aan mijn idealen. Van de onlangs overleden PSP-voorman Fred van der Spek, die in een interview erkend heeft dat hij in zijn leven niks heeft bereikt, heb ik het adagium overgenomen ‘Ik wankel niet in mijn overtuiging’. Je kunt toch niet, zoals veel linkse mensen gedaan hebben, van de ene op de andere dag lid worden van D66? Of van een neoliberale club als GroenLinks?

Hoe is uw interesse ontstaan voor Rusland?

Ik heb een tijd gewoond met mijn ouders in Amsterdam-Noord. Daar had je de Oostzanerdijk. Vandaaruit kon je op de fiets naar Zaandam. Daar had je houtzagerijen, en daar lagen schepen uit Rusland die hout kwamen brengen. Ik ben toen als jongetje, een beetje brutaal, de loopplank van zo’n Russisch schip opgelopen. Ik werd daar hartelijk ontvangen door de matrozen. Ik kreeg thee, koekjes en ze gaven mij Russische kopeken. Ik vond dat heel exotisch. Ik heb daarna nog een paar keer dat soort bezoeken gebracht, en heb toen mijn vader gevraagd of hij voor mij een boekje wilde kopen over de Russische taal, Hoe en wat zeg je in het Russisch? Ik leerde zo met handen en voeten met die scheepsbemanningen communiceren. In 1973 ben ik voor het eerst naar Moskou gegaan om bij het Poesjkin Instituut een cursus Russisch te volgen, daarna nog een vervolgcursus. In 1978 heb ik INSUDOK, een informatie en documentatiecentrum over de Sovjet-Unie, opgezet. En zo is het eigenlijk allemaal een beetje gaan lopen.

Ik hou heel erg van Russen. Ze zijn heel warm in vergelijking met Nederlanders. Ik keek laatst naar een uitzending van Nieuwsuur. Die opende met de vraag: ‘Wat kost een dag sneeuw in Nederland?’ Dat is dus typisch Nederlands, het gaat altijd in de eerste plaats over de kosten, en daarna pas over wat het voor mensen betekent. Dat zal je in Rusland nooit meemaken.

Een ander voorbeeld: uitvaarten. Ik was twee weken geleden in Nederland vanwege het overlijden van mijn moeder. Mijn vrouw, die voor het eerst zoiets meemaakte in Nederland, was verbijsterd. Je komt in zo’n uitvaartcentrum, er wordt een toespraak gehouden, na afloop krijg je twee kopjes koffie en een koekje, en dat was het dan. Terwijl in Rusland ga je met z’n allen naar een restaurant of ergens anders heen, om uitgebreid te eten. Voor de overledene wordt ook nog een bordje neergezet en een glaasje wodka ingeschonken Er wordt op hem of haar een toast uitgebracht. Het blijkt dan dat degene die overleden is een hele belangrijke plek innam en ook blijft innemen.

Ik voel mij tegenwoordig meer Rus dan Nederlander, juist vanwege de warmte die je van Russische mensen krijgt, en vanwege de meer intense verhoudingen zonder dat er ook maar over geld of wat dan ook gesproken wordt. Eén van de grootste complimenten die ik ooit gekregen heb was van mijn zwager die zei: ‘Bas is geen buitenlander, hij is één van ons.’ Het is sowieso het mooiste compliment dat je kunt krijgen daar. 

Hij maakt alleen de dood leefbaar is verkrijgbaar via bol.com voor €20,95 (incl. verzendkosten binnen Nederland).

Voor een gesigneerd exemplaar aangetekend verstuurd vanuit Estland: maak €25 over op rekeningnummer NL37INGB0002142763 ten name van B.H.K. van der Plas, onder vermelding van ‘oppositie’ of ‘oppositie gesigneerd’ en de eigen adresgegevens.

Russische media en Nederlandse Ruslandverslaggeving

Dit interview is het laatste deel van een reeks interviews en artikelen van Eric van de Beek over de Russische media en de verslaggeving van Nederlandse media over Rusland. Eerder verschenen in deze reeks:

Posted on

De nieuwe Britse buitenlandpolitiek

Door Thierry Meyssan, vertaling Harry Prins

De westerse media blijven de boodschap herhalen: door de Europese Unie te verlaten hebben de Britten zichzelf geïsoleerd van de rest van de wereld en zullen ze een oplossing moeten vinden voor de verschrikkelijke economische gevolgen. En toch kan de val van het Britse pond een voordeel zijn voor het Gemenebest, dat een veel grotere familie is dan de Unie en aanwezig is op alle zes continenten. Geroemd om haar pragmatisme kan de City snel het internationale centrum worden voor de yuan en de Chinese munt in het hart van de Unie plaatsen.

De Verenigde Staten blijven onzeker over hun vermogen om de Europese Unie actief te laten deelnemen in de NAVO en de wil van het Verenigd Koninkrijk om de militaire alliantie die zij samen sinds 1941 hebben opgebouwd – met als doel de wereld te overheersen – voort te zetten. Ondanks de beschuldigingen van Europese leiders isoleert de Brexit het Verenigd Koninkrijk niet, maar maakt deze het mogelijk dat zij zich wendt tot het Gemenebest en banden met China en Rusland creëert.

Europeanen in de NAVO dwingen

De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk waren van plan om bij de leden van de Europese Unie aan te dringen om tijdens de Top in Warschau (8 en 9 juli) een uitbreiding van het militaire budget van 2%  bekend te maken. Daarnaast waren er plannen tot het aannemen van een strategie om troepen bij de Russische grens te stationeren, inclusief het oprichten van een gezamenlijke NAVO-EU logistieke eenheid, die het gemeenschappelijk gebruik van helikopters, schepen, drones en satellieten mogelijk moet maken.

Tot nu leverde het Verenigd Koninkrijk de belangrijkste bijdrage in de Unie wat betreft defensie; bijna 15% van het defensiebudget van de EU. Daarnaast gaf het leiding aan Operatie Atalanta, die bescherming biedt aan maritieme transporten voor de kust van de Hoorn van Afrika, en stelde het haar schepen ter beschikking op de Middellandse Zee. Tenslotte was het plan dat het Verenigd Koninkrijk troepen zou leveren voor de nog op te richten gevechtseenheden van de EU. Met de Brexit zijn al deze afspraken van nul en generlei waarde.

Voor Washington is nu de vraag of Londen bereid is haar rechtstreekse belang in de NAVO – waarvoor het de op een na grootste bijdrage levert – te vergroten, ter compensatie voor de rol die ze speelde in de EU – maar zonder daarbij enig direct voordeel terug te krijgen. Hoewel Michael Fallon, de huidige Britse minister van Defensie, beloofd heeft niet de gezamenlijke inzet van NAVO en EU te  verzwakken, ziet niemand een reden waarom Londen akkoord zal gaan met het plaatsen van troepen onder buitenlands bevel.

Het resultaat is nu dat Washington vraagtekens zet bij het Britse verlangen om de militaire alliantie die zij sinds 1941 hebben opgebouwd voor te zetten. Natuurlijk mogen we niet de mogelijkheid uitsluiten dat de Brexit een Britse truc is om opnieuw te onderhandelen over hun ‘speciale relatie’ met ‘de Amerikanen’ in het voordeel van de Britten. Het is echter waarschijnlijker dat Londen hoopt haar relaties met Beijing en Moskou uit te breiden zonder de eerder genoemde voordelen van de alliantie met Washington op te geven.

De Angelsaksische geheime diensten

Tijdens de Tweede Wereldoorlog, en zelfs voordat de Verenigde Staten gingen deelnemen aan de strijd, sloot Washington een pact met het Verenigd Koninkrijk. De details hiervan zijn terug te vinden in het Atlantic Charter [1]. Het riep beide landen op zich te verenigen om vrije zeevaart en uitbreiding van vrije handel te garanderen.

Deze alliantie werd verwezenlijkt in de ‘Five Eyes’ overeenkomst, die de basis vormt voor de samenwerking tussen 17 geheime diensten van 5 verschillende landen (de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, plus drie andere leden van het Gemenebest – Australië, Canada en Nieuw-Zeeland).

De documenten die Edward Snowden onthulde laten zien dat het Echelon-netwerk in haar huidige vorm “een supranationale inlichtingendienst” vormt, “die onafhankelijk is van de deelnemende landen”. Op deze manier heeft ‘Five Eyes’ mensen als de secretaris-generaal van de Verenigde Naties of de Duitse kanselier kunnen bespioneren en tegelijkertijd grootschalig bespioneren van hun eigen burgers kunnen uitvoeren.

Op gelijke wijze stichtten de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk in 1948 een tweede supranationale dienst, de Office of Special Projects, die leiding gaf aan de ‘stay-behind’ netwerken van de NAVO, tegenwoordig bekend onder de naam Gladio.

Professor Daniele Ganser heeft onthuld dat deze dienst een aantal staatsgrepen en terroristische aanslagen in Europa heeft uitgevoerd [2]. We gingen er eerst van uit dat de ‘strategie van de spanning’ erop gericht was om op democratische wijze te voorkomen dat communisten aan de macht zouden komen in Europa. Maar al snel werd duidelijk dat het doel vooral was de angst voor het communisme te vergroten en daarmee Angelsaksische militaire bescherming te rechtvaardigen. Nieuwe vrijgegeven documenten laten zien dat deze methode ook buiten Europa bestaat en werkzaam is in de Arabische wereld [3].

In 1982 creëerden de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Australië tenslotte een derde supranationale dienst, waarvan de nep-NGO’s – de National Endowment for Democracy en haar vier dochterondernemingen, ACILS, CIPE, NDI en IRI – het zichtbare deel vormen [4]. Het is gespecialiseerd in het organiseren van staatsgrepen verhuld als ‘revoluties’.

Hoewel er een aanzienlijke hoeveelheid literatuur is over deze drie programma’s, weten we niets over de supranationale diensten die de controle hierover hebben.

De ‘speciale relatie’

De Verenigde Staten, die hun onafhankelijkheid uitriepen door zich af te scheiden van het koninkrijk, verzoende zich pas eind 19e eeuw met het Verenigd Koninkrijk (de Great Rapprochement). De twee staten vormden een alliantie tijdens de Spaanse oorlog op Cuba, en daarna voor het gebruik maken van hun koloniale handelsposten in China – in andere woorden, toen Washington haar imperialistische roeping ontdekte. In 1992 werd er een trans-Atlantische club opgericht, de Pilgrim Society, waarmee hun hernieuwde vriendschap werd bevestigd. De Engelse koning is traditiegetrouw voorzitter van de club.

De verzoening werd in 1917 verzegeld met het gemeenschappelijke project voor de oprichting van een Joodse staat in Palestina [5], en met de deelname van de Verenigde Staten naast Engeland aan de oorlog. Sindsdien hebben beide staten verschillende militaire middelen gedeeld, waaronder later de atoombom. Toen echter het Gemenebest werd opgericht, weigerde de Verenigde Staten toe te treden, omdat ze zich gelijkwaardig voelde aan Londen.

Ondanks een aantal onenigheden – de Britse aanval op Egypte (Suez-kanaal) of tegen Argentinië (de Falkland-oorlog), of opnieuw tijdens de Amerikaanse invasie van Grenada – hebben de twee machten elkaar altijd gesteund.

Het koninkrijk financierde de start van Obama’s verkiezingscampagne in 2008, door omvangrijke giften via de Iraaks-Britse wapenhandelaar Nadhmi Auchi. Tijdens zijn eerste periode was een groot aantal van de medewerkers van de nieuwe president in het geheim lid van de Pilgrim Society. De Amerikaanse afdeling daarvan werd voorgezeten door Timothy Geithner. Maar president Obama maakte zich los van de groep, waardoor het koninkrijk het idee kreeg dat het geen waar kreeg voor haar geld. De verhouding verslechterde door de aanval op David Cameron in The Atlantic [6], en het bezoek van de Obama’s aan koningin Elizabeth II vanwege haar verjaardag heelde de wonden niet.

Premiers van de Gemenebestlanden in 1944, vlnr: Mackenzie-King (Canada), Jan Smuts (Zuid-Afrika), Winston Churchill, Peter Fraser (Nieuw-Zeeland, John Curtin (Australië).
Premiers van de Gemenebestlanden in 1944, vlnr: Mackenzie-King (Canada), Jan Smuts (Zuid-Afrika), Winston Churchill, Peter Fraser (Nieuw-Zeeland, John Curtin (Australië).

Het Gemenebest

Door zich los te maken van de Europese Unie en zich te verwijderen van de Verenigde Staten heeft het Verenigd Koninkrijk zich op geen enkele wijze geïsoleerd, maar kan het opnieuw de joker trekken, het Gemenebest.

Men is geheel vergeten dat in 1936 Winston Churchill met het voorstel kwam om de huidige landen van de Europese Unie in het Gemenebest op te nemen. Zijn plan werd verhinderd door de politieke spanning en de wereldoorlog. Pas na de geallieerde overwinning kwam dezelfde Churchill met het idee tot de vorming van de ‘Verenigde Staten van Europa’ [7] en riep hij de Conferentie van de Europese Beweging in Den Haag bijeen [8].

Het Gemenebest is een organisatie van 53 lidstaten, gegrondvest op Engelse waarden – raciale gelijkheid, rechtsstaat, mensenrechten vanuit ‘nationaal belang’. Het moedigt echter ook zakenrelaties en sportieve vaardigheden aan. Daarnaast wisselt ze deskundigen op allerlei terreinen uit.

Koningin Elizabeth II, staatshoofd van 16 van de lidstaten, is het hoofd van het Gemenebest (eerder een keuze dan een erfelijke titel).

Wat willen de Britten?

Volgens Londen is het de Verenigde Staten die de ‘speciale relatie’ verstoord heeft, door toe te geven aan de buitensporigheid (overmoed) van een unipolaire wereld en door hun eigen buitenlandse en economische beleid uit te voeren. Terwijl ze niet langer de belangrijkste economische en conventioneel-militaire macht in de wereld zijn.

Van hieruit gezien is het in het belang van het Verenigd Koninkrijk te stoppen met het ‘alles op één kaart zetten’. Ze moet de gemeenschappelijke doelen die ze deelt met Washington behouden, vertrouwen op het Gemenebest, en nieuwe betrekkingen met Beijing en Msokou aangaan, rechtstreeks of via de Shanghai Samenwerkingsorganisatie (SSO).

Op de dag van de Brexit stemde de SSO in met de toetreding van twee leden van het Gemenebest, India en Pakistan, terwijl daarvoor nog nooit een Gemenebestland lid was geweest [9].

Hoewel we niets weten van de contacten die het Verenigd Koninkrijk al met Rusland moet hebben gelegd, valt de toenadering tot China op.

Afgelopen maart kondigde de London Stock Exchange, die de beurs van de City en van Milaan beheert, het plan aan om tot een fusie met de Deutsche Börse te komen. De Deutsche Börse beheert de beurs van Frankfurt, het verrekenkantoor van Clearstream en Eurex. Het was de bedoeling dat de twee instellingen hierover direct na het Brexit referendum een besluit zouden nemen. Deze aankondiging is des te opmerkelijk, omdat de Europese regelgeving formeel zo’n handeling verbiedt, omdat het een ‘monopolie’ creëert. Het lijkt erop dat het besluit van de twee instellingen al anticipeerde op het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie.

Bovendien heeft de London Stock Exchange een overeenkomst aangekondigd met de China Foreign Exchange Trade System (CFETS), en werd zij in juni de eerste aandelenbeurs ter wereld waar Chinese staatsobligaties werden verhandeld. Alle onderdelen waren gereed om de City om te vormen tot een Chinees Paard van Troje in de Europese Unie, ten koste van de Amerikaanse heerschappij.


Noten

[1] “The Atlantic Charter”, by Franklin Delano Roosevelt, Winston Churchill, Voltaire Network, 14 August 1941.

[2] Nato’s Secret Armies: Operation Gladio and Terrorism in Western Europe, Daniele Ganser, Cass, London, 2004.

[3] America’s Great Game: The CIA’s Secret Arabists and the Shaping of the Modern Middle East, Hugh Wilford, Basic Books, 2013.

[4] “The networks of “democratic” interference”, by Thierry Meyssan, Voltaire Network, 22 January 2004; « Национальный фонд демократии — игровая площадка ЦРУ] », Тьерри Мейсан, Однако (Российская Федерация) , Сеть Вольтер, 6 октября 2010.

[5] “Who is the Enemy?”, by Thierry Meyssan, Translation Roger Lagassé, Voltaire Network, 4 August 2014.

[6] “The Obama Doctrine”, by Jeffrey Goldberg, The Atlantic (USA) , Voltaire Network, 10 March 2016.

[7] “Winston Churchill speaking in Zurich on the United States of Europe”, by Winston Churchill, Voltaire Network, 19 September 1946.

[8] « Histoire secrète de l’Union européenne », par Thierry Meyssan, Réseau Voltaire, 28 juin 2004.

[9] “Brexit coincides with India’s and Pakistan’s entry into the SCO”, by Alfredo Jalife-Rahme, Translation Anoosha Boralessa, La Jornada (Mexico) , Voltaire Network, 2 July 2016.

Bron: http://www.voltairenet.org/article192722.html

Posted on 1 Comment

Soros stookt ook in vluchtelingencrisis

Of het nou om de ‘Arabische lente’ of de ‘euromaidan’ gaat, er is haast geen poging tot staatsgreep te bedenken of de oligarch George Soros speelt er door middel van zijn diverse stichtingen een rol in. Inmiddels lijken de door de multimiljardair gefinancierde non-gouvernementele organisaties (ngo’s) ook in de vluchtelingencrisis een interessant werkveld ontdekt te hebben.

Onderzoeksjournalisten van de Britse televisiezender Sky News hebben op het Griekse eiland Lesbos een ‘migrantenhandboek’ met de titel ‘Hoe kom ik het beste in Europa?’ opgeduikeld. Het handboek bevat tips voor een illegaal naar Europa reizen. Volgens Sky News wordt deze publicatie uitgegeven door de organisatie W2EU, die onderdeel uitmaakt van het ‘Open Society’-netwerk van Soros.

Het boek is volledig in het Arabisch uitgevoerd en licht toe welke rechten asielzoekers in de EU-lidstaten hebben en hoe men het beste kan profiteren van de sociale voorzieningen van de verschillende landen. In het boek wordt bovendien expliciet ertoe opgeroepen, dat de migranten zich in Europa vooral op rechten moeten beroepen. Er worden verder telefoonnummers van organisaties gegeven, maar ook adviezen, aanbevelingen, landkaarten en tips over de beste routes om ongehinderd in de EU te komen.

Dat een dergelijke publicatie met geld van de oligarch Soros gefinancierd wordt, past in het bredere plaatje. De Open Society stichting laat zich er ook openlijk op voorstaan dat ze zich in heel Europa inzet voor een liberaal asiel- en immigratiebeleid. Nog onlangs sprak Soros zich in een artikel voor Project Syndicate uit voor het ombouwen van het hele Europese asielsysteem. In een zes-puntenplan eiste de multimiljardair onder andere dat de EU 1 miljoen asielzoekers per jaar opneemt. De EU moet dit volgens Soros met belastinggeld massief ondersteunen, zoals hij eerder ook al stelde inzake Oekraïne. In de opvatting van Soros moet de EU voor iedere immigrant in de eerste twee jaar na aankomst 15.000 euro per jaar beschikbaar stellen voor levensonderhoud. Een ander punt op het eisenlijstje: De EU moet ook voor veilige migratieroutes zorgen, waarlangs de migranten via Griekenland of Italië door kunnen reizen naar hun landen van bestemming. Tot slot klinkt het dan alsof hij zichzelf aanbeveelt, wanneer hij stelt dat de EU in de asielkwestie ondersteuning moet zoeken bij NGO’s en private donateurs.

De vraag die niet beantwoord wordt, is waarom de Amerikaanse miljardair zich zo intensief bemoeit met het asielbeleid in de Europese Unie en zich uitspreekt voor een massale immigratie naar Europa. Als men bijvoorbeeld in ogenschouw neemt hoe weinig ondersteuning zelfs erkende asielzoekers in de Verenigde Staten krijgen, dan zou zijn eigen land de dikwijls als filantroop beschreven Soros toch een meer voor de hand liggend werkveld bieden.

Posted on

Polen moet zijn vrienden anders kiezen

De westerse vijanden van de ‘dictatuur’ van de Russische president Vladimir Poetin zijn dezelfden die moord en brand schreeuwen over het ‘fascisme’ dat in de Hongaarse regeringsburelen heeft postgevat sinds de grote verkiezingsoverwinning van Viktor Orbán en het ‘anti-democratische’ karakter van de Vierde Republiek die wijlen president van Polen Lech Kaczynski voorstond.

Toen de bekende neoconservatieve tankdenker Anne Applebaum een twitter-update over “internettrollen” die presidentskandidaat Andrzej Duda ondersteunden retweette, moet het Poolse tweeps toch te denken gegeven hebben dat ze hier dezelfde term gebruikte waarmee ze ook iedereen die iets positiefs zegt over Vladimir Poetin wegzet. Een kort daaropvolgende tweet van Anne Applebaum zegt genoeg: “[V]raag die mij het meest gesteld wordt hier in [Washington] DC: ‘Gaat die nieuwe Poolse president net zo erg zijn als Victor Orban of nog erger?'”

Je kunt je moeilijk aan de indruk onttrekken dat iedere patriot uit het oosten het risico loopt als trol afgeserveerd te worden wanneer hij het waagt iets te zeggen dat het Atlantisch Imperium niet zint. Natuurlijk kun je het denken van een publicist niet beoordelen op basis van een paar tweets. Applebaum heeft echter waar het om Polen gaat onderhand wel een reputatie opgebouwd. Internationaal is ze een fel criticus van Rusland, binnenlands een fel criticus van de conservatieve partij Recht en Gerechtigheid (PiS) van de nieuwe president Andrzej Duda. Deze paradox moet Duda te denken geven.

Dit is een interessant stel feiten; belangen en sympathieën van de ‘Recht en Gerechtigheid’-partij en de partijgangers van Applebaum lijken samen te vallen. Beide groepen lijken vijandig tegenover Rusland te staan en beide lijken overtuigd dat Amerikaanse mondiale hegemonie noodzakelijk is. Vanwaar dan de vijandigheid tussen deze twee groepen?

Applebaum stemde ermee in dat de term ‘trollen’ gepast was in het spreken over aanhangers van Duda en vroeg zich af of Duda ‘erger’ zou zijn dan de premier van Hongarije – een land waarmee Polen historisch reeds lang een goede band heeft; ze zal zich er wel van bewust zijn dat haar volgers goed beseffen dat ze de term ‘trollen’ steeds in een heel specifieke betekenis gebruikt heeft. Applebaum gebruikte de term in het verleden consequent niet om irritante of grofgebekte figuren aan te duiden, maar uitsluitend voor vermeende legers van orks uit de krochten van het wereldwijde web die door het Kremlin betaald zouden worden om Poetin te dienen. Wie mevrouw Applebaum het afgelopen jaar gevolgd heeft, is zich er maar al te goed van bewust dat de term ‘trol’ voor haar een specifieke betekenis heeft.

Het hoeft niet te verrassen dat Applebaum het bestaan van authentieke supporters van de nieuwe Poolse president evenmin accepteert als het bestaan van authentieke supporters van de Russische president Vladimir Poetin. Voor mevrouw Applebaum is het zo klaar als een klontje het zijn simpelweg allemaal trollen, de aanhangers van de nieuwe Poolse president even goed als die van Poetin.

Zelfs Norman Davies, sinds een jaartje ereburger van Polen, vergat schijnbaar voor een moment zijn waardigheid door te stellen dat de aanhangers van Recht en Gerechtigheid onderdeel zijn van een ‘sekte’. Het heeft er alle schijn van dat onder sommige van de westerse vrienden van Polen, vooral een superioriteitsgevoel heerst. Mevrouw Applebaum lijkt te denken dat aangezien de gemiddelde Pool geen Pullitzer-prijs voor een boek over ‘Oost-Europa’ heeft gewonnen, hij minder verstand heeft dan Applebaum van zijn eigen land en de belangen daarvan.

In tegenstelling tot het onwetende geklets in grote delen van de westerse media, staat de partij ‘Recht en Gerechtigheid’ symbool voor de weerspannige geest van de Poolse natie die zo het ooit maarschalk Rokossovski zo moeilijk maakte. Net zoals de vertegenwoordigers van deze Poolse geest Rokossovski niet als een van de hunne wilden accepteren, zo zullen ze ook Applebaum nooit als een van de hunne accepteren, temeer omdat Applebaum anders dan Rokossovski, buiten haar huwelijk, niets met Polen te maken heeft.

Ondanks haar anti-communisme vertegenwoordigt ‘Recht en Gerechtigheid’ een specifieke cultuur die juist op communistische bodem wortel kon schieten: een unieke cultuur van christelijke solidariteit; een cultuur die simpelweg geen westerse tegenhanger heeft, omdat ze paradoxaal genoeg alleen door de gedeelde ervaring van het communisme op kon komen. Deze cultuur is geheel vreemd aan mevrouw Applebaum en het Amerikaanse imperialistische denken.

Of men er nu blij mee is of niet, ‘Recht en Gerechtigheid’ vertegenwoordigt het denken en gevoelen van het grootste deel van de Poolse natie. De Poolse tegenstanders van de partij zijn van mening dat het om de slechtste ideeën en sentimenten van het Poolse volk gaat, maar geen Pool zal beweren dat de partij een buitenlandse agent is. De meest verhitte koppen onder de binnenlandse tegenstanders van Recht en Gerechtigheid zien haar simpelweg als vertegenwoordiger van alles dat slecht is aan de Poolse natie en het katholicisme.

De kiezers die achter Recht en Gerechtheid staan zijn een mengeling van linksige voorvechters van de rechten van arbeiders en boeren in de geest van Solidarnosc en rechtse voorstanders van katholieke politiek, verenigd in de gemene zaak van Pools patriottisme. De houding van Recht en Gerechtigheid ten opzichte van Rusland is een functie van authentieke Poolse angst voor Russische overheersing die generaties terug reikt in de geschiedenis en steeds gepaard ging met naïeve hoop op Anglo-Amerikaanse uitredding.

Iedere Pool en iedere Rus die de betrekkingen tussen deze landen wil verbeteren begrijpt dat het noodzakelijk is deze Poolse angsten (en vergelijkbare Russische angsten) in het proces te betrekken, veeleer dan te doen alsof het slechts over het getier van trollen zou gaan. Een bestendige toenadering tussen Polen en Rusland is niet mogelijk als de zorgen van kiezers die op Recht en Gerechtigheid stemmen niet serieus genomen worden.

Met deze constatering in het achterhoofd, komen we bij de vraag in wiens belang het is, om zowel Polen die president Duda steunen als Russen die president Poetin steunen weg te zetten. Wie heeft er baat bij mensen in het westen wijs te maken dat deze Polen en Russen eigenlijk niet bestaan, maar slechts betaalde ‘trollen’ zijn, die alleen schrijven wat respectievelijk PiS-leider Jaroslaw Kaczynski of Vladimir Poetin maar wil? Wie profiteert er van het in stand houden van het Pools-Russische conflict en het vervolgens marginaliseren van het Poolse nationale belang zoals naar voren gebracht door president Duda?

Het is duidelijk dat het Amerikaanse imperium er op uit is de macht te breken van politieke partijen in het buitenland die zijn opgekomen uit de cultuur en geschiedenis van hun volk. De homogenisering van de politiek in de vazalstaten is voorwaarde voor de hegemonie van het Amerikaanse politieke systeem. Anders dan het Russische beleid van een multipolaire wereld, laat het Amerikaanse beleid niet werkelijk unieke nationale politieke culturen toe.

De ogenschijnlijk pro-Amerikaanse houding van de Poolse conservatieve partij ‘Recht en Gerechtigheid’ is in feite niet meer dan een reflexmatig anti-Russisch sentiment, dat in Polen al langer leeft dan de Verenigde Staten van Amerika überhaupt bestaan. Het is het resultaat van Poolse angsten die op hun beurt voortkomen uit de ongemakkelijke erfenis van de historische Pools-Russische verhoudingen. De houding van Recht en Gerechtigheid tegenover de Verenigde Staten is een uiting van een bredere historische tendens, van de neiging van Poolse elites om snelle en eenvoudige oplossingen te zoeken voor de meest ingewikkelde vraagstukken van het Poolse buitenlandbeleid, wat er in de praktijk steeds toe geleid heeft dat Polen een gewillig instrument was in de machtspolitiek van andere landen ten koste van het Poolse nationale belang.

Voor de Verenigde Staten is de poolsheid van Recht en Gerechtigheid net zo onuitstaanbaar als de poolsheid van de Poolse regering in ballingschap dat was voor de Britse premier Winston Churchill. Als het er op aan komt zal het westen de Poolse president van Recht en Gerechtigheid de rug toe keren, zoals Churchill premier Mikołajczyk de rug toekeerde. De Polen kreeg hiervan reeds een voorproefje toen de Amerikaanse president niet de moeite nam om bij de begrafenis van de Poolse president Lech Kaczynski aanwezig te zijn (terwijl de Russische president Dmitri Medvedev wel aanwezig was).

Met haar suggestie dat de aanhangers van de nieuwe conservatieve Poolse president niet meer zijn dan ‘trollen’, heeft mevrouw Applebaum slechts uitdrukking gegeven aan die algemene minachting van de Amerikaanse democratie voor de rest van de beschaafde wereld. Die minachting is het beste uitgedrukt door de bekende obsceniteiten van staatssecretaris Victoria Nuland richting de Europese Unie. De Amerikaanse minachting is een functie van democratische hoogmoed en onwetendheid.

Mevrouw Applebaum, die onder het Poolse volk verblijft, daar te gast is, is haar boekje te buiten gegaan. Ze heeft een grens overschreden die is voorbehouden aan geboren Polen die een natuurlijk recht hebben om ruzie met elkaar te zoeken, waarbij ze zich onderverdelen in partijen: ‘lemmingen’ aan de ene kant, ‘mohair baretten’ (een hoofddeksel typisch voor bejaarde vrouwen in Polen) aan de andere, om alleen ’s zondags als Polen bij elkaar te komen voor de eucharistie.

Een gast, zelfs een voorname gast, heeft niet het recht om dergelijke taal te gebruiken om de president van het land waar ze te gast is af te serveren. Zulke gasten zijn zelf trollen. Ze luisteren niet meer naar hun gastheer, omdat ze denken dat een Pullitzerprijs hen een treetje hoger plaatst dan de mensen in Polen en Rusland die Applebaum verwelkomden en haar de kans boden te leren over hun culturen.

Het valt nog te bezien of Duda, de nieuwe Poolse president, zal onderkennen dat de giftige taal van Applebaum richting de Poolse ‘Recht en Gerechtigheid’-partij waaruit hij gekozen is, dezelfde giftige taal is die zij richting president Poetin en Rusland gebruikt. Zal president Duda onderkennen dat de westerse veldtocht tegen Rusland die nu in de Oekraïne plaats vindt ten koste gaat van de Poolse nationale veiligheid en economische zekerheid? Zal hij inzien dat het liberale Westen Rusland om exact dezelfde redenen haat, als waarom het Westen Recht en Gerechtigheid, en het Polen waar die partij voor staat, op afstand houdt?

Iedereen die hoopt op een verbetering van de relaties tussen Polen en Rusland, begrijpt de gevaren die een regering van Recht en Gerechtigheid inhoudt. Niettemin heeft Duda de beste kans in tijden om de betrekkingen met Rusland blijvend te vernieuwen. Wijlen president Lech Kaczynski had die mogelijkheid ook. Niemand had een rechtse houwdegen als Kaczynski kunnen beschuldigen van onderwerping aan Rusland of van verraad, als hij er in was geslaagd goede relaties met president Medvedev tot stand te brengen. Zo is het ook ondenkbaar dat iemand president Duda als soft weg zou kunnen zetten als hij een goede verstandhouding met de Russische regering op zou bouwen. Zegt men in de Verenigde Staten ook niet, dat alleen de patriottische anti-communist Nixon naar China kon gaan? Op dezelfde manier kan alleen de patriottische anti-communist Duda naar Moskou gaan, zonder gezichtsverlies te lijden onder de Polen.

Het is hoog tijd dat Polen ophoudt met het ondersteunen van westerse revoluties in haar oostelijke grenslanden. Het Poolse nationale belang moet voorop staan voor de Poolse regering. Polen moet goede en effectieve hulp bieden aan de Polen in Wit-Rusland en Oekraïne die daar zijn achtergebleven toen Polen na de Tweede Wereldoorlog haar oostelijke gebieden verloor. Die Polen zijn niet gebaat bij een terugkeer naar de bloedige oorlog en slachtingen van de 20e eeuw zoals figuren als Applebaum die weer los hebben weten te maken in Oekraïne. Het is hoog tijd dat Polen een grote conferentie bijeen roept van alle landen die ooit lid waren van het Warschaupact: dat zou het mogelijk maken dat Oost-Europeanen aan tafel zitten met Oost-Europeanen om Oost-Europese kwesties te bespreken.

Andrzej Duda, de nieuwe Poolse president, heeft een historische kans vriendschapsbanden op te bouwen tussen vrije naties in Oost-Europa. Zal hij deze kans benutten? Zal hij leren van de fouten van Lech Kaczynski of ze slechts herhalen? Wee Polen, als de politieke capaciteiten van haar leidslieden beperkt zijn tot de russofobie van mevrouw Applebaum enerzijds en de russofobie van Recht en Gerechtigheid anderzijds.

Posted on

Poetin was volkenrechtelijk verplicht de afscheiding van de Krim te ondersteunen

De Krim is niet door Rusland geannexeerd, maar heeft zich van de Oekraïne afgescheiden om zich vervolgens bij de Russische Federatie aan te sluiten. De Russische regering was volkenrechtelijk verplicht deze afscheiding te ondersteunen. Dat stelt de Duitse rechtsgeleerde em. prof. dr. Karl Albrecht Schachtschneider, onder andere bekend van zijn rechtszaken om grondwettelijke bezwaren tegen diverse Europese verdragen aan te prangen. Hier volgt een lezing van Schachtschneider.

In de strijd om de Krim verwijt men Rusland en zijn president Vladimir Poetin een – openlijke of heimelijke – met het volkenrecht strijdige inzet van soldaten. Rusland zou de Krim geannexeerd hebben, zo meent zelfs Bondskanselier Merkel. Dat overtuigt echter niet. Ze is slecht op de hoogte. De verwijten lijken de sancties, zo niet de ‘indirecte’ agressie van de westelijke bondgenootschappen NAVO en Europese Unie (EU), tegen het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS), in het bijzonder tegen de Russische Federatie, te moeten rechtvaardigen of ten minste legitimeren.

De feiten zijn in het publieke discours slechts verwrongen bekend. Ook ik ben op de algemeen toegankelijke informatie aangewezen. Maar wie zich over dit conflict uitlaat, moet proberen de feiten van de propaganda – die de meeste media over de gebeurtenissen in Oekraïne verspreiden – te onderscheiden. Daarbij kunnen de inschatting van de belangen en de kennis van de volkenrechtelijke situatie behulpzaam zijn.

Uitbreiding NAVO en EU

De NAVO, aangevoerd door de Verenigde Staten van Amerika, wil zich naar het oosten tot aan de grens van Rusland uitbreiden. Dat is een wezenlijk doel van de voortdurende uitbreiding van de EU, de economische en politieke basis van het Europese deel van de NAVO. De EU kan als statenbond, zo niet bondsstaat, door enkele leiders gedomineerd, gemakkelijker door de VS en haar diensten tot een gemeenschappelijke politiek verplicht worden dan de individuele staten. Niet alle lidstaten van de EU behoren tot de NAVO, te denken valt aan de fragiele zo niet achterhaalde formele neutraliteit van Oostenrijk, Zweden en Finland. Wanneer de Oekraïne echter tot de NAVO zou behoren, zoals de VS dat willen, wordt ze – tenminste potentieel – een standplaats van tegen Rusland en het GOS gerichte wapens.

Met de staatsgreep in Oekraïne is het reeds gelukt dit land uit het GOS los te breken. Dat gaat in tegen de veiligheidsbelangen van de Russische Federatie en het GOS. Rusland heeft, nadat het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en het Warschaupact de uitbreiding van de NAVO naar het oosten mogelijk maakte, het lidmaatschap van het verenigde Duitsland in de NAVO al geaccepteerd. Dat was een verandering van de wereldpolitieke situatie. De weliswaar niet in een verdrag vastgelegde toezegging, dat de NAVO zich niet verder naar het oosten uit zou breiden, heeft het Westen niet gehouden. Wanneer een bondgenootschap, zeker een militair bondgenootschap als de NAVO, te machtig wordt, wordt het tot een bedreiging voor andere staten en boet zijn rechtvaardiging met het oog op de vrijheid in.

Het Russische belang bij de Krim

De Oekraïne was een deel van Rusland en van de Sovjet-Unie. Ze behoorde ook als lid van het GOS nog tot de invloedssfeer van Rusland, heeft zich echter in toenemende mate naar het Westen gekeerd en wil zo snel mogelijk lid worden van de EU. De Krim bevindt zich in een bijzondere situatie. Ze heeft met grote meerderheid voor afscheiding van de Oekraïne en voor de opname in de Russische Federatie gestemd. Deze heeft haar opgenomen. Rusland kan de Krim om historische redenen en temeer om geostrategische en militaire redenen niet laten schieten.

Tot de Krim behoort de traditionele haven van de Russische Zwarte Zeevloot, Sebastopol. De Zwarte Zee is de toegang van Rusland, via de Bosporus, tot de Middellandse Zee. Iedereen weet dat Rusland de Krim niet opgeven kan en zal, wanneer het een grootmacht wil zijn en blijven. Zodoende heeft Rusland zijn gebruiksrechten voor deze haven voor decennia per verdrag proberen te verzekeren. Evident een weinig zekere basis voor existentiële Russische belangen. Het Westen neemt de door de opname van de Krim in de Russische Federatie geschapen realiteit als voldongen feit aan en accepteert het Russische belang bij de Krim, de Oekraïne niet. Deze is echter niet in staat om de nieuwe situatie te veranderen.

De kritiek van het Westen stelt het resultaat van het referendum niet ter discussie. Een militaire interventie zou niet alleen een vergrijp tegen het volkenrecht zijn, maar ook het einde van de wereldvrede en het gevaar dat grote delen van Europa ten onder gaan inhouden. Het Westen wil omwille van de verdere ontwikkeling met zijn kritiek en zijn sancties genoemde speldenprikjes positie betrekken.

Staatsgreep in Oekraïne

Het Westen heeft de staatsgreep in Oekraïne bevorderd, zo niet aangestuurd. Dat waren zware vergrijpen tegen de interne en externe soevereiniteit van de Oekraïne. Dat de ‘Maidan’ in wezenlijk opzicht niet door de Oekraïense burgers werd aangedreven is evident. Het Westen heeft de bewezen methode van de staatsgreep ingezet, de zogenaamde kleurenrevolutie, zoals die al eerder door het Westen gebruikt is, maar ook door andere machten zoals vroeger de Sovjet-Unie. De etnische tegenstellingen tussen Russen en Oekraïners, maar ook het evident corrupte regeringssysteem konden benut worden voor de staatsgreep. Er bestaat weinig twijfel aan dat het Westen ‘subversief’, zoals het volkenrecht dat noemt, geïntervenieerd heeft, om een voor hem aangename regering te krijgen die bereid is de Oekraïne de EU en op enig moment ook de NAVO in te leiden.

De mislukte missie van de ministers van Buitenlandse Zaken van Frankrijk, Polen en Duitsland, die tot een vreedzaam aftreden van de president van de Oekraïne, nieuwe presidentsverkiezingen en een terugkeer naar de grondwet van 2004 had moeten leiden, was hoe dan ook moeilijk te verenigen met de bestaande grondwet van de Oekraïne en de soevereiniteit van het land, en de breuk van de opstandelingen met deze overeenkomst van 21 februari 2014 en hun gewelddadige overname van de macht al zeker niet. Daarbij werd de deling van het land op de koop toe genomen, ook door de westerse onderhandelaars.

Bedreiging

De Oekraïne-politiek van het Westen is ongeacht alle soevereiniteit van Oekraïne een bedreiging voor Rusland. Het Westen heeft de soevereiniteit van de Oekraïne geenszins gerespecteerd. De maatregelen van Rusland ter bescherming van zijn rechtmatige vlootsteunpunt werden vereist door de toenemend agressieve houding van het Westen tegen zijn existentiële belangen. Ze zijn proportioneel en dienen de verdediging van de Russische Federatie, maar ook van Russische staatsburgers en etnisch Russische Oekraïners. Een schending van het volkenrecht zijn ze niet, van een annexatie van de Krim is al helemaal geen sprake. Ze zijn gerechtvaardigd door het recht op zelfverdediging, die het recht op preventieve zelfverdediging insluit, wanneer dit met milde middelen gebeurt, door de bewoners van het gebied gewenst wordt, omdat deze zich duidelijk bij de staat die haar secessie ondersteunt aan willen sluiten.

Daarbij zijn het hulpverzoek van de gekozen maar afgezette president en de verklaarde en door de grote meerderheid van de bevolking ondersteunde wil tot secessie van de Krim volkenrechtelijk van aanzienlijk gewicht. Van nog groter gewicht is dat de overgangsregering van de Oekraïne, wier machtsuitoefening als zodanig geen legaliteit had, ondersteund door het revolutionaire parlement van Oekraïne en het Westen, het secessiereferendum van de Krim illegaal verklaard heeft en desnoods met geweld (mobilisering) wilde tegenhouden en het niet erkend. Dit versterkt de legaliteit van de Russische inspanningen om de Krim te beschermen zodat er een ongestoorde stemming plaats kon vinden.

Bescherming

Naar overwegende opvatting van de volkenrechtsdeskundigen hebben staten het recht hun staatsburgers, desnoods met geweld, met een beperkte interventie te behoeden voor bedreigingen voor lijf en leven. Dit recht wordt voortdurend uitgeoefend en is als voorheen binnen de grenzen van de proportionaliteit gewoonterechtelijk erkend. Een bedreiging die om bescherming voor de Russen op de Krim en alle bewoners van de Krim, die door het referendum in zekere zin weer Russen wilden worden, vroeg, waren zonder twijfel de krachten die de staatsgreep in Oekraïne hebben doorgevoerd, in het bijzonder de delinquenten die op het Maidan gemoord hebben. De president van de Russische Federatie, Vladimir Poetin, heeft zich op deze beschermplicht beroepen. Deze wordt ook door westelijke staten voortdurend gepraktiseerd, dikwijls slechts als voorwendsel.

Boedapester Memorandum

Het Boedapester Memorandum van 1994, waarin de VS, Rusland, Groot-Brittannië en anderen de Oekraïne als tegenprestatie voor het opgeven van kernwapens verzekeren haar soevereiniteit en de bestaande grenzen alsmede haar politieke en economische onafhankelijkheid te respecteren en in het geval van een nucleaire aanval op het land onmiddellijk maatregelen van de VN Veiligheidsraad te nemen, is door de secessie van de Krim en haar opname in de Russische Federatie niet geschonden. Dit memorandum heft immers het zelfbestemmingsrecht van de burgers van de Krim niet op. Het kan ook door volkenrechtelijke verdragen niet opgeheven worden, omdat het de vrijheid van de burger is. Deze staat niet ter beschikking van de politiek. Ze is met de mens geboren.

Milde middelen

In termen van een Großraumpolitik van de wereldmachten heeft Rusland met milde middelen een ingreep van de VS in zijn traditionele invloedssfeer afgeweerd, en ook slechts beperkt, namelijk de inlijving van de Krim in de EU en later de NAVO. De onnadenkende uitbreidingspolitiek van de EU en de zeer doordachte geostrategie van de VS hebben een oorlogsgevaar opgeroepen. De VS handelen vanuit de aanname van hun militaire superioriteit en zonder rekening te houden met de gevolgen van een eventuele kernoorlog voor Europa. De EU laat zich in niet te bevatten naïveteit van haar politieke klassen voor het Atlantische karretje spannen.

Men denke aan de Cuba-crisis in 1962, waarin John F. Kennedy met een militaire zeeblokkade de stationering van sovjet-raketten op Cuba heeft tegengehouden. Niemand in het Westen heeft deze blokkade bekritiseert als zou het een schending van het volkenrecht geweest zijn. Europa zou om geostrategische, economische en historische redenen zich in moeten spannen voor een zo goed mogelijke verhouding met Rusland.

Verbod op secessie

Kern van de westerse kritiek op de politiek van de Krim om zich van de Oekraïne onafhankelijk te maken en lid van de Russische Federatie te worden, is de leer dat de afscheiding van een staatsdeel van een staat ‘illegaal’ is. Vooral daaruit wordt geconcludeerd dat het een schending van het volkenrecht zou zijn, dat Rusland de Krim in haar onafhankelijkheidspolitiek ondersteund heeft.

Het verbod op secessie is in ieder geval de overwegende opvatting in de weinig vrijheidsgezinde Duitse staatsrechtsleer, die men in de Duitse politiek zich eigen heeft gemaakt. Deze leer is echter onjuist. Ze leert de staat als ongenaakbaar politiek construct, dat met alle middelen van de staat in stand gehouden mag en moet worden, zelfs door interventie van andere staten. Alleen al de geschiedenis van de staten tot in de huidige ontwikkelingen weerspreekt deze staatsleer.

Zelfbeschikkingsrecht

Niet de staten zijn soeverein, zoals het staatsrechtelijke positivisme van de 19e eeuw geleerd en gepraktiseerd heeft en zoals dat nog heden ten dage door de meesten en met rampzalige gevolgen geleerd wordt, maar de mensen als burgers. De staten zijn organisaties van de burgers, door middel waarvan zijn hun gemeenschappelijke goed proberen te realiseren. De centrale figuren van de politiek zijn de mensen, wier belangrijkste recht hun politieke vrijheid is, de kern van hun waarde. Daaruit komt het zelfbeschikkingsrecht van de volken voort.

Het is, om met Rousseau te spreken, het sociale contract dat een volk maakt. Er kunnen steeds weer nieuwe volken tot stand komen, grotere door staatsvorming, ook bondsstaten, en kleinere door afscheiding van volksdelen tot nieuwe staten. Dat behoort tot het zelfbeschikkingsrecht van de volken, de kern van het charter van de Verenigde Naties. Dit recht beschermt de vrijheid van de mensen, niet specifiek het voortbestaan van staten.

Grondwet Oekraïne

Zelfs een grondwet, zoals die van Oekraïne, die een eenheidsstaat constitueert en een secessie niet voorziet, kan een secessie van een deel van het volk niet ontzeggen. De vestiging van een staat is een act van vrijheid en daarmee van de soevereiniteit van de mensen die samenleven. Niet staten zijn soeverein, maar mensen. Staten staan in dienst van de verwerkelijking van de vrijheid, naar binnen en naar buiten. Er zijn geen eeuwige staten en er is geen recht van staten en al zeker niet van staatsorganen om hun bestaan tegen de mensen en burgers, tegen het recht, door te zetten, zelfs met wapengeweld.

Er is veeleer een plicht van de mensen om in recht met elkaar te leven en de rechtsstaat door een organisatie, een staat, te verzekeren, het natuurlijke recht op een burgerlijke constitutie die vrijheid en eigendom veilig stelt. Ook de vrijstaat Beieren is bevoegd zich van de Bondsrepubliek Duitsland af te scheiden, in ieder geval in een existentiële situatie, en ofwel als zelfstandige staat verder te leven dan wel zich bijvoorbeeld met de Zwitserland of Oostenrijk tot een bondsstaat te verbinden.

Staatsrechtelijk positivisme

Het staatsrechtelijke positivisme heeft de staat als een rechtspersoon als een mens gedogmatiseerd, zo niet met Hegel vergoddelijkt. Zijn voortbestaan geldt als ongenaakbaar. Met het recht dat, bevestigd door art. 1 van de Universele Verklaring  van de Rechten van de Mens, met de mens geboren is, is dat moeilijk verenigbaar. Meer dan een organisatie van mensen en burgers door middel waarvan zij hun gemeenschappelijk goed, en dat is in de eerste plaats het recht, verwerkelijken, is de staat niet. De mensen hebben de vrijheid zich de organisatie genaamd staat te scheppen die het beste met hun goed overeenkomt, wanneer dit andere mensen ten minste niet schaadt, dat wil zeggen, zo goed mogelijk het recht realiseren kan.

Men leeft echter met andere mensen samen, veel mensen. Daarom moet ieder zich bij de vormgeving van het gezamenlijke leven verbinden met de mensen die in bijzonder zin bij elkaar horen. Daarbij moet de territoriale eenheid het basisprincipe zijn. Voor haar moet de vrede gegarandeerd zijn. Niet geweld kan staten rechtens creëren en in stand houden, doch slechts de moraal van de mensen, hun praktische rede. Die is dan ook plicht. Aangezien consensus van allen niet verwacht kan worden, is de meerderheidsregel maatgevend. De vrijheidsgezinde logica is het zelfbeschikkingsrecht niet van het op dat moment geldende staatsvolk van een staat, maar dat van de mensen, die in een gebied samenleven en willen samenleven. Volken kunnen zich zodoende steeds opnieuw constitueren; want het zijn gemeenschapswezens van burgers.

Afscheidingsproces

Dergelijk beleid moet aan het rechtsbeginsel voldoen. Dit gebiedt dat een vreedzaam en vrij samenleven van de mensen intern en extern gegarandeerd wordt. Zo moet een bijzonder samenhangend gebied tot secessie komen, aangezien geen twee staten op één gebied concurrerend staatsgezag uit kunnen oefenen. De bijzonderheid kan uit verscheidene gronden voortkomen, zoals daar zijn religieuze, etnische, historische, talige en economische. Er moet een aanzienlijke meerderheid van het afscheidende gebied voor de secessie stemmen, zodat er niet een substantieel deel van de burgers in kwestie der rest in een ongewenste statelijkheid dwingt. Omgekeerd is er geen recht van de minderheid om de meerderheid in een staat te dwingen, waarin de meerderheid niet of niet meer leven wil. Dat is een kwestie van zelfbeschikking, van vrijheid. De afwijkende minderheid moet het recht hebben om ofwel in de zich afscheidende staat te blijven dan wel deze te verlaten, het ius emigrandi, om bij voortduring samen te leven met de burgers in de rompstaat.

De oude staat is vanwege het zelfbeschikkingsrecht van de volken verplicht het afscheidingsproces vreedzaam vorm te geven. Hij mag deze niet proberen tegen te houden, in geen geval met wapengeweld. Een referendum van de burgers van het staatsdeel in kwestie is onontbeerlijk.

Het spreekt voor zich, dat een dergelijk ingrijpende werkwijze tot spanningen en meningsverschillen leidt, temeer wanneer ze met existentiële geopolitieke belangen, ook van derde staten, samenhangt.

Eigen weg

De Krim had en heeft als Autonome Republiek, voornamelijk door etnische Russen bewoond, eeuwenlang Russisch, het volste recht haar eigen weg te gaan  en zich van de Oekraïne af te scheiden. De Oekraïner  Nikita Chroesjtsjov heeft de Krim in 1954 aan de Oekraïne toegewezen onder de aanname dat de Sovjet-Unie voor altijd zou bestaan. In 1993 heeft het Russische parlement Sebastopol tot een Russische stad op vreemd territorium, een soort enclave, verklaard. De verdragen tussen Rusland en de Oekraïne van 1997 en 2010 hebben de status veranderd, niet om de invloed van Rusland te verminderen. Pas de nieuwe politiek van Oekraïne onder westerse invloed heeft geprobeerd Sebastopol tot staatsgebied van de Oekraïne onder onbeperkte Oekraïense soevereiniteit te maken.

Vrije wilsbepaling

Het referendum is de juiste werkwijze om de status van de Krim te bepalen. Een vrije wilsbepaling van de burgers van de Krim moet daarbij gegarandeerd zijn. Daaraan bestaat tot nu toe geen twijfel. Van de waarneming door de OVSE, hoe bevredigend ook, hangt de rechtmatigheid van het referendum geenszins af.

De secessie van de Krim stelt de vrede in de regio veilig, wanneer de Oekraïne zich naar het Westen keert en het lidmaatschap van de EU nastreeft. Deze wordt haar zelfs opgedrongen. Tot haar verdragsorde behoort zoals bekend ook een Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid, onafhankelijk van het NAVO-lidmaatschap. Iedere lidstaat van de EU is in deze defensiegemeenschap opgenomen, of hij zich nou neutraal noemt of niet.

Economische sancties

Economische sancties tegen de Russische Federatie zijn niet alleen onrechtvaardig, omdat het te hulp schieten van Rusland bij het afscheidingsproces van de Krim niet illegaal was, ze zijn ook onproductief. De sancties schaden niet alleen Rusland, maar ook de EU, en Duitsland in het bijzonder. Ze beschadigen vooral het sinds het einde van de Koude Oorlog moeizaam gewonnen wederzijdse vertrouwen. Het is ronduit belachelijk wanneer Duitsland de Russische beer waarschuwt en zowaar deze zwaar bewapende kernmacht dreigt.

Op de bescherming van de VS moet Duitsland als het existentieel wordt niet rekenen. De aangewezen weg naar een goed samenleven met Rusland zou het betrekken van deze Europese staat in de Europese gemeenschap zijn. Dat zou de EU fundamenteel veranderen. Het verenigde Europa zou een verbond van soevereine staten worden, die met democratie en rechtsstaat de vrijheid van de burgers garandeert, een Europa van Staten. Een Krimoorlog zou dan zo goed als uitgesloten zijn.

Posted on

Documentaire: Oekraïne begrijpen

Dat Oekraïne een verdeeld land is, mag iedereen duidelijk zijn. Maar waar komt deze verdeeldheid vandaan? Wat zijn er de historische grondslagen van en welke politieke keuzes hebben voorwaarden voor het huidige conflict tussen delen van de bevolking in Oekraïne geschapen? Een welke rol hebben de Europese Unie, de Verenigde Staten, de NAVO en Rusland in het conflict? Welke belangen spelen daarin mee? Dergelijke vragen bespreekt Rolandas Paulauskas in zijn youtube-documentaire ‘Oekraïne begrijpen’.

Paulauskas is een voormalig links-liberaal parlementslid van Litouwen, mede-ondertekenaar van de onafhankelijkheidsverklaring van Litouwen van de Sovjet-Unie op 11 maart 1990 en oud-directeur van de Litouwse publieke omroep.

De documentaire is Litouws gesproken en Engels ondertiteld.